ۇلت پورتالى وقىرمان نازارىنا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك شارت ۇيىمىنىڭ كەزەكتەن تىس سەسسيياسىندا سٶيلەگەن سٶزٸن ۇسىنادى.
***
قۇرمەتتٸ ەرٸپتەستەر!
سامميتٸمٸزدٸڭ كەزەكتەن تىس ٶتكٸزٸلۋٸ تٶتەنشە جاعدايلارعا بايلانىستى بولىپ وتىر. قاڭتاردىڭ بٸرنەشە كٷنٸ ٸشٸندە قازاقستان اۋقىمدى داعدارىستى باستان ٶتكەردٸ. بۇل – تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىق تاريحىندا بولعان ەڭ اۋىر وقيعا. مۇنداي دەڭگەيدەگٸ زور قاۋٸپ-قاتەرمەن بٸزدٸڭ ۇيىم بۇرىن-سوڭدى بەتپە-بەت كەلمەگەن.
قاجەتتٸ قۇجاتتاردى كەلٸسۋ جٶنٸندەگٸ شۇعىل جۇمىسى ٷشٸن تٶراعامىز نيكول ۆوۆاەۆيچ پاشينيانعا العىس ايتامىن.
رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ پۋتينگە تٷسٸنٸستٸك تانىتىپ, ۇقشۇ-نىڭ بٸتٸمگەرلٸك كٷشتەرٸن قازاقستانعا جٸبەرۋ مەسەلەسٸ بويىنشا جىلدام شەشٸم قابىلداعانى ٷشٸن ەرەكشە العىس بٸلدٸرەمٸن.
قۇرمەتتٸ ۆلاديمير ۆلاديميروۆيچ, ەلٸمٸزگە لاڭكەستٸك شابۋىل جاسالعان سەتتەن بەرٸ سٸزبەن تۇراقتى بايلانىس جاساپ وتىرمىز.
الەكساندر گريگورەۆيچ لۋكاشەنكوعا, سادىر نۇرعوجوەۆيچ جاپاروۆقا, ەمومالي شاريپوۆيچ راحمونعا كٶرسەتكەن ساياسي جەنە ەسكەري باۋىرلاستىعى ٷشٸن العىس ايتامىن.
بٷگٸن - قازاقستانداعى قايعىلى كٷندەرٸ قازا بولعان ازاماتتاردى جالپىۇلتتىق ازا تۇتۋ كٷنٸ. بارشاڭىزعا شىنايى كٶڭٸل ايتقاندارىڭىز ٷشٸن العىس ايتامىن.
ۇقشۇ باس حاتشىسى ستانيسلاۆ ۆاسيلەۆيچ زاسقا, حاتشىلىق پەن ۇيىمنىڭ بٸرٸككەن شتابىنىڭ جۇدىرىقتاي جۇمىلعان بارلىق ۇجىمىنا ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن.
شىن مەنٸندە, ۇقشۇ-عا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ بٸرٸنٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن, تۇراقتىلىعى مەن تۇتاستىعىن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن ۇيىمنىڭ بٸتٸمگەرلٸك كٷشتەرٸن اۋقىمدى تٷردە جۇمىلدىرۋ جاعدايى بٸرٸنشٸ رەت بولىپ وتىر.
بٸز ٷشٸن ۇقشۇ بويىنشا ەرٸپتەستەرٸمٸزدٸڭ ەسكەري عانا ەمەس, مورالدىق قولداۋ كٶرسەتۋٸ دە اسا ماڭىزدى.
ۇيىمعا مٷشە مەملەكەتتەردٸڭ بەرٸ بٸرتۇتاس مايدان بولىپ, قازاقستاننىڭ ٷندەۋٸن بٸراۋىزدان قولدادى.
* * *
ەندٸ ەلٸمٸزدەگٸ قازٸرگٸ جاعداي مەن ٶتكەن كٷندەرٸ بولعان وقيعالار تۋرالى مەلٸمەت بەرٸپ ٶتەيٸن.
وقيعالار جەلٸسٸ تۋرالى اقپاراتتاردى تولىق ەكشەي وتىرىپ, بيىلعى جىل باسىنان بەرگٸ وقيعانىڭ بەرٸ بٸر شىنجىردىڭ تٸزبەگٸ ەكەنٸن نىق سەنٸممەن ايتا الامىن.
ولار جىمىسقى ويمەن ۇزاق ۋاقىت بويى دايىندالعان. دايىندىقتىڭ قانشا ۋاقىت – بٸر جىل, ەكٸ نەمەسە ٷش جىل جٷرگٸزٸلگەنٸن تەرگەۋ انىقتايدى.
دەسترۋكتيۆتٸ كٷشتەر تۇراقتىلىقتى بۇزۋعا, تەرتٸپسٸزدٸككە جول اشۋعا بٸرنەشە رەت تىرىستى. مەملەكەتتٸڭ تۇراقتىلىعى مەن بەرٸكتٸگٸن سىناپ كٶرۋگە باعىتتالعان سيياقتى بولدى. ولاردىڭ بارلىق ەرەكەتتەرٸنٸڭ جولى كەسٸلدٸ.
بٸراق ۇيىمداستىرۋشىلار ٶز جوسپارىنان باس تارتپاي, قارۋلى قاقتىعىسقا دايىندالۋعا كٶشتٸ. بٷلٸكشٸلەر اۆتوموبيل گازى باعاسىنىڭ كٶتەرٸلۋٸنە بايلانىستى بٸرقاتار ٶڭٸردەگٸ حالىقتىڭ نارازىلىعىن سىلتاۋ رەتٸندە پايدالاندى.
ميتينگٸلەر ٶتتٸ. وعان قاتىسۋشىلار ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە قوعامدىق-ساياسي تالاپتارىن قويدى. مەملەكەت ونىڭ بەرٸنە قۇلاق اسىپ, ورىندادى.
ٷكٸمەت وتستاۆكاعا كەتتٸ. اۆتوگاز باعاسى بۇرىنعى دەڭگەيٸندە قالدىرىلدى.
بٸز ناقتى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق شارالار كەشەنٸ مەن قوعامدىق-ساياسي رەفورمالار جوسپارىن قابىلدايمىز دەپ جارييالادىق. بٸراق قازاقستانعا قارسى اگرەسسييا ۇيىمداستىرۋشىلار ٷشٸن مۇنىڭ ەشقانداي مەنٸ بولمادى.
ستيحييالىق نارازىلىق جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸككە ۇلاستى. دٸني راديكالدار, قىلمىستىق توپتار, جاۋىز سودىرلار, مارودەرلەر مەن ۇساق بۇزاقىلار بٸرتۇتاس كوماندا رەتٸندە بوي كٶرسەتتٸ.
ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق جەنە قوعامدىق-ساياسي تالاپتار ەكٸنشٸ-ٷشٸنشٸ ورىنعا سىرعىدى. ونى ۇمىتىپ تا كەتتٸ. ارتىنشا الاساپىران باستالىپ كەتتٸ. ٶزدەرٸنٸڭ قولايلى سەتٸن كٷتٸپ وتىرعان قارۋلى سودىرلار توبى ٸسكە كٶشتٸ.
ولاردىڭ باستى ماقساتى: كونستيتۋتسييالىق قۇرىلىسقا نۇقسان كەلتٸرۋ, باسقارۋ ينستيتۋتىن بٷلدٸرۋ, بيلٸكتٸ باسىپ الۋ بولعانى انىقتالدى. بۇل جەردە مەملەكەتتٸك تٶڭكەرٸس جاساۋعا ۇمتىلۋ جٶنٸندە سٶز بولىپ وتىر.
قازٸر بارلىق ەسكەري ٸس-قيمىلداردىڭ بٸر ورتالىقتان ٷيلەستٸرٸلگەنٸ, مۇقييات جوسپارلانعان وپەراتسييانىڭ شەشۋشٸ كەزەڭگە شىققانى بەلگٸلٸ بولدى.
ٶڭٸرلٸك بيلٸكتٸڭ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ عيماراتتارىنا, تەرگەۋ يزولياتورلارىنا, ستراتەگييالىق نىساندارعا, بانكتەرگە, تەلەمۇنارا مەن تەلەارنالارعا بٸر ۋاقىتتا, بٸر مەزگٸلدە ەكەنٸن قايتالاپ ايتامىن, شابۋىل جاساۋ – سونىڭ ايقىن دەلەلٸ.
ەۋەجايلار باسىپ الىندى, اۆتوموبيل جەنە تەمٸر جولدارى جابىلدى, جەدەل جەردەم جەنە ٶرت سٶندٸرۋ قىزمەتٸنٸڭ جۇمىسىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸلدٸ.
ەسكەري بٶلٸمدەر مەن ارمييا بلوكبەكەتتەرٸنە جاسالعان شابۋىل كەزٸندە سودىرلاردان قۇرالعان توپ قارۋ-جاراق پەن ەسكەري تەحنيكالاردى يەمدەنۋگە تىرىستى.
الماتى قالاسى مەن باسقا دا قالالاردا, شىن مەنٸندە, ناعىز سوعىس جٷردٸ. مەسەلەن, الماتى قالاسىنداعى ٸشكٸ ٸستەر دەپارتامەنتٸ عيماراتىنىڭ تٶڭٸرەگٸندەگٸ سوعىس ەكٸ تٷنگە سوزىلدى. پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ لاڭكەستەردٸڭ شابۋىلدارىنا تويتارىس بەردٸ.
تەك الماتى قالاسىنىڭ ٶزٸندە 7 قارۋ-جاراق دٷكەنٸ باسىپ الىندى. بۇل جاقسى دايىندىقتان ٶتكەن كەسٸبي سودىرلاردىڭ, سونىڭ ٸشٸندە ارناۋلى ۆينتوۆكالارمەن اتۋعا ماشىقتانعان سنايپەرلەردٸڭ شابۋىلى بولدى.
تەرروريستەر جەكە بايلانىس قۇرالدارىن پايدالانعان, ەسكەري قىزمەتشٸلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ كيٸمٸن كيٸپ العان. سودىرلار شٸمٸرٸكپەستەن جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸككە قاتىسۋشىلاردى قالقالاپ, ولاردى «تٸرٸ قالقان» رەتٸندە پايدالاندى.
كەم دەگەندە 5 ەسە سان باسىمدىعىن پايدالانعان لاڭكەستەر پوليتسييا قىزمەتكەرلەرٸ مەن ەسكەري قىزمەتشٸلەردٸ اياۋسىز ۇرىپ-سوعىپ, ەكٸ ەسكەري قىزمەتشٸنٸڭ باسىن كەسٸپ العان.
اۋرۋحانالارعا ايۋاندىقپەن شابۋىل جاسالدى.
مەملەكەتتٸڭ رەسۋرستارىن بٶلشەكتەۋ ٷشٸن شابۋىل ۇيىمداستىرۋشىلار اۋقىمدى مايدان الاڭىن جاسادى. اگرەسسييا بٸر ۋاقىتتا 11 ايماقتى قامتىدى. بٸراق ەڭ اۋىر سوققى الماتىعا باعىتتالدى.
ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم, الماتى – بٸزدٸڭ ٸرٸ قالامىز ەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ قارجى ورتالىعى. مۇندا ماڭىزدى كٶلٸك جەنە كوممۋنيكاتسييا توراپتارى شوعىرلانعان.
بۇل قالانىڭ قۇلاۋى ادام كٶپ شوعىرلانعان وڭتٷستٸك ايماقتى, سودان كەيٸن بٷكٸل ەلدٸ باسىپ الۋعا جول اشار ەدٸ.
تەرروريستەر قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ نازارىن ٶزدەرٸنە اۋدارۋعا تىرىستى. سودان كەيٸن قازاقستاننىڭ ەلورداسىنا سوققى جاساۋدى كٶزدەدٸ.
بٸز پرەزيدەنت رەزيدەنتسيياسىنىڭ اينالاسىنا شوعىرلانعان سودىرلاردى كٶردٸك. شىن مەنٸندە, بۇل ەرتٷرلٸ ەدٸستەردٸ پايدالانا وتىرىپ, مەملەكەتٸمٸزگە قارسى جاسالعان ناعىز تەررورلىق سوعىس ەدٸ. وسىنىڭ بەرٸ تٷبەگەيلٸ شەشٸم قابىلداۋدى قاجەت ەتتٸ.
قازاقستاننىڭ كٷشتٸك قۇرىلىمدارى دەر كەزٸندە جۇدىرىقتاي جۇمىلىپ, شابۋىلداۋشىلارعا تويتارىس بەردٸ جەنە جاعدايدى تولىق ٶز باقىلاۋىنا الدى.
ٶكٸنٸشكە قاراي, كٷشتٸك قۇرىلىم قىزمەتكەرلەرٸ مەن بەيبٸت تۇرعىندار اراسىندا قازا بولعاندار بار. كٷشتٸك قۇرىلىمداردىڭ 16 قىزمەتكەرٸ قازا تاۋىپ, 1300-دەن استامى جارالاندى. بەيبٸت تۇرعىنداردىڭ اراسىندا دا قازا تاپقانداردىڭ بولعانى قابىرعامىزدى قايىستىرادى. ولاردىڭ ناقتى سانى انىقتالىپ جاتىر.
بٷكٸل ەلٸمٸز بويىنشا 1270 بيزنەس سۋبەكتٸ زارداپ شەكتٸ. 100-دەن استام ساۋدا ورتالىعى مەن بانكتەر تونالدى. 500-گە جۋىق پوليتسييا اۆتوكٶلٸگٸنە زاقىم كەلدٸ جەنە ٶرتەلدٸ.
وراسان زور شىعىن كەلتٸرٸلدٸ. ونىڭ كٶلەمٸن ٷكٸمەتتٸڭ ارناۋلى كوميسسيياسى انىقتايدى. قازاقستانعا قارسى اگرەسسيياعا تەرروريستەردٸڭ, ونىڭ ٸشٸندە شەتەلدٸك سودىرلاردىڭ تٸكەلەي قاتىسقانىن ناقتى ايتا الامىن.
بۇزاقىلاردىڭ تٷن مەزگٸلٸندە مەيٸتحانالارعا شابۋىل جاساپ, قازا بولعان سىبايلاستارىنىڭ دەنەلەرٸن الىپ كەتكەنٸ دە كەزدەيسوق ەمەس. سونداي-اق ولار سودىرلاردىڭ دەنەلەرٸن ۇرىس الاڭىنان ەكەتٸپ وتىردى. بۇنىڭ حالىقارالىق تەرروريستەردٸڭ تەجٸريبەسٸ ەكەنٸ بارشاعا مەلٸم. ولار دەل وسىنداي تەسٸلدەر ارقىلى ٸزدەرٸن جاسىرادى.
ەل اۋماعىندا حاوس جاعداي قالىپتاستىرىپ, بيلٸكتٸ باسىپ الۋ پيعىلى بولعانى انىق.
قۇقىق قورعاۋ جەنە ارناۋلى قىزمەتتەردٸڭ جان-جاقتى تالداۋىنا نەگٸزدەلگەن قازاقستاننىڭ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ شەشٸمٸنە سەيكەس قالىپتاسقان جاعداي تەرروريزم قاۋپٸ جەنە اگرەسسييا اكتٸسٸ رەتٸندە باعالاندى.
قازاقستانداعى احۋال ۋشىعا تٷستٸ. الماتى قالاسى مەن 9 وبلىس ورتالىعى بۇزاقىلاردىڭ قولىنا ٶتتٸ. بٸز لاڭكەستٸككە قارسى وپەراتسييا رەجيمٸن جارييالادىق.
قازاقستان ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك شارت ۇيىمىنان كٶمەك بەرۋدٸ سۇرادى. بۇل دەر كەزٸندە قابىلدانعان شەشٸم ەدٸ.
ەلورداعا ٷش بٸردەي ەسكەري ۇشاقتىڭ كەلگەنٸن بٸلگەن سودىرلار پرەزيدەنتتٸڭ رەزيدەنتسيياسىنا باسىپ كٸرۋ جوسپارىنان اينىدى.
بۇل الماتىعا قوسىمشا كٷش جۇمىلدىرىپ, قالانى تەرروريستەردەن تارتىپ الۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ.
قازٸرگٸ تاڭدا ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ شەشٸمٸنە سەيكەس قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا جٸبەرٸلگەن 2030 ادام جەنە 250 تەحنيكا ۇقشۇ ۇجىمدىق بٸتٸمگەرلٸك كٷشتەرٸنە جٷكتەلگەن مٸندەتتٸ ورىنداۋعا كٸرٸستٸ. ولار ەۋەجايلار, ەسكەري قويمالار مەن باسقا دا ستراتەگييالىق نىسانداردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ قىزمەتٸن اتقارادى.
قازٸرگٸ احۋال مەن ٸسكە اسىرىلىپ وتىرعان مٸندەتتەر جٶنٸندەگٸ ۇقشۇ باس حاتشىسىنىڭ بايانداماسىن سەلدەن كەيٸن تىڭدايمىز.
مەن اتاپ ٶتكەندەي, بۇل – ۇقشۇ-نىڭ العاشقى بٸتٸمگەرلٸك ميسسيياسى. ۇيىم پايدالى ەرٸ وڭ تەجٸريبە جيناقتايتىنىنا سەنٸمدٸمٸن.
«وسال تۇستار» تالدانىپ, تيٸستٸ قورىتىندى شىعارىلادى, رەتتەۋ قۇجاتتارىنا تٷزەتۋلەر ەنگٸزٸلەدٸ.
جالپى, ۇقشۇ-نىڭ بەدەلدٸ ەسكەري-ساياسي ۇيىم رەتٸندە ٶزٸنٸڭ قاجەتتٸگٸ مەن تيٸمدٸ ەكەنٸن دەلەلدەي العانىن اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. بۇل – مەملەكەتتەرٸمٸزدٸڭ تۇراقتىلىعى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدٸڭ ناقتى مەحانيزمٸ.
شىن مەنٸندە, ٶتكەن وقيعالار مىقتى حالىقارالىق ينستيتۋت رەتٸندە جاڭا ساتىعا كٶتەرٸلگەن ۇيىمنىڭ دامۋىندا بەتبۇرىس كەزەڭ بولدى.
قازاقستان بەتپە-بەت كەلگەن قاۋٸپ-قاتەرلەر – ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ بارلىق كەڭٸستٸگٸ ٷشٸن ورتاق.
سوندىقتان بٸزگە ۇقشۇ-نىڭ كٷشتٸ ەلەۋەتٸن ودان ەرٸ نىعايتۋ قاجەت. بۇل – ماڭىزدى. قازاقستان وسى ٸسكە ٶز ٷلەسٸن قوسادى.
داعدارىس جاعدايلارىندا ەرەكەت ەتۋ مەرزٸمٸن وڭتايلاندىرۋ ەنگٸزٸلەتٸن ۇسىنىستاردىڭ بٸرٸ بولۋى مٷمكٸن.
بٸز ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸ جەنە باسقا دا ورگاندار بەكٸتەتٸن شەشٸمدەردٸ ەزٸرلەۋ جەنە قابىلداۋ مەسەلەلەرٸندە جەدەل بولۋىمىز كەرەك.
ۇقشۇ بٸتٸمگەرلٸك كٷشتەرٸن پايدالانۋ جٶنٸندەگٸ شەشٸمگە ساياسي تۇرعىدان بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋ, ەسٸرەسە بۇۇ جەنە باسقا دا بەدەلدٸ حالىقارالىق ۇيىمدار, ەلەمنٸڭ وزىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جەنە تالداۋ ورتالىقتارى, سونداي-اق ٷشٸنشٸ مەملەكەتتەر تاراپىنان اسا ماڭىزدى.
ۇقشۇ كٷشتەرٸن ەنگٸزۋدٸڭ لەگيتيمدٸگٸ جٶنٸندە سۇراقتار تۋىنداپ جاتقانىن كٶرٸپ وتىرمىز. بۇل شىنايى اقپاراتتىڭ جەتٸسپەۋٸنەن جەنە جاعدايدى تولىق تٷسٸنبەگەندٸكتەن بولىپ جاتىر.
كەيبٸر جاعدايلاردا حالىقارالىق قوعامداستىقتا, شەتەلدٸك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن قوسا العاندا, ۇقشۇ كٷشتەرٸنٸڭ پايدالانىلۋىنا, جالپى قازاقستانداعى جاعدايعا قاتىستى مٷلدە قاتە تٷسٸنٸك قالىپتاستى. ۇسىنىپ وتىرعان ايعاقتارعا قاراماستان, كەيبٸر دەرەككٶزدەر قازاقستان بيلٸگٸن بەيبٸت دەمونسترانتتارمەن كٷرەستٸ دەپ ايتىپ جاتىر. بۇل – مٷلدە قاتە اقپارات.
بٸز بەيبٸت شەرۋگە شىققاندارعا قارسى ەشقاشان قارۋ قولدانعان جوقپىز جەنە قولدانبايمىز دا. وسىنى بٸلەتٸن قازاقستانعا شابۋىل ۇيىمداستىرۋشىلار بٸرنەشە رەت اگرەسسييالىق ەرەكەت جاسادى. باستاپقى كەزدە, مەن ايتىپ ٶتكەندەي, بەيبٸت نارازىلىق بولدى. كەيٸن الماتى قالاسىندا ساياسي ميتينگ ٶتكٸزٸلدٸ. سودان سوڭ شيبٶرٸدەي قاپتاعان قارۋلى سودىرلار قالاعا ٷش باعىتتان باس سالدى. باسىندا ولار ٶزدەرٸن بەيبٸت دەمونسترانتتار رەتٸندە كٶرسەتٸپ, قۇقىقتىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋشى كٷشتەردٸ, تٸپتٸ قالا تۇرعىندارىن شاتاستىردى. ال سودان كەيٸن «الماتى تراگەديياسى» دەگەن اتاۋ الىپ, تاريحقا ەنەتٸن وقيعا بولدى.
بۇۇ جارعىسىنا سەيكەس ەر مەملەكەت قارۋلى شابۋىل كەزٸندە جەكە نەمەسە ۇجىمدىق تۇرعىدا ٶزٸن-ٶزٸ قورعاۋعا قۇقىلى. جۋىق ارادا, الدىن الا تەرگەۋلەر اياقتالعاننان كەيٸن, بٸز ەلەمدٸك قوعامداستىق سوتىنا ەلٸمٸزگە قارسى جٷرگٸزٸلگەن تەرروريستٸك اگرەسسييانىڭ دايىندىعى مەن ونى جٷرگٸزۋگە قاتىستى قوسىمشا دەلەلدەر ۇسىنامىز. كٶرٸپ وتىرعانىمىزداي, جەكەلەگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن قوعامدىق ينستيتۋتتار ويدان شىعارىلعان دٷنيەلەرگە جەنە تەكسەرٸلمەگەن فاكتٸلەرگە نەگٸزدەلگەن جالعان اقپاراتتاردى بەي-بەرەكەت تاراتىپ جاتىر.
بۇۇ, ەقىۇ, شىۇ, اٶسشك, سونداي-اق حالىقارالىق گۋمانيتارلىق ۇيىمدار قاسكٶيلەردٸڭ, تەرروريستەردٸڭ, قىلمىسكەرلەردٸڭ زاڭسىز ەرەكەتتەرٸنٸڭ تولىق ەرٸ ەدٸل تەرگەلۋٸنە مٷددەلٸ ەكەنٸنە سەنٸمدٸمٸن. اسىعىس تۇجىرىم جاساۋدىڭ قاجەتٸ جوق.
قازاقستان ٶزٸنٸڭ جاڭا تاريحىنداعى ەڭ قيىن كەزەڭدٸ ەڭسەرەدٸ دەپ و باستا سەنٸم ارتقانداردىڭ بەرٸنە العىس ايتامىن. بۇل, ەسٸرەسە, ۇقشۇ-عا قاتىستى. ۇقشۇ-نىڭ قازاقستانداعى بٸتٸمگەرلٸك ەلەۋەتٸن ىقپالداسا وتىرىپ, بارىنشا قاۋٸپسٸز, تيٸمدٸ ەرٸ قىسقا مەرزٸمگە پايدالاناتىنىمىزعا سەنٸمدٸمٸن. ۇقشۇ-نىڭ بٸتٸمگەرلٸك كٷشٸنٸڭ ميسسيياسى جوعارى دەڭگەيدە تيٸمدٸ, پايدالى بولادى دەپ تۋراسىن ايتۋ كەرەك. بٸز ٶز تاراپىمىزدان مۇنى ارانداتۋشىلار نەمەسە قاسكٶيلەر پايدالانىپ كەتەتٸندەي اقپاراتتىق ۆاكۋۋمعا جول بەرمەۋٸمٸز كەرەك دەپ ويلايمىن. ٶكٸنٸشكە قاراي, بٸزدٸڭ جاعدايدا بۇل جالعاسىپ جاتىر. قالىپتاسقان جاعداي ۇقشۇ باس حاتشىسىنىڭ بٸتٸمگەرلٸك قىزمەت جٶنٸندەگٸ ارناۋلى ٶكٸلٸ ينستيتۋتىن قۇرۋ جٶنٸندەگٸ جۋىرداعى شەشٸمٸمٸزدٸڭ ٶزەكتٸ ەكەنٸن كٶرسەتٸپ وتىر. سونىمەن قاتار بٸز قازاقستان حالقىنىڭ بيلٸكپەن بەيبٸت ەرٸ ەركٸن جەنە اشىق ديالوگ ورناتۋ جٶنٸندەگٸ قۇقىعىن بەرٸك قورعايتىنىمىزدى ناقتى ايتقىم كەلەدٸ. سونىمەن قاتار زورلىق-زومبىلىققا نەگٸزدەلگەن ەكسترەميزمنٸڭ كەز كەلگەن تٷرٸنٸڭ, ەسٸرەسە قازاقستانعا قارسى جاقىندا عانا بولعان ەسكەري ٸس-قيمىلداردىڭ قاتاڭ تٷردە جولىن كەسەمٸز.
بٸز مەملەكەتتٸك ەگەمەندٸگٸمٸز بەن تەرريتورييامىزدىڭ بٷتٸندٸگٸنە نۇقسان كەلتٸرۋگە جول بەرمەيمٸز. قازاقستان ٶزٸنٸڭ حالىقارالىق مٸندەتتەمەلەرٸن قاتاڭ ساقتايتىنىنا سەندٸرگٸم كەلەدٸ.
قۇرمەتتٸ دوستار!
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا كونستيتۋتسييالىق تەرتٸپ قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ. ەلگە تٶنگەن قاۋٸپ-قاتەرگە تويتارىس بەرٸلدٸ. لاڭكەستٸككە قارسى ٸس-قيمىلدار اياسىندا قىلمىسقا قاتىسى بار ازاماتتاردى انىقتاۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
بٷگٸندە پوليتسييا ورگاندارىنا 8 مىڭعا جۋىق ادام جەتكٸزٸلدٸ. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارناۋلى ورگاندار ولاردىڭ تەررورلىق اكتٸلەرگە, كٸسٸ ٶلتٸرۋگە, مارودەرلٸككە جەنە باسقا دا قىلمىستارعا قاتىسى بار-جوعىن تەكسەرۋدە. 116 تٷرلٸ قارۋ تەركٸلەندٸ. سىرت كيٸمدەرٸن اۋىستىرۋ, ساقالىن الۋ سيياقتى جاڭا ەدٸسكە كٶشكەن جەنە باسقا دا قۋلىقتار جاساۋ ارقىلى جاسىرىنىپ جٷرگەن سودىرلاردى انىقتاۋ وپەراتسييالارى جالعاسىپ جاتىر. الدا اۋقىمدى دا قاۋىرت جۇمىستار بار. تٸپتٸ بۇعان قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارمييا ارداگەرلەرٸ دە تارتىلۋدا. بٷكٸل مەملەكەتتٸك ورگاندار ەلٸمٸزدٸڭ تولىقتاي قالىپتى ٶمٸرگە ورالۋى ٷشٸن قارقىندى جۇمىس ٸستەپ جاتىر.
ەرتەڭ مەن پارلامەنتكە ٷكٸمەتتٸڭ جاڭا قۇرامىنا قاتىستى ۇسىنىس ەنگٸزٸپ, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالاداعى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ جٶنٸندە ناقتى مٸندەتتەر جٷكتەيمٸن. جۋىردا لاڭكەستٸككە قارسى اۋقىمدى ٸس-قيمىلدار سەتتٸ اياقتالادى, سونداي-اق ۇقشۇ كٷشتەرٸنٸڭ دە تيٸمدٸ ميسسيياسى تامامدالادى.
باستىسى – بٷكٸل ۇجىمدىق قاۋٸپسٸزدٸك كەڭٸستٸگٸندە مۇنداي وقيعالاردىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ. الداعى ۋاقىتتاعى بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ مٸندەتٸمٸز دە وسى بولادى دەپ ويلايمىن. قازاقستان بۇل جۇمىستاردى اتقارۋعا دايىن جەنە وداقتاستارىن ەردايىم قولدايدى.
نازارلارىڭىزعا راحمەت!
