فوتو: Akorda.kz
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەمەر-مينيستر, مەملەكەتتٸك ورگاندار باسشىلارى, وبلىستار مەن استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارى ەكٸمدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن كەڭەس ٶتكٸزدٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
جيىندا ەل ٶڭٸرلەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قاتىستى ٶزەكتٸ مەسەلەلەر قاراستىرىلدى. قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان مٸندەتتەردٸڭ ٸسكە اسىرىلۋىنا جەنە پرەزيدەنتتٸڭ بۇعان دەيٸن بەرگەن تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
پرەزيدەنت ەلٸمٸزدە جان-جاقتى ساياسي جاڭعىرۋ پروتسەسٸ جٷرٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
– ونىڭ باعىت-باعدارىن بىلتىر ناۋرىز ايىنداعى جولداۋدا ايقىنداپ الدىق. ەلٸمٸز دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸنە قادام باستى. بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە اۋقىمدى رەفورمالاردى جٷزەگە اسىردىق. بيلٸك جٷيەسٸن جاڭا تالاپقا ساي جاڭعىرتۋ ٷشٸن بٸرنەشە ساياسي ناۋقان ٶتكٸزدٸك. ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋ ٷشٸن ۇلتتىق قۇرىلتايدى قۇردىق. مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸڭ تۇعىرىن جەنە ەل بٸرلٸگٸن نىعايتاتىن جاڭا يدەولوگييالىق تۇجىرىمدار ۇسىندىق. ناۋرىز مەيرامىن جاڭاشا اتاپ ٶتە باستادىق. رەسپۋبليكا كٷنٸن قايتا جاڭعىرتۋ تاريحي قادام بولدى, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندا جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان رەفورمالار ەل ٸشٸندە عانا ەمەس, شەتەلدەردە دە تالقىلانىپ جاتىر.
– بٸزدٸڭ بولاشاعىمىز – ايقىن, ناقتى جوسپارىمىز بار. مەجٸلٸس جەنە مەسليحاتتار سايلاۋى – بيلٸك ينستيتۋتتارىن جاڭارتۋ جۇمىسىنىڭ قورىتىندى كەزەڭٸ. وسىلايشا, بيلٸك جان-جاقتى رەفورمالاردى جالعاستىرۋ ٷشٸن جاڭا سەنٸم مانداتىنا يە بولادى. ەلٸمٸزدٸ دامىتۋ جولىندا تىڭ باستامالار كٶتەرٸپ, ونى تابىستى جٷزەگە اسىرۋ – باستى مٸندەت. قازٸر جەتٸستٸككە مەز بولىپ وتىراتىن زامان ەمەس. جۇمىستى تىڭ قارقىنمەن جالعاستىرۋ كەرەك, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قوعامدىق تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ مەسەلەسٸنە باسا مەن بەرۋ كەرەك ەكەنٸن ايتتى.
– ەلٸمٸزدٸ دامىتۋ ٷشٸن ساياسي جٷيەنٸ عانا جاڭعىرتۋ جەتكٸلٸكسٸز. رەفورمالار, ەڭ الدىمەن, قوعامدا جاڭا ساياسي مەدەنيەت قالىپتاستىرۋى كەرەك. سونىمەن بٸرگە جاڭا قۇندىلىقتاردى ورنىقتىرۋى قاجەت. ەڭ الدىمەن, ەل مٷددەسٸنە جەنە ەر ادامنىڭ قۇقىعىنا باسىمدىق بەرٸلەدٸ. گەوساياسي احۋال ۋشىققان كەزدە مەملەكەتتٸڭ جەنە ازاماتتاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸك جٷگٸ ارتادى. اڭداماي ايتىلعان بٸر اۋىز سٶز, ويلانباي قابىلدانعان بٸر شەشٸم ەلگە زاردابىن تيگٸزۋٸ مٷمكٸن. ەرينە, مەملەكەت سٶز بوستاندىعىنا كەپٸلدٸك بەرەدٸ. ەركٸمنٸڭ قالاۋىنشا قارەكەت جاساۋىنا مٷمكٸندٸك بار. بٸراق بۇل باسسىزدىققا جول بەرۋ دەگەن سٶز ەمەس. ەربٸر ازامات ەلدٸڭ تىنىشتىعىن جەنە ونىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋعا قاتىستى زاڭ تالاپتارىن مٷلتٸكسٸز ورىنداۋعا مٸندەتتٸ. زاڭ مەن تەرتٸپ بار جەردە تۇراقتىلىق بولادى. بۇل قاعيدا – بارلىعىنا ورتاق, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق بٸرەگەيلٸگٸ مەن بٸرلٸگٸن نىعايتۋ ماڭىزدى مٸندەت ەكەنٸن ايتتى.
– سوڭعى كەزدە بٸر ايماققا عانا بەلگٸلٸ ادامدارعا ەسكەرتكٸش ورناتۋ سەنگە اينالدى. جەرگٸلٸكتٸ ونوماستيكا كوميسسييالارى بۇعان جول بەرمەۋگە تيٸس. ورىنسىز شەشٸمدەرگە رەسپۋبليكالىق كوميسسييا توسقاۋىل قويۋى كەرەك. ەركٸم ٶز باباسىنا ەسكەرتكٸش قويا بەرسە, ەلدە رۋشىلدىق, جەرشٸلدٸك بەلەڭ الادى. وسىعان نازار اۋدارىڭىزدار. كەڭەستٸك كەزەڭ قايراتكەرلەرٸنە, سونىڭ ٸشٸندە جاپپاي قۋعىن-سٷرگٸنگە تٸكەلەي قاتىسى بار ادامدارعا ەسكەرتكٸش, بيۋست ورناتۋ ٸسٸ ەلٸ جالعاسىپ كەلەدٸ. ٶمٸردە بولماعان ەرلٸك ٸستەرگە تولى ٶمٸرباياندار ويدان قۇراستىرىلىپ جاتىر. ولار تۋرالى دەرەكتەر ارحيۆ قۇجاتتارىندا ناقتىلانباعان نەمەسە مٷلدە جوق. كەيبٸر بەلسەندٸ توپتار ازاماتتارىمىزدى كەڭەستٸك كەزەڭدەگٸ پارتييا جەنە مەملەكەت قايراتكەرلەرٸنٸڭ اڭىزعا بەرگٸسٸز ٶمٸرباياندارىنا سەنۋگە مەجبٷرلەپ جٷر, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
ەتنوسارالىق قارىم-قاتىناس مەسەلەسٸ ەردايىم ٶزەكتٸ بولىپ قالا بەرەدٸ.
– ەتنوسارالىق كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋ – ەلٸمٸزدٸڭ تۇراقتى دامۋىنىڭ نەگٸزٸ. بۇل ماڭىزدى مٸندەتتٸ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك, سونداي-اق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن جالپى ازاماتتىق قوعام كٷش بٸرٸكتٸرۋٸ قاجەت, – دەدٸ پرەزيدەنت.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدى ساقتاۋ ماڭىزدى ەكەنٸنە نازار اۋداردى.
– حالقىمىزدىڭ دٷنيەتانىمىنا ساي دەستٷرلٸ يسلامدى دەرٸپتەۋ اسا ماڭىزدى. ونىڭ عىلىمي-تەورييالىق نەگٸزٸن دامىتۋ قاجەت. ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ رۋحاني تەربيەسٸن نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. شىن مەنٸندە, بۇل – ٶتە ماڭىزدى مەسەلە. ونى بەتٸمەن جٸبەرسەك, ۇلتتىق سالت-سانامىزدان ايىرىلىپ قالۋىمىز مٷمكٸن. ەكٸمدەرگە قۇزىرلى ورگاندارمەن بٸرلەسٸپ, دٸن سالاسىنداعى جۇمىستى جانداندىرۋدى تاپسىرامىن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت حالىقتىڭ تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ ٷكٸمەت پەن وبلىس ەكٸمدەرٸنٸڭ ەڭ باستى مٸندەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. مەملەكەت باسشىسى ازاماتتارىمىز ەلٸمٸزدە وڭ ٶزگەرٸس بولىپ جاتقانىن سەزٸنۋٸ قاجەتتٸگٸنە توقتالدى. ول ٷشٸن يگٸ باستامالاردىڭ مەن-ماڭىزىن حالىققا ۇدايى ايتىپ وتىرعان جٶن.
– بٸز تۇراقسىزدىققا اپاراتىن ەرەكەتتەرگە جول بەرمەيمٸز. مۇنداي زاڭسىز ەرەكەتتەردٸڭ الدىن الۋ قاجەت. ەلگە ٸرٸتكٸ سالىپ, قوعامدىق تەرتٸپتٸ بۇزۋعا شاقىرعان ادامدار قاتاڭ جازالانادى. ارانداتۋعا قارسى كٷرەس زاڭ اياسىندا, جەدەل ەرٸ جٷيەلٸ تٷردە جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. تيٸستٸ زاڭدارىمىز بار, ولاردى قاتاڭ ساقتاۋىمىز كەرەك. ەيتپەسە ەرەكەتسٸزدٸكتٸڭ سالدارى ەلٸمٸز ٷشٸن ٶتە قاۋٸپتٸ بولۋى مٷمكٸن. مەن بٸرنەشە رەت ايتقانىمداي, بٸزگە, ەڭ الدىمەن, زاڭ ٷستەمدٸگٸ اسا قاجەت. زاڭ ساقتالسا جەنە ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸك جوعارى بولسا, قوعامدا تەرتٸپ بولادى. تۇراقتىلىق بار جەردە عانا دامۋ, ٶركەندەۋ بولادى. ەل بٸرلٸگٸ – رەفورمالاردى تابىستى جٷزەگە اسىرۋدىڭ باستى كەپٸلٸ. سوندىقتان ىرىستى ىنتىماقپەن بٸلەك سىبانا جۇمىس ٸستەۋٸمٸز قاجەت. مەملەكەتتٸ جان-جاقتى جاڭعىرتۋعا قاتىستى جۇمىس بولاشاقتا جالعاسىن تابادى. وسى ورايدا مەن بٸرقاتار تىڭ باستامالاردى ويلاستىرىپ جاتىرمىن. ونى سايلاۋدان كەيٸن جارييا ەتەمٸن, – دەپ پرەزيدەنت سٶزٸن قورىتىندىلادى.
سونىمەن قاتار قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكٸمدەر مەن مەملەكەتتٸك ورگاندار باسشىلارىنا ازاماتتارمەن ٶزارا بايلانىستى كٷشەيتۋدٸ, كەزدەسۋلەر مەن جەكە قابىلداۋلار ٶتكٸزۋدٸ تاپسىردى.
كەڭەس بارىسىندا پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى التاي كٶلگٸنوۆ, استانا قالاسىنىڭ ەكٸمٸ جەڭٸس قاسىمبەك, الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەربولات دوساەۆ جەنە شىمكەنت قالاسىنىڭ ەكٸمٸ مۇرات ەيتەنوۆ سٶز سٶيلەدٸ.
