فوتو: Akorda.kz
XIX ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنان كەيٸن قازاقستان مەن رەسەي پرەزيدەنتتەرٸ شاعىن فورماتتا كەلٸسسٶز جٷرگٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۆلاديمير پۋتيننٸڭ ساپارى ەكٸجاقتى قاتىناستار جىلناماسىنداعى ماڭىزدى وقيعا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– سٸز قازاقستانعا ححٸ عاسىرداعى تاتۋ كٶرشٸلٸك جەنە وداقتاستىق تۋرالى شارتتىڭ 10 جىلدىعى قارساڭىندا كەلٸپ وتىرسىز. قۇجاتقا 2013 جىلى 11 قاراشا كٷنٸ ەكاتەرينبۋرگتە قول قويىلعانىن ەسكە سالعىم كەلەدٸ. بۇل – قازاقستان مەن رەسەي ىنتىماقتاستىعىنىڭ ماڭىزدى قۇقىقتىق نەگٸزٸ سانالاتىن ەرٸ كٶپجاقتى بايلانىستارىمىزدى ودان ەرٸ نىعايتۋعا جول اشاتىن جان-جاقتى قۇجات. سٸزدٸ وسى ايتۋلى كٷنمەن قۇتتىقتايمىن. ساپارىڭىزدىڭ اتالعان داتامەن تۇسپا-تۇس كەلگەنٸ ٶتە جاقسى بولدى. جالپى, بٷگٸن ايتقانىمداي, سٸزدٸڭ ساپارىڭىزدىڭ ساياسي جەنە تاريحي مەنٸ زور, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەكٸ حالىق اراسىنداعى بەرٸك دوستىق بايلانىستارعا, ورتاق تاريح پەن تاتۋ كٶرشٸلٸك قاتىناستارعا مەن بەرە وتىرىپ, قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ بارلىق باعىتتاعى ىقپالداستىعىنىڭ تابىستى دامىپ كەلە جاتقانىن مەلٸمدەدٸ.
– فورۋمنىڭ اشىلۋىندا ناقتى تسيفرلاردى اتاپ كٶرسەتتٸك. سوڭعى 3 جىلدا تاۋار اينالىمىنىڭ كٶلەمٸ 30 پايىزدان استام ٶستٸ جەنە بۇل وڭ ٷردٸس جالعاسۋدا. بيىلعى 8 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٶزارا ساۋدا-ساتتىق 17 ميلليارد دوللاردى قۇرادى. بۇل دا – رەكوردتىق كٶرسەتكٸش. ٶنەركەسٸپتٸك كووپەراتسييا قارقىندى دامىپ جاتىر. وسى ورايدا اۋىز تولتىرىپ ايتارلىقتاي تسيفرلار بار. اتاپ ايتقاندا, جالپى سوماسى 33 ميلليارد دوللاردان اساتىن 143 جوبا جٷزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ 140 جوباسى قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان. رەسەي قازاقستانداعى شەتەلدٸك كاپيتالى بار كەسٸپورىندار سانى بويىنشا كٶشباسشى ەكەنٸ سٶزسٸز. ەلٸمٸزدە 20 مىڭنان استام رەسەيلٸك كومپانييا تٸركەلگەن. رەسەي فەدەراتسيياسىنان تارتىلعان تٸكەلەي ينۆەستيتسييا, بٸزدٸڭ باعالاۋىمىز بويىنشا, 20 ميلليارد دوللاردان استى. سوڭعى ەكٸ جىلدا شامامەن 3,5 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسييا سالىندى. ٶز كەزەگٸندە قازاقستاننىڭ رەسەيگە قۇيعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 6 ميلليارد دوللارعا جەتتٸ. مۇنىڭ ەكٸجاقتى پروتسەسس ەكەنٸ قۋانتادى. مۇناي-گاز سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق بەلسەندٸ تٷردە ٸلگەرٸلەپ كەلەدٸ. ەلٸمٸزدٸڭ اۋماعى ارقىلى رەسەي مۇنايىن قىتايعا, سونداي-اق گازىن ٶزبەكستانعا تاسىمالداۋ جٶنٸندەگٸ ۋاعدالاستىقتار ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىقپالداستىقتى مٷلدە جاڭا دەڭگەيگە كٶتەردٸ, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قوستاناي قالاسىندا ٶتٸپ جاتقان XIX ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمى شەڭبەرٸندە قول قويىلاتىن كەلٸسٸمدەر مەن بيزنەس كەلٸسٸمشارتتارى وبلىستاردا عانا ەمەس, ەكٸ ەل ەكونوميكاسىنىڭ كٶپتەگەن سالالارىندا دا مول ەلەۋەت بار ەكەنٸن كٶرسەتەتٸنٸنە سەنٸم بٸلدٸردٸ.
ٶز كەزەگٸندە رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين قازاقستان استاناسىنداعى بٷگٸنگٸ كەزدەسۋ ەكٸجاقتى قاتىناستاردىڭ جاي-كٷيٸ جٶنٸندە پٸكٸر الماسىپ, كەلەشەكتٸ باعامداۋعا جاقسى مٷمكٸندٸك بەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– ەلدەرٸمٸز اراسىنداعى ستراتەگييالىق سەرٸكتەستٸك پەن وداقتاستىق قاتىناستار سەنٸمدٸ تٷردە ەرٸ تابىستى دامىپ كەلەدٸ. ونى, ەلبەتتە, تسيفرلار ەيگٸلەپ تۇر. بٸز جاڭا عانا XIX ٶڭٸرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنىڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قاتىستىق. بۇل – ٶتە جاقسى فورمات. ادامدار بٸر-بٸرٸمەن تٸكەلەي قارىم-قاتىناس جاساپ, جۇمىس ٸستەيدٸ, ارالاسادى ەرٸ بۇل ەردايىم ەلەۋلٸ نەتيجە بەرەدٸ. وسى جولى دا سولاي بولارىنا سەنٸمدٸمٸن. بۇعان قوسا ٶتە ماڭىزدى تاقىرىپ تاڭدالىپ وتىر. ازىق-تٷلٸك – كەز كەلگەن قوعامنىڭ, مەملەكەتتٸڭ تىنىس-تٸرشٸلٸگٸنٸڭ نەگٸزٸ. ەلدەرٸمٸزدٸڭ ەلەۋەتٸ زور. ٶز قاجەتتٸلٸكتەرٸمٸزدٸ عانا قامتاماسىز ەتٸپ قانا قويماي, جاھاندىق نارىقتارداعى كٶپتەگەن سەرٸكتەستەرٸمٸزگە دە كٶمەكتەسۋگە مٷمكٸندٸگٸمٸز بار. مەسەلە ىنتىماقتاماستىعىمىزدىڭ بارلىق ارتىقشىلىعىن پايدالانىپ, كەلەشەكتە وسى مٷمكٸندٸكتەردٸ ارتتىرۋدا عانا بولىپ تۇر. ارعى كٷنٸ رەسەي مەن قازاقستان اراسىندا ححٸ عاسىرداعى تاتۋ كٶرشٸلٸك جەنە وداقتاستىق تۋرالى شارتقا قول قويىلعانىنا 10 جىل تولادى. بۇل بٸزدٸڭ كٶپجاقتى دوستىق قارىم-قاتىناسىمىزدى دامىتۋدىڭ بەرٸك نەگٸزٸنە اينالدى, – دەدٸ ۆلاديمير پۋتين.
رەسەي پرەزيدەنتٸ ەكٸ مەملەكەتتٸڭ حالىقارالىق ارەناداعى كونسترۋكتيۆتٸ ىقپالداستىعىن, ەاەو, ۇقشۇ, تمد, بۇۇ جەنە شىۇ اياسىنداعى ٷيلەسٸمدٸ قارىم-قاتىناسىن جوعارى باعالادى. سونداي-اق ول 2024 جىلى رەسەيدٸڭ بريكس پەن تمد-عا, ال قازاقستاننىڭ ۇقشۇ-عا تٶراعالىعى شەڭبەرٸندە ٶزارا قولداۋ كٶرسەتۋگە دايىن ەكەنٸن راستادى.
كەلٸسسٶز بارىسىندا مەملەكەتتەر باسشىلارى ستراتەگييالىق ەرٸپتەستٸكتٸ نىعايتۋعا دەگەن ٶزارا ۇمتىلىسىن ناقتىلادى. ٶڭٸرارالىق جەنە شەكارا ماڭىنداعى ەلدٸ مەكەندەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ەرٸ دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. سونداي-اق تاراپتار مۇناي-گاز ٶنەركەسٸبٸ, ماشينا جاساۋ, ەنەرگەتيكا, كٶلٸك-لوگيستيكا, دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە مەدەني-گۋمانيتارلىق بايلانىس سالالارىنداعى ىقپالداستىقتىڭ نەگٸزگٸ اسپەكتٸلەرٸن تالقىلادى.
بۇدان بٶلەك, قازاقستان مەن رەسەي پرەزيدەنتتەرٸ حالىقارالىق احۋالدىڭ قازٸرگٸ جاعدايى مەن دامۋ پەرسپەكتيۆالارى جٶنٸندە پٸكٸر الماستى.
