اقوردا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶتەنشە جاعداي جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ وتىرىسىندا سٶيلەگەن سٶزٸنٸڭ تولىق مەتٸنٸن جارييالادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
***
قۇرمەتتٸ ەرٸپتەستەر!
قازٸر بەرٸمٸز كٷردەلٸ احۋالدى باستان ٶتكەرٸپ جاتىرمىز.
وسى ورايدا, بيلٸك ورگاندارىنا زور جاۋاپكەرشٸلٸك جٷكتەلەدٸ. مۇنى ەستەن شىعارمايىق.
بۇل مٸندەتتٸ بارشامىز ابىرويمەن اتقارۋىمىز كەرەك.
ٷكٸمەت, ۇلتتىق بانك جەنە باسقا دا ورگانداردىڭ قولعا العان جۇمىستارى تۋرالى مەلٸمەت الدىق.
ەندٸ, ەلدەگٸ تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا ارنالعان باسقا دا شارالارعا توقتالايىن.
بٸرٸنشٸ. كوروناۆيرۋستىڭ تارالۋىنا قارسى جۇمىستاردى كٷشەيتۋ.
ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, جاھاندىق ٸندەت ۋشىعىپ بارادى.
بٷكٸل ەلەم بويىنشا بۇل دەرتكە 300 مىڭنان استام ادام شالدىقتى.
ۆيرۋستىڭ تارالۋ جىلدامدىعى بەسەڭدەمەي وتىر.
ەلەم ەلدەرٸ ٸندەتپەن بارىنشا كٷرەسۋدە.
مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا ەلٸمٸزدە تٶتەنشە جاعداي جارييالاندى.
ەلوردامىز بەن الماتىدا كارانتين رەجيمٸ ەنگٸزٸلدٸ.
مۇنى دەر كەزٸندە قولعا الىنعان شارالار دەپ ەسەپتەيمٸن.
نا تەكۋششيي مومەنت نايبولشەە كوليچەستۆو نوۆىح سلۋچاەۆ زابولەۆانييا ۆ ميرە رەگيستريرۋيۋتسيا ۆ ستراناح, گدە جەستكيە كارانتيننىە مەرى ۆۆەلي سليشكوم پوزدنو.
چتوبى پرەدوتۆراتيت لاۆينووبرازنوە راسپروسترانەنيە ينفەكتسيي نەوبحوديمو ۋجەستوچيت يزولياتسيوننىە مەرى.
س ۋچەتوم پوستوياننو پوستۋپايۋششەي ينفورماتسيي, نەگاتيۆنوگو ي پوزيتيۆنوگو وپىتا درۋگيح ستران سلەدۋەت پرودولجات گوتوۆيت ناشۋ مەديتسينسكۋيۋ سيستەمۋ ك ليۋبومۋ ۆاريانتۋ رازۆيتييا سيتۋاتسيي.
ۋسپوكايۆاتسيا ي گوۆوريت, چتو مى سدەلالي ۆسە ۆوزموجنوە نەلزيا.
پو ستوليتسە ي الماتى ۆاجنو وبەسپەچيت پولنوە وتسەپلەنيە كارانتيننوي زونى, پرەسەچ ۆوزموجنوست پرونيكنوۆەنييا ۆ گورودا پەشكوم. ۆ بليجايشەە ۆرەميا نۋجنو وپرەدەليتسيا س نەوبحوديموستيۋ زاكرىتييا درۋگيح كرۋپنىح ناسەلەننىح پۋنكتوۆ.
نازرەلا نەوبحوديموست ۆۆەستي ناكازانيە زا نارۋشەنيە ترەبوۆانيي, پرەدياۆلياەمىح ك ليتسام, پومەششەننىم پود كارانتين.
دليا وبەسپەچەنييا بەزوپاسنوستي گراجدان مويم ۋكازوم وگرانيچەنا دەياتەلنوست وبەكتوۆ ماسسوۆوگو سكوپلەنييا ليۋدەي, زاپرەششەنو پروۆەدەنيە رازليچنىح مەروپريياتيي. ودناكو, كاك يا ۆيجۋ, زاپرەتى نەرەدكو نارۋشايۋتسيا.
س 16 مارتا تەكۋششەگو گودا يمەلو مەستو 18 فاكتوۆ نارۋشەنييا رەجيما چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا, ۆ توم چيسلە ۆ اكمولينسكوي, اتىراۋسكوي, ۆوستوچنو-كازاحستانسكوي, كاراگاندينسكوي, كوستانايسكوي, پاۆلودارسكوي, سەۆەرو-كازاحستانسكوي ي تۋركەستانسكوي وبلاستياح.
ۆينوۆنىە ليتسا پريۆلەكاليس ك ادمينيستراتيۆنوي وتۆەتستۆەننوستي ۆ ۆيدە پرەدۋپرەجدەنييا يلي شترافا.
پورا پەرەحوديت ك بولەە ستروگيم سانكتسييام, ا تاكجە شيروكو وسۆەششات داننىە فاكتى ۆ سمي ۆ پروفيلاكتيچەسكيح تسەلياح.
وپىت پوكازىۆاەت, چتو نايبولشۋيۋ ناگرۋزكۋ نا مەديتسينسكۋيۋ سيستەمۋ ي لەتالنوست وكازىۆايۋت ليتسا يز تاك نازىۆاەموي «گرۋپپى ريسكا». ەتو ليۋدي ستارشە 55 لەت, يمەيۋششيە وبششيە پروبلەمى سو زدوروۆەم, ي ليتسا س حرونيچەسكيمي زابولەۆانييامي.
سلەدۋەت ماكسيمالنو وگرانيچيت يح ۆىحود نا رابوتۋ ي وبەسپەچيت رەجيم دوماشنەي يزولياتسيي.
پريشلا پورا ۆرەمەننو زاكرىت ۆسە تسەنترى وبسلۋجيۆانييا ناسەلەنييا پو سترانە, وبەسپەچيۆ پري ەتوم ۆوزموجنوست پولۋچات ۆسە ۋسلۋگي ونلاين.
دولجنى نەۋكوسنيتەلنو ۆىپولنياتسيا ترەبوۆانييا پو سانيتارنوي وبرابوتكە تەح وبششەستۆەننىح وبەكتوۆ, گدە سوحرانياەتسيا دوستۋپ ناسەلەنييا. نيكاكيح «ەكونوميي» ي «وپتيميزاتسيي» زدەس بىت نە دولجنو.
گوسكوميسسييا تاكجە دولجنا وپرەدەليت پوريادوك پريۆلەچەنييا ۆوورۋجەننىح سيل ك دەزينفەكتسيي ۋليتس ۆ نۋر-سۋلتانە, الماتى, شىمكەنتە ي درۋگيح كرۋپنىح گوروداح.
اكيماتى راسپولاگايۋت كوممۋنالنوي تەحنيكوي, كوتورۋيۋ تاكجە نەوبحوديمو پەرەپروفيليروۆات نا دەزينفەكتسييۋ.
پريوريتەت سلەدۋەت وتداۆات دەزينفەكتسيي رىنكوۆ ي پريلەگايۋششيح تەرريتوريي.
ك سوجالەنييۋ, پريشلو ۆرەميا ۆۆوديت دوپولنيتەلنىە وگرانيچەنييا نا اۆيا-, جەلەزنودوروجنىە ي اۆتوموبيلنىە پاسساجيرسكيە پەرەۆوزكي ۆنۋتري سترانى.
دولجەن بىت وبەسپەچەن كارانتين دليا ۆسەح ليتس, پريبىۆايۋششيح ليۋبىم ۆيدوم ترانسپورتا يز-زا رۋبەجا, ۆ توم چيسلە يز ستران ەاەس.
ۆاجنو ۋسيليت كونترول زا پريبىۆايۋششيمي چارتەرنىمي رەيسامي.
نۋجنو رازرابوتات ي دوۆەستي دو ۆسەح گراجدان ي بيزنەسا پوريادوك دەيستۆيي نا پەريود چپ ي كارانتينا.
سلەدۋەت پرەدەلنو ياسنو رازياسنيت ليۋديام نوۆىي رەجيم رابوتى مەدۋچرەجدەنيي: كوگدا ۆىزىۆات ۆراچەي, كاك بۋدەت ۆەستيس رابوتا پو درۋگيم زابولەۆانييام, كتو دولجەن پرويتي تەست نا كوروناۆيرۋس ي زا چەي سچەت, كتو پودلەجيت يزولياتسيي, كاك بۋدەت وسۋششەستۆلياتسيا سنابجەنيە يزوليروۆاننىح.
وتۆەتى نا ەتي ۆوپروسى پوكا وستايۋتسيا نەيزۆەستنىمي ابسوليۋتنومۋ بولشينستۆۋ كازاحستانتسەۆ.
نۋجنو سفورميروۆات ودين دوكۋمەنت – پامياتكۋ, دوستۋپنۋيۋ دليا پونيمانييا ليۋبوگو چەلوۆەكا, ي دوۆەستي ەە پولوجەنييا دو كاجدوگو.
مينزدراۆۋ نۋجنو نا پوستوياننوي وسنوۆە وتسلەجيۆات گوتوۆنوست ناشيح مەدۋچرەجدەنيي ي پەرسونالا. سلەدۋەت يزۋچيت وبەسپەچەننوست لەكارستۆەننىمي سرەدستۆامي ۆ زاۆيسيموستي وت رازليچنىح ستسەناريەۆ رازۆيتييا پاندەميي, ۆ توم چيسلە سامىح پەسسيميستيچەسكيح.
ۆ ۋسلوۆيياح وگرانيچەنيي نۋجنو, چتوبى گراجدانە نە چۋۆستۆوۆالي يزولياتسيي وت گوسۋدارستۆا.
ۆسيا مولودەج سەيچاس ناحوديتسيا پو دومام. مينيستەرستۆام وبرازوۆانييا, كۋلتۋرى ي سپورتا نۋجنو پرودۋمات ديستانتسيوننۋيۋ ورگانيزاتسييۋ يح سوزيداتەلنوي اكتيۆنوستي, پروۆوديت ونلاين سورەۆنوۆانييا, لەكتسيي ي درۋگيە وبۋچايۋششيە مەروپريياتييا.
وسوبوە ۆنيمانيە ۋدەليت ورگانيزاتسيي سيستەمنوگو ديستانتسيوننوگو وبرازوۆانييا, كۋرسوۆ پەرەپودگوتوۆكي.
ۆتوروە. وبەسپەچەنيە وبششەستۆەننوي بەزوپاسنوستي ۆ پەريود چپ.
نەلزيا دوپۋستيت روستا پراۆونارۋشەنيي, پرەجدە ۆسەگو, فاكتوۆ ۆوروۆستۆا, گرابەجەي, مارودەرستۆا, نەپودچينەنييا زاكوننىم ترەبوۆانييام ۆلاستەي.
ۆ تەكۋششەي سيتۋاتسيي موگۋت اكتيۆيزيروۆاتسيا كريمينالنىە ەلەمەنتى.
ۆ سۆيازي س ەتيم نادو ۋسيليت مەرى پو پاترۋليروۆانييۋ وبششەستۆەننىح پروسترانستۆ, يح وسۆەششەنييۋ ي وسناششەنييۋ ۆيدەونابليۋدەنيەم.
نادو موبيليزوۆات ۆەس سوستاۆ پوليتسيي, پەرەراسپرەدەليۆ پري نەوبحوديموستي سيلى درۋگيح ناپراۆلەنيي.
پروشۋ تاكجە ۆنەستي پرەدلوجەنييا پو پريۆلەچەنييۋ دليا ەتوي رابوتى ارميي, ناتسگۆارديي.
گەنەرالنوي پروكۋراتۋرە ي ۆەرحوۆنومۋ سۋدۋ سلەدۋەت سروچنو رازرابوتات الگوريتم پو وبەسپەچەنييۋ زاكوننوستي, پراۆوپوريادكا ي بوربى س پرەستۋپنوستيۋ, وتپراۆلەنييا پراۆوسۋدييا ۆ ۋسلوۆيياح چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا.
پونياتنو, چتو ينوگدا نا پرەستۋپلەنييا ليۋدەي تولكاەت پوتەريا دوحودوۆ. نو ەتو ني ۆ كوەي مەرە نە ياۆلياەتسيا وپراۆدانيەم.
ۆ تو جە ۆرەميا, نادو نالاديت رابوتۋ پو پروفيلاكتيكە پراۆونارۋشەنيي س گرۋپپامي ريسكا. اكتيۆيزيرۋيتە دەياتەلنوست ۋچاستكوۆىح ينسپەكتوروۆ پوليتسيي, پو ۆوزموجنوستي پريۆلەكايتە ك پروفيلاكتيكە كسك.
ۆ زونە پوۆىشەننوگو ريسكا وكازاليس سۋبەكتى مسب ۆ سفەراح تورگوۆلي, تۋريزما ي وبششەستۆەننوگو پيتانييا.
ۆ ەتيح سەكتوراح زانياتو سۆىشە 1,6 ميلليونوۆ رابوتنيكوۆ.
ۆۆەدەنيە كارانتينا ۆ الماتى ۆىزۆالو وتتوك مولودەجي ۆ رەگيونى. پو سووبششەنييام سمي, يز يۋجنوي ستوليتسى 19 ي 20 مارتا ۆىەحالو بولەە 102 تىسياچ چەلوۆەك, 15 تىسياچ اۆتوماشين. ەتو ستۋدەنتى, رابوتنيكي رىنكوۆ, ورگانيزاتسيي سفەرى ۋسلۋگ, تورگوۆلي.
بەزرابوتنۋيۋ مولودەج نەوبحوديمو موبيليزوۆات ي زادەيستۆوۆات ۆ تەكۋششيح پروتيۆوپاۆودكوۆىح, ۆەسەننە-پولەۆىح, سترويتەلنىح ي درۋگيح رابوتاح س سووتۆەتستۆۋيۋششەي وپلاتوي.
ەتو موجنو ورگانيزوۆات ۆ رامكاح پروگراممى «دوروجنايا كارتا زانياتوستي».
نا فونە پاندەميي مەجەتنيچەسكيە وتنوشەنييا وتوشلي نا زادنيي پلان. نو ەتو ليش وبمانچيۆوە سپوكويستۆيە.
ۋچيتىۆايا ناچالو ۆەسەننەگو پولەۆوگو سەزونا ۆوزموجنى كونفليكتى نا پوچۆەزەمەلنىح ۆوپروسوۆ, رازدەلەنييا ي يسپولزوۆانييا پوليۆنوي ۆودى. وبو ۆسەح پرەدپوسىلكاح پروشۋ ينفورميروۆات نەزامەدليتەلنو.
كنب, گەنپروكۋراتۋرە, مينيستەرستۆۋ ينفورماتسيي ي وبششەستۆەننوگو رازۆيتييانەوبحوديمو وبەسپەچيت مونيتورينگ وبششەستۆەننوگو ناستروەنييا ي سوتسيالنىح سەتەي.
ۆ كريزيسنىح ۋسلوۆيياح كاجدوە رابوتايۋششەە پرەدپريياتيە, كاجدوە رابوچەە مەستو وسوبەننو زناچيمو.
سەگودنيا دوپۋسكايۋتسيا فاكتى, كوگدا فيسكالنىە ورگانى پو نەزناچيتەلنىم نارۋشەنييام پاراليزۋيۋت رابوتۋ پرەدپرينيماتەلەي.
ك پريمەرۋ, زا نارۋشەنييا سروكوۆ پرەدوستاۆلەنييا نالوگوۆوي وتچەتنوستي ارەستوۆىۆايۋتسيا سچەتا, يزىماەتسيا بۋحگالتەرسكايا دوكۋمەنتاتسييا.
زاچاستۋيۋ بيزنەس پرودولجاەت نەوبوسنوۆاننو ۆتياگيۆاتسيا ۆ وربيتۋ ۋگولوۆنوگو پرەسلەدوۆانييا.
پورۋچايۋ پەرەسموترەت مەتودى رابوتى س اكتسەنتوم نا پروفيلاكتيكۋ, يسكليۋچيۆ نا پەريود كريزيسا ليۋبىە فاكتى داۆلەنييا نا پرەدپرينيماتەلەي سو ستورونى سيلوۆوگو بلوكا ي فيسكالنىح ورگانوۆ.
سەيچاس نا مەستاح گوسسلۋجاششيە ي پوليتسەيسكيە «پريداۆلەنى» پروۆەركامي, بوياتسيا برات نا سەبيا وتۆەتستۆەننوست ي پرينيمات رەشەنييا.
پورۋچايۋ پەرەسموترەت پريوريتەتى ۆ رابوتە انتيكوررۋپتسيوننوي سلۋجبى نا پەريود چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا, سدەلاۆ ۋپور نا پروفيلاكتيكۋ.
ەششە ودين ۆاجنەيشيي ۆوپروس – وبەسپەچەنيە ينفورماتسيوننوي بەزوپاسنوستي. ۆاجنو نە دوپۋستيت پانيكي سرەدي ناسەلەنييا ي دەستابيليزاتسيي وبششەستۆەننوگو پوريادكا.
ۆ ۋسلوۆيياح چپ نا وسوبىي كونترول نادو ۆزيات رابوتۋ پو پرەسەچەنييۋ سلۋحوۆ ي پروۆوكاتسيوننوي ينفورماتسيي. ليۋبىە پوپىتكي راسپروسترانەنييا تاكيح سۆەدەنيي دولجنى جەستكو پرەسەكاتسيا, اۆتوروۆ نۋجنو ۆىياۆليات ي ناكازىۆات.
سلەدۋەت وبياسنيت ناسەلەنييۋ, چتو نەلزيا سلەپو دوۆەريات ليۋبوي ينفورماتسيي, نەلزيا پوزۆوليات پروۆوكاتورام ي پروستو گلۋپىم ليۋديام مانيپۋليروۆات دوۆەريەم ناشيح گراجدان.
س ۋچەتوم مەنيايۋششەيسيا سيتۋاتسيي ي روستا كوليچەستۆا زابولەۆشيح پورۋچايۋ وبەسپەچيت ەدينۋيۋ كوورديناتسييۋ ي تسەنتراليزاتسييۋ رابوتى سمي.
سوگلاسنو نوۆومۋ الگوريتمۋ ۆسە سۆەدەنييا وت گوسورگانوۆ پو كوروناۆيرۋسۋ دولجنى ستەكاتسيا ۆ ەدينىي ينفورماتسيوننىي تسەنتر ميور.
ۆ ەجەدنەۆنوم رەجيمە مينيستر ينفورماتسيي ي وبششەستۆەننوگو رازۆيتييا بۋدەت داۆات بريفينگي, ناچينايا س 23 مارتا.
ۆ ينفورماتسيوننوي رابوتە نەوبحوديمو ەففەكتيۆنو يسپولزوۆات ۆسە يمەيۋششيەسيا تسيفروۆىە رەسۋرسى.
سوزدان سپەتسيالنىي سايت – coronavirus2020.kz, پوسرەدستۆوم كوتوروگو نۋجنو ينفورميروۆات كازاحستانتسەۆ و سيتۋاتسيي س پاندەميەي ي پرەدپرينيماەمىح نامي مەراح.
ون دولجەن بىت وفيتسيالنىم ونلاين-يستوچنيكوم پروۆەرەننوي ي دوستوۆەرنوي ينفورماتسيي. نۋجنو اكتيۆنەە پرودۆيگات ەتۋ پلاتفورمۋ سرەدي گراجدان.
پري مينيستەرستۆە زدراۆووحرانەنييا فۋنكتسيونيرۋەت وپەراتيۆنىي تسەنتر پو مونيتورينگۋ ي ۋچەتۋ COVID-19, كوتورىي يا پوسەتيل 21 مارتا. سلەدۋەت وبەسپەچيت ەگو بەسپەرەبوينۋيۋ ي ەففەكتيۆنۋيۋ رابوتۋ.
نا پەرەدوۆوي سەگودنيا ستويات ناشي گراجدانە – ۆراچي, پوليتسەيسكيە, درۋگيە سپەتسياليستى, كوتورىە نە زنايۋت ۆىحودنىح, رەدكو ۆيديات سۆوي سەمي, پودۆەرگايۋت سەبيا وگرومنومۋ ريسكۋ. نو, نەسموتريا نا ەتو, ۆ پولنوي مەرە ۆىپولنيايۋت سۆوي گراجدانسكيي ي سلۋجەبنىي دولگ.
يسكرەننە بلاگوداريۋ ۆاس.
پراۆيتەلستۆۋ ي اكيماتام پورۋچايۋ يزىسكات دوپولنيتەلنىە سرەدستۆا ي وبەسپەچيت ۆىپلاتۋ پرەميي ۆ رازمەرە 1 دولجنوستنوگو وكلادا ۆراچام, پوليتسەيسكيم ي درۋگيم سپەتسياليستام, زادەيستۆوۆاننىم ۆ مەروپريياتيياح پو بوربە س كوروناۆيرۋسوم.
ترەتە. وبەسپەچەنيە سوتسيالنوي ستابيلنوستي ۆ سترانە.
ۆ ۋسلوۆيياح چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا – نام پريدەتسيا يدتي نا كاردينالنىە مەرىدليا وبەسپەچەنييا بلاگوپولۋچييا گراجدان.
ۆسە رەسۋرسى ۋ ناس ەست – ەتو سرەدستۆا گوسبيۋدجەتا, ناتسفوندا. يمي نۋجنو پراۆيلنو راسپورياديتسيا.
كازاحستانتسى دولجنى ەتو زنات. بولشە ۆسەگو ليۋدەي ۆ سترەسسوۆىح سيتۋاتسيياح پۋگاەت نەيزۆەستنوست.
ليۋدي ۆ كراتچايشيە سروكي دولجنى پولۋچيت چەتكوە پونيمانيە, كاك يم پوموگۋت ۆ ەتوت نەپروستوي مومەنت.
ليۋبوە پرومەدلەنيە سەيچاس پوروجداەت سلۋحي, نەۋۆەرەننوست, پروتەستنوست, پانيكۋ.
انتيكريزيسنىە مەرى پراۆيتەلستۆا ي اكيموۆ دولجنى ۆىراباتىۆاتسيا ۆ كراتچايشيە سروكي.
يح سۋت دولجنا دوۆوديتسيا دو گراجدان پروستىم ي پونياتنىم يازىكوم.
ۆ سكلادىۆايۋششيحسيا ۋسلوۆيياح منوگيە ليۋدي پوتەريالي يستوچنيكي زارابوتكا, يح دوحودى سنيجايۋتسيا. ۋ منوگيح كازاحستانسكيح سەمەي «زاپاس پروچنوستي» پراكتيچەسكي وتسۋتستۆۋەت.
پوەتومۋ پورۋچايۋ گوسكوميسسيي ۆ دۆۋحدنەۆنىي سروك پرورابوتات كومپلەكس مەروپريياتيي, ۆكليۋچايۋششيي سلەدۋيۋششيە ناپراۆلەنييا.
ۆو-پەرۆىح, نا پەريود دەيستۆييا چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا, پوميمو ۋجە پرينياتوگو زاپرەتا نا ناچيسلەنيە شترافوۆ ي پەنەي, سلەدۋەت پريوستانوۆيت ۆىپلاتۋ سۋمم وسنوۆنوگو دولگا ي ۆوزناگراجدەنييا پو ۆسەم زايمام ناسەلەنييا.
وت بانكوۆ يا وجيدايۋ پولنوگو پونيمانييا ي گراجدانسكوي سوليدارنوستي.
نا فونە ۋحۋدشايۋششەيسيا سيتۋاتسيي س ليچنىمي فينانسامي منوگيە گراجدانە ۆىنۋجدەنى وبراششاتسيا زا بەززالوگوۆىمي كرەديتامي ۆ نەبانكوۆسكيە ورگانيزاتسيي– ك لومباردام, ونلاين كرەديتورام, ميكروفينانسوۆىم ورگانيزاتسييام.
پوەتومۋ كريتيچەسكي ۆاجنو ناۆەستي پوريادوك ۆ داننوم سەكتورە.
وبمان گراجدان نەدوپۋستيم.
پورۋچايۋ اگەنتستۆۋ پو رەگۋليروۆانييۋ ي رازۆيتييۋ فينانسوۆوگو رىنكا, گەنەرالنوي پروكۋراتۋرە, مينيستەرستۆۋ ينفورماتسيي ي وبششەستۆەننوگو رازۆيتيياپروۆەستي ماسشتابنۋيۋ اكتسييۋ پو پروۆەركە سوبليۋدەنييا زاكونوداتەلستۆا ي پوكازاتەلنو ناكازات نارۋشيتەلەي, شيروكو وسۆەتيۆ ەتو ۆ سمي ي ۆ سوتسيالنىح سەتياح.
ەتو نۋجنو, چتوبى كازاحستانتسى ۆ نەپروستوي سيتۋاتسيي زنالي, چتو يح پراۆا بۋدۋت تۆەردو زاششيششاتسيا گوسۋدارستۆوم.
ۆو-ۆتورىح, ۆ پەريود دەيستۆييا كارانتينا تولكو ۆ الماتى چيسلەننوست رابوتنيكوۆ پرەدپريياتيي ۆ وبششەي سلوجنوستي سوكراتيلاس نا 266 تىسياچ چەلوۆەك. انالوگيچنايا سيتۋاتسييا نابليۋداەتسيا پو ينديۆيدۋالنىم پرەدپرينيماتەليام, 80% كوتورىح پريوستانوۆيلي سۆويۋ دەياتەلنوست.
تاكيم وبرازوم, پو پرەدۆاريتەلنىم راسچەتام, تەكۋششايا سيتۋاتسييا وتريتساتەلنو پوۆلييالا نا فينانسوۆوە سوستويانيە وكولو 500 تىسياچ گوروجان.
پوەتومۋ نا پەريود دەيستۆييا چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا پورۋچايۋ ناچات وسۋششەستۆليات ەجەمەسياچنىە ۆىپلاتى ليتسام, ليشيۆشيمسيا دوحودوۆ ۆ سۆيازي س ۆۆەدەنيەم چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا, ۆ رازمەرە 1 مزپ (42 500 تەنگە).
ۆ سوۆوكۋپنوستي نا داننۋيۋ پوموشش موگۋت راسسچيتىۆات نە مەنەە 1,5 ميلليونوۆناشيح سوگراجدان.
پري نەوبحوديموستي مى يمەەم ۆسە رەزەرۆى دليا ۋۆەليچەنييا سۋمم, وحۆاتا ي راسشيرەنييا ۆيدوۆ پوددەرجكي.
پورۋچايۋ گوسكوميسسيي ۆىرابوتات ەففەكتيۆنىي ي پروزراچنىي مەحانيزم ۆىپلات.
وحۆات كونكرەتنىح پولۋچاتەلەي بۋدەت وپرەدەلياتسيا سپەتسيالنو سوزداننىمي رەگيونالنىمي شتابامي س ۋچاستيەم وبششەستۆەننوستي ي نپپ «اتامەكەن».
ۆ تو جە ۆرەميا بيزنەس, ۆكليۋچايا مسب, تاكجە دولجەن پرينيمات مەرى پو سوحرانەنييۋ رابوچيح مەست, نەۋۆولنەنييۋ سوترۋدنيكوۆ.
سەيچاس ەتو كريتيچەسكي ۆاجنو دليا ليۋدەي. پونيمانيە توگو, چتو ۋ تەبيا ەست رابوچەە مەستو, پوموجەت ناشيم گراجدانام ستويكو پەرەنەستي تياگوتى تەكۋششەگو مومەنتا.
پورۋچايۋ گوسكوميسسيي سوۆمەستنو س نپپ «اتامەكەن» پرورابوتات كومپلەكس مەر پو پوددەرجكە رابوتوداتەلەي, ۆ وسوبەننوستي مسب.
پوميمو ەتوگو, سلەدۋەت نا رەگۋليارنوي وسنوۆە ناچات پرەدوستاۆليات بەسپلاتنىە پرودۋكتوۆو-بىتوۆىە نابورى منوگودەتنىم سەميام, ينۆاليدام ي درۋگيم گرۋپپام سوتسيالنو-ۋيازۆيمىح سلوەۆ ناسەلەنييا. نابورى دولجنى سوستويات پرەيمۋششەستۆەننو يز وتەچەستۆەننوي پرودۋكتسيي.
ۆ-چەتۆەرتىح, ك سوجالەنييۋ, مى ستولكنۋليس س فاكتامي, كوگدا نەدوبروسوۆەستنىە ليۋدي رەشيلي ۆوسپولزوۆاتسيا نەپروستوي سيتۋاتسيەي ي ناجيتسيا نا ناسەلەنيي, زانيمايۋتسيا سپەكۋلياتسيەي. سووتۆەتستۆۋيۋششيە ورگانى ۆىياۆليايۋت ي پرەسەكايۋت پودوبنىە پوپىتكي.
ەتو پراۆيلنو. كاك گوۆوريات فرانتسۋزى «A la querre comme a la querre» – نا ۆوينە كاك نا ۆوينە. سوعىستىڭ اتى – سوعىس.
دليا سيستەماتيزاتسيي ەتوي رابوتى ترەبۋەتسيا ۋتۆەرديت وبەكتيۆنو نەوبحوديمىي پەرەچەن سوتسيالنو-زناچيمىح توۆاروۆ, پو كوتورومۋ مى ۆۆەدەم گوسۋدارستۆەننوە رەگۋليروۆانيە تسەن.
ۆو ۆسەح وبلاستياح ي گوروداح ۋ ناس دوستاتوچنو پرودوۆولستۆييا ي توۆاروۆ پەرۆوي نەوبحوديموستي.
ۆمەستە س تەم, سەيچاس كاجدومۋ اكيمۋ رەگيونا نەوبحوديمو نالاديت رەالنىي ۋچەت ناليچييا توۆاروۆ پەرۆووچەرەدنوگو سپروسا. فورمالنىي پودحود زدەس نەدوپۋستيم.
نەوبحوديمو رابوتات س بيزنەسوم ي ناسەلەنيەم, نە دوپۋسكات پانيكي, اجيوتاجاۆوكرۋگ پرودۋكتوۆ پەرۆوي نەوبحوديموستي.
اكيمام سلەدۋەت نالاديت ۆزايمودەيستۆيە مەجدۋ سوبوي دليا كونتروليا مەجرەگيونالنىح پەرەتوكوۆ توۆاروۆ ي يسكليۋچەنييا لوكالنىح دەفيتسيتوۆ.
سوۆمەستنو س پراۆيتەلستۆوم سلەدۋەت وبەسپەچيت ناليچيە دوستاتوچنىح زاپاسوۆ, پرورابوتات مەحانيزمى يح دوۆەدەنييا دو پريلاۆكوۆ, ستروگو كونتروليروۆات تسەنى ي يسكليۋچيت سپەكۋلياتسيي.
ۆ-پياتىح, ۆ سۆيازي س ۆۆەدەنيەم كارانتينا مى پريزۆالي ناسەلەنيە ناحوديتسيا دوما.
ۋدالەننايا رابوتا پوبۋجداەت ليۋدەي بولەە اكتيۆنو پولزوۆاتسيا موبيلنىمي تەحنولوگييامي.
ۆ سۆيازي س ەتيم پورۋچايۋ نا پەريود دەيستۆييا رەجيما چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا راسشيريت دوستۋپ ك موبيلنوي سۆيازي ي ينتەرنەتۋ, وسوبەننو ك وبرازوۆاتەلنىم رەسۋرسام, سوتسيالنىم سەتيام ي مەسسەندجەرام.
نا پەريود چپ داجە ۆ سلۋچاە ۆوزنيكنوۆەنييا زادولجەننوستي پرەدوستاۆلەنيە ۋسلۋگ سۆيازي دولجنو بىت پرودولجەنو. دوستۋپ نا ۆسە كازاحستانسكيە ينتەرنەت-رەسۋرسى دولجەن بىت بەسپلاتنىم.
رانەە يا ۋجە داۆال پورۋچەنييا پو سنيجەنييۋ نا پەريود كارانتينا وپلاتى كوممۋنالنىح ۋسلۋگ ناسەلەنيەم. ۆ الماتى وپەراتيۆنو وترەاگيروۆالي ي پرينيالي سووتۆەتستۆۋيۋششيە رەشەنييا.
تەپەر گوسۋدارستۆەننايا كوميسسييا دولجنا ۆىرابوتات سيستەمنىە وبششەرەسپۋبليكانسكيە مەرى.
ۆ تسەلوم, كوللەگي, كازاحستانسكيي نارود جدەت ەتي مەرى وت ناس. پورۋچايۋ سەگودنيا وزناكوميت گراجدان س مويمي پورۋچەنييامي ي نەمەدلەننو پريستۋپيت ك يح رەاليزاتسيي.
چەتۆەرتوە. پوددەرجكا ناتسيونالنوي ەكونوميكي.
مى ياۆلياەمسيا سۆيدەتەليامي «يدەالنوگو شتورما». پاندەمييا, سحۆاتكا نەفتيانىح سۋپەردەرجاۆ ي رەكوردنوە پادەنيە فوندوۆىح يندەكسوۆ ناكلادىۆايۋتسيا نا ناكوپلەننىە زا پوسلەدنيە گودى ديسبالانسى گلوبالنوي ەكونوميچەسكوي سيستەمى.
ۆ تاكيح ۋسلوۆيياح مى دولجنى دات ادەكۆاتنىي ەكونوميچەسكيي وتۆەت, وپەرەتسيا نا زدوروۆوە, كونكۋرەنتوسپوسوبنوە پرەدپرينيماتەلستۆو, پوموچ ەمۋ ۆىستويات ي ستات سيلنەە.
ۆاجنو وپەراتيۆنو ۆىياۆيت نايبولەە پوستراداۆشيە وت ۆۆەدەنييا چرەزۆىچاينوگو پولوجەنييا ي سنيجەنييا سپروسا سو ستورونى ناسەلەنييا سەكتورا ەكونوميكي ي رەاليزوۆات كومپلەكس مەر پو يح پوددەرجكە.
ودنيم يز دەيستۆەننىح مەحانيزموۆ پوددەرجكي ەتيح سەكتوروۆ ستانەت پريوستانوۆلەنيە ۆىپلات سۋمم وسنوۆنوگو دولگا ي ۆوزناگراجدەنييا پو ۆسەم كرەديتام مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا, پوستراداۆشەگو وت سكلادىۆايۋششەيسيا نەگاتيۆنوي سيتۋاتسيي.
پورۋچايۋ تاكجە رازرابوتات كومپلەكس مەر پو نالوگوۆومۋ ستيمۋليروۆانييۋ دەلوۆوي اكتيۆنوستي ي وبەسپەچەنييۋ ستابيلنوستي تسەن.
تاك, سچيتايۋ نەوبحوديمىم پرەدوستاۆيت مسب وتسروچكۋ پو ۋپلاتە ۆسەح ۆيدوۆ نالوگوۆ ي درۋگيح وبيازاتەلنىح پلاتەجەي سروكوم نا 3 مەسياتسا, بەز ناچيسلەنييا شترافوۆ ي پەني.
تاكجە سلەدۋەت راسسموترەت نەوبحوديموست ۆرەمەننوگو سنيجەنييا ندس نا سەلحوزپرودۋكتسييۋ ي پرودۋكتى پيتانييا, وبنۋلەنييا تاموجەننىح پوشلين پو كريتيچەسكي ۆاجنومۋ يمپورتۋ ي تاك دالەە.
نا ەتۋ رابوتۋ دولجنو ۋيتي نە بولەە ودنوي نەدەلي.
پرينتسيپيالنو ۆاجنو سوحرانيات زانياتوست. ۆ رامكاح فورميرۋەمىح پراۆيتەلستۆوم ينديۆيدۋالنىح انتيكريزيسنىح پلانوۆ رابوتى س كرۋپنىمي پرەدپريياتييامي, ترەبۋەتسيا پرەدۋسموترەت مەرى پو سوحرانەنييۋ رابوچيح مەست ي ستابيلنوي وپلاتى ترۋدا. زادەيستۆوۆات ەتي مەرى بۋدەم پو مەرە رازۆيتييا سيتۋاتسيي.
پورۋچايۋ پراۆيتەلستۆۋ, مەستنىم يسپولنيتەلنىم ورگانام ي سۋبەكتام كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا پريوستانوۆيت س 20 مارتا تەكۋششەگو گودا سروكوم نا تري مەسياتسا ناچيسلەنيە ارەندنىح پلاتەجەي پو پرينادلەجاششيم يم وبەكتام نەدۆيجيموستي دليا سۋبەكتوۆ مسب.
مەستنىم يسپولنيتەلنىم ورگانام سوۆمەستنو سلەدۋەت پرورابوتات ۆوزموجنوست وسۆوبوجدەنييا وت ارەندنوي پلاتى وبەكتوۆ كوممەرچەسكوي نەدۆيجيموستي. ۆسە ينسترۋمەنتى ۋ اكيموۆ ەست.
كاك پوكازىۆاەت وپىت پروشلىح لەت, ۆو ۆرەميا نەستابيلنوي ەكونوميچەسكوي سيتۋاتسيي نەوبحوديمو نە دوپۋستيت «كريزيسا نەپلاتەجەي».
مينيستەرستۆو فينانسوۆ وبيازانو ۋسيليت كونترول زا ۆىپولنەنيەم گوسورگانامي دوگوۆورنىح وبيازاتەلستۆ ۆ رامكاح وسۋششەستۆلەنييا گوسزاكۋپوك.
ۆسە ۆىپلاتى پو فاكتيچەسكي وكازاننىم ۋسلۋگام ي رابوتام دولجنى بىت وسۋششەستۆلەنى ۆ تەچەنيە 5 دنەي. زاتياگيۆانيە, ترەبوۆانيە دوپولنيتەلنىح بۋماگ دولجنى بىت يسكليۋچەنى.
گوسورگانى ي كۆازيگوسكومپانيي نە دولجنى ۆزيمات شترافنىە سانكتسيي ي ۆكليۋچات پوستاۆششيكا ۆ رەەستر نەبلاگوناديوجنىح پوستاۆششيكوۆ, ەسلي نەيسپولنەنيە دوگوۆورا سۆيازانو س تەكۋششيمي نەگاتيۆنىمي ياۆلەنييامي ۆ ەكونوميكە.
ترەبۋەتسيا ۆ كراتچايشيە سروكي سفورميروۆات رەەستر وتەچەستۆەننىح توۆاروپرويزۆوديتەلەي ي ۆۆەستي سپەتسيالنىي رەجيم گوسۋدارستۆەننىح زاكۋپوك, پرەدۋسموترەۆ وتمەنۋ نەوبحوديموستي ۆنەسەنييا وبەسپەچيتەلنوگو ۆزنوسا يلي بانكوۆسكوي گارانتيي.
سووتۆەتستۆۋيۋششيي ۋكاز يا پودپيسال, جدۋ كونكرەتنىح دەيستۆيي وت پراۆيتەلستۆا.
ۆ رامكاح رەگيونالنىح شتابوۆ سلەدۋەت ۆەستي پوستوياننىي مونيتورينگ مەستنىح كرۋپنىح پرويزۆوديتەلەي. ۆ رامكاح نەگو پروۆوديت ينديۆيدۋالنۋيۋ رابوتۋ پو يح پوددەرجكە, ۆ توم چيسلە چەرەز ۆىدەلەنيە وبوروتنىح سرەدستۆ پود لگوتنۋيۋ پروتسەنتنۋيۋ ستاۆكۋ, پرەدوستاۆلەنيە مەست نا پولكاح سۋپەرماركەتوۆ ي درۋگيە مەرى.
يا پورۋچيل ۋۆەليچيت فينانسيروۆانيە پروگراممى «ەكونوميكا پروستىح ۆەششەي» دو 1 تريلليونا تەنگە.
ەتو زناچيتەلنىە سرەدستۆا, پرەدوستاۆلياەمىە پو دوستۋپنوي ستاۆكە ۆ 6% گودوۆىح. يح موجنو يسپولزوۆات پرەيمۋششەستۆەننو دليا ينۆەستيتسيوننىح تسەلەي.
ۆ دوپولنەنيە ك ەتومۋ منويۋ پرينياتو رەشەنيە و پرەدوستاۆلەنيي ەششە 600 ميللياردوۆ تەنگە نا كرەديتوۆانيە وبوروتنىح سرەدستۆ مالوگو ي سرەدنەگو بيزنەسا پود 8% گودوۆىح.
ەششە ودنيم ينسترۋمەنتوم پوددەرجانييا دەلوۆوي اكتيۆنوستي ي زانياتوستي ۆىستۋپيت سپەتسيالنايا پروگرامما «دوروجنايا كارتا زانياتوستي». داننىي ينسترۋمەنت حوروشو پروياۆيل سەبيا ۆو ۆرەميا پرەدىدۋششيح كريزيسوۆ.
يا ۋجە پورۋچيل وبەسپەچيت ەە فينانسيروۆانيە نا ۋروۆنە نە مەنەە 300 ملرد.تەنگە.
نا وسنوۆە پوستۋپايۋششيح زاياۆوك وت رەگيونوۆ مى يمەەم رەزەرۆى ۋۆەليچيت ەە دو 1 ترلن.تەنگە. ەتو سوزداست 250 تىس. رابوچيح مەست ي پوموجەت رەاليزوۆات نام نە تولكو وبەكتى مەستنوگو زناچەنييا, نو ي رياد رەسپۋبليكانسكيح, ۆ توم چيسلە سترويتەلستۆو ۆودوحرانيليشش, دامب ي پروچيح سوورۋجەنيي.
ناتسيونالنىي بانك دولجەن پوموچ پراۆيتەلستۆۋ ۆ فينانسيروۆانيي داننوي ينيتسياتيۆى.
دالەە. ۆ ناستوياششيي مومەنت كراينە ۆاجنو دوبيتسيا ستابيليزاتسيي وبمەننوگو كۋرسا تەنگە.
س ەتوي تسەليۋ پورۋچايۋ ناتسيونالنومۋ بانكۋ, پراۆيتەلستۆۋ ي رۋكوۆودستۆۋ كۆازيگوسۋدارستۆەننىح كومپانيي وبەسپەچيت وبيازاتەلنۋيۋ پروداجۋ سۋبەكتامي كۆازيگوسۋدارستۆەننوگو سەكتورا چاستي سۆوەي ەكسپورتنوي ۆىرۋچكي نا ۆاليۋتنوم رىنكە سترانى.
تاكجە س ۋچەتوم يمەيۋششيحسيا وبيازاتەلستۆ پورۋچايۋ سوستاۆيت پلان-گرافيك پوەتاپنوگو ۆوزۆراتا ۆاليۋتنىح دەپوزيتوۆ كۆازيگوسكومپانيي ۆ فينانسوۆۋيۋ سيستەمۋ كازاحستانا.
سچيتايۋ, چتو ناتسكومپانيي دولجنى پرويزۆەستي ۆىپلاتۋ ديۆيدەندوۆ گوسۋدارستۆۋ زا پروشلىي گود ۆ رازمەرە دو 100 پروتسەنتوۆ وت چيستوگو دوحودا.
پياتوە. پەرەحود نا نوۆۋيۋ مودەل پرينياتييا ۋپراۆلەنچەسكيح رەشەنيي.
ۆسەمۋ گوساپپاراتۋ پرەدستويت بىسترو پەرەسترويتسيا, وتويتي وت شابلوننوي رابوتى.
ۋپراۆلەنيە گوسۋدارستۆوم ۆ ناستولكو نەپروستوي سيتۋاتسيي دولجنو بىت كاردينالنو يزمەنەنو, نۋجنو برات نا سەبيا وتۆەتستۆەننوست ي پرينيمات سيلنىە, سمەلىە, ەففەكتيۆنىە رەشەنييا.
سو سۆوەي ستورونى, يا ۋجە پودپيسال رياد انتيكريزيسنىح ۋكازوۆ, پرەدوستاۆليايۋششيح سيستەمە گوسۋدارستۆەننوگو ۋپراۆلەنييا پراۆو پرينيمات وپەراتيۆنىە رەشەنييا دليا بوربى س پوسلەدستۆييامي كريزيسا.
تاكيم وبرازوم, ۋ گوسورگانوۆ يمەيۋتسيا ۆسە ۆوزموجنوستي دليا رازرەشەنييا ليۋبىح ۆوزنيكايۋششيح ۆوپروسوۆ – ۆ بيۋدجەتنوم پروتسەسسە, تسەنوۆوم رەگۋليروۆانيي, گوسزاكۋپكاح, پرەدوستاۆلەنيي لگوت ي ت.د.
يا حوچۋ دونەستي دو كاجدوگو چلەنا پراۆيتەلستۆا, اكيما – پريشلو ۆرەميا رابوتات ۆ ينوم رەجيمە.
تە, كتو نە پونيمايۋت وستروتى تەكۋششەگو مومەنتا ي پوپىتايۋتسيا دەيستۆوۆات پو ستارينكە س پودستراحوۆكوي «كاك بى چەگو نە ۆىشلو», دولجنى وسۆوبوديت مەستو.
يناچە نام نە پوبەديت ۆ ەتوي سحۆاتكە.
ۆاجنو وبەسپەچيت كوورديناتسييۋ دەياتەلنوستي گوسورگانوۆ, ۆ توم چيسلە پري وسۆەششەنيي دەياتەلنوستي ي رابوتى گوسكوميسسيي.
پورۋچايۋ پرەمەر-مينيسترۋ داننۋيۋ سيتۋاتسييۋ ۆزيات نا كونترول.
* * *
ەتوت كريزيس پوسلۋجيت ۆسترياسكوي دليا گوساپپاراتا ي وتەچەستۆەننوگو بيزنەسا. ەگو ۋروكي دولجنى بىت ۋچتەنى.
ا زناچيت, پوميمو وپەراتيۆنىح مەر, نام پرەدستويت رازرابوتات ي پرينيات سيستەمنىە پودحودى س راسچەتوم نا جيزن پوسلە ستابيليزاتسيي سيتۋاتسيي.
پو سۋتي, مى ستويم نا پوروگە سوۆەرشەننو نوۆوگو گلوبالنوگو ميرا, ۆ كوتوروم كازاحستانۋ پرەدستويت نايتي سۆوە دوستوينوە مەستو.
يا حوچۋ پودچەركنۋت, چتو, نەسموتريا نا ۆسيۋ سلوجنوست سكلادىۆايۋششەيسيا سيتۋاتسيي, ونا دالەكا وت كاتاستروفيچەسكوي.
ۆسە ۆوزموجنوستي, رەزەرۆى ۋ ناس يمەيۋتسيا.
گلاۆنوە – مى ۆوۆرەميا ناچالي گوتوۆيتسيا ك سامومۋ نەبلاگوپريياتنومۋ ستسەنارييۋ ي پونيماەم, چتو نۋجنو دەلات.
وبششيي پاكەت انتيكريزيسنىح مەر, نە سچيتايا نالوگوۆىح پرەفەرەنتسيي ي پوددەرجكي نا مەستنوم ۋروۆنە, سوستاۆيت 4,4 ترلن.تەنگە يلي 10 ملرد.دوللاروۆ.
پراۆيلنو راسپورياديۆشيس داننىمي سرەدستۆامي, مى بەز سومنەنييا, ۆىيدەم پوبەديتەليامي ۆ بوربە س كريزيسوم.
قۇرمەتتٸ ەرٸپتەستەر!
وسىنداي جاعدايدا بارلىق مەملەكەتتٸك ورگان جۇمىلا جۇمىس جٷرگٸزۋٸ كەرەك.
بۇل – بەرەكە-بٸرلٸگٸمٸز سىنالاتىن ۋاقىت.
ەربٸر داعدارىستىڭ ەكٸ جاعى بار. بٸرٸنشٸدەن, بۇل, ەلبەتتە – قاۋٸپ, بٸراق, ەكٸنشٸدەن, بۇل – مٷمكٸنشٸلٸك.
ٸندەت, داعدارىس دەگەنٸمٸز – ۋاقىتشا, ٶتپەلٸ نەرسە.
بٸزدٸڭ الدىمىزدا تۇرعان ماقسات – مٷمكٸندٸكتٸ بارىنشا پايدالانۋ, وسى داعدارىستان امان-ەسەن شىعىپ, ودان دا مىقتى بولۋىمىز كەرەك.
بٸز ەرقايسىمىز ٶز مٸندەتٸمٸزدٸ جاۋاپكەرشٸلٸكپەن ورىنداساق, بۇل قيىندىقتان تەزٸرەك شىعامىز دەپ سەنەمٸن!
جۇمىستارىڭىزعا تابىس تٸلەيمٸن!
ەلٸمٸز امان, جۇرتىمىز تىنىش بولسىن!