فوتو: اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ "ەدٸلەتتٸ قازاقستان - ادال ازامات" اتتى ەكٸنشٸ وتىرىسىنداعى سٶزٸ باستالدى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«سٶز باسىندا بٸردەن اتاپ ٶتەيٸن, مەنٸڭشە, ۇلتتىق قۇرىلتاي بۇل – ارقانى كەڭگە سالىپ وتىراتىن جيىن ەمەس. سەن-سالتاناتپەن ٶتكٸزەتٸن توي دا ەمەس. بابالارىمىز ماڭىزدى شەشٸم قابىلدار كەزدە نەمەسە ەلگە قاتەر تٶنگەن سىن ساعاتتا قۇرىلتاي شاقىرعان.
بٷگٸنگٸ قۇرىلتايدىڭ وتىرىسى ەلٸمٸزدەگٸ قايعىلى وقيعادان كەيٸن ٶتٸپ جاتىر. اباي وبلىسىندا الاپات ٶرت شىعىپ, ازاماتتارىمىز قازا تاپتى. تاعى دا قايتالاپ ايتقىم كەلەدٸ: بٸز مۇنداي وقيعادان ساباق الۋىمىز كەرەك, ناقتى شەشٸمدەر قابىلداۋىمىز قاجەت.
ەل باسىنا تٷسكەن قيىندىقتار, ەڭ الدىمەن, بٸزدٸڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸمٸزدٸ سىنعا سالادى. وسىنداي كٷردەلٸ سەتتەر, ەڭ باستىسى – شىنايى جاناشىرلىق جەنە تەرەڭ جاۋاپكەرشٸلٸك تانىتۋ قاجەت ەكەنٸن ايقىن كٶرسەتەدٸ. مۇنى ٶزدەرٸڭٸز ٶتە جاقسى تٷسٸنٸپ وتىرسىزدار» - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى سٶز باسىندا.
پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتاي حالقىمىزدى ورتاق ماقساتقا ۇيىستىراتىن بٸرەگەي قۇرىلىم ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«مەن بىلتىر ناۋرىزداعى جولداۋىمدا وسى قۇرىلتايدى شاقىرۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸم. بۇل قادام قوعامدىق ديالوگتى نىعايتا تٷسۋ ٷشٸن جاسالدى. سونداي-اق مۇندا ۇلتتىڭ بولاشاعىنا ىقپال ەتەتٸن ەلدٸك مەسەلەلەر تالقىلانادى.
بٸز قۇرىلتايدىڭ العاشقى وتىرىسىن وسىدان دەل بٸر جىل بۇرىن ۇلت ۇياسى – ۇلىتاۋدا ٶتكٸزدٸك. كٶپتەگەن ماڭىزدى ٸستەر مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸ قالانعان قاستەرلٸ ٶلكەدەن باستاۋ الدى. وسى يگٸ ٷردٸس بيىل دا جالعاسىن تابۋدا.
بٷگٸنگٸ باسقوسۋ بٷكٸل تٷركٸ حالىقتارى ٷشٸن كيەلٸ شاھاردا ٶتٸپ جاتىر. حالقىمىز ەدەتتە تٷركٸستاندى قازاقتىڭ رۋحاني استاناسى دەيدٸ. دەگەنمەن قالانىڭ مەن-ماڭىزى بۇدان ەلدەقايدا جوعارى. كيەلٸ شاھار ەلٸمٸزدٸڭ تاريحىندا ايرىقشا رٶل اتقارعان.
كٶنە زاماننان بەرٸ ۇلى جٸبەك جولىنىڭ بويىنداعى ٸرٸ قالا بولعان. باۋىرلاس حالىقتاردىڭ بەرٸنە ٸلٸم-بٸلٸم تاراتقان رۋحانييات وشاعى سانالعان. سونداي-اق قازاقتىڭ تاريحىندا ٶشپەس ٸز قالدىرعان كٶپتەگەن تۇلعالارىمىز وسى جەردەن مەڭگٸلٸك مەكەنٸن تاپقان. شەجٸرەلٸ شاھاردىڭ قابىرعاسىنا قازاقتىڭ جىلناماسى تٷگەل جازىلعان دەۋگە بولادى. شىن مەنٸندە, كيەلٸ تٷركٸستان – ۇلى دالا ٶركەنيەتٸنٸڭ مىزعىماس تەمٸرقازىعى» - دەدٸ توقاەۆ.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى پٸكٸرتالاسقا قاتىسقان ازاماتتارعا ريزاشىلىعىن جەتكٸزدٸ.
«تٷركٸستان عاسىرلار بويى قازاق حالقىنىڭ ماڭىزدى ساياسي ورتالىعى بولىپ كەلدٸ. قازاق مەملەكەتٸنٸڭ باس قالاسى رەتٸندە تاريحقا التىن ەرٸپپەن جازىلدى. كٶپتەگەن حاندارىمىز وسى جەرگە ورداسىن تٸگٸپ, ۇلان-عايىر دالاعا بيلٸگٸن جٷرگٸزگەن. قارا قىلدى قاق جارعان بيلەرٸمٸز تٷرلٸ داۋ-شارعا تٶرەلٸك ايتقان. ەل-جۇرتىن بەرەكە-بٸرلٸككە شاقىرعان. مۇنىڭ بەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ ەرتە زاماننان بەرٸ بٸر ورتالىقتان باسقارىلعان بٸرتۇتاس مەملەكەت بولعانىن كٶرسەتەدٸ.
سونداي-اق قازاق مەملەكەتتٸلٸگٸنٸڭ تامىرى تىم تەرەڭدە جاتقانىن بٸلدٸرەدٸ. ۇلى دالا تٶرٸندە جوشى حان ەۋلەتٸ كەنەسارى حانعا دەيٸن 6 عاسىردان استام ۋاقىت ەل باسقاردى. تٸپتٸ, ەلەم تاريحىندا مۇنداي مىسالدار كٶپ ەمەس. بٸز قازٸر بابالارىمىز كەڭەس قۇرعان ەيگٸلٸ كٷلتٶبەنٸڭ ٸرگەسٸندە وتىرمىز. ەبٸش كەكٸلباەۆ «قازاق رۋحىنىڭ قاعباسى» دەپ اتاعان ورداباسى وسى جەرگە تيٸپ تۇر. وسىناۋ ەيگٸلٸ تٶبەلەردە حالقىمىزدىڭ يگٸ جاقسىلارى سان رەت باس قوسقان.
ۇلت تاعدىرى سىنعا تٷسكەن سەتتەردە بەرٸ اقىلداسىپ, ەلدٸڭ بولاشاعىن ايقىنداعان. قالىڭ جۇرت ساليقالى سٶزگە توقتاپ, ەل باستاعان ەرلەرٸنە كٶش تٸزگٸنٸن ۇستاتقان. بٸر ەل, بٸر حالىق بولىپ, سىرتقى قاتەرگە قارسى تۇرعان. قازاقتىڭ بٸرلٸگٸ مەن تۇتاستىعىنىڭ ورداسى بولعان كيەلٸ تٷركٸستان بولاشاقتا دا وسى مەرتەبەلٸ ميسسيياسىن اتقارا بەرەدٸ. سوندىقتان وسى ايماقتى باسقارىپ وتىرعان باسشىلارعا زور جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ.
قانشا دەۋٸر ٶتسە دە, ۇرپاقتار ساباقتاستىعى ٷزٸلمەيدٸ. بيىلعى قۇرىلتايدىڭ سيپاتى – ٶزگەشە, مازمۇنى دا – اۋقىمدى. كەشەدەن بەرٸ بٸرنەشە تاقىرىپ بويىنشا جان-جاقتى, قىزۋ تالقىلاۋ بولدى. قۇرىلتايعا قاتىسۋشىلار ٷكٸمەت مٷشەلەرٸمەن پٸكٸر الماستى, ويلارىن ورتاعا سالدى. تىڭ باستامالار كٶتەردٸ. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ سونىڭ بەرٸن مۇقييات زەردەلەيدٸ. ورتاق بٸر تۇجىرىمدى ەزٸرلەيدٸ. سالماقتى ۇسىنىستار الداعى جۇمىس كەزٸندە مٸندەتتٸ تٷردە ەسكەرٸلەدٸ. پٸكٸرتالاسقا بەلسەنە قاتىسقان بارشا ازاماتتارعا ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن» - دەدٸ پرەزيدەنت.
