مەملەكەت باسشىسى اباي وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەستٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقورداعا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنت جەرگٸلٸكتٸ جۇرتشىلىقپەن كەزدەسۋٸندە سەمەي قالاسىنىڭ, اباي وبلىسىنىڭ قازاقستان تاريحىنداعى ورنى ەرەكشە ەرٸ تٶل شەجٸرەمٸزدە ايرىقشا ورنى بار ٶلكە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل – قازاققا اباي, شەكەرٸم, مۇحتار ەۋەزوۆ سيياقتى بٸرتۋار پەرزەنتتەردٸ سىيلاعان ۇلىلار مەكەنٸ. اباي تۋعان توپىراققا كەلگەن ادام بۇل جەردٸڭ كيەسٸن سەزٸنەدٸ, قاسيەتٸن ۇعادى. سەمەي – ۇلى دالانىڭ ۇلاعاتتى ٶلكەسٸ. بۇل – الاش ارىستارىنىڭ ٸزٸ قالعان, زييالىلارىمىز ەلدٸڭ بولاشاعى ٷشٸن كٷرەسكەن قاستەرلٸ ٶڭٸر. سەمەي – ۇلتتىق عىلىم مەن بٸلٸمنٸڭ, ٶنەر مەن مەدەنيەتتٸڭ تاريحي ورتالىعى. ەلٸمٸزدەگٸ مۇعالٸمدەر دايارلايتىن العاشقى وقۋ ورنى بۇدان 120 جىل بۇرىن وسى قالادا اشىلعانى بەلگٸلٸ. وندا مۇحتار ەۋەزوۆ, جٷسٸپبەك ايماۋىتوۆ, قانىش سەتباەۆ, ەلكەي مارعۇلان, شەكەن ايمانوۆ سىندى ۇلت زييالىلارى بٸلٸم العان. ال سەمەيدەگٸ مۋزىكالىق دراما تەاتر – قازاقتىڭ تەاتر ٶنەرٸنٸڭ بەرەكەلٸ باستاۋى. ۇلت فۋتبولىنىڭ تۇساۋى دا وسى جەردە كەسٸلگەن. ەلٸمٸزدەگٸ تاريحي-ٶلكەتانۋ مۋزەيٸ, قوعامدىق كٸتاپحانا, ارحيۆ, تەلەگراف العاش رەت وسىندا اشىلعان. سوندىقتان بۇل جەردٸ حالقىمىز قازاق رۋحانيياتى تامىر جايعان جەر دەپ ەرەكشە قادٸرلەيدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ 2020 جىلى ٶزٸنٸڭ شەشٸمٸمەن سەمەي قالاسىنا تاريحي ورتالىق مەرتەبەسٸ بەرٸلگەنٸن ايتتى.
– جالپى, ٶڭٸردٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸ ەردايىم مەنٸڭ جٸتٸ نازارىمدا. وسىدان شيرەك عاسىر بۇرىن وبلىس تاراتىلىپ, شىعىس قازاقستانعا قوسىلدى. سودان بەرٸ ٶلكەگە بۇرىنعى مەرتەبەسٸن قايتارۋ مەسەلەسٸ قوعامدا تالاي رەت كٶتەرٸلدٸ. سەمەي ٶڭٸرٸندە ٸرگەسٸ بٶلەك وبلىس قۇرۋ تۋرالى بٸرنەشە حات-حابار, ۇسىنىس الدىم. بٸز حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت قۇرىپ جاتىرمىز. سوندىقتان مەن بيىل حالىقتىڭ قالاۋىن ەسكەرە وتىرىپ, وسى ايماقتا جەكە وبلىس قۇرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادىم. اتالعان قادام ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق مەسەلەلەرٸن جەدەل شەشٸپ, تۇرعىنداردىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدٸ. ينۆەستيتسييانىڭ كەلۋٸنە, ٶنەركەسٸپ پەن جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸڭ دامۋىنا جاعداي جاسايدى. ايماقتى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تٸكەلەي قارجىلاندىرۋ جٷيەسٸ جٷزەگە اسادى. بۇل شەشٸم – شىن مەنٸندە, تاريحي ەدٸلدٸكتٸڭ سالتانات قۇرۋى. بٸز جاڭادان قۇرىلعان وبلىستى ۇلتتىڭ ۇلى تۇلعاسىنا دەگەن ەرەكشە قۇرمەت بەلگٸسٸ رەتٸندە اباي دەپ اتادىق. ٶيتكەنٸ اباي – ۇلت پەن جۇرتتىڭ سيمۆولىنا اينالعان ۇلى تۇلعا. سەمەي مەن اباي – بٸر-بٸرٸنەن ەشقاشان اجىرامايتىن ۇعىمدار. وسى مٷمكٸندٸكتٸ پايدالانىپ, بارشاڭىزدى اباي وبلىسىنىڭ قۇرىلۋىمەن تاعى دا قۇتتىقتايمىن! – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى سەمەيدٸڭ حالىقارالىق ترانزيتتٸك ساۋدانىڭ ماڭىزدى ورتالىعى بولعانىنا نازار اۋدارىپ, بٷگٸندە وبلىس ەكٸ ٸرٸ كٶرشٸمٸز رەسەيمەن جەنە قىتايمەن شەكتەسٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
– وسى وراسان زور كٶلٸك-لوگيستيكالىق, ساۋدا-ەكونوميكالىق ەلەۋەتتٸ تولىق پايدالانۋ قاجەت. بولاشاقتا سەمەي ٶزٸنە استانا, الماتى, شىمكەنت جەنە اقتٶبە قالالارىمەن قاتار ەڭبەك ادامدارىن, يننوۆاتسييا مەن ينۆەستيتسييا تارتا وتىرىپ, ەلٸمٸزدٸڭ قارقىندى دامۋىنا ٷلەس قوساتىن شاھارعا اينالادى دەپ سانايمىن. اباي وبلىسى ەلٸمٸزدٸڭ دامۋىنا سەرپٸن بەرەتٸن قۋاتتى ايماق بولارىنا سەنەمٸن. بٸز قايتا شاڭىراق كٶتەرگەن وبلىستىڭ كٶركەيۋٸ ٷشٸن بارلىق جاعدايدى جاسايمىز, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
بۇدان كەيٸن پرەزيدەنت اباي ٶڭٸرٸن دامىتۋدىڭ باسىم باعىتتارى مەن ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸنە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, اباي وبلىسىنداعى مەكتەپتەردە 9 مىڭعا جۋىق بالاعا ورىن جەتٸسپەيدٸ. الداعى ۋاقىتتا 11 مەكتەپ پەن 14 بالاباقشا سالۋ جوسپارلانعان. الايدا قاسىم-جومارت توقاەۆ مۇنىڭ ٶزٸ جەتكٸلٸكسٸز ەكەنٸن ايتتى.
– ٷكٸمەت پەن ەكٸمدٸككە وبلىس مەكتەپتەرٸندەگٸ ورىن تاپشىلىعى مەسەلەسٸن بٸرجولا شەشۋدٸ تاپسىرامىن. بٸز ۇستازدى قۇرمەت تۇتقان ەلمٸز. بۇل سٶزٸمٸز ناقتى ٸسپەن بەكٸتٸلٸپ جاتىر. ارنايى وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸ قۇرىلدى. بٸز بۇعان دەيٸن «پەداگوگتاردىڭ مەرتەبەسٸ تۋرالى» زاڭ قابىلداپ, ونىڭ اياسىندا مۇعالٸمدەردٸڭ جالاقىسىن ٶسٸردٸك. «ەلٸپپەنٸ» قايتاردىق. ورتا بٸلٸمدٸ دامىتۋعا باعىتتالعان بٸرقاتار جاعىمدى ٶزگەرٸستەر بار. وسىنداي يگٸ شارالار ارقىلى بٸز قوعامدا مۇعالٸمنٸڭ مەرتەبەسٸن ودان ەرٸ بيٸكتەتەمٸز. ۇستاز بٸزدٸڭ قوعامدا ەردايىم سىيلى تۇلعا بولادى. سەمەي بٸلٸم بەرۋ سالاسىندا كٶش باسىندا جٷرۋٸ قاجەت. باتىستىڭ وزىق ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ سەمەيدە ٶز فيليالىن اشسا نەمەسە سەمەيدٸڭ جوعارى وقۋ ورنىمەن بايلانىس ورناتسا, جاقسى بولار ەدٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
سەمەيدە ەلٸمٸزدەگٸ نەگٸزگٸ مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ ورنالاسقان. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بٸلٸم ورداسى جانىنان كٶپبەيٸندٸ اۋرۋحانا سالۋ مەسەلەسٸ قاراستىرىلىپ جاتىر.
– مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا سەمەيدە ونكولوگييالىق ديسپانسەردٸڭ راديولوگييالىق ورتالىعى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. بالالاردى وڭالتۋ ورتالىعى سالىنىپ جاتىر. «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا ايماقتا 65 نىسان سالىنادى. بٸز يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن ازاماتتارىمىزدى وڭالتۋ مەسەلەسٸنە باسا مەن بەرۋٸمٸز كەرەك, – دەدٸ پرەزيدەنت.
پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, سەمەي زامان تالابىنا ساي, ىڭعايلى قالاعا اينالۋعا تيٸس. وبلىس ورتالىعى ٶنەركەسٸپتەر مەن كٶلٸكتەرگە ەمەس, قالا تۇرعىندارىنا قولايلى مەكەنگە اينالۋى قاجەت. سەمەيدٸ دامىتۋ جۇمىسىن جوسپارلاعان كەزدە جوعارى ستاندارتتارعا ساي تىڭ ۋربانيستيكالىق تۇجىرىم كەرەك. ەسٸرەسە, «جاسىل قالا» يدەياسىنا ەرەكشە نازار اۋدارعان جٶن.
سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى سەمەي قالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمى ەبدەن توزعانىن ايتتى. جازدا ىستىق سۋ جوق, ال قىستا ٷيلەر جىلىنبايدى. قالاداعى جىلۋ ەلەكتر ورتالىعىنان شىعاتىن زيياندى قالدىقتار اۋانى شەكتەن تىس لاستاپ جاتىر. بۇل مەسەلەلەردٸ تٷپكٸلٸكتٸ شەشەتٸن ۋاقىت جەتتٸ.
اباي وبلىسى توعىز جولدىڭ تورابىندا رەسەيمەن, قىتايمەن شەكتەسٸپ جاتىر. پرەزيدەنت وسى مٷمكٸندٸكتٸ ۇتىمدى پايدالانۋ ٷشٸن جولدارىمىز ساپالى ەرٸ قاۋٸپسٸز بولۋى قاجەت ەكەنٸنە توقتالدى.
– ەلٸمٸزدٸڭ كٶلٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋ ٷشٸن باقتى ارقىلى قىتايعا باراتىن تەمٸرجول جەلٸسٸن سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇل تەمٸرجولدى مٸندەتتٸ تٷردە سالۋىمىز كەرەك. ٷكٸمەت وسى مەسەلەمەن اينالىسادى. ٶڭٸردە «قۇرعاق پورت», «لوگيستيكالىق پارك» سالىپ, كٶلٸك دەلٸزٸن دامىتۋ اسا ماڭىزدى. حالىقارالىق ماڭىزى بار كٷرە جول سەمەي ارقىلى ٶتەدٸ. سوندىقتان, ەڭ الدىمەن, قالاداعى ەكٸ كٶپٸردٸ جٶندەۋ قاجەت, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اباي وبلىسىنىڭ اگرارلىق ايماق ەكەنٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
– كەزٸندە سەمەي ٶڭٸرٸ بٷكٸل رەسپۋبليكاعا, تٸپتٸ, الىس-جاقىن شەتەلدەرگە ەت, سٷت, تەرٸ, جٷن جەنە باسقا دا ٶنٸمدەر شىعاراتىن. وبلىستىڭ وسى ەلەۋەتٸن قالپىنا كەلتٸرۋ قاجەت. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶڭدەيتٸن كەسٸپورىنداردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋ كەرەك. بۇل – اسا ماڭىزدى مٸندەت. تاعى بٸر ٶزەكتٸ مەسەلە – بوس جاتقان جەرلەردٸ مەملەكەتكە قايتارۋ. مەن بۇل جۇمىستى بٷكٸل ەل اۋماعىندا جٷرگٸزۋدٸ تاپسىردىم. اباي وبلىسىندا قازٸردٸڭ ٶزٸندە وسىنداي 200 مىڭ گەكتار جەر انىقتالدى. سونىڭ 62 مىڭ گەكتارى قايتارىلدى. قايتارىلعان جەرلەردٸ جەرگٸلٸكتٸ شارۋالارعا ەدٸل ٷلەستٸرٸپ, ەل يگٸلٸگٸنە تيٸمدٸ پايدالانۋ اسا ماڭىزدى. جالپى, بۇل جۇمىس ودان ەرٸ جالعاسادى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
ٶڭٸردٸڭ جەر قويناۋى پوليگوننىڭ كەسٸرٸنەن جىلدار بويى يگەرٸلگەن جوق. سول سەبەپتٸ مەملەكەت باسشىسى وبلىس اۋماعىندا اۋقىمدى گەولوگييالىق زەرتتەۋ جۇمىسىن جٷرگٸزۋ قاجەت ەكەنٸن ايتتى. پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, قازبا بايلىقتار تابىلادى. تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ وبلىس ەكونوميكاسىن جانداندىرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ اباي وبلىسىنىڭ كٷردەلٸ ەكولوگيياسى حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن تۇرمىس ساپاسىنا ەسەر ەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتٸپ, سەمەي پوليگونىنداعى يادرولىق سىناقتاردان كەيٸن جٷزدەگەن مىڭ گەكتار جەرگە زالال كەلگەنٸنە توقتالدى. سونىمەن قاتار ەرتٸس ٶزەنٸنٸڭ لاستانۋىنا, شوققاراعايدى ساقتاۋعا نازار اۋدارىلدى. مەملەكەت باسشىسى ەكٸمدٸككە ٶڭٸردٸڭ ەكولوگييالىق مەسەلەسٸن ٷنەمٸ نازاردا ۇستاۋدى تاپسىردى.
– تٷرلٸ ەكولوگييالىق باستامالاردى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن بٸز تۇتاس قوعام بولىپ جۇمىلۋىمىز قاجەت. حالىقارالىق ستاندارتقا جەنە ەكولوگييالىق نورمالارعا ساي كەلەتٸن قوقىس جينايتىن جاڭا پوليگون سالۋ كەرەك. بۇل جۇمىس وبلىس ەكٸمٸنٸڭ جەكە باقىلاۋىندا بولۋعا تيٸس. ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸ سەمەي يادرولىق قاۋٸپسٸزدٸك ايماعى تۋرالى زاڭ جوباسىن ەزٸرلەدٸ. بيىلعى سەۋٸر ايىندا بۇل جوبانى مەجٸلٸس ماقۇلدادى. ەندٸ ونى تەزٸرەك قابىلداپ, تازا جەردٸ اۋىل شارۋاشىلىعى ٷشٸن پايدالانۋعا بەرۋ كەرەك, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶڭٸردە مەدەني-تانىمدىق تۋريزمدٸ دامىتۋ مەسەلەسٸنە دە توقتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تەڭٸزگە شىعاتىن جولى جوق ەڭ ٷلكەن مەملەكەت قازاقستان ٷشٸن جەردٸڭ كونتينەنتتٸك پوليۋسٸنٸڭ بٸزدٸڭ تەرريتورييادا ورنالاسۋىنىڭ سيمۆولدىق مەنٸ بار. پرەزيدەنت بۇل نٷكتە اباي اۋدانىندا, جيدەبايدا ابايدىڭ مۇراجاي-ٷيٸنٸڭ جانىندا ورنالاسقانىن اتاپ ٶتتٸ.
– سەمەيدٸڭ بٸرەگەي مۇراسى مەن سەۋلەتتٸك كەلبەتٸن ساقتاۋ ٶتە ماڭىزدى. وبلىستىڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن نىعايتۋدىڭ نەگٸزگٸ شارتتارىنىڭ بٸرٸ – ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ. ەڭ الدىمەن جول مەسەلەسٸن شەشۋ كەرەك. تۋريستەر ٷشٸن تارتىمدى جەرلەرگە كەدەرگٸسٸز جەنە ىڭعايلى قولجەتٸمدٸلٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. سونداي-اق مەدەني نىسانداردىڭ كوممۋنالدى جەلٸلەرگە قاتىستى مەسەلەلەرٸن شەشۋ قاجەت. ەرتٸس ٶزەنٸنٸڭ جاعالاۋىن اباتتاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋ كەرەك. سەمەي قالاسىنىڭ جاڭا مەرتەبەسٸن ەسكەرە وتىرىپ, ونى دامىتۋدىڭ باس جوسپارىن جاڭارتۋ قاجەت, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت جاڭا وبلىس قۇرۋ وڭاي شارۋا ەمەس ەكەنٸن ايتا كەلٸپ, بارلىق سالادا جان-جاقتى جەنە مۇقييات ويلاستىرىلعان جۇمىس جٷرگٸزۋدٸڭ ماڭىزىنا توقتالدى.
– ٷكٸمەتكە جاقىن ارادا اباي وبلىسىن دامىتۋدىڭ كەشەندٸ جوسپارىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىرامىن. كەلەشەكتە وبلىس ٶزٸن-ٶزٸ تولىققاندى قامتاماسىز ەتە الاتىن, ٶركەندەگەن ايماققا اينالۋعا تيٸس. قاسٸرەتكە شالدىقسا دا, قاسيەتٸن جوعالتپاعان ٶلكەنٸ بارىنشا دامىتۋ – ورتاق پارىز. بۇل مەنٸڭ پرەزيدەنت رەتٸندەگٸ پارىزىم دەپ ايتسام, ارتىق ەمەس. وسى ورايدا, بٸر مەسەلەگە ارنايى توقتالعىم كەلەدٸ. شىن مەنٸندە, ۇلتتى جاڭعىرتۋدىڭ نەگٸزٸ ساياسات پەن ەكونوميكادان گٶرٸ بٸلٸم مەن مەدەنيەتتە جاتىر دەۋگە بولادى. سەمەي ٶتكەن عاسىردىڭ باسىندا قازاقتىڭ رۋحاني استاناسى سانالعان. اباي باستاپ, الاش ارىستارى جالعاعان ۇلى جول ۇلتىمىزدى ەسەيتٸپ, مٷلدە جاڭا دەڭگەيگە كٶتەردٸ. ولار قازاقتىڭ بولاشاعى قانداي بولۋى كەرەكتٸگٸن ايقىنداپ بەردٸ, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سونداي-اق قوعامدىق سانانى تٷبەگەيلٸ جاڭعىرتۋمەن اينالىسۋىمىز قاجەت ەكەنٸ دە ايتتى.
– جوعارى مەدەنيەت, وزىق بٸلٸم جەنە ادال ەڭبەك سيياقتى قۇندىلىقتار بۇل جۇمىستىڭ ٶزەگٸنە اينالادى. «تالاپ, ەڭبەك, تەرەڭ وي, قاناعات, راقىم, ويلاپ قوي» دەگەن حاكٸم ابايدىڭ ٶسيەتٸ جاس ۇرپاققا ٷلگٸ-ٶنەگە بولۋعا تيٸس. ۇلى اقىننىڭ اتاپ كٶرسەتكەن بەس اسىل قاسيەتٸ بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ ماقساتىمىزبەن تولىق ٷندەسەدٸ. ۇلى اباي «تولىق ادام» دەگەن ۇعىمدى قازاق قوعامىنا ۇسىنعان ەدٸ. تولىق ادام, بۇل – بولمىسى كەمەل, كٶزقاراسى تەرەڭ, كٶكٸرەگٸ وياۋ, ەڭبەكشٸل ادام دەگەن سٶز. ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم, مەن قوعامدا جاڭا قۇندىلىقتار ورنىقتىرۋ قاجەتتٸگٸ جٶنٸندە ٷنەمٸ ايتىپ جٷرەمٸن. ۇلتتىق قۇرىلتايدا, «جاستار رۋحىنىڭ» سەزٸندە جەنە تٷركٸستاندا جۇرتشىلىقپەن كەزدەسكەندە بۇعان ارنايى توقتالدىم. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن. جاستارىمىز ٷش نەرسەنٸڭ ايرىقشا ماڭىزدى ەكەنٸن تٷسٸنۋٸ كەرەك. بۇل – تەرەڭ بٸلٸم, ەڭبەكقورلىق جەنە وتانشىلدىق قاسيەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەۋرازييا قۇرلىعىنىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان ەلٸمٸزدٸڭ قازٸرگٸ حالىقارالىق احۋالعا قاتىستى ۇستانىمىن تاعى دا ايقىنداپ ٶتتٸ.
– بٷگٸندە ەلەمدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان گەوستراتەگييالىق شيەلەنٸس بايقالادى. ەلەمنٸڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸندەگٸ ساياساتكەرلەر مەن ساراپشىلار يادرولىق قارۋدىڭ قولدانىلۋ قاۋپٸن قىزۋ تالقىلاپ جاتىر. سەمەي يادرولىق پوليگونىنداعى سوڭعى جارىلىستان بەرٸ 33 جىلعا جۋىق ۋاقىت ٶتتٸ. بۇل ايماقتىڭ تۇرعىندارى «قىرعي-قاباق سوعىستاعى» يادرولىق ەلەۋەتپەن اقىلعا قونىمسىز بەسەكەلەستٸكتٸڭ بارلىق قيىندىعىن باستان ٶتكەردٸ. جاقىندا مەن بۇل تۋرالى نيۋ-يوركتەگٸ بۇۇ-نىڭ جوعارى مٸنبەرٸنەن ايتتىم. ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا, جەرگٸلٸكتٸ ەكوجٷيەگە وراسان زور زالال كەلدٸ. تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن پوليگوندى جاۋىپ, ەلەمدەگٸ تٶرتٸنشٸ يادرولىق ارسەنالدان ٶز ەركٸمەن باس تارتا وتىرىپ, بٸزدٸڭ ەلٸمٸز يادرولىق قارۋسىز ەلەم ٷشٸن جاھاندىق قوزعالىس كٶشباسشىلارىنىڭ بٸرٸنە اينالدى, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت قازٸر قوعامدا ادامداردىڭ بٸر-بٸرٸنە دەگەن قۇرمەتٸ مەن سەنٸمٸ ازايىپ بارا جاتقانىن ەرەكشە اتاپ ٶتتٸ.
– بۇل – ٶتە قاۋٸپتٸ. قاتٸگەزدٸك پەن سەنٸمسٸزدٸك, نەمقۇرايلىلىق پەن ەنجارلىق – حالىقتى جارعا جىعاتىن جاعىمسىز ەدەتتەر. بٸز ەل بولامىز دەسەك, ەڭ الدىمەن, جاستاردىڭ بويىنا ادامگەرشٸلٸك قاسيەتتەردٸ سٸڭٸرۋٸمٸز كەرەك. سونداي-اق, ٶزارا تٸلەكتەستٸك پەن باۋىرمالدىقتى ەردايىم دەرٸپتەۋٸمٸز كەرەك. مۇنى ابايدان ارتىق ايتقان ەشكٸم جوق. ول «بٸرٸڭدٸ قازاق بٸرٸڭ دوس, كٶرمەسەڭ ٸستٸڭ بەرٸ بوس» دەگەنٸن بٸلەسٸزدەر. ۇلى ويشىلدىڭ وسى ٶسيەتٸن ۇمىتپايىق, اعايىن! – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ايماقتاردى دامىتۋعا مەملەكەت قانا ەمەس, بيزنەس ٶكٸلدەرٸ دە اتسالىسۋى قاجەت ەكەنٸن جەتكٸزدٸ.
– مەن وسى ٶڭٸردەن شىققان ٸسكەر ازاماتتاردى اباي وبلىسىن بٸرگە كٶركەيتۋگە شاقىرامىن. مەكتەپ, ەمحانا جەنە باسقا دا ەلەۋمەتتٸك نىسانداردى مەملەكەت پەن جەكە سەكتوردىڭ سەرٸكتەستٸگٸ اياسىندا سالۋعا مٷمكٸندٸك بار. اۋىل-ايماقتى ٶركەندەتۋگە ەربٸر ازامات پايداسىن تيگٸزە الادى. اعاش وتىرعىزۋ, كٶشەلەردٸ, تٸپتٸ, اۋلانى قوقىستان تازارتۋ سيياقتى قاراپايىم جۇمىستار – تۋعان جەرگە دەگەن جاناشىرلىقتىڭ كٶرٸنٸسٸ. جاستارىمىز ۇقىپتى, بەلسەندٸ, بٸلٸمدٸ, ٶز ٸسٸنە جاۋاپتى بولۋى كەرەك. ەڭ باستىسى, ٸزگٸ نيەت, ورتاق ٸسكە دەگەن تٸلەكتەستٸككە ادال بولۋىمىز قاجەت. مەن ەردايىم ايتىپ جٷرمٸن. تاعى دا قايتالاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. وتانشىلدىق قۇر سٶزدەن ەمەس, ناقتى ٸستەن كٶرٸنەدٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
كەزدەسۋ سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى اباي وبلىسىنىڭ بٸرقاتار ازاماتىن مەملەكەتتٸك ناگرادالارمەن ماراپاتتادى. «اباي اتىنداعى تەاتر» كمقك ارتيسٸ يماحانوۆ بەكەن جەنە ەڭبەك ارداگەرٸ مۇقاتاەۆ امانتاي «پاراسات» وردەنٸمەن, «سەمەي تسەمەنت زاۋىتى» ٶك» جشس كران ماشينيسٸ پونومارەۆا سۆەتلانا «قۇرمەت» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى. سونداي-اق «قاينار اگرو» شق سۋارۋ ماشينالارىنىڭ وپەراتورى لەبەدەۆ ميحايلگە «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالٸ, كٶكپەكتٸ جولدارى» جشس-نٸڭ ديرەكتورى گٷلناز نۇرعاليەۆاعا «شاپاعات» مەدالٸ تابىس ەتٸلدٸ.
