توقتار قالاي "باتىر" بولدى?

جەلتوقسان وقيعاسىنىڭ 30 جىلدىعى استانانىڭ «رەديسسون» قوناقٷيٸندە «قازاقستان تاريحشىلارى قاۋىمداستىعىنىڭ» شەڭبەرٸندە اتالىپ ٶتتٸ.

بۇل جيىننىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – جەلتوقسان وقيعاسىن زەرتتەۋدٸ حالىقارالىق ساياسات, تاريح, فيلوسوفييا, پسيحولوگييا جەنە ت.ب. عىلىمدارىنىڭ اينالىمىنا ەنگٸزٸپ, ەلەمدٸك عالىمنىڭ زەرتتەۋ سۋبەكتٸسٸنە اينالدىرۋ ەكەن. الىس-جاقىن 8 شەت ەلدەن, ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق تٷكپٸرٸنەن عالىمدار مەن ساياساتكەرلەردٸڭ شاقىرىلىپ وتىرعان سەبەبٸ سول.

جيىنعا قۇتتىقتاۋ سٶزدەر ايتقانداردىڭ قاتارىندا ۆەنگرييانىڭ قازاقستانداعى ەلشٸسٸ اندراش باراني مىرزا بولىپ, ول قازاقتىڭ توتاليتاريزمگە قارسى جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸنە 30 جىل تولسا, ۆەنگرييانىڭ 1956 جىلعى تٶڭكەرٸسٸنە 60 جىل بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.

قازاقتىڭ تۇڭعىش-عارىشكەرٸ توقتار ەۋبەكٸروۆتىڭ دە قۇتتىقتاۋ سٶزٸ وقىلدى. ول ٶزٸ جاقىن تۋىسى قايتىس بولعاندىقتان جيىنعا كەلە الماپتى. باتىردىڭ سٶزٸندە بۇرىن ايتىلماعان بٸر دەرەك قىلاڭ بەردٸ. 1987 جىلى ت.ەۋبەكٸروۆ مەسكەۋدە تۇرعان ەكەن. ونىڭ سول جىلى جاساعان ەرلٸگٸ باتىر اتاعىنا ۇسىنىلىپ, كسرو جك حاتشىسى ت.مەنتەشاشۆيلي جارلىققا قول قويۋ ٷشٸن گورباچەۆكە اپارسا, «جەلتوقسان» ٷشٸن حالقىمىزعا ەبدەن ٶشٸككەن قالدىباي ونى: «قازاققا ەشقاشان دا باتىر اتاعى بەرٸلمەيدٸ» دەپ قولىمەن قاعىپ جٸبەرٸپتٸ. تەك, ت.ەۋبەكٸروۆ پارتييالىق ەسەپتە تۇرعان مەسكەۋ قالالىق پارتييا كوميتەتٸنٸڭ بٸرٸنشٸ حاتشىسى ۆ.گريشيننٸڭ  تاباندى تٷردە تالاپ ەتۋٸنٸڭ ارقاسىندا عانا توقتار اعامىز باتىر اتاعىن العان كٶرٸنەدٸ.

سٶيتٸپ, شەنەۋنٸكتەر ٶز اراسىندا جات تٷگٸل جاقىنىنا ٸستەي المايتىن جاقسىلىقتى توپىراعىڭ تورقا بولعىر ۆ.گريشين قازاققا جاساعان ەكەن...  

جاقسىباي سامرات,

ۇلت پورتالى