فوتو: اقوردا
استانادا ٶتكەن ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارى سەزٸندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶركەنيەتتەر بايلانىسىن دامىتۋدا, سونداي-اق ادامدار مەن قوعام اراسىنداعى سەنٸمدٸ نىعايتۋدا دٸنباسىلاردىڭ رٶلٸ ەرەكشە ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Ult.kz.
پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, دٸني قايراتكەرلەر ساياساتكەرلەردٸ پاراساتتىلىققا, ٸزگٸلٸككە جەنە مورالدىق جاۋاپكەرشٸلٸككە ٷندەپ, ەلەمنٸڭ قۇردىمعا كەتۋٸنە جول بەرمەۋگە زور ٷلەس قوسا الادى.
«ەلەمدٸك جەنە دەستٷرلٸ دٸندەر كٶشباسشىلارىنىڭ سەزٸ, ادامزات باۋىرلاستىعى تۋرالى قۇجات, مەككە دەكلاراتسيياسى, باحرەين فورۋمى, بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸندەگٸ «يبراھيم زەۋزاتىنىڭ ٷيٸ» – وسى باستامالاردىڭ بارلىعى تٸزە قوسىپ ەرەكەت ەتسە, دٸن ۇيىستىرۋشى كٷشكە اينالاتىنىن كٶرسەتەدٸ. مۇنداي تەجٸريبەنٸ ودان ەرٸ دامىتىپ, كەڭٸنەن تاراتۋ قاجەت», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ دٸنارالىق جەنە مەدەنيەتارالىق ديالوگتى نىعايتۋعا قاتىستى ۇستانىمىمەن دە بٶلٸستٸ. ول حالىقارالىق جەنە ٶڭٸرلٸك ۇيىمدار دەڭگەيٸندە دٸني ديپلوماتييانىڭ ەلەۋەتٸن كەڭٸنەن پايدالانۋدى ۇسىندى. پرەزيدەنتتٸڭ باستاماسى بويىنشا, «بەيبٸتشٸلٸك قوزعالىسى» يدەياسى تالقىلانباق. ونىڭ اياسىندا جوعارعى دٸن قىزمەتكەرلەرٸ زورلىق-زومبىلىقتى توقتاتۋعا جەنە بٸتٸمگە كەلۋ جولدارىن ٸزدەۋگە ساياسي رەڭكسٸز, بەيتاراپ ٷندەۋ جاساي الادى.
توقاەۆ بۇۇ-نىڭ قازاقستان باستامالارىنا قولداۋ كٶرسەتكەنٸنە ريزاشىلىق بٸلدٸرٸپ, الماتىدا ورتالىق ازييا مەن اۋعانستانعا ارنالعان ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى جٶنٸندەگٸ ٶڭٸرلٸك ورتالىق اشۋ تۋرالى ۇسىنىستى اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق اٶسشك, يىۇ, ەقىۇ, شىۇ, اسەان جەنە اراب مەملەكەتتەرٸ ليگاسى سەكٸلدٸ ٶڭٸرلٸك قۇرىلىمداردىڭ رٶلٸن كٷشەيتۋ ماڭىزدى ەكەنٸن ايتتى.
پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, دٸني كونفەسسييالار قاي زاماندا دا ادامدارعا قيىندىقتاردى ەڭسەرۋگە كٶمەكتەسٸپ كەلگەن.
«ادامزات بٷگٸندە اشتىق, ٸندەت, ەكولوگييالىق اپات جەنە كليمات ٶزگەرٸسٸ سەكٸلدٸ سىن-قاتەرلەرگە تاپ بولىپ وتىر. قازاقستان كەدەيلٸكتٸ ازايتۋعا, ەكولوگييالىق پروبلەمالاردى شەشۋگە جەنە گۋمانيتارلىق كٶمەك كٶرسەتۋگە ايتارلىقتاي كٷش جۇمساپ كەلەدٸ. بۇل مەسەلەلەردٸ كەلەسٸ جىلى استانادا ٶتەتٸن ەكولوگييا جەنە ورنىقتى دامۋ ٶڭٸرلٸك سامميتٸندە تالقىلاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», – دەدٸ ول.
مەملەكەت باسشىسى دٸن قايراتكەرلەرٸنٸڭ گۋمانيتارلىق ميسسييالارعا اتسالىسىپ, ەرٸكتٸلەر قوزعالىسىن قولدايتىنىن, ەلەۋمەتتٸك ەلسٸز توپتارعا قامقورلىق جاساپ, كليمات پەن ميگراتسييا مەسەلەلەرٸن كٶتەرەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بۇل – XXI عاسىردا دا دٸننٸڭ جاسامپاز كٷشكە يە ەكەنٸن دەلەلدەيدٸ. ونىڭ مٷمكٸندٸگٸن تولىق پايدالانۋ قاجەت», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ەلەمنٸڭ كٷردەلٸ ەكولوگييالىق قاۋٸپ-قاتەرمەن بەتپە-بەت كەلگەنٸن, ەسٸرەسە ورتالىق ازييا ايماعىنىڭ كليمات ٶزگەرٸسٸن ايقىن سەزٸنٸپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ. ول قۇرعاقشىلىق پەن مۇزدىقتاردىڭ ەرۋٸ, تۇششى سۋدىڭ ازايۋى ٶڭٸر ٷشٸن ٷلكەن سىن ەكەنٸن ايتتى.
«جەر – جاراتۋشى سىيلاعان ورتاق ٷيٸمٸز. وعان قامقورلىق تانىتۋ – پارىزىمىز. كليماتتاعى ٶزگەرٸستەر – تەك عىلىمي نەمەسە ەكونوميكالىق مەسەلە ەمەس, ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتار ٷشٸن سىناق. سوندىقتان سەزد اياسىندا كليمات ٶزگەرٸستەرٸنە قارسى كٷرەستەگٸ دٸن كٶشباسشىلارىنىڭ رٶلٸ تۋرالى بٸرلەسكەن قۇجات ەزٸرلەۋدٸ ۇسىنامىن. بۇل قۇجات رۋحاني دەستٷرلەرگە نەگٸزدەلگەن ەكولوگييالىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ جالپىعا ورتاق قاعيداتتارىن بەكٸتە الادى», – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
