پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيلٸك پارتيياسىنىڭ كەزەكتەن تىس سەزٸنە قاتىستى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
مەملەكەت باسشىسى سٶز باسىندا بارشا قازاقستاندىقتاردى العىس ايتۋ كٷنٸمەن قۇتتىقتادى.
– بٸز وسىنداي ىنتىماقتىڭ ارقاسىندا قاڭتارداعى قيىن-قىستاۋ كٷندەردە مەملەكەتتٸگٸمٸز بەن تۇتاستىعىمىزدى قورعاپ قالدىق. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزگە تٶنگەن قاتەردٸڭ بەتٸن قايتاردىق. سىن ساعاتتا بٸرلٸگٸن ساقتاي بٸلگەن بارشا وتانداستارىمىزعا زور ريزاشىلىق بٸلدٸرەمٸن. ۇيىمدى جاڭعىرتۋ تۋرالى القالى جيىننىڭ دەل بٷگٸن ٶتۋٸنٸڭ سيمۆولدىق مەنٸ بار. بٸرٸنشٸ ناۋرىز – پارتييانىڭ قۇرىلعان كٷنٸ. 23 جىل بۇرىن ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ باستى ساياسي ۇيىمنىڭ نەگٸزٸ قالاندى. پارتييا حالىقتى ورتاق ماقساتقا جۇمىلدىردى. قوعامعا پايدالى كٶپتەگەن باستامالار كٶتەرٸپ, سايلاۋشىلاردىڭ قولداۋىنا يە بولدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى پارتييانىڭ كەلەشەگٸ جٶنٸندە ايتا كەلٸپ, ونىڭ بۇعان دەيٸن اتقارعان جۇمىسىن ۇمىتۋعا بولمايتىنىنا, ٶز ٸسٸنە بەرٸلگەن پارتييا بەلسەندٸلەرٸنٸڭ قاجىرلى ەڭبەگٸنە قۇرمەتپەن قاراۋ كەرەك ەكەنٸنە توقتالدى.
پرەزيدەنت ەلٸمٸزدٸڭ «جاڭا قازاقستاندى» قۇرۋ جٶنٸندەگٸ اۋقىمدى مٸندەتتٸ ورىنداۋعا كٸرٸسكەنٸن مەلٸمدەدٸ. الدىمىزدا مەملەكەتٸمٸزدٸڭ بولاشاق تاعدىرىن شەشەتٸن اسا ماڭىزدى جۇمىس تۇر. ونى ويداعىداي جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن جاڭا ماقسات-مٸندەتتەرٸمٸزدٸ ايقىنداپ الۋىمىز قاجەت. پارتييا بارلىق رەفورماعا ۇيىتقى بولۋعا تيٸس.
– ساياسي ۇيىمنىڭ اتاۋىن امانات دەپ ٶزگەرتۋ ۇسىنىلدى. جاسىراتىن ەشتەڭە جوق, مەن دە بۇل مەسەلەگە بايلانىستى پٸكٸرتالاسقا قاتىستىم. بٸرنەشە ۇسىنىس بولدى, سونىڭ ٸشٸنەن امانات دەگەن اتاۋعا توقتادىق. بۇل – ەلٸمٸز ٷشٸن دە, ۇلتىمىز ٷشٸن دە ايرىقشا مەنٸ بار كيەلٸ ۇعىم. ەگەمەندٸگٸمٸز, ەلدٸگٸمٸز بەن بٸرلٸگٸمٸز, كەڭ بايتاق جەرٸمٸز – بٸزگە بابالاردان جەتكەن امانات. وسى قاستەرلٸ قۇندىلىقتارىمىزدى كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, بولاشاققا ميراس ەتۋٸمٸز كەرەك. مەملەكەتتٸلٸك دەستٷر جالعاستىعى, ۇرپاق ساباقتاستىعى دەگەنٸمٸز – مٸنە وسى. حالقىمىز ەشقاشان اماناتقا قييانات جاساماعان. پارتييا بۇل قاعيداتتى بەرٸك ۇستانادى. «امانات» اتا-بابالارىمىزدىڭ كەلەشەك ۇرپاققا قالدىرعان ٶسيەتٸ دەگەن ۇعىمدى بٸلدٸرەدٸ. امانات سٶزٸنٸڭ – ماعىناسى تەرەڭ, حالقىمىزدىڭ تاريحى مەن مەدەنيەتٸندە ەرەكشە ورىن الادى. ول بابالارىمىز ٶسيەت ەتكەن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ مەڭگٸ ارمان-مۇراتى, قۋاتتى مەملەكەتتٸلٸكتٸڭ جەنە جالپىۇلتتىق تۇتاستىقتىڭ, كەڭ-بايتاق وتانىمىزدىڭ قۇندىلىعى رەتٸندە سيپاتتالادى. بٸز وسى باعا جەتپەس مۇرامىزدى ساقتاپ, نىعايتۋعا تيٸسپٸز. بۇل – بٸزدٸڭ اعا بۋىن مەن ٶسكەلەڭ ۇرپاق الدىنداعى قاستەرلٸ بورىشىمىز. سوندىقتان مەن پارتييامىزدى رەسمي تٷردە امانات دەپ اتاۋدى تولىق قولدايمىن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ٶتكەن ايدا جٷرگٸزٸلگەن اۋقىمدى اناليتيكالىق جۇمىستار پارتييا قىزمەتٸنە ماڭىزدى ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ قاجەت ەكەنٸن كٶرسەتتٸ دەپ اتاپ ٶتتٸ. جوعارىدا ايتىلعان ۇسىنىستاردى قولداي وتىرىپ, پارتييا تٶراعاسى بٸقاتار باسىم مٸندەتتٸ ايقىنداپ بەردٸ. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, ەڭ الدىمەن, ورتالىققا تەۋەلدٸلٸكتٸ جويۋ جەنە پارتييا اپپاراتىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ قاجەت.
– پارتييا اپپاراتىنىڭ جۇمىسىندا بيۋروكراتييانىڭ تەرٸس سيپاتتارى انىق كٶرٸندٸ. جەلٸلٸك كەستەلەر, ەسەپ بەرۋ جەنە قاعاز جٷزٸندەگٸ ٸس-شارالار سايلاۋشىلارمەن تٸكەلەي جۇمىس ٸستەۋدٸ ەكٸنشٸ ورىنعا سىرعىتتى. جۇمىسقا قۇلشىنىپ تۇرعان ازاماتتار ٶز ورىندارىن دارىنسىز فۋنكتسيونەرلەرگە بەرۋگە مەجبٷر بولدى. سوندىقتان ورتالىق اپپاراتتىڭ فيليالدارمەن جەنە باستاۋىش پارتييالىق ۇيىمدارمەن ٶزارا ٸس-قيمىل ەدٸستەرٸن تولىعىمەن قايتا قاراۋ قاجەت. بيۋروكراتييا مەن قاعازباستىلىقتان ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ باس تارتۋ كەرەك. ايماقتىق فيليالدار مەن باستاۋىش ۇيىمدارى سايلاۋشىلارمەن ٶزدٸگٸنەن جۇمىس ٸستەي الادى جەنە جۇمىس ٸستەۋگە مٸندەتتٸ. ورتالىق اپپارات نۇسقاۋشىلىق جەنە «قولمەن» باسقارۋ تەجٸريبەسٸنەن ارىلۋعا تيٸس, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, مەجٸلٸس پەن مەسليحاتتارداعى فراكتسييالاردىڭ قىزمەتٸن جانداندىرۋ قاجەت. دەپۋتاتتىق فراكتسييالار ديالوگ الاڭدارىن ۇيىمداستىرۋ مٸندەتٸن ٶزدەرٸنە الىپ, ولاردىڭ جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا ناقتى نەتيجەگە قول جەتكٸزۋٸ كەرەك.
– ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر مەن قالا الاڭدارىنداعى قوعامدىق تالقىلاۋلاردى پارلامەنت پەن مەسليحاتتاردا ٶتكٸزگەن جٶن. بۇل – اسا ماڭىزدى مٸندەت. فراكتسييالار دەپۋتاتتىق ساۋالدارمەن شەكتەلٸپ قالماي, پارلامەنتتٸك جەنە قوعامدىق تالقىلاۋلار مەن اشىق پٸكٸر-سايىستارعا بارۋعا تيٸس. قاجەت بولسا, ٷكٸمەتتٸڭ ناقتى مٷشەلەرٸ مەن ەكٸمدەرگە سەنٸم مەسەلەسٸن كٶتەرۋ قاجەت. بارلىق دەڭگەيدەگٸ پارتييا دەپۋتاتتارىنىڭ رەيتينگٸ الدىن الا دايىندالعان ەسەپتەرگە ەمەس, ناقتى ٸستەر مەن ازاماتتاردىڭ مەسەلەلەرٸن شەشۋگە نەگٸزدەلۋٸ كەرەك, – دەدٸ پارتييا تٶراعاسى.
مەملەكەت باسشىسى ازاماتتاردىڭ مٷددەلەرٸن ٸلگەرٸلەتۋدٸ جەنە پارتييانىڭ اشىقتىعىن باستى مەسەلە رەتٸندە ايقىندادى.
– پارتييا پوپۋليزمگە سالىنىپ, ورىندالمايتىن ۋەدە بەرمەگەنٸ جٶن. سوندا پرەمەر-مينيستر مەن كابينەت مٷشەلەرٸنەن قاجەتتٸ سانداردى تالاپ ەتۋگە دە جول بەرٸلمەيدٸ. ەگەر وسىلاي جالعاسا بەرسە, كٷدٸك كٷشەيٸپ, ادامداردىڭ پارتيياعا دەگەن سەنٸمٸ جوعالادى. ال ونىڭ پارتيياعا كەرٸ ەسەرٸ تيەدٸ. بۇنداي كٶزبوياۋشىلىقتىڭ سالدارى ادامداردىڭ ەلەۋمەتتٸك كٶڭٸل-كٷيٸنە جەنە ٸشكٸ ساياسي تۇراقتىلىققا ىقپال ەتەدٸ. بۇعان, ەسٸرەسە, گەوساياسي تۇراقسىزدىق جاعدايىندا جول بەرۋگە بولمايدى. سايلاۋشىلارمەن كەرٸ بايلانىستى كٷشەيتكەن جٶن جەنە وسى باعىتتا قوعامدىق قابىلداۋلاردىڭ ەلەۋەتٸن بارىنشا پايدالانۋ قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
پارتييا تٶراعاسى ەلٸمٸزدٸ ودان ەرٸ جاڭعىرتۋ ٷشٸن پارتييالاستارىنان تىڭ ۇسىنىستار كٷتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. سوندىقتان جالپىۇلتتىق ٶزەكتٸ مەسەلەلەر كٷن تەرتٸبٸن ەزٸرلەۋ ٷشٸن قازاقستاننىڭ ەربٸر ازاماتىنان تىڭ يدەيالار مەن ۇسىنىستار جيناۋ جٶنٸندە رەسپۋبليكالىق اكتسييا ۇيىمداستىرعان جٶن. مەملەكەت باسشىسى پارتييالاستاردىڭ ٸشٸنەن سەنٸمدٸ ادامداردى ٸرٸكتەپ, ولاردى ٸلگەرٸلەتۋ ٸسٸن جالعاستىرعان جٶن دەپ سانايدى.
– اشىعىن ايتقاندا, قازٸرگٸ كەزدە ساياسي مەنەدجەرلەردٸ دايارلاۋ ٸسٸ اقساپ تۇر. قازٸرگٸ جاعدايدا ساياسي باسشىلار تٷرلٸ ماماندارمەن, جاستارمەن, جۋرناليستەرمەن, حالىقتىڭ بارلىق ٶكٸلدەرٸمەن تٸل تابىسا الۋى كەرەك. مۇنداي ادامدار ەل اراسىندا از ەمەس. ەلەۋمەتتٸك ليفتٸنٸڭ جوقتىعى – بٸردەن-بٸر كەدەرگٸ. جاس ەرٸ قابٸلەتتٸ ماماندارعا مٷمكٸندٸك بەرمەيمٸز. بۇل – بٸزدٸڭ باستى كەمشٸلٸگٸمٸز. پارتييا قۇرىلىمىندا ساياسي مەنەدجمەنت اكادەميياسى بار. وسى اكادەمييانىڭ قىزمەتٸن كٷشەيتۋ قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
پرەزيدەنت وسى ايتىلعان مٸندەتتەردٸ مەيلٸنشە قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە ورىنداۋ قاجەت ەكەنٸنە نازار اۋداردى. پارتييا تٶراعاسى ورتالىق اپپاراتقا جۇمىس توبىن قۇرىپ, پارتييانىڭ جاڭا تۇعىرناماسىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, امانات – وزىق ويلاۋ مەن ەدٸلدٸكتٸڭ, بٸرلٸك پەن العا ٸلگەرٸلەۋدٸڭ پارتيياسى, حالىقتىڭ پٸكٸرٸ مەن ەل مٷددەسٸن ەسكەرەتٸن ازاماتتارىمىزدىڭ يگٸلٸگٸ جولىندا قىزمەت ەتەتٸن نەگٸزگٸ ۇيىم. ۋكراينادا بولىپ جاتقان قازٸرگٸ جاعدايدا وسى ايتىلعان بارلىق مەسەلەنٸڭ مەنٸ زور.
– بٸزدٸڭ ۇستانىمىمىز مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن, ەگەمەندٸگٸ مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋدٸ كٶزدەيدٸ. بٸز 2010 جىلى ەۋروپاداعى قاۋٸپسٸزدٸك جەنە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتٸن ٶتكٸزگەن ەل رەتٸندە ەۋرازييالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ تۇتاستىعى قاعيداتىنا بەيٸلدٸمٸز. مەن بۇل تۋرالى 10 اقپاندا مەسكەۋگە جاساعان ساپارىمدا ايتتىم. بٸز ەكٸ مەملەكەتتٸ كەلٸسسٶز ٷستەلٸندە ورتاق تٸل تابىسۋعا, ۋاعدالاستىق پەن كەلٸسٸمگە كەلۋگە شاقىرامىز. باسقا جول جوق. جاقسى جانجالدان جامان بٸتٸم ارتىق. بەيبٸتشٸلٸكسٸز دامۋ بولمايدى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە, قازاقستان, قاجەت بولسا, دەلدالدىق قىزمەتتەرمەن قوسا, بارلىق كٶمەك تٷرلەرٸن كٶرسەتۋگە دايىن.
– مەن قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ بٸرقاتار وتىرىسىن ٶتكٸزدٸم. سانكتسييالىق قارسىلىقتىڭ بۇرىن-سوڭدى بولماعان شيەلەنٸسۋٸ جاعدايىندا ٷكٸمەتكە ەلدٸڭ تۇراقتى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندە ناقتى مٸندەتتەر جٷكتەدٸم. بٸزدٸڭ ەكونوميكامىز داعدارىس جاعدايىندا ٷزدٸكسٸز جۇمىس ٸستەۋدٸ قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن سانكتسييالىق سىن-قاتەرلەرگە قارسى تۇرۋعا دايىن بولۋى كەرەك. الداعى قيىندىقتار مەن سىناقتاردى بەرٸمٸز بٸرگە ەڭسەرەمٸز دەپ ويلايمىن. ولاردىڭ كٷردەلٸلٸگٸن باعالاماۋعا نەمەسە اسىرا كٶرسەتۋگە بولمايدى, – دەدٸ پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قولدان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاساۋعا ۋەدە بەردٸ.
