ەلٸمٸزدە بيزنەس-ومبۋدسمەن ينستيتۋتى العاش رەت پايدا بولدى. العاشقى قادامدى جاساۋ قاشان دا وڭاي ەمەس. بٸراق جۇمىستى نەدەن باستاۋ كەرەك ەكەنٸن كەسٸپكەرلەر ٶزدەرٸ ايتتى.
ەكونوميكالىق قىلمىستار بويىنشا قىلمىستىق زاڭنامانى ٸزگٸلەندٸرۋ, باقىلاۋشى ورگاندار تاراپىنان قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ٶتە كٶپ مٶلشەردە بولۋى جەنە رۇقسات بەرۋ جٷيەسٸن وڭتايلاندىرۋ بٸرٸنشٸ كەزەكتە شەشٸلۋٸ تيٸس مەسەلە بولدى.
2016 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا "راقىمشىلىق جاساۋ تۋرالى" زاڭ قابىلداندى. نەتيجەسٸندە ەكونوميكالىق قىلمىستارى ٷشٸن سوتتالعان 649 كەسٸپكەرگە راقىمشىلىق جاسالدى. بۇل بيزنەس ٷشٸن ٷلكەن قولداۋ بولدى.
ەلٸمٸزدە قولايلى ەكونوميكالىق جاعداي تۋدىرۋ ٷشٸن مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن بٸرگە كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. مىسالى, رۇقسات بەرۋ جٷيەسٸ وڭتايلاندىرىلدى: 2011 جىلى 1 115 ليتسەنزييا مەن رۇقسات بولسا, قازٸر ولاردىڭ سانى 315-كە دەيٸن قىسقاردى.
بٸراق بۇل جەتكٸلٸكسٸز, ەرينە. كەسٸپكەرلەردٸڭ ايتۋىنشا, شەنەۋنٸكپەن تٸكەلەي بايلانىس جاساۋ ايتارلىقتاي كەلەڭسٸز جاعدايلار تۋعىزادى. كٶبٸنە كەسٸپكەرلەر مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جٷگٸنگەننەن كەيٸن ارتىنشا تەكسەرۋلەر, قۇجاتتاردى تالاپ ەتۋ, كابينەت ارالاۋ تەرٸزدٸ كەلەڭسٸزدٸكتەر ورىن الاتىنىن العا تارتادى.
شەنەۋنٸكتەردٸڭ قابىلداۋىندا بولۋدىڭ نەمەسە قانداي دا بٸر اقپارات الۋدىڭ قيىندىعى تۋرالى شاعىم كەسٸپكەرلەردەن جيٸ تٷسەدٸ. سونداي-اق ەربٸر مينيسترلٸكتەگٸ كوميتەتتەردٸڭ سانى ايتارلىقتاي كٶپ جەنە قانداي دا بٸر رۇقسات الۋ ٷشٸن قانشاما رەسٸمدەۋ ٷردٸسٸنەن ٶتۋ كەرەك. مۇنداي بايلانىستى بولدىرماۋ ٷشٸن بارلىق مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ قاجەت. سوندا مەملەكەتتٸك قۇرىلىمداردىڭ سانى دا ماڭىزدى بولماس ەدٸ.
مىسالى, سينگاپۋردە ۇيالى تەلەفون ارقىلى كەسٸپورىندى تٸركەپ, اشۋعا بولادى. ەشكٸمنٸڭ الدىنا بارۋدىڭ قاجەتٸ جوق. قۇجاتتاردى ينتەرنەت ارقىلى جٷكتەسەڭٸز جەتٸپ جاتىر.
اۆتوماتتاندىرىلعا جٷيەنٸڭ بٸرٸ – جول جٷرگٸزۋ ەرەجەسٸن بۇزۋ فاكتٸسٸ ورىن العاندا تٷسٸرٸپ الاتىن بەينەكامەرالار. ىڭعايلى عوي. ەرەجەنٸ بۇزدىڭ با – ايىپپۇل تٶلەيسٸڭ. بٸر رەت ايىپپۇل تٶلەگەن جٷرگٸزۋشٸ ەكٸنشٸ رەت ەرەجەنٸ بۇزباۋعا تىرىسادى.
قر تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ 2018 جىلعى 10 قاڭتارداعى ٶزٸنٸڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا مەملەكەتتٸك ورگاندارداعى پروتسەستەردٸ تسيفرلاندىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن, ونىڭ ٸشٸندە حالىقپەن, كەسٸپكەرلەرمەن ٶزارا ٸس-قيمىلىنداعى رٶلٸن اتاپ ٶتكەن بولاتىن.
بٸر مىسال كەلتٸرەيٸن. سوت جٷيەسٸن تسيفرلاندىرۋ بيزنەس ٷشٸن قانداي مٷمكٸندٸكتەر اشادى? بٸرٸنشٸدەن, سوت ٸسٸن جٷرگٸزۋدٸڭ قيسىندى لوگيستيكاسى. كەسٸپكەرلەر سوتقا ارىز بەرگەننەن باستاپ جەنە ٸستٸڭ تٷپكٸلٸكتٸ شەشٸلۋٸنە دەيٸنگٸ بارلىق پروتسەستٸ "ساندىق باقىلاۋدا" ۇستاي الادى.
ەكٸنشٸدەن, بۇل سوت پروتسەستەرٸنٸڭ بارىنشا اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ, سونىڭ ٸشٸندە سۋديالارعا جٷكتەمەنٸ تٶمەندەتۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ, بيۋدجەتتٸ ٷنەمدەۋ, ەڭ باستىسى – ازاماتتاردىڭ جالپى سوت جٷيەسٸنە دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرۋ بولماق.
مىسالى, كەسٸپكەرلەر جيٸ سوت پروتسەستەرٸنە قاتىسادى. ەرينە, مۇنداي تالقىلاۋلار ولاردىڭ كٶپ ۋاقىتىن الادى. ەگەر بۇرىن سوت پروتسەسٸنە قاتىسۋ تالاپ ەتٸلسە, قازٸر سوت ونى قاشىقتىقتان, بەينەكونفەرەنتسبايلانىس ارقىلى ٶتكٸزۋگە قۇقىلى. بۇل جاڭالىق ٸس جٷزٸندە ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن كٶرسەتتٸ, ٶيتكەنٸ ٸستەردٸ سوت زالىنان تىس قاراۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل پروتسەسكە قاتىسۋشىلار ٷشٸن ٶتە قولايلى.
شىن مەنٸندە, تسيفرلاندىرۋ پروتسەستەردٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدٸ, بيزنەستٸڭ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرادى.
بولات پالىمبەتوۆ,
قازاقستان كەسٸپكەرلەرٸنٸڭ قۇقىقتارىن
قورعاۋ جٶنٸندەگٸ ۋەكٸل
