مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كوروناۆيرۋس ٸندەتٸنٸڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸنە دايىندىق مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەڭەستە سٶيلەگەن سٶزٸ
***
قۇرمەتتٸ ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ!
بٷگٸن بٸز ەلٸمٸزدەگٸ ەپيدەميياعا بايلانىستى احۋالدى جەنە كوروناۆيرۋستىڭ ەكٸنشٸ كەزەڭٸنە دايىندىق بارىسىن تالقىلاۋ ٷشٸن جينالىپ وتىرمىز. العاشقى كەزەڭدە جٸبەرٸلگەن قاتەلٸكتەردٸ تالداۋعا ۋاقىتىمىز جەتكٸلٸكتٸ بولدى. جالپى, ەپيدەميياعا قارسى كٷرەس كەزٸندە بٸراز تەجٸريبە جينادىق. بۇل تەجٸريبەنٸ مەيلٸنشە تيٸمدٸ پايدالانۋىمىز كەرەك.
جالپى ٷكٸمەت وسىنداي كٷردەلٸ احۋالدا ٶز جۇمىسىن تيٸمدٸ, سەتتٸ جٷرگٸزۋدە. بارشاڭىزعا ايان, قازٸر كٶپتەگەن ەلدە سانيتارلىق احۋال كٷردەلەنٸپ بارادى. بۇل – كوروناۆيرۋس ٸندەتٸ قايتا ٶرشيدٸ دەگەن سٶز. بٸز بۇعان دايىن بولۋىمىز كەرەك.
ٸندەتكە قارسى كٷرەس ٷشٸن قاجەتتٸ شارالاردىڭ بارلىعى قابىلدانعان. ەڭ باستىسى, تەجٸريبەمٸز بار. وسى كەزەڭدە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن نىعايتۋ ٷشٸن اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. ازاماتتاردىڭ ٶمٸرٸ مەن دەنساۋلىعىن قورعاۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوسپار جٷزەگە اسىرىلۋدا. ٶڭٸرلەردٸڭ دايىندىعىن ايقىندايتىن ينديكاتورلار جٷيەسٸ ەنگٸزٸلدٸ. جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە جەدەل شتابتار قۇرىلىپ, جۇمىس ٸستەۋدە. بۇل شتابتار ٸس-قيمىل شارالارىن ورتالىققا جالتاقتاماي, ٶزدەرٸ قابىلداي الادى. قۇزىرلى ورگانداردىڭ بارلىعى ٸندەتپەن كٷرەسكە دايىن. ەلٸمٸزدٸڭ بٸرتۇتاس بيوقاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸن قۇرۋ جۇمىسى باستالدى. حالىقارالىق قاۋىمداستىق ۇلتتىق ۆاكتسينا ەزٸرلەۋ جٶنٸندەگٸ جۇمىستارىمىزعا قولداۋ بٸلدٸرٸپ وتىر. قازٸر كلينيكالىق زەرتتەۋلەر جٷرگٸزٸلۋدە. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ عىلىم سالاسىنىڭ ەلەۋەتٸ زورvەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. بٸراق, ەلدەگٸ جاعداي تۇراقتالعانىمەن, بوساڭسۋعا بولمايدى. جاز ايلارىنداعى كٷردەلٸ احۋالدىڭ زارداپتارىن ەستەن شىعارماعانىمىز جٶن. ٶكٸنٸشكە قاراي, ازاماتتارىمىز, تٸپتٸ, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ٶكٸلدەرٸ ساقتىق شارالارىن ۇمىتا باستادى.
ەپيدەمييانى اۋىزدىقتاۋ – وڭاي شارۋا ەمەس. ونىڭ ەكونوميكاعا جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىنا تيگٸزەتٸن سالدارىن بارىنشا ازايتۋ – ماڭىزدى مٸندەت. بٸز جان-جاقتى ويلاستىرىلعان جەنە ناقتى شارالار قابىلداۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا, بٸرقاتار تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەرگە تولىعىراق توقتالايىن.
پەرۆوە. نابليۋداەتسيا تەندەنتسييا سنيجەنييا وبەموۆ تەستيروۆانييا.
ۆ سرەدنەم پروۆوديتسيا 18 تىسياچ يسسلەدوۆانيي ۆ سۋتكي پري ۆوزموجنوستي پروۆەدەنييا وت 40 دو 60 تىسياچ. زاگرۋجەننوست لابوراتوريي سوستاۆلياەت 40%.
كرومە توگو, مى نە دوبيليس ۆىراۆنيۆانييا وبەموۆ ۆ رەگيونالنوم رازرەزە.
پو سوستويانييۋ نا 5 وكتيابريا نىنەشنەگو گودا ۆ راسچەتە نا 100 تىسياچ ناسەلەنييا مينيمالنىي ۋروۆەنتەستيروۆانييا وتمەچەن ۆ كىزىلوردينسكوي وبلاستي, شىمكەنتە, الماتينسكوي وبلاستي; ماكسيمالنىي ۋروۆەن – ۆ اتىراۋسكوي, زاپادنو-كازاحستانسكوي وبلاستياح.
ماكسيمالنوە كوليچەستۆو يسسلەدوۆانيي پروۆوديلوس ۆ ييۋنە ەتوگو گودا – 33 تىسياچ يسسلەدوۆانيي ۆ سۋتكي, 5 وكتيابريا 2020 گودا بىلو پروۆەدەنو پوچتي 11 تىسياچ يسسلەدوۆانيي.
ۆ تەكۋششيح ۋسلوۆيياح ەتو نەدوپۋستيمو. مى دولجنى زنات توچنۋيۋ كارتينۋ.
پوەتومۋ سلەدۋەت پرينيات مەرى پو ۋۆەليچەنييۋ وبەموۆ تەستيروۆانييا.
سۆيازاننايا س ەتيم پروبلەما – ستويموست تەستيروۆانييا.
نەسموتريا نا راسشيرەنيە سەتي لابوراتوريي ي سنيجەنيە ستويموستي تەستيروۆانييا ۆو ۆسەم ميرە, ۋ ناس تسەنى وستايۋتسيا ۆىسوكيمي – وت 10 دو 18 تىسياچ تەنگە.
پولاگايۋ, چتو ەتو نەپريەملەمايا سۋمما دليا زناچيتەلنوي چاستي ناسەلەنييا.
وت پراۆيتەلستۆا ي اكيموۆ ترەبۋەتسيا رەشيت ۆوپروس فينانسوۆوي دوستۋپنوستي تەستيروۆانييا.
تاكجە ۆاجنو وبەسپەچيت زناچيتەلنوە سنيجەنيە تسەن نا زاششيتنىە ماسكي, تسەنى نا كوتورىە پو-پرەجنەمۋ پو سراۆنەنييۋ س درۋگيمي سترانامي, ۆ چاستنوستي س روسسيەي, وستايۋتسيا دوستاتوچنو ۆىسوكيمي.
پراۆيتەلستۆوم پلانيرۋەتسيا ۋتۆەرجدەنيە پرەدەلنوي روزنيچنوي تسەنى نا ماسكي ۆ پرەدەلاح 60 تەنگە. ۆ روسسيي, كاك منە سووبششيلي, ستويموست ۆاريرۋەت وت 20 دو 30 تەنگە, تو ەست وريەنتير بولەە پريەملەمىي دليا گراجدان.
پورۋچايۋ اگەنتستۆۋ پو زاششيتە ي رازۆيتييۋ كونكۋرەنتسيي پروۆەستي اناليز ادەكۆاتنوستي تاكيح تسەن ي وبەسپەچيت مونيتورينگ تسەنوۆوي پوليتيكي ۆ چاستي لابوراتورنىح ۋسلۋگ ي سرەدستۆ ينديۆيدۋالنوي زاششيتى.
ەكٸنشٸ مەسەلە. بٸز جاز ايلارىندا دەرٸ-دەرمەك تاپشىلىعىن ايقىن سەزٸندٸك. مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا ناقتى جۇمىس اتقارىلدى. اتاپ ايتقاندا, ەكٸ ايعا جەتەتٸن قور جاساقتالىپ, ەڭ قاجەتتٸ دەگەن دەرٸ-دەرمەكتٸڭ تٸزٸمٸ ۇلعايتىلدى. ونى سىرتتان ەكەلۋ جەنە تٸركەۋ تەرتٸبٸ جەڭٸلدەتٸلدٸ. بٸراق, ٶڭٸرلەردە دەرٸ-دەرمەكتەردٸ تۇراقتاندىرۋ قورلارىنىڭ كٶلەمٸ جەنە دايىندىق جۇمىستارى بٸركەلكٸ ەمەس. مىسالى, باتىس قازاقستان جەنە اقتٶبە وبلىستارىندا – ەكٸ جٷز ميلليون تەڭگەدەن. ماڭعىستاۋ وبلىسىندا – ٷش جٷز ميلليون تەڭگە.
ال, نۇر-سۇلتان قالاسىندا بٸر ميلليارد التى جٷز ميلليون تەڭگە, الماتىدا – بەس ميلليارد تەڭگە.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ٶڭٸرلەردەگٸ دايىندىق بارىسىنا بەرگەن باعاسىمەن تانىستىق. سوعان سەيكەس, ماڭعىستاۋ جەنە الماتى وبلىستارىندا ەمحانالار مەن اۋرۋحانالاردىڭ دايىندىعى ناشار ەكەندٸگٸ انىقتالىپ وتىر. وسى ولقىلىقتاردى ٷكٸمەت پەن ەكٸمدەر دەرەۋ تٷزەتۋگە مٸندەتتٸ.
ٷكٸمەتكە ەكٸمدەرمەن بٸرلەسٸپ, ەكٸ اپتا ٸشٸندە تۇراقتاندىرۋ قورلارىن بەلگٸلەنگەن نورماتيۆكە سەيكەس جاساقتاۋدى جەنە مەديتسينا ينفراقۇرىلىمىنىڭ تولىق دايىن بولۋىن قامتاماسىز ەتۋدٸ تاپسىرامىن.
ٷشٸنشٸ مەسەلە. مونيتورينگ جٷرگٸزەتٸن توپتاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸ تٶمەندەپ بارادى. ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر ارقىلى تٷرلٸ جيىن-تويلاردا تٷسٸرٸلگەن فوتوسۋرەتتەر تارالۋدا. مونيتورينگ جٷرگٸزەتٸن توپتار تەكسەرٸستەرٸن ازايتتى. بۇل رەتتە, كارانتين شارالارى ساقتالماي, زاڭ بۇزۋ دەرەكتەرٸ كٶبەيٸپ كەتتٸ.
ەكٸمدەرگە مونيتورينگ جٷرگٸزەتٸن توپتاردىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋدى تاپسىرامىن. ۆەدومستۆوارالىق كوميسسييا وسىنى قاتاڭ باقىلاۋعا الۋعا تيٸس.
چەتۆەرتوە. نا سەگودنيا وتمەچايۋتسيا پەرەگيبى ۆ يسپولنەنيي ريادا پورۋچەنيي.
تاك, يز-زا ۋگولوۆنىح راسسلەدوۆانيي پو «سك-فارماتسييا» ي فوندۋ مەدستراحوۆانييا فاكتيچەسكي «زاموروجەنى» پروتسەسسى تسيفروۆيزاتسيي زدراۆووحرانەنييا.
ۆ ناستوياششەە ۆرەميا ۆ رامكاح راسسلەدوۆانييا ۋگولوۆنوگو دەلا ي دوسۋدەبنوگو رازبيراتەلستۆا كوميتەتوم پو فينانسوۆومۋ مونيتورينگۋ مينيستەرستۆا فينانسوۆ پريوستانوۆلەنى ۆسە دەيستۆييا, ناپراۆلەننىە نا ۆنەسەنيە كاكيح-ليبو يزمەنەنيي ۆ ينتەگراتسيوننۋيۋ پلاتفورمۋ زدراۆووحرانەنييا.
ۆمەستە س تەم تەحنيچەسكيە ۆوزموجنوستي پوزۆوليايۋت پروۆوديت ۋگولوۆنىە راسسلەدوۆانييا بەز يزياتييا ينتەگراتسيوننوي پلاتفورمى ي وستانوۆكي ينتەگراتسيوننىح پروتسەسسوۆ زا سچەت فيكساتسيي داننىح ينتەگراتسيوننوي پلاتفورمى نا تەكۋششۋيۋ سيتۋاتسييۋ – سوزدانييا تاك نازىۆاەموگو «سلەپكا» پلاتفورمى, سودەرجاششەگو ۆسيۋ نەوبحوديمۋيۋ دليا سلەدستۆييا ينفورماتسييۋ.
ەتو گوۆوريت و نەسوگلاسوۆاننوستي دەيستۆيي گوسورگانوۆ, كاجدىي يز كوتورىح ستاۆيت ۆو گلاۆۋ ۋگلا ۆەدومستۆەننىە ينتەرەسى. ابسوليۋتنو نەدوپۋستيمايا سيتۋاتسييا, وسوبەننو سەيچاس.
سبور داننىح ۆەدەتسيا ۆرۋچنۋيۋ, نەت وبمەنا ينفورماتسيەي مەجدۋ مەدورگانيزاتسييامي, نەت پولنوي تسيفروۆوي كارتينى پو ەپيدەميي.
پراۆيتەلستۆۋ, ادمينيستراتسيي پرەزيدەنتا سلەدۋەت ۆ كراتچايشيە سروكي رەشيت داننۋيۋ پروبلەمۋ.
پوميمو ەتوگو, نيكتو نە سنيمال وتۆەتستۆەننوستي زا تسيفروۆيزاتسييۋ مەديتسينى, ينتەگراتسييۋ باز داننىح, سوزدانييۋ سيستەمى مونيتورينگا زا پاتسيەنتامي, پروحودياششيمي لەچەنيە نا دومۋ.
نا دنياح يا پرينيمال مينيسترا تسيفروۆوگو رازۆيتييا. ون دولوجيل منە ۆ توم چيسلە ي و نوۆىح پودحوداح ك تسيفروۆيزاتسيي زدراۆووحرانەنييا.
سچيتايۋ, چتو سلەدۋەت پريستۋپيت ك يح پراكتيچەسكوي رەاليزاتسيي. پلان, ۆ پرينتسيپە, حوروشيي. تەپەر دەلو زا رەاليزاتسيەي.
پياتوە. ۆ ۋسلوۆيياح ۆتوروي ۆولنى پاندەميي وسنوۆنوي ۋدار نا سەبيا سنوۆا ۆوزمۋت مەديكي.
يمەننو وني, ا نە لەكارستۆا ي اپپاراتۋرا, ياۆليايۋتسيا ناشيم گلاۆنىم رەسۋرسوم.
نەوبحوديموست پوددەرجكي مەديتسينسكيح رابوتنيكوۆ ني ۋ كوگو نە ۆىزىۆاەت سومنەنيي. پو موەمۋ پورۋچەنييۋ نا ۆىپلاتى ۆو ۆتوروم پولۋگوديي ۆىدەلەنو بولەە 150 ميللياردوۆ تەنگە.
ودناكو ۆ پولۋچەنيي نادباۆوك ي ستراحوۆىح ۆىپلات دو سيح پور سوزدايۋتسيا بيۋروكراتيچەسكيە پرەپونى, ۆپلوت دو توگو, چتو ەتيم ۆوپروسوم زانيالسيا پارلامەنت.
نا مەستاح پرودولجايۋتسيا «يگرى س تسيفرامي» پو نادباۆكام, دو سيح پور نەت پروزراچنوستي ۆ يح راسپرەدەلەنيي. ەتو نەدوپۋستيمايا سيتۋاتسييا. تەم بولەە گلاۆۆراچي پىتايۋتسيا كوررەكتيروۆات ۋچەت رابوچەگو ۆرەمەني نە ۆ پولزۋ مەديكوۆ.
ۆ تو جە ۆرەميا مەديكي نە دولجنى ۆىپراشيۆات پولوجەننىە يم دەنگي.
زا پەريود پاندەميي پو سوستويانييۋ نا 30 سەنتيابريا 2020 گودا وت كوروناۆيرۋسا ۋمەرلو 182 مەديتسينسكيح رابوتنيكا.
سەيچاس ەتي سلۋچاي راسسماتريۆايۋتسيا رازليچنىمي كوميسسييامي, پوسوبييا ۆىپلاچەنى تولكو 37 سەميام. ابسوليۋتنو نەدوپۋستيمايا سيتۋاتسييا.
وپرەدەلەنيە پريچين سمەرتي پوستفاكتۋم ۆىزىۆاەت منوگو سلوجنوستەي, ۆ توم چيسلە ي ەتيچەسكوگو حاراكتەرا.
ۆ ەتوي سۆيازي پورۋچاەتسيا پراۆيتەلستۆۋ ۆىپلاتيت ۆسە پولاگايۋششيەسيا پوسوبييا سەميام پوگيبشيح مەديكوۆ بەز پروۆەدەنييا پودروبنىح راسسلەدوۆانيي پو ەتومۋ ۆوپروسۋ.
پو ۆسەم پودتۆەرجدەننىم سلۋچايام زابولەۆانييا مەديتسينسكيح رابوتنيكوۆ ۆو ۆرەميا نەسەنييا سلۋجبى ۆىپلاتا دولجنا بىت بەزوگوۆوروچنو وسۋششەستۆلەنا ۆ كراتچايشيە سروكي.
ۆ چاستي نادباۆوك زا بوربۋ س كوروناۆيرۋسوم ادمينيستريروۆانيە يدەت پو لينيي اكيماتوۆ, پوەتومۋ پورۋچايۋ اكيمام رەگيونوۆ دەرجات داننىي ۆوپروس نا ليچنوم كونترولە.
التىنشى مەسەلە. ٷكٸمەت مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ ٶزگە تٷرلەرٸن دە كٶرسەتۋدٸ ۇمىتپاۋعا تيٸس. انا مەن بالا دەنساۋلىعىن قورعاۋ – نەگٸزگٸ باسىمدىقتىڭ بٸرٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, انا ٶلٸمٸ كٶرسەتكٸشٸ بارلىق ٶڭٸردە بٸرنەشە ەسە كٶبەيٸپ كەتتٸ.
بىلتىرعى 8 ايدا – 36 ەيەل قايتىس بولسا, بيىلعى 8 ايدا – 131 ەيەل قايتىس بولىپتى. مىسالى, اقتٶبە وبلىسىندا بۇل كٶرسەتكٸش شامامەن 13 ەسە, قىزىلوردا وبلىسىندا 9 ەسە, شىمكەنت قالاسىندا 7 ەسەارتتى. نەگە بۇل ادامدارعا كٶمەك كٶرسەتٸلمەدٸ? قانداي شارالار قابىلدانىپ جاتىر? بۇل ٶتە ٶزەكتٸ سۇراقتار. ولارعا ەكٸمدەر جاۋاپ بەرۋ كەرەك.
ٷكٸمەتكە ٶڭٸرلەرمەن بٸرلەسٸپ, اتالعان فاكتٸلەردٸڭ ەرقايسىسىن تەكسەرٸپ, نەتيجەسٸن بايانداۋدى تاپسىرامىن.
انا مەن بالانى قورعاۋ, ونكولوگييالىق, كارديولوگييالىق, پۋلمونولوگييالىق جەنە مەديتسينالىق كٶمەكتٸڭ باسقا دا تٷرلەرٸن كٶرسەتۋ – ەل الدىنداعى مٸندەتٸمٸز. ەكٸمدەردٸ, جالپى ٷكٸمەتتٸ بۇل مٸندەتتەن ەشكٸم بوساتقان جوق. پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە وسى مەسەلەنٸ باقىلاۋعا الۋدى تاپسىرامىن.
* * *
دالەە. پو بلوكۋ ورگانيزاتسيوننىح ۆوپروسوۆ وتمەچۋ سلەدۋيۋششەە.
پەرۆوە. نا فونە ۋحۋدشەنييا ەپيدەميولوگيچەسكوي سيتۋاتسيي ۆ سوپرەدەلنىح گوسۋدارستۆاح نەوبحوديمو ۋسيليت كونترول نا پۋنكتاح پروپۋسكا نا گوسۋدارستۆەننوي گرانيتسە.
پو سوستويانييۋ نا 5 وكتيابريا 2020 گودا ۆ روسسيي ۆىياۆلەنو 12 608 نوۆىح سلۋچاەۆ كوروناۆيرۋسا, پريروست پريمەرنو 1%; ۆ ۋزبەكيستانە – 374 سلۋچايا, پريروست – 0,5%; ۆ كىرگىزستانە – 244 سلۋچايا, پريروست توجە 0,5%.
نۋجنو ۆەرنۋت جەستكيي رەجيم ەپيدەميچەسكوگو كونتروليا ۆ اەروپورتاح ي نا جەلەزنودوروجنىح ۆوكزالاح, نالاديت ەكسپرەسس-تەستيروۆانيە ليتس, پرەبىۆايۋششيح يز «كراسنىح زون».
پراۆيتەلستۆۋ نادلەجيت تششاتەلنو يزۋچيت ۆاريانتى وپتيميزاتسيي دوروجنوگو سووبششەنييا س زارۋبەجنىمي سترانامي, وسوبەننو ناحودياششيميسيا ۆ زونە نەبلاگوپريياتنوي سيتۋاتسيي.
ۆتوروە. ۆاجنو نە دوپۋستيت سرىۆا رابوتى سلۋجب جيزنەوبەسپەچەنييا ي پرەدۋسموترەت مەرى پو يح بەسپەرەبوينومۋ فۋنكتسيونيروۆانييۋ ۆ سلۋچاە ۋحۋدشەنييا سيتۋاتسيي.
اكيمى دولجنى وبەسپەچيت گوتوۆنوست ستراتەگيچەسكيح وبەكتوۆ - تەتس, ۆودوكانالوۆ, كرۋپنىح پرەدپريياتيي س ۋچەتوم ۆوزموجنوگو ۋحۋدشەنييا ەپيدەميولوگيچەسكوي وبستانوۆكي.
ترەتە. وسوبوگو ۆنيمانييا ترەبۋيۋت ۆوپروسى پرودوۆولستۆەننوي بەزوپاسنوستي ي تسەن نا سوتسيالنو-زناچيمىە پرودوۆولستۆەننىە توۆارى.
ۆسپىشكا ۆىسوكوپاتوگەننوگو پتيچەگو گريپپا ۆىياۆيلا ۋيازۆيموست پرودوۆولستۆەننوي بەزوپاسنوستي. پادەج پتيتس ليچنىح پودۆوريي ي پتيتسەفابريك دوستيگ وكولو پولۋميلليونا گولوۆ.
زدەس موي پرەتەنزيي ادرەسۋيۋتسيا ۆ پەرۆۋيۋ وچەرەد مينيستەرستۆۋ سەلسكوگو حوزيايستۆا.
ناريادۋ س ۆەتەرينارنىمي مەرامي نەوبحوديمو پرورابوتات ەكونوميچەسكيە ينسترۋمەنتى پو پوددەرجكە سەلچان, ۆوسستانوۆلەنييۋ پوگولوۆيا پتيتس ۆو دۆوراح ي نا پتيتسەفابريكاح.
دالەە. نا سەگودنيا ۋبوركا ۋروجايا زەرنوۆىح پراكتيچەسكي زاۆەرشەنا. سوبرانو وكولو 20 ميلليونوۆ توننزەرنا – نا 34% بولشە, چەم ۆ پروشلوم گودۋ. يا پوزدراۆيل ۆسەح سەلسكيح ترۋجەنيكوۆ س ەتيم وچەن ۆەسومىم دوستيجەنيەم ۆ يح ترۋدە. پولاگايۋ, چتو ناشي سەلچانە, تاكجە كاك ي تە, كتو پرينيمال ۋچاستيە ۆ دوستيجەنيي ەتوگو رەزۋلتاتا, سو ستورونى ادمينيستراتيۆنىح ورگانوۆ دوستوينى پووششرەنييا, ۆ توم چيسلە ي گوسۋدارستۆەننىح ناگراد.
تەپەر پرەدستويت وبەسپەچيت حرانەنيە سوبراننوگو ۋروجايا ي پوموچ فەرمەرام سو سبىتوم زا رۋبەج.
مينيستەرستۆا سەلسكوگو حوزيايستۆا, تورگوۆلي ي ينتەگراتسيي دولجنى وپەراتيۆنو رەشات ۆوپروسى ەكسپورتا سەلحوزپرودۋكتسيي.
تسەنى نا سوتسيالنو زناچيمىە پرودتوۆارى راستۋت – س ناچالا گودا نا 4%.
پو ستاتداننىم زا يانۆار-سەنتيابر 2020 گودا پو سراۆنەنييۋ س انالوگيچنىم پەريودوم 2019 گودا نايبولشەە پودوروجانيە نابليۋداەتسيا پو گرەچنەۆوي كرۋپە, سليۆوچنومۋ ماسلۋ, بارانينە, يايتسۋ, گوۆيادينە. پري ەتوم حلەب ي مولوكو پودوروجالي نا 8%. كيسلومولوچنىە پرودۋكتى پودوروجالي نا 7%.
پوەتومۋ اكيمام رەگيونوۆ ۆاجنو سۆوەۆرەمەننو سفورميروۆات زاپاسى پرودوۆولستۆەننىح توۆاروۆ ۆ ستابيليزاتسيوننىە فوندى ۆ نەوبحوديمىح وبەماح, ا تاكجە يسپولزوۆات ينىە ينسترۋمەنتى سدەرجيۆانييا تسەن.
چەتۆەرتوە. نيزكيي ۋروۆەن رازۆيتييا ۆەتەرينارنوي سلۋجبى نە پوزۆوليل سۆوەۆرەمەننو پرينيات مەرى پو پرەدوتۆراششەنييۋ ۆسپىشكي پتيچەگو گريپپا.
وبششيي پادەج پتيتس سوستاۆيل بولەە 24 تىسياچ گولوۆ نا ليچنىح پودۆورياح ي بولەە 500 تىسياچ گولوۆ – نا دۆۋح وسنوۆنىح پتيتسەفابريكاح. پوەتومۋ سيتۋاتسييا وچەن سلوجنايا. نا نەە نۋجنو وبراتيت ساموە سەرەزنوە ۆنيمانيە.
پري ەتوم ۆەتەرينارنايا سلۋجبا ياۆلياەتسيا چاستيۋ وبششەي سيستەمى بيولوگيچەسكوي بەزوپاسنوستيسترانى.
پراۆيتەلستۆۋ سلەدۋەت رازرابوتات كومپلەكس مەر پو ۋكرەپلەنييۋ ۆەتەرينارنوي سلۋجبى, ۆەد پوميمو ۆوپروسوۆ بەزوپاسنوستي ۋروۆەن رازۆيتييا ۆەتەرينارنوي سلۋجبى ناپريامۋيۋ ۆليياەت نا ۆوزموجنوست ەكسپورتا سەلحوزپرودۋكتسيي.
* * *
تەپەر و ۆوپروساح ەكونوميچەسكوي ي فينانسوۆوي ستابيلنوستي.
كازاحستان, كاك ي درۋگيە گوسۋدارستۆا, پەرەجيۆاەت بەسپرەتسەدەنتنىي كريزيس.
ۆ تسەلوم نام ۋدالوس يزبەجات كريتيچەسكوگو سپادا ەكونوميچەسكوي اكتيۆنوستي ۆ سترانە. زدەس, نادو سكازات, پراۆيتەلستۆو حوروشو پورابوتالو.
پراۆيتەلستۆوم بىلي پرەدپرينياتى شاگي پو ستيمۋليروۆانييۋ بيزنەسا, وكازانا پوموشش ۋيازۆيمىم گرۋپپام ناسەلەنييا.
ۆسەميرنىي بانك نا دنياح دال ۆىسوكۋيۋ وتسەنكۋ پولوجيتەلنوي ديناميكە وسنوۆنىح پوكازاتەلەي سوتسيالنو-ەكونوميچەسكوگو رازۆيتييا سترانى.
ۆمەستە س تەم نادۆيگايۋششاياسيا ۆتورايا ۆولنا پاندەميي ۆو ۆسەم ميرە ديكتۋەت نوۆىە زاداچي.
پراۆيتەلستۆو دولجنو يمەت نابور مەر ي سووتۆەتستۆۋيۋششيە رەسۋرسى دليا پرودولجەنييا انتيكريزيسنىح مەر ۆ سلەدۋيۋششەم گودۋ.
پو موەمۋ پورۋچەنييۋ پودگوتوۆلەن كومپلەكسنىي پلان رەاگيروۆانييا نا سلۋچاي ۋحۋدشەنييا سوتسيالنو-ەكونوميچەسكوي وبستانوۆكي ي نوۆوي ۆولنى كوروناۆيرۋسنوي ينفەكتسيي.
ودناكو سەگودنياشنيە ترەۆوجنىە رەاليي, ۆ چاستنوستي, ۋسيلەنيە سانكتسيوننوگو داۆلەنييا نا روسسييۋ, وبوسترەنيە سيتۋاتسيي ۆ زاكاۆكازە, سوسەدنيح گوسۋدارستۆاح, درۋگيە ۆنەشنيە فاكتورى ترەبۋيۋت ادەكۆاتنوگو ۋچەتا ۆ ناشيح انتيكريزيسنىح پلاناح ي پروگنوزاح.
پراۆيتەلستۆۋ سوۆمەستنو س ناتسبانكوم سلەدۋەت اكتۋاليزيروۆات پلان ي ۆنەستي ەگو نا سوگلاسوۆانيە ۆ ادمينيستراتسييۋ دو كونتسا وكتيابريا.
* * *
ۆ زاۆەرشەنيە حوچۋ وتمەتيت كريتيچەسكۋيۋ ۆاجنوست كوممۋنيكاتسيي ي وبراتنوي سۆيازي س گراجدانامي ناشەي سترانى.
پراكتيكا ۋجە پوكازالا, چتو ۋسپەح بوربى س پاندەميەي ۆو منوگوم زاۆيسيت وت ستەپەني دوۆەرييا نارودا ك پرينيماەمىم مەرام ي رەشەنييام.
دوۆەريە ۆ سۆويۋ وچەرەد زاۆيسيت وت پونيمانييا ي سوپريچاستنوستي گراجدان ك دەيستۆييام ۆلاستەي.
نەوبحوديمو پرودولجيت پوستوياننىي ديالوگ س گراجدانامي, گوۆوريت و پروبلەماح ي ريسكاح چەستنو ي وتكرىتو, پرەدلاگايا پري ەتوم پۋتي رەشەنييا.
بيزنەس ي گراجدانە دولجنى پونيمات, چتو رازۆيتيە سيتۋاتسيي بۋدەت زاۆيسەت وت چەتكوگو سوبليۋدەنييا سانيتارنىح ي پروفيلاكتيچەسكيح مەر.
پو رەاليستيچنومۋ ي وپتيميستيچنومۋ ستسەنارييۋ مى سموجەم ي دولجنى يزبەجات نەوبحوديموستي جەستكيح وگرانيچيتەلنىح مەر ۆ ەتوم گودۋ.
نۋجنو بوروتسيا س پاندەميەي ۆمەستە.
پراۆيتەلستۆۋ ي اكيمام رەگيونوۆ وبەسپەچيت نەۋكوسنيتەلنوە يسپولنەنيە ۆسەح مويح پورۋچەنيي.
قازٸر ەلەمدەگٸ جاعداي كٷردەلٸ. تٸپتٸ, كەيبٸر ايماقتارداعى احۋال ۋشىعا تٷستٸ. بۇل جاعداي, ەرينە, بٸزدٸ دە الاڭداتادى. بارلىعىمىز ەل ٸشٸندە جەنە اينالامىزدا تۇراقتىلىق بولعانىن قالايمىز. سوندىقتان ەلەمدە بولىپ جاتقان وقيعالاردان ساباق الۋىمىز كەرەك. ەلدٸڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸ مەن اماندىعى بەرٸنەن قىمبات. ەسٸرەسە, بۇل قازٸرگٸدەي كەزەڭدە ٶتە ماڭىزدى. ەلەمدٸ جايلاعان پاندەميياعا جەنە ەكونوميكالىق داعدارىسقا تٶتەپ بەرۋ ٷشٸن مەملەكەت بارلىق قاجەتتٸ شارالاردى قابىلداۋدا. بٸراق بۇل جۇمىس بٷكٸل ەل بولىپ, جۇمىلا بٸلسەك قانا ٶز نەتيجەسٸن بەرەدٸ.
«تٶرتەۋ تٷگەل بولسا, تٶبەدەگٸ كەلەدٸ» دەگەن دانا حالقىمىز. بٸزدٸڭ بارلىق جەتٸستٸكتەرٸمٸز, ەڭ الدىمەن, اۋىزبٸرشٸلٸكتٸڭ ارقاسى. وسىنى ۇمىتپاعان جٶن.
جيىن اياقتالدى.
راحمەت.