بٷگٸندە اقش-تىڭ ٶندٸرٸس سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ سانى وسىدان 70 جىل بۇرىن ٸستەگەن ادامدار سانىمەن بٸردەي. 1949 جىلى كەسٸپورىنداردا 12 ميلليون 880 مىڭ ادام ەڭبەك ەتكەن. اقش ەڭبەك ستاتيستيكالىق بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, بٷگٸندە وسى سالاداعى قىزمەتكەرلەر سانى وسى كٶرسەتكٸشپەن شامالاس.
الايدا 1949 جىلى اقش ەكونوميكاسى داعدارىستا بولدى. ال, سوڭعى جىلدارى اق ٷي ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ جۇمىس ورىندارىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ساياساتى نەتيجەسٸندە ٶندٸرٸس قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ سانى ٶستٸ. بۇل ەكونوميكا قۇرىلىمى مەن ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸ سوڭعى جەتپٸس جىلدا ەدەۋٸر ٶزگەرگەنٸن كٶرسەتەدٸ.
دەگەنمەن ٶندٸرٸس سالاسىندا ەلٸ دە تالاي يننوۆاتسييا ەنگٸزٸلەتٸنٸ انىق. كٶپتەگەن كەسٸپورىن تٶرتٸنشٸ ٶندٸرٸستٸك رەۆوليۋتسييانى تولىققاندى قابىلداماي, تسيفرلاندىرۋ مەن دەرەكتەر تالداۋدى ٶز پايداسىنا جاراتىپ ٷلگەرگەن جوق. ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ قۇلدىراۋى مەن زاماننىڭ ٶزگەرۋٸ دە بٸراز قيىندىق تۋعىزعان.
دٷنيەجٷزٸلٸك ەكونوميكالىق فورۋم مەن «McKinsey & Company» بٸرلەسٸپ, ٸرٸ كومپانييالاردىڭ تٸزٸمٸن جاساعان بولاتىن. وعان تٶرتٸنشٸ ٶندٸرٸستٸك رەۆوليۋتسييا تەحنولوگييالارىن ۇتىمدى پايدالانۋدىڭ جولىن تاپقان ٶندٸرۋشٸلەر ەندٸ. «جاساندى ينتەللەكت» سەكٸلدٸ يننوۆاتسييالار ولار اتقاراتىن جۇمىستىڭ سيپاتىن ٶزگەرتٸپ, قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جۇمىس تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىردى.
جاھاندىق دەڭگەيدەگٸ «Lighthouse Network» جٷيەسٸ ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندە تٷرلٸ سالادا جۇمىس ٸستەيتٸن كەسٸپورىنداردى بٸلٸم مەن وزىق تەجٸريبە الماساتىن الاڭمەن قامتاماسىز ەتٸپ وتىر. جاقىندا بۇل جٷيەگە جاڭا 10 فابريكا قوسىلدى.
تٶمەندە وزىق تەحنولوگييالاردىڭ يگٸلٸگٸن كٶرٸپ وتىرعان بەتكەۇستار كەسٸپورىنداردىڭ ورتاق بەلگٸلەرٸ كەلتٸرٸلگەن:
1. تەحنولوگييا ادامدى الماستىرمايدى, ونىڭ باسقارۋىمەن جۇمىس ٸستەيدٸ
«روبوتتار ادامدى جۇمىسسىز قالدىرادى» دەگەن الاڭداۋشىلىق كٶپكە مەلٸم. الايدا سالا كٶشباسشىلارى جاڭا تەحنولوگييالاردى ەندٸرۋ ارقىلى قىزمەتكەرلەرٸن جالىقتىراتىن جۇمىستان بوساتقان. ونىڭ ورنىنا ولار شىعارماشىلىق پەن اقىل-ويدى تالاپ ەتەتٸن ەڭبەكپەن اينالىسادى.
رۋمىنييانىڭ ۋلم قالاسىنداعى «Arçelik» كەسٸپورنى ۇساق جۇمىستاردى اۆتوماتتاندىرۋ نەتيجەسٸندە شىعىندارىن 11 پايىزعا قىسقارتقان. ال تٷركييانىڭ قوجاەلٸ شاھارىنداعى «Ford Otosan» زاۋىتىندا تسيفرلىق ٶندٸرٸس ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن 6 پايىزعا ارتتىرىپ, قىزمەتكەرلەر سانىن قوسىمشا شىعىنسىز 45 پايىزعا كٶبەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەرگەن.
2. كٸشكەنتاي قادامدار ەمەس, ٷلكەن سەكٸرٸستەر جاساۋ
ەدەتتە ٶندٸرٸس سالاسىندا ٶزگەرٸستەر اقىرىن جٷرٸپ, جۇمىستىڭ جاقسارۋى بٸردەن بٸلٸنبەيتٸن. الايدا بەتكەۇستار كەسٸپورىندار وسى قالىپتاسقان دەستٷردٸ بۇزىپ وتىر. «McKinsey & Co» جٷرگٸزگەن زەرتتەۋ بويىنشا, جاساندى ينتەللەكتٸ بٸرٸنشٸ مەڭگەرگەن كەسٸپورىندار ٶزگەلەردەن ەدەۋٸر وزىپ كەتەتٸنٸن كٶرسەتتٸ. جوعارىدا كەلتٸرٸلگەن دياگراممادا كٶشباسشىلاردىڭ قارجىلىق تابىسى 122 پايىزعا ارتاتىنىن, ال جولىن قۋۋشىلاردا تەك 10 پايىزعا ٶسەتٸنٸن بايقاۋعا بولادى.
3. ەڭ باستىسى – ىنتىماقتاستىق
يننوۆاتسييالاردى ەندٸرۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن, ستارتاپتار جەنە تەحنولوگييالاردى ويلاپ تاباتىن ٶزگە مەكەمەلەرمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەيتٸن ەكونوميكالىق جٷيەلەردە جاقسى جٷزەگە اسادى. وزىق ٶندٸرۋشٸلەر وقشاۋ ەڭبەك ەتپەيدٸ, ولار ٶزگەلەرگە جول كٶرسەتٸپ تۇرادى.
فينلياندييانىڭ وۋلۋ قالاسىنداعى «Nokia» سايتى جاڭا ٶنٸمدەرٸن ۇسىنۋ ٷشٸن ديزاين جەنە ٶندٸرٸس بٶلٸمدەرٸن 5G بايلانىسىنا قوسقان. ەرتٷرلٸ تەحنولوگييالىق بٶلٸمدەرٸن بٶلەك سىمسىز جەلٸمەن بايلانىستىرىپ, سايت ٶنٸمدٸلٸگٸ 30 پايىزعا ارتتى. ەندٸ ول ٶنٸمدەرٸن نارىققا بٸر جارىم ەسە تەز شىعاراتىن بولدى.
وڭتٷستٸك كورەيانىڭ پحوچحون قالاسىنداعى «Posco» قۇرىش قۇيۋ زاۋىتى ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن جاساندى ينتەللەكتٸ پايدالانىپ وتىر. ول ٶزٸنٸڭ «اقىلدى زاۋىت» پلاتفورماسىن قۇرۋ ماقساتىندا عىلىمي مەكەمەلەر, شاعىن جەنە ورتا كەسٸپورىندار, ستارتاپتارمەن بٸرلەسٸپ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ.
يندونەزييانىڭ باتام شاھارىنداعى «Schneider Electric» ٶز تەحنولوگييالىق جەتٸستٸكتەرٸن سەرٸكتەستەرٸ مەن كليەنتتەرٸنە بٶلٸسٸپ, بٷكٸل ەكونوميكالىق جٷيەنٸڭ جۇمىسىن جاقسارتتى.
4. يننوۆاتسييالار كەسٸپورىن ەلەۋەتٸنە بايلانىستى ەمەس
يننوۆاتسييالار تەك ٸرٸ كومپانييالاردىڭ قولىنان كەلەتٸن ٸس دەگەن جالعان پٸكٸر قالىپتاسقان. شاعىن جەنە ورتا كەسٸپورىندار دا اۋقىمدى ينۆەستيتسييالاردى قاجەت ەتپەيتٸن جۇمىستارعا زەيٸن سالىپ, تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر جاساي الادى.
بۇل مەملەكەتتەرگە دە قاتىستى. يننوۆاتسييالار مەن جاڭا تەحنولوگييالار باي ەلدەرمەن شەكتەلمەيدٸ. مەسەلەن, دٷنيەجٷزٸلٸك ەكونوميكالىق فورۋم تٸزٸمٸنە ەنگەن بەتكەۇستار كومپانييالاردىڭ كٶبٸسٸ قىتايدا ورنالاسقان. شىعىس ەۋروپا ەلدەرٸندە دە وسىنداي كەسٸپورىندار بار.
5. قۇرال-جابدىقتى تٷگەلٸمەن جاڭارتۋدىڭ قاجەتٸ جوق
قولدانىستاعى تەحنولوگييالار مەن جٷيەلەردٸ بەيٸمدەۋ ارقىلى دا جاقسى جەتٸستٸكتەرگە جەتۋگە بولادى. بەتكەۇستار كومپانييالار ٷشٸن يننوۆاتسييالار ەندٸرۋگە ەسكٸ قۇرال-جابدىقتار بٶگەت بولعان جوق. ولار جاڭا جابدىقتارعا قىرۋار ينۆەستيتسييا سالۋدىڭ ورنىنا جۇمىس ەدٸسٸن ٶزگەرتتٸ.
يندونەزيياداعى «Petrosea» كەن ورنى الىس قاشىقتىقتا ورنالاسقان. سونىنىڭ سالدارىنان جۇمىستا بٸرقاتار قيىندىقتار تۋىندايدى. الايدا, جٷك كٶلٸكتەرٸنٸڭ قوزعالىسىن وڭتايلاندىرۋ جەنە پيلوتسىز ۇشاقتارمەن باقىلاۋ سەكٸلدٸ تەحنولوگييالار ەندٸرۋدٸڭ ارقاسىندا شىعىنعا باتقان شاحتا نەبارى التى ايدا تابىستى كەسٸپورىنعا اينالعان.
ماقالانىڭ تٷپنۇسقاسى: weforum.org
