فوتو: Akorda.kz
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇقشۇ ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ كەڭەيتٸلگەن قۇرامدا ٶتكەن سەسسيياسىنا قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى مينسك قالاسىندا ٶتكەن ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك تۋرالى شارت ۇيىمى ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ سەسسيياسىنا قاتىستى. بەلارۋس پرەزيدەنتٸ الەكساندر لۋكاشەنكونىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن سامميتكە ەلٸمٸزدٸڭ باسشىسىمەن قاتار, قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ, رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين, تەجٸكستان پرەزيدەنتٸ ەمومالي راحمون كەلدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ سەسسييا قاتىسۋشىلارىنا ٸلتيپات بٸلدٸرە وتىرىپ, جيىندى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرعانى ٷشٸن بەلارۋس تاراپىنا جەنە الەكساندر لۋكاشەنكوعا ريزاشىلىق بٸلدٸردٸ.
پرەزيدەنت 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ۇقشۇ-عا تٶراعالىق ەتۋ مٸندەتٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ٶتەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ. بۇل رەتتە قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇيىم اياسىندا ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸن ودان ەرٸ نىعايتۋعا ەلٸمٸزدٸڭ ەلەۋلٸ ٷلەس قوسۋعا دايىن ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. وسىعان وراي مەملەكەت باسشىسى قازاقستان تٶراعالىعى كەزٸندە ۇيىم قىزمەتٸ بويىنشا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتٸن بٸرقاتار باسىم باعىتتى ۇسىندى.
– بٸرٸنشٸ, ۇقشۇ-نىڭ قاۋٸپسٸزدٸك سالاسىندا مٷددەلٸ ەلدەرمەن جەنە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ. بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىمەن جەنە ونىڭ قۇرىلىمدارىمەن ارادا قالىپتاسقان ىقپالداستىق دەڭگەيٸن ساقتاۋعا باسا مەن بەرۋدٸ ۇسىنامىز. بۇل جۇمىس 2010 جىلدىڭ 18 ناۋرىزىندا ۇقشۇ مەن بۇۇ حاتشىلىقتارى اراسىندا قول قويىلعان ىنتىماقتاستىق تۋرالى بٸرلەسكەن دەكلاراتسييا نەگٸزٸندە جٷرگٸزٸلەدٸ. تمد مەن شىۇ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ تەرەڭدەتۋدٸ قۇپتايمىز. «ۇقشۇ-نىڭ تمد-مەن جەنە شىۇ-مەن ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ جٶنٸندەگٸ پراكتيكالىق شارالار» اتتى قۇجاتتا ونىڭ ناقتى قادامدارى ايقىندالعان, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ەسكەري ىنتىماقتاستىق مەسەلەلەرٸ بويىنشا قارىم-قاتىناس ۇيىم قىزمەتٸنٸڭ ەكٸنشٸ ماڭىزدى باعىتى رەتٸندە ۇسىنىلدى. قازاقستان پرەزيدەنتٸنٸڭ پٸكٸرٸنشە, ۇقشۇ ۇجىمدىق كٷشتەرٸن جەدەل ەرەكەت ەتۋ مەسەلەلەرٸنە قاتىستى نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق بازانى جەتٸلدٸرۋ قاجەت.
– بۇل كونتينگەنتتٸڭ كەدەرگٸسٸز ەرٸ ەش جەرگە ايالداماي قوزعالۋىنا, ەسكەري اۆياتسييانىڭ ۇشۋىنا جەنە تاعى دا باسقا اسپەكتٸلەرگە قاتىستى. سونىمەن قاتار ەسكەري كادرلاردى دايارلاۋ جٷيەسٸن جەنە ۇقشۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ ەسكەري-عىلىمي قۋاتىن دامىتۋدى جالعاستىرعان جٶن. ۇيىمنىڭ بٸتٸمگەرشٸلٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرۋعا ايرىقشا مەن بەرۋ ۇسىنىلادى. بۇل رەتتە ۇقشۇ باس حاتشىسىنىڭ بٸتٸمگەرشٸلٸك مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ ارنايى ٶكٸلٸنٸڭ قىزمەتٸ زور رٶل اتقارادى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز سٶزٸندە حالىقارالىق تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە قارسى ٸس-قيمىل باعىتىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ٸسٸن تاعى بٸر باسىمدىق رەتٸندە اتادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸنٸڭ تەرروريزمگە قارسى قىزمەتٸنە جٸتٸ نازار اۋدارىلادى.
– لاڭكەستٸك توپتارعا قوسىلۋدى جوسپارلاپ جٷرگەن ازاماتتارىمىزدىڭ ەلدەن تىسقارى شىعىپ كەتۋٸنە جول بەرمەۋ ٷشٸن بٸرلەسكەن جۇمىستى جالعاستىرعان جٶن. تەرروريزمگە جەنە ەكسترەميزمگە قاتىسى بار ادامداردى ٸزدەۋ, ۇستاۋ جەنە ەكستراديتسييالاۋ تەتٸكتەرٸن ٸسكە قوسۋ ماڭىزدى. ۇقشۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ حاتشىلارىنىڭ كوميتەتٸ جانىنداعى تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە قارسى كٷرەس مەسەلەلەرٸمەن اينالىساتىن ساراپشىلاردىڭ جۇمىس توبىن جانداندىرۋدى ۇسىنامىز, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ۇيىم ەسٸرتكٸ جەنە پسيحوتروپتى زاتتاردىڭ زاڭسىز اينالىمىنا دا قارسى كٷرەس جٷرگٸزۋگە تيٸس.
– ۇقشۇ-عا مٷشە ەلدەردٸڭ كەڭٸستٸگٸن وسى قاۋٸپتٸ زاتتىڭ ەنۋٸنەن قورعاۋ ٷشٸن بٸرلەسكەن ٸس-شارالاردىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ قاجەت. جۇمىس رەتٸن بارلىق ٶزەكتٸ فاكتوردى, سونىڭ ٸشٸندە سينتەتيكالىق ەسٸرتكٸنٸڭ تارالۋ اياسى كەڭەيە تٷسكەنٸن ەسكەرە وتىرىپ ۇيىمداستىرۋ كەرەك. ەسٸرتكٸنٸڭ زاڭسىز اينالىمىنا قارسى كٷرەس جٷرگٸزەتٸن قۇزىرەتتٸ ورگاندار جەتەكشٸلەرٸنەن قۇرالعان ٷيلەستٸرۋ كەڭەسٸ سيياقتى مەحانيزم ماڭىزدى رٶل اتقارادى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت قارۋ-جاراقتىڭ زاڭسىز اينالىمىمەن جەنە ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتارمەن كٷرەسۋدٸ, تٶتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جەنە ونىڭ سالدارىن جويۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدى, اقپاراتتىق تەحنولوگييا سالاسىنداعى قىلمىستارعا قارسى ٸس-قيمىلدى ورتاق جۇمىستىڭ ماڭىزدى باعىتتارى دەپ سانايدى.
– قازٸرگٸ جاعدايدا قاۋٸپ-قاتەردٸڭ سيپاتى مەن كيبەر قىلمىسكەرلەر قولداناتىن قارۋ تٷرلەرٸ دە تەز ٶزگەرٸپ جاتىر. مۇنى بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ قۇرالىمىز – ۇقشۇ-نىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگييا سالاسىنداعى قىلمىستارعا قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندەگٸ «پروكسي» وپەراتسيياسىن ٸسكە اسىرۋ كەزٸندە ەسكەرۋ كەرەك دەپ سانايمىز, – دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ تٶراعالىق ەتۋ كەزەڭٸندە جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ايقىندالعان باسىمدىقتار جۋىق ارادا ۇقشۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەرگە جولداناتىنىن ايتتى. مەملەكەت باسشىسى ۇيىمعا مٷشە ەلدەردٸڭ بٸرلەسكەن كٷش-جٸگەرٸنٸڭ ارقاسىندا ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸن نىعايتۋ جەنە ونى ودان ەرٸ دامىتۋ ٷشٸن كەشەندٸ جۇمىستار جالعاسا بەرەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
سەسسييا قورىتىندىسى بويىنشا بٸرقاتار قۇجات قابىلداندى.
