«تٶرت اعايىندى» ٸسٸ: سوتتا ەركٸن ٸزباسار ٶلەڭ وقىدى

«تٶرت اعايىندى» ٸسٸ: سوتتا ەركٸن ٸزباسار ٶلەڭ وقىدى

اقتٶبە وبلىستىق قىلمىستىق ٸستەر جٶنٸندەگٸ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتىندا «تٶرت اعايىندى» ٸسٸ بويىنشا ەركٸن ٸزباسار جاۋاپ بەرٸپ جاتىر. ول ٶزٸنٸڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعى تۋرالى ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.

ايىپتالۋشى الماتى وبلىسىندا تۋعان. كەيٸن اقتٶبە وبلىسى, تەمٸر قالاسىنداعى ورتا مەكتەپتٸ ٷزدٸك بٸتٸرٸپ, اقتٶبە مەديتسينالىق ينستيتۋتىنا وقۋعا تٷسكەن. تٶرتٸنشٸ كۋرسقا كەلگەندە اقتٶبە ۆەتەرينارييالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنە تٷسٸپ, وقۋدى اياقتاعان. ول 1984-1986 جىلدارى ەسكەرگە بارىپ, بورىشىن ٶتەگەن. ال 1997 جىلى جول-كٶلٸك وقيعاسىنا تاپ بولىپ, ارباعا تاڭىلعان. سودان بەرٸ 13 رەت وتا جاسالعان. وتا اقتٶبە, الماتى قالالارى مەن گەرمانييا, رەسەي, قىتايدا جٷرگٸزٸلگەن. سوتتالۋشى ەركٸن ٸزباسار ٶزٸنە تاعىلعان ايىپپەن كەلٸسپەيتٸنٸن, قازٸر دەنساۋلىعى اۋىر ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.

«ٷشٸنشٸ رەت سوتقا كەلٸپ تۇرمىن. مەنٸ سوتتاي بەرە مە? ون جىل سايىن سوتتاپ وتىر. 1937 جىلى بەرٸن سوتتاپ, اتىپ تاستادى. شىندىق جەڭەدٸ. مەنٸ قاماپ, ۇرىپ-سوعىپ, تٸسٸمدٸ سىندىرىپ تاستادى. قىزۋىم دا كٶتەرٸلٸپ وتىر ەدٸ. قاپتى باسىما كيگٸزدٸ.

«قينامايدى اباقتىعا جاپقانى,

قيىن ەمەس, دارعا اسقانى اتقانى.

ماعان قيىن وسىلاردىڭ بەرٸنەن,

ٶز اۋىلىمنىڭ يتتەرٸ ٷرٸپ-قاپقانى», دەپ ايتقىم كەلەدٸ. ال اۋحات قاليەۆ ٷنەمٸ جانىمدا جٷردٸ. بۇل بوسقا وتىر, مەنٸ كٶتەرٸپ جٷرگەنٸ ٷشٸن. مەنٸ كٷنٸنە 8-12 ادام كٶتەرٸپ جٷرەدٸ. «نەگە كٶمەكتەسەسٸڭ?» دەپ سۇرايدى. مەن ٷشٸن, ساۋابى ٷشٸن تاسىدى»,- دەدٸ ەركٸن ٸزباسار سوت وتىرىسى كەزٸندە.

ايتا كەتەيٸك, كەشە سوتتالۋشى قالدىمۇرات قارتجان سوت الدى جاۋاپ الۋ كەزٸندە ٶزٸن ازاپتاعانىن جەتكٸزگەن بولاتىن. سوندىقتان ول سوت الدى بەرگەن جاۋابىنان باس تارتتى. بٷگٸنگٸ سوت وتىرىسى كەزٸندە قىلمىستىق توپ قۇردى, مۇناي ۇرلادى, زاڭسىز ساقتاپ, تاسىمالدادى دەپ ايىپتالىپ جاتقان ەركٸن ٸزباسار جاۋاپ بەرٸپ جاتىر.

«مەنٸڭ ايىبىم - بەتٸنە تٸكە, شىندىقتى ايتامىن. قازٸر سابىر ساقتاپ وتىرمىن. بەلكٸم, بۇۇ-عا شاعىم تٷسٸرەمٸن. باسقا امالىم جوق. مٷگەدەك بولعان ادامدى ەشكٸم تٷسٸنبەيدٸ. مەن بٸر جەردە جاتىپ, بەرٸن جۇمساۋعا تۋرا كەلەدٸ. Cەبەبٸ, ٶزٸمە قاجەت زاتتاردى بارىپ الا المايمىن. ادامدار دا شارشايدى مەنەن. بٸراق امال جوق», - دەدٸ ەركٸن ٸزباسار.

سوت وتىرىسى جالعاسىپ جاتىر.