توقاەۆ: ٶزگەنٸڭ اقپاراتتىق سوعىسى مەن يدەولوگييالىق داۋىنىڭ بٸزگە قاجەتٸ جوق

ەلٸمٸز جاقىندا قازاقستان حالقىنىڭ بٸرلٸگٸ كٷنٸن اتاپ ٶتەدٸ. بۇل – ىرىس-ىنتىماقتى, تاتۋلىق پەن كەلٸسٸمدٸ دەرٸپتەيتٸن مەيرام. قازاقستان ٷشٸن بۇل اسا ماڭىزدى مەرەكە. ەلٸمٸز بٸرلٸك كٷنٸن مٸندەتتٸ تٷردە اتاپ ٶتۋگە تيٸس. سەبەبٸ قاسيەتتٸ وتانىمىزدىڭ ٸرگەسٸ بٷتٸن, تۇعىرى مىعىم بولسىن دەسەك, بٸرلٸگٸمٸز ەرقاشان بەكەم بولۋى كەرەك. بۇل – انىق اقيقات.

اسسامبلەيانىڭ القالى جيىنىن جىل سايىن ەل بٸرلٸگٸ كٷنٸنە وراي ٶتكٸزۋ دەستٷرگە اينالدى. بۇل سەسسييا – كٶكتەم مەزگٸلٸندە مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە ٶتەتٸن ەڭ اۋقىمدى ٸس-شارا. مۇندا ەلٸمٸز ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى ۇسىنىستار ايتىلادى.

مەن بىلتىرعى سەسسييادا اتا زاڭىمىزعا ٶزگەرٸستەردٸ رەفەرەندۋم ارقىلى ەنگٸزۋ تۋرالى باستاما كٶتەردٸم. كٶپ ۇزاماي حالقىمىز ٶزٸنٸڭ تاريحي تاڭداۋىن جاسادى. كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلەتٸن ٶزگەرٸستەردٸ قولداپ داۋىس بەردٸ. بۇل – اتا زاڭىمىز قابىلدانعاننان كەيٸنگٸ العاشقى رەفەرەندۋم. بٸز وسى باستاما كٶتەرٸلگەن كەزدە ەل تاعدىرىن ايقىندايتىن ماڭىزدى جولدىڭ باستاۋىندا تۇردىق. ماقساتىمىزدى ايقىنداپ, ناقتى جوسپار قۇردىق. دەل وسىنداي تاريحي سەتتە حالىقتىڭ بٸراۋىزدان قولداۋ بٸلدٸرۋٸ ٶتە ماڭىزدى بولدى. وسىعان وراي تٷرلٸ ۇسىنىس ايتىلدى. "ٶزگەرٸستٸ پارلامەنت ارقىلى جاساۋ قاجەت" دەگەن پٸكٸرلەر دە بولدى. بٸراق بٸز ەربٸر ازاماتتىڭ پٸكٸرٸن بٸلگەن جٶن دەپ شەشتٸك. "مەملەكەتتٸك بيلٸكتٸڭ بٸردەن-بٸر باستاۋى – حالىق" دەگەن قاعيداتتى ۇستاندىق. وسىلايشا, "كەلٸسٸپ پٸشكەن تون كەلتە بولمايتىنىنا" بٷكٸل ەل بولىپ كٶز جەتكٸزدٸك.

بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە اتقارىلعان جۇمىسقا زەر سالساق, بىلتىرعى رەفەرەندۋمنىڭ تاريحي ماڭىزى زور ەكەنٸن تٷسٸنەمٸز. بۇل ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋ ٸسٸنە بٷكٸل حالىقتى جۇمىلدىرعان ناۋقان بولدى. جۇرتىمىز جاۋاپتى سەتتە ۇلت رەتٸندە ۇيىسا الاتىنىن كٶرسەتتٸ. رەفەرەندۋمنىڭ تٷپكٸ نەتيجەسٸ جەنە حالقىمىزدىڭ باستى جەتٸستٸگٸ – وسى.

بٸز "بٸرلٸك پەن تۇراقتىلىق بولماسا, ساياسي-ەكونوميكالىق رەفورمالار جٷزەگە اسپايدى" دەيمٸز. ەرينە, بۇل – دۇرىس پايىم. بٸراق بٸرلٸك دەگەنٸمٸز ماقساتىمىزعا اپاراتىن جول عانا ەمەس. بۇل – مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸڭ ەڭ باستى تٸرەگٸنٸڭ بٸرٸ.

مەن بۇعان دەيٸن دە ايتتىم: ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸ جەنە اۋماقتىق تۇتاستىعى بەرٸنەن قىمبات. ەل بٸرلٸگٸ وسى مىزعىماس قۇندىلىقتارمەن قاتار تۇرۋعا تيٸس. سوندا عانا بولاشاعىمىز باياندى بولادى. تاتۋلىق پەن كەلٸسٸم تەك مەملەكەتتٸك ساياساتتا ەمەس, قوعامدا, ٷيدە, ۇجىمدا, جالپى, بارلىق جەردە دەرٸپتەلۋٸ قاجەت. بۇل جالاڭ ۇران ەمەس, ەر ازاماتتىڭ كٷندەلٸكتٸ ۇستانىمى بولۋى كەرەك.

حالقىمىز بٸرلٸكتٸڭ جەنە تىنىشتىقتىڭ قادٸرٸن بٸلەدٸ. بۇل – نەبٸر قيىن-قىستاۋ زاماندى ٶتكەرگەن, قازاق جەرٸنەن پانا تاپقان بارشا ەتنوستار ٷشٸن دە قىمبات قۇندىلىقتار. وسى قۇندىلىقتاردى باعالاي بٸلگەننٸڭ ارقاسىندا جۇرتىمىز بەيبٸت ٶمٸر سٷرٸپ جاتىر. بۇل – تەڭدەسسٸز جەتٸستٸك!

ەربٸر ازامات بٸرلٸكتٸ نىعايتۋ ٷشٸن قىزمەت ەتۋٸ كەرەك. بۇل قىزمەت ەشقاشان توقتامايدى, ٷزدٸكسٸز جالعاسا بەرەدٸ. ٶيتكەنٸ بٸرلٸك بولسا عانا, تٸرلٸك بولادى. بٸز وسى مىزعىماس قاعيداعا ەردايىم ادال بولۋىمىز كەرەك. تاتۋلىق پەن كەلٸسٸمنٸڭ ەرەكشە ماڭىزدى ەكەنٸن جۇرتتىڭ بەرٸ بٸردەي سەزٸنبەۋٸ مٷمكٸن. سول سەبەپتٸ كەيدە "اسسامبلەيانىڭ قاجەتٸ جوق" دەگەن ۇشقارى, ياعني كٷمەندٸ پٸكٸرلەر ايتىلىپ جاتادى. شىن مەنٸندە, اسسامبلەيا – مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸڭ ٸرگەسٸن بەكٸتٸپ تۇرعان باستى ينستيتۋت.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى – بٸرلٸگٸمٸزدٸ نىعايتۋعا قىزمەت ەتەتٸن بٸرەگەي قۇرىلىم. اسسامبلەيا قاسيەتتٸ قازاق جەرٸن مەكەن ەتكەن بارشا ەتنوستى ۇيىستىرىپ وتىر. وندا ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن ازاماتتاردى بٸرلٸكتٸڭ ەلشٸسٸ دەۋگە بولادى. بارشاڭىز وسى ماڭىزدى ميسسييانى ابىرويمەن اتقارا بەرەسٸزدەر دەپ سەنەمٸن.

قۇرمەتتٸ وتانداستار!

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXXI سەسسيياسىنان بەرٸ ەلٸمٸزدە تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر بولدى. ساياسي جٷيە جٷيەلٸ تٷردە ترانسفورماتسييالاندى, مەملەكەتتٸك قۇرىلىمنىڭ جاڭا ەرٸ اناعۇرلىم دەموكراتييالىق ٷلگٸسٸ قالىپتاستى. بيلٸك ٶكٸلەتتٸكتەرٸن پرەزيدەنتتەن پارلامەنتكە, ورتالىقتان ٶڭٸرلەرگە دەيٸن ورتالىقسىزداندىرۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلدٸ. جەتٸ جىلدىق مەرزٸمگە بٸر رەت پرەزيدەنتتٸككە سايلانۋ تۋرالى نورما زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكٸتٸلدٸ. ول قايتا قاراۋعا جاتپايدى. 

مەجٸلٸس پەن مەسليحاتتاردى قالىپتاستىرۋدىڭ ارالاس مودەلٸ ەنگٸزٸلدٸ. پارلامەنتتٸڭ باقىلاۋشىلىق قىزمەتٸ كٷشەيتٸلدٸ, زاڭ شىعارۋ رەسٸمدەرٸ وڭتايلاندىرىلدى. پارتييالاردى تٸركەۋ پروتسەسٸ جەڭٸلدەتٸلدٸ. دەپۋتاتتىق مانداتتى قايتارىپ الۋ مەحانيزمٸ ەنگٸزٸلدٸ. وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸ مەسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ كەلٸسٸمٸمەن بالامالى نەگٸزدە تاعايىندالا باستادى. نەتيجەسٸندە ازاماتتاردىڭ ەلٸمٸزدٸ باسقارۋعا اتسالىسۋ مٷمكٸندٸگٸ ايتارلىقتاي ارتتى.

سايلاۋ جٷيەسٸندەگٸ جاڭاشىلدىقتاردىڭ, اۋىل ەكٸمدەرٸن تٸكەلەي سايلاۋدى ەنگٸزۋدٸڭ نەتيجەسٸندە ازاماتتار جەرگٸلٸكتٸ بيلٸككە ناقتى ىقپال ەتە الاتىن شىنايى تەتٸكتەر پايدا بولدى. كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ قۇرىلۋى, ادام قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلگە كونستيتۋتسييالىق مەرتەبە بەرٸلۋٸ قۇقىق قورعاۋ سالاسىن تٷبەگەيلٸ كٷشەيتتٸ.

رەفەرەندۋمدا قولداۋ تاپقان جاڭا مەملەكەتتٸك مودەل حالقىمىزدىڭ ٷمٸتٸن تولىق اقتايدى جەنە دەموكراتييالىق دامۋدىڭ جالپىعا ورتاق قاعيداتتارىنا ساي كەلەدٸ دەپ سەنەمٸن. ول بيلٸكتٸ تۇراقتى تٷردە روتاتسييالاۋدى جەنە ساياسي جٷيەنٸڭ ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتەدٸ. قازاقستاننىڭ دامۋىن تەك دەموكراتييالىق قاعيداتتار مەن اشىق ساياسي بەسەكەلەستٸك نەگٸزٸندە كٷشەيتە تٷسەدٸ. اۋقىمدى ٶزگەرٸستەر بارىسىندا اسسامبلەياعا باسا مەن بەرٸلدٸ. اتالعان بٸرەگەي ينستيتۋت پارلامەنتتٸك ٶكٸلدٸكتٸڭ جاڭا تەتٸكتەرٸنە يە بولدى. بۇل وزىق حالىقارالىق تەجٸريبەگە تولىق ساي كەلەدٸ.

اسسامبلەيانىڭ ۇسىنىسى بويىنشا پرەزيدەنت تاعايىندايتىن سەناتتىڭ بەس دەپۋتاتى كەرٸ بايلانىستى, قوعامدىق باقىلاۋدى زاڭنامالىق دەڭگەيدە جٷزەگە اسىرادى جەنە قازاقستانداعى بارلىق ەتنوستىڭ مٷددەسٸن پارلامەنتتە قورعايدى. بۇدان بٶلەك, اسسامبلەيانىڭ 12 مٷشەسٸ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ قۇرامىنا كٸردٸ. ولار جالپىۇلتتىق ديالوگتىڭ ەمبەباپ مودەلٸن ٸلگەرٸلەتۋ جٶنٸندەگٸ قۇرىلتايدىڭ جۇمىسىنا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. اسسامبلەيا ەلٸمٸزدٸ ساياسي تۇرعىدا جاڭعىرتىپ, جالپىۇلتتىق تۇتاستىقتى نىعايتۋ ٸسٸندە ماڭىزدى رٶل اتقارعانىن اتاپ ٶتكەن جٶن. اسسامبلەيا رەفورمالاردىڭ جۇرتشىلىق تاراپىنان كەڭ قولداۋ تابۋىنا, مەملەكەتتٸ دامىتۋدىڭ ستراتەگييالىق مٸندەتتەرٸن شەشۋ ٸسٸنە بارلىق ەتنوستى جۇمىلدىرۋعا ىقپال ەتتٸ. وسىلايشا, قازاقستان ٶز گەوساياسي ايماعىندا اۋقىمدى ٶزگەرٸستەردٸ جٷزەگە اسىرىپ جاتقان بٸردەن-بٸر ەلگە اينالدى.

قولعا العان ٸسٸمٸزدٸڭ وڭايعا سوقپايتىنى بەلگٸلٸ. بٸراق العان بەتٸمٸزدەن قايتۋعا نەمەسە قارقىنىمىزدى باياۋلاتۋعا مٷلدە بولمايدى. ەل مٷددەسٸ بەرٸنەن قىمبات ەكەنٸن, ال ازاماتتاردىڭ مٷددەسٸ بەرٸنٸڭ بەل ورتاسىندا تۇراتىنىن ەردايىم ەستە ساقتاۋعا تيٸسپٸز. سوندىقتان رەفورمالارىمىزدىڭ بارلىعى, ەڭ الدىمەن, مەملەكەتتٸلٸكتٸ نىعايتۋعا, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالدى. ساياسي رەفورمالار باعدارلاماسى بارلىق ەتنوستى بٸر ۇلتقا بٸرٸكتٸرۋدٸڭ شىنايى ەرٸ تارتىمدى جاڭا پلاتفورماسىنا اينالدى.

ساياسي قۇرىلىمنىڭ جاڭا مودەلٸ نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردى ونىڭ قۇرامىنا قوسۋ ارقىلى ٷيلەسٸمدٸ مەحانيزمگە اينالۋعا تيٸس. دەل وسى مودەل اياسىنداعى ساياسي باعداردىڭ جاڭا جٷيەسٸندە دامۋعا جەنە جاسامپازدىققا نەگٸزدەلگەن ٷيلەسٸمدٸ ەتنوسارالىق قاتىناستار جاڭاشا قالىپتاسادى.

بىلتىرعى رەفەرەندۋم جەنە سايلاۋ ناۋقاندارى بٸرلٸگٸمٸزدٸڭ بەكەم ەكەنٸن ايقىن كٶرسەتتٸ. سونداي-اق مەملەكەت پەن قوعامنىڭ ٶزارا سەنٸمٸن نىعايتتى. بارشا ازاماتتاردىڭ ەل بولاشاعىنا قاتىستى ۇستانىمى بٸر ەكەنٸن تانىتتى. ازاماتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ نىعايتۋ نەتيجەسٸندە ٶتكەن سايلاۋ ناۋقاندارىندا ەتنيكالىق نەمەسە باسقا دا تار تٷسٸنٸكتەرگە, ەسكٸ تاپتاۋرىندارعا جول بەرٸلمەدٸ. ناعىز ساياسي بەسەكەلەستٸك, كٶزقاراس پەن وي-پٸكٸر الۋاندىعى سايلاۋدىڭ ەڭ باستى جالپى ازاماتتىق موتيۆٸنە اينالدى.

بٸز ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى قۇرۋدىڭ پراكتيكالىق كەزەڭٸنە قادام باستىق. قوعامدا جاڭا يدەيالار, جاڭا ينستيتۋتتار, جاڭا قوعامدىق قاتىناستار بەلسەندٸ قالىپتاسىپ كەلەدٸ. قوعام مەن مەملەكەتتٸڭ بەينەسٸن ٶزگەرتەتٸن ناعىز رەفورما دەگەنٸمٸز – وسى. 

جۋىردا عانا ايتقان ستراتەگييالىق جوسپارىمىز ٸسكە اسقان شىندىققا اينالدى. ەرتەڭٸمٸز بٸرتٸندەپ بٷگٸنگە اينالىپ كەلەدٸ. بٸز اسا ماڭىزدى شەشٸمدەردٸ بٸرگە قابىلداپ, ورتاق بولاشاعىمىزدىڭ ٸرگەتاسىن بٸرگە قالايمىز. ورتاق ماقساتىمىز رەفورمالارىمىزدىڭ قوزعاۋشى كٷشٸ بولاتىنىنا كەمٸل سەنەمٸن. جالپى ايتقاندا, بٸزدٸڭ ەڭ باستى ەرٸ تەڭدەسسٸز جەتٸستٸگٸمٸز – وسى.

قۇرمەتتٸ سەسسيياعا قاتىسۋشىلار!

ناعىز دەموكراتييا ۇلتتى قارقىندى دامىتۋ جەنە ازاماتتىق يدەيالاردى سٸڭٸرۋ ٷشٸن ەڭ قولايلى جاعدايدى سٶز جٷزٸندە ەمەس, ٸس جٷزٸندە قالىپتاستىرادى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ەلٸمٸزدە جاڭا جالپىۇلتتىق بٸرەگەيلٸك قالىپتاستى دەپ باتىل ايتا الامىز. ونىڭ كٶرٸنٸسٸ مەن سيمۆولدارى قانداي? بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرۋ ٷشٸن جاساندى يدەولوگييالىق تۇجىرىمدار ەزٸرلەپ, تٷسٸندٸرمەلەر جاساۋدىڭ جەنە ويلانىپ-تولعانۋدىڭ قاجەتٸ جوق. شىن مەنٸندە, بەرٸ انىق كٶرٸنٸپ تۇر.

بٸزدٸڭ كٶك پاسپورتىمىز بەن كٶك بايراعىمىز – تاريحىمىزبەن استاسقان جەنە ميلليونداعان ادامنىڭ جٷرەگٸنەن ورىن العان بٸرەگەيلٸگٸمٸزدٸڭ ناعىز سيمۆولى. بٸزدٸڭ پاسپورتىمىز ەتنيكالىق شىعۋ تەگٸنە, دٸني ۇستانىمىنا, ەلەۋمەتتٸك مەرتەبەسٸنە قاراماستان, ادامدى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتىنا تيەسٸلٸ قۇقىقتارمەن جەنە مٸندەتتەرمەن تولىق قامتاماسىز ەتەدٸ. بٸزدٸڭ پاسپورتىمىزدى يەلەنۋ حالىقارالىق ارەنادا بەدەلدٸ ەلدٸڭ ازاماتى بولۋ جەنە دٷنيەجٷزٸن كەدەرگٸسٸز شارلاۋعا مٷمكٸندٸك الۋ, ٶزٸڭدٸ قازٸرگٸ ەلەمنٸڭ اجىراماس بٶلشەگٸ رەتٸندە سەزٸنۋ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. دەمەك, بۇل – ازاماتتارىمىز ەردايىم جەنە بارلىق جەردە ٶز مەملەكەتٸنٸڭ قورعاۋىندا بولادى دەگەن سٶز.

قازاقستان پاسپورتى – بٸزدٸڭ بٸرلٸگٸمٸز بەن تاتۋلىعىمىزعا نەگٸز بولعان پروگرەسسيۆتٸ قۇندىلىقتاردىڭ كٶرٸنٸسٸ. ٶز كەزەگٸندە كٶك بايراعىمىز – قاسيەتتٸ تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز بەن كٶپعاسىرلىق مەملەكەتتٸلٸگٸمٸزدٸڭ جارقىن بەلگٸسٸ. تۋىمىز ٸرٸ حالىقارالىق سپورت جارىستارىندا جەنە باسقا دا سونداي شارالاردا جوعارى كٶتەرٸلگەن سايىن بٸزدٸڭ بويىمىزدى ەلٸمٸزگە دەگەن ماقتانىش سەزٸمٸ كەرنەيدٸ. داڭقتى وتانداستارىمىزدى – سپورتشىلارىمىزدى, مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸمٸزدٸ, عالىمدارىمىز بەن ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸ, كەسٸپكەرلەرٸمٸزدٸ شىققان تەگٸنە قاراماستان, شەتەلدە ٷنەمٸ قازاقتار دەپ اتايدى. بۇل – تابيعي قۇبىلىس. سولاي بولۋعا تيٸس.

بٸزدٸڭ قوعام – ورتاق يدەالدار مەن قۇندىلىقتار بٸرٸكتٸرگەن ەركٸن ەرٸ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مول ازاماتتاردىڭ وداعى. بۇل – جالپىۇلتتىق بٸرەگەيلٸگٸمٸزدٸڭ تاعى بٸر جارقىن كٶرٸنٸسٸ. سوندىقتان بٷگٸندە ازاماتتارىمىزدىڭ بارلىعى ٶزدەرٸن ٷلكەن ەرٸ بٸرتۇتاس قازاق وتباسىنىڭ, شىن مەنٸندە, قازاق ۇلتىنىڭ مٷشەسٸ سەزٸنەدٸ. بٸز بەرٸمٸز – بٸر وتباسىمىز. بۇل – ارتىق ايتقاندىق ەمەس. بۇل – بٸزدٸڭ شىنايى بولمىسىمىز. وسى رەتتە بٸز ماقتانىش ەتەتٸن ەتنومەدەني ەرالۋاندىعىمىز ەشقايدا جوعالىپ كەتپەيدٸ. كەرٸسٸنشە, بٸرتۇتاس ازاماتتىق نەگٸز ەسەبٸنەن نىعايا تٷسەدٸ.

ەلٸمٸزدە تٷرلٸ مەدەنيەت دەستٷرلەرٸ جالپىۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸڭ بەرٸك ٸرگەتاسى بولىپ قالاناتىن ٶزٸمٸزگە تەن ايرىقشا ٶمٸر سٷرۋ سالتى قالىپتاستى. وسىناۋ ەرەكشە بٸرەگەيلٸگٸمٸز ۋاقىت تەزٸنە تٶتەپ بەرٸپ, قوعامدىق سانانىڭ ٶزەگٸنە اينالدى. "بٸرلٸگٸمٸز ەرالۋاندىقتا", "تٷرلٸ كٶزقاراس, بٸراق بٸرتۇتاس ۇلت" قاعيداتتارى – بۇل ۇران ەمەس, كٷندەلٸكتٸ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸمٸزدٸڭ مەنٸ.

بيىل قاسيەتتٸ رامازان ايىنىڭ باستالۋى ناۋرىز مەيرامىمەن قاتار كەلدٸ. پاسحا مەن ورازا ايتتى مەرەكەلەۋ كٷندەرٸنٸڭ دە اراسى جاقىن بولدى. مۇنىڭ ەرەكشە سيمۆولدىق مەنٸ بار. ورازا كەزٸندە مۇسىلماندار مىزعىماس ادامگەرشٸلٸك قۇندىلىقتاردى دەرٸپتەيدٸ. بٸر-بٸرٸنە ٸزگٸ تٸلەكتەرٸن ارنايدى. سول سەكٸلدٸ پاسحا دا – ادامداردى جوعارى گۋمانيستٸك يدەالدارعا ٷندەيتٸن مەرەيلٸ مەيرام. سوندىقتان بۇل مەرەكەلەردٸڭ بەرٸ ەتنيكالىق شىعۋ تەگٸنە قاراماستان, ەلٸمٸزدٸڭ ميلليونداعان ازاماتى ٷشٸن ورتاق مەيرامعا اينالدى. بٸز ازاماتتارىمىزدىڭ ەرەكشە اۋىزبٸرشٸلٸگٸنە كۋەمٸز.

قازاقستانداعى بارلىق ەتنوس ٶكٸلدەرٸ قازاقتىڭ بولمىسىن بويىنا سٸڭٸرۋدە. ەلٸمٸزدە قازاقتىڭ سالت-دەستٷرٸن ۇستاناتىن ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸ ٶتە كٶپ. ونى ٶزدەرٸڭٸز جاقسى بٸلەسٸزدەر. قازاقستان ولار ٷشٸن تۋىپ-ٶسكەن, ەرجەتكەن, بٸلٸم العان, وتباسىن قۇرعان قاستەرلٸ مەكەنٸ, وتانى بولىپ سانالادى. بۇل – تابيعي ٷردٸس.

دەستٷرلەردٸڭ وسىلايشا بٸتەقايناسۋى, ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق كەلٸسٸم, ٶزگە مەدەنيەتكە تولەرانتتى بولۋ – بٸزدٸڭ باعا جەتپەس بايلىعىمىز, قازٸرگٸ تٸلمەن ايتساق, ۇلتتىق برەندٸمٸز. وتانسٷيگٸشتٸك, ەدەپتٸلٸك, قوناقجايلىق, ەڭبەكقورلىق, حالىقتىق دەستٷرلەر مەن وتباسى قۇندىلىقتارىن قۇرمەتتەۋ ۇلتىمىزدىڭ مەدەني جەنە ادامگەرشٸلٸك قاسيەتتەرٸ سانالادى. مۇنى بٷكٸل قوعامىمىزدىڭ ادامگەرشٸلٸك نەگٸزٸ دەپ ايتۋعا بولادى. ەر ادامنىڭ ٸشكٸ مورالدىق ٶزەگٸ تۋرالى ۇلتىمىزدىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان تانىم-تٷسٸنٸگٸ وسىعان سٷيەنەدٸ.

ۇلى ابايدىڭ "اقىل, قايرات, جٷرەكتٸ بٸردەي ۇستا, سوندا تولىق بولاسىڭ ەلدەن ەرەك" دەگەن سٶزٸ بار. راسىندا, ساناسى سەرگەك, جاۋاپكەرشٸلٸگٸ جوعارى ادامدار عانا قوعامدى جاڭعىرتادى, تٷرلٸ ەتنوستار مەن مەدەنيەتتەردٸڭ باسىن قوسقان ۇلتىمىزدى العا قاراي جەتەلەيدٸ. 

ەر ازاماتتىڭ وتانعا دەگەن سٷيٸسپەنشٸلٸك سەزٸمٸنەن, تۋعان ەلٸنٸڭ تاعدىرىنا بەي-جاي قارامايتىن جاۋاپكەرشٸلٸگٸنەن ۇلتىمىزدىڭ جاڭا ساپاسى كٶرٸنٸس تابادى. ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ازاماتى ٷشٸن ەڭ دۇرىس ٶمٸرلٸك ۇستانىم وسى دەپ سانايمىن. مەنٸڭ ويىمشا, ەلٸمٸزدەگٸ ٷيلەسٸمدٸ ەتنوسارالىق قاتىناستىڭ سىرى دا – وسىندا.

قازاقستاننىڭ باسقا مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناسى دا بٸرلٸككە, تاتۋلىققا جەنە ٶزارا تٸلەكتەستٸككە نەگٸزدەلۋٸ كەرەك. ەسٸرەسە, كٶرشٸلەس, باۋىرلاس ەلدەرمەن بولاشاعىمىزدى بٶلە-جارا قارامايمىز.

جاقىندا قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قازاق پەن قىرعىزدىڭ دوستىعى تۋرالى لەبٸزٸن بٸلدٸردٸ. شىن مەنٸندە, بٸز – تامىرلاس, تاعدىرلاس, بٸر تۋعان جۇرتپىز. قيىندىقتى بٸرگە ەڭسەرٸپ, قۋانىشتى بٸرگە بٶلٸسٸپ, قيلى زاماننىڭ بەرٸنەن بٸرگە ٶتٸپ كەلەمٸز.

ۇلى اباي "ەش قازاق قىرعىز بەن قازاقتىڭ بٸر تۇقىمداس ەكەنٸنە تالاسپايدى" دەگەن. مۇحتار ەۋەزوۆ "ماناس" جىرىن يدەولوگييا قۇرىعىنان قۇتقارۋعا ەرەكشە ەڭبەك سٸڭٸرگەن. مولدا قىلىش پەن شىڭعىس ايتماتوۆقا ٶز باۋىرىنداي اراشا تٷسكەن. بۇل ەكٸ ەلدٸڭ ەرەكشە جاقىندىعىن جەنە جاناشىرلىعىن ايقىن كٶرسەتەدٸ. شىڭعىس ايتماتوۆ شىعارمالارىنداعى وقيعالار جەنە كەيٸپكەرلەر قازاق جەرٸمەن تىعىز بايلانىستى. الاتاۋدىڭ بٶكتەرٸن قاتار جايلاعان ەگٸز حالىق بولاشاققا بٸرگە قادام باسا بەرەدٸ. مەن بۇعان كەمٸل سەنەمٸن. بٸز باسقا دا باۋىرلاس ەلدەرمەن, كٶرشٸ مەملەكەتتەرمەن قارىم-قاتىناستى وسىنداي دەڭگەيدە جالعاستىرۋىمىز كەرەك. 

قۇرمەتتٸ سەسسيياعا قاتىسۋشىلار!

اسسامبلەيا – ەلٸمٸزدٸڭ ساياسي جٷيەسٸنٸڭ اسا ماڭىزدى بٶلٸگٸ. بۇل قۇرىلىم ەل بٸرلٸگٸن نىعايتۋعا وراسان زور ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. اسسامبلەيانىڭ قىزمەتٸنە كٶپتەگەن ازاماتىمىز اتسالىسىپ جٷر. بىلتىر اسسامبلەيانى دامىتۋ تۇجىرىمداماسى بەكٸتٸلدٸ. وندا جۇمىستىڭ باسىم باعىتتارى ايقىندالدى. باستى مٸندەتتٸڭ بٸرٸ – جۇرتتى ازاماتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ دامىتۋ ٸسٸنە جۇمىلدىرۋ. مەملەكەت پەن ازاماتتىق قوعام اراسىندا سىندارلى ديالوگ ورناتۋ دا ٶتە ماڭىزدى.

بٷگٸندە اسسامبلەيا جالپىۇلتتىق ماڭىزى بار جوبالاردى جٷزەگە اسىرىپ جاتىر. ونىڭ بەرٸ بارشا حالقىمىزعا ورتاق رۋحاني قۇندىلىقتاردى نىعايتۋعا ارنالعان. اسسامبلەيا ۆولونتەرلٸك جەنە قايىرىمدىلىق شارالارعا ۇيىتقى بولۋدا. تٸلەۋلەستٸك, جاناشىرلىق, قامقورلىق سيياقتى قاسيەتتەردٸ دەرٸپتەۋدە. سونىڭ ارقاسىندا قوعامدا ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك يدەياسى ورنىعا تٷستٸ. اسسامبلەيا مەدياتسييا ينستيتۋتىن دامىتۋعا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. جاستارمەن تىعىز جۇمىس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل – ٶتە اۋقىمدى جەنە ماڭىزدى جۇمىس. بٸر سٶزبەن ايتساق, اسسامبلەيا مٷشەلەرٸ – ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعى جارقىن بولۋى ٷشٸن ەڭبەك ەتٸپ جٷرگەن ناعىز وتانشىل ازاماتتار, ناعىز پاتريوتتار.

وسى ورايدا جىل بويى اتقارعان جەمٸستٸ ەڭبەگٸ ٷشٸن قوعامدىق ورىنباسارلارىم – تاۋفيك اكراموۆيچ كاريموۆكە جەنە ناتاليا گريگورەۆنا دەمەنتەۆاعا العىس ايتامىن. سونداي-اق ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەر اتىنان جاڭادان تاعايىندالعان ورىنباسارلارىم – اكبارجون ياحيياحوجاەۆيچ يسمايلوۆتى جەنە اۋريكا گەورگيەۆنا دياكتٸ تانىستىرۋعا رۇقسات ەتٸڭٸزدەر! جۇمىستارىڭىزعا تابىس تٸلەيمٸن!

قۇرمەتتٸ اسسامبلەيا مٷشەلەرٸ! قادٸرلٸ دوستار!

قازٸر دٷنيەجٷزٸندەگٸ احۋال تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸپ جاتىر. جاڭا باسىمدىقتار پايدا بولۋدا. سىرتتان تٶنگەن سىن-قاتەرلەردٸڭ بەتٸن قايتارۋ اسا ٶزەكتٸ مەسەلەگە اينالدى. مەملەكەتتەر ٷشٸن ەگەمەندٸكتٸ قورعاۋدىڭ, ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋدىڭ ماڭىزى ارتا تٷستٸ. بۇل رەتتە ەتنوساياسات بايىپپەن جٷرگٸزٸلۋٸ كەرەك. ياعني تاتۋلىق پەن بٸرلٸك – تابىستى مەملەكەت بولۋدىڭ باستى كەپٸلٸ.

سەسسييا اياسىندا كەشە ناقتى مەسەلەلەرگە ارنالعان پٸكٸرتالاس ٶتكەنٸن بٸلەمٸن. ەتنوساياساتتا جاھاندىق جەنە ايماقتىق ٷدەرٸستەر ەسكەرٸلۋگە تيٸس ەكەنٸ ايتىلدى. بۇل – ٶتە ورىندى ۇسىنىس. ياعني, ەتنوسارالىق قاتىناس مەسەلەسٸن زامان تالابىنا ساي رەتتەۋ قاجەت. بۇل جۇمىس اۋقىمدى رەفورمالارمەن ٷندەس بولۋعا تيٸس.

بۇعان نەمقۇرايلى قاراۋعا بولمايدى, ەتنوسارالىق ساياسات ايرىقشا نازار اۋدارىپ, ۇدايى جەتٸلدٸرٸپ وتىرۋدى قاجەت ەتەدٸ. شىن مەنٸندە, ازاماتتاردىڭ بٸرلٸگٸن, جالپىۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ جەنە ەلٸمٸزدٸڭ ەتنوەلەۋمەتتٸك تۇتاستىعىن نىعايتۋ جٶنٸندەگٸ ٸرگەلٸ, تٸپتٸ قاسيەتتٸ دەپ ايتۋعا بولاتىن مٸندەتتەردٸ جٷزەگە اسىرمايىنشا, مەملەكەتتٸڭ بٸردە-بٸر ستراتەگييالىق مٸندەتٸنٸڭ ورىندالۋى مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن ەستەن شىعارماعان جٶن. وسىعان بايلانىستى جۇمىسىمىزدا مىناداي باسىمدىقتارعا مەن بەرۋدٸ ۇسىنامىن.

بٸرٸنشٸ. بٸرلٸگٸمٸز بەن تاتۋلىعىمىزعا سىنا قاققىسى كەلەتٸن كەز كەلگەن ارانداتۋشىلىق ەرەكەتكە باتىل تٷردە توسقاۋىل قويۋ قاجەت.

قوعامدا تٷرلٸ جالعان اقپارات نەمەسە فەيكتەر مەن دەسترۋكتيۆتٸ جارييالانىمدار ايتارلىقتاي كٶبەيگەنٸن كٶرٸپ وتىرمىز. ونىڭ باسىم بٶلٸگٸندە اۆتورلارىنىڭ قازاقستانعا تٷك قاتىسى جوق. شەتەلدە وتىرىپ, بٸزدٸڭ قوعامدا ٸرٸكتٸ سالعىسى كەلەدٸ. ولاردىڭ سٶزٸ مەن ەرەكەتٸ ادامدار اراسىنداعى سەنٸمگە سەلكەۋ تٷسٸرٸپ, الاۋىزدىقتى قوزدىرۋعا, مەملەكەتتٸك قاۋٸپسٸزدٸككە نۇقسان كەلتٸرۋگە باعىتتالعان. وسىنداي جايتتاردى ەسكەرسەك, قىلمىستىق جەنە تۇرمىستىق سيپاتتاعى كەز كەلگەن وقيعا تەرٸس پيعىلدى ادامداردىڭ كەسٸرٸنەن ەتنوسارالىق جانجالعا اينالۋى جەنە ونىڭ سالدارى اۋىر بولۋى مٷمكٸن. سٸزدەر ونى جاقسى بٸلەسٸزدەر. سوندىقتان جاۋاپكەرشٸلٸگٸ بار ازامات رەتٸندە راديكاليزم, ەكسترەميزم جەنە سەپاراتيزمنٸڭ كەز كەلگەن تٷرٸنە قارسى تۇرۋعا تيٸسپٸز. بۇل ورايدا اباي بولعان جٶن. بٸراق قاتالدىق تا كەرەك. تٷپتەپ كەلگەندە, ەدٸل بولۋ قاجەت.

ەربٸر ازامات ٶز بولاشاعىن قازاقستانمەن تىعىز بايلانىستىرۋى كەرەك. سوندا عانا حالقىمىز بٸرتۇتاس ەل بولىپ تۇرا الادى. ەشكٸمدٸ ۇلتىنا, تٸلٸنە, دٸنٸنە قاراپ كەمسٸتۋگە بولمايدى. قوعامدا مۇنداي ۇستانىمعا ساي بٶلەكتەنۋگە جول بەرٸلمەيدٸ. ەرقايسىمىز – قازاقستان اتتى قاسيەتتٸ قارا شاڭىراقتىڭ پەرزەنتٸمٸز. بەرٸمٸز – بٷگٸنگٸ ٶمٸرٸ جەنە بولاشاعى –بٸر باۋىرلاس ازاماتتارمىز.

مەملەكەت زاڭ اياسىندا ەتنوسارالىق قارىم-قاتىناس, تٸل جەنە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرگە قاتىستى بارلىق ارانداتۋشىلىق ەرەكەتتٸڭ جولىن كەسەدٸ. باس پروكۋراتۋرا, ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ جەنە ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸ بۇل مەسەلەنٸ ايرىقشا باقىلاۋدا ۇستايدى جەنە زاڭعا ساي ەرەكەت ەتەدٸ. بۇل رەتتە ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ازاماتى ٶز سٶزٸ مەن ەرەكەتٸ ٷشٸن جاۋاپ بەرەتٸنٸن سەزٸنۋگە تيٸس. ەموتسيياعا بوي الدىرىپ, سىرتتان تاڭىلعان الاۋىزدىق پەن ٶشپەندٸلٸكتٸڭ جەتەگٸنە ەرۋگە بولمايدى. ٶزگەنٸڭ اقپاراتتىق سوعىسى مەن يدەولوگييالىق داۋىنىڭ بٸزگە قاجەتٸ جوق.

دەموكراتييا تۋرالى سٶز قوزعاعاندا, تارازىنىڭ بٸر جاعىندا ازاماتتىڭ قۇقىقتارىمەن جەنە بوستاندىعىمەن قاتار, ونىڭ مٸندەتتەرٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸ تۇرعانىن ەشقاشان ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. ەركٸندٸكتٸ جٷگەنسٸزدٸكپەن شاتاستىرمايىق. ال ديالوگ مەدەنيەتٸن ەلسٸزدٸك دەپ قابىلداماعان جٶن. بٸر ادامنىڭ بوستاندىعى شەكتەلەتٸن جەردەن, ەكٸنشٸ ادامنىڭ ەركٸندٸگٸ باستالاتىنى ەجەلدەن بەلگٸلٸ.

ىنتىماعى جاراسقان قوعام قۇرامىز دەسەك, بٸز زاڭ مەن تەرتٸپكە مٷلتٸكسٸز باعىنۋىمىز قاجەت. بۇل – ەدٸلەتتٸ مەملەكەت قۇرۋدىڭ ەڭ باستى قاعيداتى. ونى جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن كەز كەلگەن قۇقىقبۇزۋشىلىق ەرەكەت جازاسىز قالماۋى كەرەك. زاڭ نورمالارى قاعاز كٷيٸندە قالىپ قويماي, ٸس جٷزٸندە, ياعني قوعامداعى ورنىنا نەمەسە سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸنە قاراماستان, ازاماتتاردىڭ بارلىعىنا بٸردەي قولدانىلۋعا تيٸس. ەكٸنشٸ جاعىنان, حالىقتىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن دەيەكتٸ تٷردە ارتتىرىپ, قوعام ساناسىنا ادامي قۇندىلىقتاردى سٸڭٸرگەن جٶن. ەربٸر ازامات ٶز سٶزٸ مەن ەرەكەتٸنە زاڭ تۇرعىسىنان ەسەپ بەرٸپ, ونىڭ قۇقىقتىق سالدارى قانداي بولاتىنىن ناقتى تٷسٸنۋگە تيٸس.

"پليۋراليزمدٸ قۇپتايمىز, ال راديكاليزمگە جول جوق" – بۇل بٸزدٸڭ مىزعىماس قاعيداتىمىز. اقپاراتتىق كەڭٸستٸگٸمٸزدە جەنە قوعامدا دوستىق پەن تاتۋلىق, سىندارلى ديالوگ پەن ادامي قارىم-قاتىناس رۋحى سالتانات قۇرۋعا تيٸس. قازاقستان ٷشٸن بۇل ويدان شىعارىلعان نەمەسە جاساندى ۇعىمدار ەمەس. بۇل – بٸزدٸڭ تاريحىمىز, بٷگٸنگٸ تٸرشٸلٸگٸمٸز, ەڭ باستىسى, كەلەشەگٸمٸز.

ۇلتتىق بٸرلٸگٸمٸزدٸ, دوستىعىمىزدى, ازاماتتارىمىزدىڭ تولەرانتتىلىعى مەن وتانشىلدىق سەزٸمٸن ايشىقتايتىن تاماشا مىسالدار جەتەرلٸك. اسسامبلەيا مەن ونىڭ مٷشەلەرٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە بەيبٸتشٸلٸك, تاتۋلىق يدەياسىن بەلسەندٸ تٷردە ناسيحاتتايتىنى جەنە ارانداتۋشىلىق ەرەكەتتەرگە قارسى شۇعىل شارا قولدانىپ, بٸرلٸگٸمٸزدٸ قورعايتىنى قۋانتادى. ٶتكەن جىلى اسسامبلەيا ٶكٸلدەرٸ بٸرلٸككە شاقىراتىن پراگماتيكالىق ۇستانىمنان اينىمايتىنىن كٶرسەتٸپ, قوعامدا رەزونانس تۋدىرعان جاعدايلارعا قاتىستى بٸرنەشە رەت مەلٸمدەمە جاسادى. 

سٸزدەردٸ جاي عانا قوعامدىق بٸرلەستٸكتٸڭ بٶلٸگٸ ەمەس, بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸم يدەياسىنىڭ ناعىز قۇزىرەتتٸ ٶكٸلٸ دەپ بٸلەمٸز. ەتنوسارالىق جەنە كونفەسسيياارالىق قاتىناستارعا بايلانىستى شەتٸن مەسەلەلەر تالقىلانعان كەزدە, ٷنەمٸ پاراساتتىلىق پەن كٶرەگەندٸلٸكتٸڭ ٷلگٸسٸن كٶرسەتٸپ كەلەسٸزدەر. وسى باعىتىمىزدان تايماساق, قوعامىمىزعا ٸرٸتكٸ سالاتىن كەز كەلگەن قاۋٸپ-قاتەرگە تٶتەپ بەرە الامىز.

ەربٸر ازامات ەل ٸشٸندە دە, شەتەلدە دە حالقىمىزدىڭ بٸرلٸگٸ مەن ىنتىماقتاستىققا نەگٸزدەلگەن قۇندىلىقتارىن تاباندى تٷردە قورعاۋعا تيٸس. ونىڭ بٸر مىسالى – ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ چەللەندجدەر. وندا ەتنيكالىق شىعۋ تەگٸ ەرتٷرلٸ ازاماتتارىمىز حالقىمىزدىڭ بٸرلٸگٸن دەرٸپتەپ, ەلٸمٸزدە كەمسٸتۋشٸلٸككە جول بەرٸلمەيتٸنٸن ايتادى. كرەاتيۆتٸ يندۋسترييا ٶكٸلدەرٸ جەنە قاراپايىم شىعارماشىلىق ادامدارى قازاقستانداعى دوستىق پەن ٶزارا تٷسٸنٸستٸكتٸ, ازاماتتارىمىزدىڭ مەيٸرٸمدٸلٸگٸ مەن تولەرانتتىلىعىن پاش ەتەتٸن كونتەنت جاسايتىنى قۋانتادى. مۇنداي مازمۇنداعى ەندەر, ٶلەڭدەر, بەينەروليكتەر ەرقاشان اۋديتورييانىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا بٶلەنەدٸ.

حالقىمىزدىڭ ىنتىماق-بٸرلٸگٸ بۇل –تاعدىردىڭ بەرە سالعان سىيى ەمەس. بۇل – ەڭ الدىمەن, جۇرتىمىزدىڭ كٷندەلٸكتٸ تاباندى ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسى ەكەنٸن دۇرىس تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك. سوندىقتان بٸز بٸرلٸگٸمٸزدٸ كٷن سايىن نىعايتىپ وتىرۋىمىز قاجەت. ياعني, تاتۋلىق پەن كەلٸسٸم حالقىمىزدىڭ ٶمٸر سالتىنا اينالۋعا تيٸس. ەيتپەسە, ەلدٸكتٸ ساقتاپ قالۋىمىز ٶتە قيىن بولادى.

جاقسى تٸلەك ايتۋ – حالقىمىزدىڭ قانىنا سٸڭگەن قاسيەت. "جاقسى سٶز – جارىم ىرىس" دەپ بەكەر ايتىلماعان. مەن بارشا وتانداسىمىزدى ەلٸمٸزدٸڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸن باعالاي بٸلۋگە شاقىرامىن. شىن مەنٸندە, ەل بٸرلٸگٸن نىعايتۋ ٷشٸن قىزمەت ەتۋ – ەڭ جاۋاپتى ەرٸ ساۋاپتى ٸس. ەلدٸكتٸ بۇزۋ, بٸرلٸكتٸ شايقالتۋ, بۇل – زاڭ الدىندا – قىلمىس, قۇداي الدىندا – كٷنە. وسىنى بەرٸمٸز تەرەڭ تٷسٸنۋٸمٸز قاجەت.

ەكٸنشٸ. ەتنوەلەۋمەتتٸك شيەلەنٸستٸڭ شىعۋ سەبەپتەرٸن جويۋ ٷشٸن ناقتى شارالار قابىلداعان جٶن.

ٶتكەن سەسسييادا مەن توماعا-تۇيىق تٸرشٸلٸك ەتەتٸن ەتنيكالىق اۋداندار مەن كۆارتالداردىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەۋ مەسەلەسٸمەن اينالىسۋدى تاپسىردىم. بٷگٸندە كەشەندٸ شارالار ەزٸرلەنٸپ, الداعى جۇمىس جوسپارى جاسالدى. 

ەندٸ ونىڭ ساپالى ەرٸ ۋاقتىلى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بۇل ٶتە شەتٸن جۇمىس ەكەنٸن ەسكەرٸپ, ونى قاجەتتٸ رەسۋرستارمەن كٷشەيتۋ قاجەت. بۇل رەتتە ەتنوەلەۋمەتتٸك توپتاردىڭ قوعامعا تولىققاندى كٸرٸگۋٸنە كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن ايماقتىق ەرەكشەلٸكتەرگە, مەدەني جەنە باسقا دا فاكتورلارعا باسا مەن بەرۋ ماڭىزدى.

سوڭعى كەزدەگٸ جانجالدار نەگٸزٸنەن اۋىلدىق جەردە بولدى. سوندىقتان شالعاي اۋىلداردىڭ تۇرعىندارى اراسىندا بەلسەندٸ اقپاراتتىق جۇمىس جٷرگٸزۋ قاجەت. بۇل, ەسٸرەسە, بٸر ەتنوس ٶكٸلدەرٸ شوعىرلانا قونىستانعان اۋداندارعا تٸكەلەي قاتىستى. جۇرتشىلىققا مەملەكەتتٸڭ ەتنوسارالىق قاتىناستار سالاسىندا جٷرگٸزٸپ وتىرعان ساياساتىن تٷسٸندٸرۋ كەرەك. ۇلتى ەرتٷرلٸ ازاماتتارىمىزدىڭ ٶزارا دوستىعى مەن تاتۋلىعى تۋرالى مىسالداردىڭ كٶپ ەكەنٸن كٶرسەتۋمٸز قاجەت.

جەرگٸلٸكتٸ قوعامداستىقتىڭ اسسامبلەيا مەن ونىڭ قوعامدىق قۇرىلىمدارىنىڭ جۇمىسىنا اتسالىسۋىنا مٷمكٸندٸك جاساۋ ٶتە ماڭىزدى. ەتنوستاردىڭ ٶزارا ارالاس-قۇرالاس ٶمٸر سٷرۋٸنە بارىنشا جاعداي جاساۋ قاجەت. بۇل, تٷپتەپ كەلگەندە, ەلٸمٸزدە بٸرىڭعاي جالپىۇلتتىق كوممۋنيكاتسييالىق كەڭٸستٸك قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. اسسامبلەيا كٶپۇلتتى حالىق تۇراتىن اۋداندارداعى جۇمىسقا باسا مەن بەرۋٸ كەرەك.

اسسامبلەيانىڭ قىزمەتٸن بٸرتٸندەپ ۇلتتىڭ ىقپالداستىق ەلەۋەتٸن كٷشەيتۋگە باعىتتاۋ كەرەك. سونداي-اق اسسامبلەيا ەتنومەدەني جەنە باسقا دا قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ قىزمەتٸنە تىڭ سەرپٸن بەرۋ مەسەلەسٸنە ايرىقشا نازار اۋدارۋى قاجەت. ولار ەتنوسارالىق كوممۋنيكاتسييانىڭ تيٸمدٸ جولدارىن قالىپتاستىرۋعا تيٸس. تٷرلٸ ەتنوستاردىڭ مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ اراسىندا قوعامدىق ديالوگتىڭ بولۋى ٶتە ماڭىزدى. جۇمىس تەسٸلٸ قازٸرگٸ زامانعا ساي بولعانى جٶن. ٷكٸمەت وسى ايتىلعان مەسەلەلەرگە نازار اۋدارۋى كەرەك.

ٷشٸنشٸ. كٶپمەدەنيەتتٸ ورتانى دامىتىپ, بارلىق ازاماتتىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مەڭگەرۋٸ ٷشٸن جٷيەلٸ قادامدار جاساۋ قاجەت.

جالپىۇلتتىق ازاماتتىق بٸرەگەيلٸك ەتنيكالىق ەرەكشەلٸكتەردٸ جوققا شىعارمايدى. ول ازاماتتىق قوعامنىڭ جاڭا مودەلٸنٸڭ نەگٸزٸن قالىپتاستىرۋدى كٶزدەيدٸ. قازاقستانداعى ەربٸر ەتنوستىڭ ٶز دەستٷرٸن, مەدەنيەتٸ مەن تٸلٸن دامىتۋعا مٷمكٸندٸگٸ بولدى جەنە بولا بەرەدٸ. بۇل, شىن مەنٸندە, جالپىۇلتتىق بٸرەگەيلٸگٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸ. سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ بارلىق ازاماتى مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ٶتكەنٸنە, بٷگٸنٸنە جەنە بولاشاعىنا, ۇلتىمىزدىڭ رەمٸزدەرٸنە جەنە ونىڭ مەدەني ٶزەگٸنە قاتىسى بار ەكەنٸن سەزٸنۋٸ كەرەك. مەن ايتقان "تٷرلٸ كٶزقاراس, بٸراق بٸرتۇتاس ۇلت", "بٸرلٸگٸمٸز ەرالۋاندىقتا", قاعيداتتارى مەكتەپكە دەيٸنگٸ, ورتا جەنە جوعارى بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ بەرٸك نەگٸزٸ بولۋعا تيٸس.

ۇلتتىق تەاترلار مەن ولاردىڭ شىن مەنٸندەگٸ حالىقتىق ۇجىمدارى شىعارماشىلىعىنىڭ مەنٸ زور. بۇل تەاترلاردىڭ ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ايماعىندا جەنە ٷلكەن ساحنالارىندا, سونداي-اق شەتەلدە گاسترولدٸك ساپارىن ۇيىمداستىرۋ قاجەت دەپ سانايمىن. قازاقستاننىڭ ەتنومەدەني ەرالۋاندىعى كٶركەم فيلمدەردە, تەلەحيكايالاردا, تەاترلاندىرىلعان قويىلىمداردا كٶرٸنٸس تابۋعا تيٸس.

قازاقستانداعى تٷرلٸ ەتنوستاردىڭ تٸلٸندە شىعاتىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن قولداۋعا ارنايى كٶڭٸل بٶلۋ قاجەت. ولار بٸرلٸك پەن ٶزارا تٷسٸنٸستٸككە نەگٸزدەلگەن قۇندىلىقتاردى جان-جاقتى ناسيحاتتاپ, جالپىۇلتتىق مەسەلەگە باسا مەن بەرۋٸ قاجەت. ەلٸمٸزدەگٸ ٷيلەسٸم مەن تاتۋلىقتى نىعايتۋعا ناقتى ٸستەرٸمەن ٷلەس قوسىپ جٷرگەن ازاماتتاردى جان-جاقتى كٶتەرمەلەۋ قاجەت.

قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ەكٸ سىيلىعىن تاعايىنداۋدى ۇسىنامىن. بٸرٸنشٸسٸ – ەدەبيەت پەن جۋرناليستيكا سالالارىنداعى ٷزدٸك جۇمىس ٷشٸن. ەكٸنشٸسٸ – مەدەنيەت پەن ٶنەر سالاسىنداعى ٷزدٸك شىعارمالار ٷشٸن. اتالعان سىيلىقتاردى جەكەلەگەن اۆتورلار دا, شىعارماشىلىق ۇجىمدار دا الا العانى ماڭىزدى. بۇل رەتتە سىياقى مٶلشەرٸ مەملەكەتتٸك سىيلىقتان كەم بولماۋعا تيٸس.

بۇعان قوسا جاڭا مەملەكەتتٸك ناگرادا – قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ "قوعام بٸرلٸگٸن نىعايتۋ جولىنداعى تابىستى ەڭبەگٸ ٷشٸن" وردەنٸن بەكٸتكەن جٶن. بۇل ناگرادانى العاشقى يەگەرلەرٸنە بيىل قازان ايىندا رەسپۋبليكا كٷنٸنە وراي تابىستاۋعا بولادى. ازاماتتارىمىزدىڭ ەلٸمٸزدەگٸ بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمدٸ ساقتاۋعا قوسقان ٷلەسٸن مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە مويىنداۋ جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸ نىعايتۋعا تىڭ سەرپٸن بەرەتٸنٸنە سەنٸمدٸمٸن.

جالپى, ەلٸمٸزدٸڭ گەرالديكالىق بەلگٸلەرٸن ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ جٶنٸندە ويلانۋىمىز كەرەك. ول ازاماتتارعا جاقىن ەرٸ تٷسٸنٸكتٸ, ەلەمنٸڭ وزىق تەجٸريبەلەرٸنە ساي جەنە حالقىمىزدىڭ ەرەكشە بٸرەگەيلٸگٸن تانىتاتىنداي بولۋعا تيٸس. بۇل مەسەلەنٸ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ كەزەكتٸ وتىرىسىندا تالقىلايمىز.

بارلىق ازاماتتىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مەڭگەرۋ مەسەلەسٸ ساياساتىمىزدىڭ ستراتەگييالىق باعىتى بولىپ قالا بەرەدٸ. قازاق تٸلٸ – ازاماتتىق ينتەگراتسييانىڭ تيٸمدٸ قۇرالى, مەدەني-رۋحاني تۇتاستىقتىڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ. سونداي-اق قازاق تٸلٸ عىلىمي پروگرەسس پەن بٸلٸمنٸڭ وزىق جەتٸستٸكتەرٸنە جول اشاتىن قۇرالعا اينالۋى كەرەك.

بۇل – تەك سالالىق مينيسترلٸكتەردٸڭ عانا ەمەس, بٷكٸل قوعام بولىپ شەشەتٸن تاريحي مٸندەت. وسى رەتتە اسىراسٸلتەۋشٸلٸك پەن داڭعازالىققا جول بەرمەي, پاراساتتى ەرٸ دەيەكتٸ تٷردە ەرەكەت ەتكەن جٶن. مەملەكەتتٸك تٸلدٸ وقىماعان جەنە تيٸستٸ دەڭگەيدە مەڭگەرمەگەن ازاماتتار تٸل بٸلمەگەنٸ ٷشٸن قىسىم كٶرمەۋگە تيٸس. سونىمەن قاتار بٸزدٸڭ قوعامدا مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ٷيرەنۋ, ونى بٸلۋگە ۇمتىلۋ قالىپتى جاعدايعا اينالۋى قاجەت.

قازاق تٸلٸنە سۇرانىس ارتقاندا عانا ول كٶپشٸلٸك كەڭ قولداناتىن تٸل بولادى. تٷپتەپ كەلگەندە, بٸرنەشە تٸل بٸلۋ – ەر ادامنىڭ مەدەنيەتتٸلٸگٸنٸڭ بەلگٸسٸ. ال مەملەكەتتٸك تٸلدٸ, ەسٸرەسە انا تٸلٸن, ياعني قازاق تٸلٸن بٸلۋ – قانداي دا بٸر ازاماتتىڭ مەدەني ٶرەسٸ, ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸگٸ قانشالىقتى بيٸك ەكەنٸن بٸلدٸرەدٸ. سونداي-اق قانشالىقتى پاتريوت ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. 

جالپى, مەملەكەتتٸك تٸل تٶڭٸرەگٸندە وڭ كٶزقاراس ۇستانۋ قاجەت. تٸل مەسەلەسٸنە قاتىستى بارلىق پٸكٸرتالاس ەتنيكالىق ەمەس, ازاماتتىق جەنە ساياسي سيپاتقا يە ەكەنٸن تٷسٸنۋ ماڭىزدى. بۇل مەسەلەدە كەز كەلگەن جٶنسٸز ەرەكەتتٸڭ سالدارى اۋىر, تٸپتٸ قايعىلى بولۋى مٷمكٸن.

تٶرتٸنشٸ. اسسامبلەيانىڭ ساياسي پارتييالارمەن جەنە مەملەكەتتٸك ورگاندارمەن ٶزارا قارىم-قاتىناسىن كٷشەيتۋ كەرەك.

بۇل جۇمىستى ورتالىقتا جەنە ايماقتاردا جٷرگٸزگەن جٶن. بٸز اۋقىمدى ساياسي رەفورمالاردىڭ نەتيجەسٸندە شىنايى پٸكٸر الۋاندىعىنا قول جەتكٸزدٸك. ەرينە, ەر ساياساتكەردٸڭ ٶز پٸكٸرٸ بولۋى ورىندى. ەلٸمٸزدٸ دامىتۋ, كٷندەلٸكتٸ مەسەلەلەردٸ شەشۋ تۋرالى كٶزقاراستار ٷنەمٸ بٸردەي بولا بەرمەيدٸ. بۇل – تٷسٸنٸكتٸ. الايدا ەل بٸرلٸگٸن ساقتاۋعا كەلگەندە بٸز جۇدىرىقتاي جۇمىلا بٸلۋٸمٸز كەرەك.

ەتنوسارالىق كەلٸسٸم ساياساتىندا سٶز بەن ٸس بٸر جەردەن شىعۋعا تيٸس. اسسامبلەيا ساياسي پارتييالارمەن اقىلداسىپ, كەڭەسٸپ وتىرۋى قاجەت. سوندا بٸرلٸگٸمٸزدٸ نىعايتامىز. ەتنوسارالىق قاتىناسقا قاتىستى كەز كەلگەن ارانداتۋدىڭ جولىن كەسەمٸز. 

پارتييالاردى ورتاق ٸسكە جۇمىلدىرۋدىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى جولى – پارلامەنتتە دەپۋتاتتىق بٸرلەستٸك قۇرۋ. اسسامبلەيادان سايلانعان بەس سەناتور بۇل شارۋانىڭ باسى-قاسىندا جٷرۋٸ كەرەك. ەتنوسارالىق قاتىناس سالاسىنداعى ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ينستيتۋتتارىن دامىتۋ – ماڭىزدى مٸندەتتٸڭ بٸرٸ. اسسامبلەيا بۇل جۇمىستى ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ قىزمەتٸن ٷيلەستٸرۋ ارقىلى اتقارۋدا.

وسىندا مينيسترلٸكتەردٸڭ, مەكەمەلەردٸڭ, ايماقتاردىڭ, پارلامەنتتٸڭ جەنە پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ باسشىلارى وتىر. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ – اسسامبلەيا مٷشەسٸ. اسسامبلەيا قىزمەتٸنە بەلسەنە اتسالىسۋ – بارشاڭىزعا ورتاق مٸندەت. اسسامبلەيا دا ەكٸمدٸكتەر مەن مەسليحاتتاردىڭ جۇمىسىنا اتسالىسۋى قاجەت. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, اسسامبلەيا جەنە بيلٸك ورگاندارى ٶزارا تىعىز بايلانىستا بولۋعا تيٸس. مۇنىڭ ايرىقشا مەنٸ بار. قۇزىرەتتەردٸ جوعارىدان تٶمەنگە بەرۋ ٸسٸندە وسى مەسەلەنٸ ەسكەرگەن جٶن. مەملەكەتتٸك ورگان باسشىلارى اسسامبلەيا ٶكٸلدەرٸمەن تۇراقتى كەزدەسٸپ وتىرۋى قاجەت. مۇنداي كەزدەسۋلەر كەم دەگەندە جارتى جىلدا بٸر رەت ٶتكٸزٸلۋٸ كەرەك.

اسسامبلەيانىڭ بارلىق نەگٸزگٸ جۇمىسى جەرگٸلٸكتٸ جەردە, ياعني حالىق اراسىندا جٷرگٸزٸلۋگە تيٸس. وسى سەسسييادا جٷكتەلگەن مٸندەتتەردٸڭ جٷزەگە اسىرىلۋى عانا ەمەس, سونداي-اق جالپى رەفورمالاردىڭ تابىستى بولۋى دا ايماقتىق اسسامبلەيالار مەن جەرگٸلٸكتٸ ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەرگە تٸكەلەي بايلانىستى.

اسسامبلەيا كٶپتەگەن يگٸلٸكتٸ ٸسكە ۇيىتقى بولىپ جٷر. مەسەلەن, رەكوردشى سەرگەي تسىرۋلنيكوۆ "100 اۋىل" جوباسى بويىنشا باستاما كٶتەردٸ. ول اۋىلدىق جەردەگٸ 100 مەكتەپتٸ سپورتقا قاجەتتٸ قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتتٸ. مۇنىڭ بەرٸن بيۋدجەتتەن قارجى سۇراماي جٷزەگە اسىردى.

"ٷيدە سٶيلە" اتتى جوبانىڭ اياسىندا اۋلا كلۋبتارى اشىلىپ جاتىر. تۇرعىندار سول جەردە باس قوسىپ, قازاق تٸلٸن ٷيرەنە باستادى. ەكٸمدٸكتەر وسىنداي ۇتىمدى باستامالارعا بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋگە تيٸس. ەتنومەدەني بٸرلەستٸكتەردٸڭ جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكپەن تٸكەلەي قاتىناس ورناتۋى ماڭىزدى.

بەسٸنشٸ. بٸزدٸڭ ەتنوساياساتىمىز بٸرتۇتاس بولىپ, دەيەكتٸ تٷردە جٷرگٸزٸلۋگە تيٸس.

سونداي-اق عىلىمي تۇجىرىمدارعا نەگٸزدەلۋٸ قاجەت. وسى سالاداعى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ بارىسىندا مەنٸڭ سايلاۋ الدىنداعى تۇعىرنامام جەنە باسقا دا ستراتەگييالىق قۇجاتتار باسشىلىققا الىنۋى كەرەك. مىسالى, قازٸر ەلەۋمەتتٸك سالادا جٷيەلٸ ٶزگەرٸستەر جاسالىپ جاتىر.

مەن جاقىندا ەلەۋمەتتٸك كودەكسكە قول قويدىم. مۇنداي ماڭىزدى قۇجات تمد مەملەكەتتەرٸ ٸشٸندە العاش رەت قولدانىسقا ەنگٸزٸلٸپ وتىر. بۇل كودەكس ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا ەلەۋمەتتٸك ساياساتىن ايقىندايدى, مەملەكەت پەن ازاماتتار اراسىنداعى قارىم-قاتىناستىڭ مٷلدە جاڭا ٷلگٸسٸن قالىپتاستىرادى. سونداي-اق جاڭا ەلەۋمەتتٸك كەلٸسٸمنٸڭ نەگٸزٸن قالايدى. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, جاڭا كودەكس بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ تالاپتارىمەن مەيلٸنشە ٷندەسەدٸ.

سول سيياقتى, ەتنوساياسات تا مەملەكەتتٸڭ باسىمدىقتارىنا تولىق ساي كەلۋٸ كەرەك. مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن كەشەندٸ تالداۋ قاجەت. ٷكٸمەت جىل سوڭىنا دەيٸن ۇلتتىڭ قالىپتاسۋ پروتسەسٸنٸڭ قازٸرگٸ جاي-كٷيٸنە تالداۋ جاسالعان جەنە تيٸستٸ ٶزەكتٸ ۇسىنىستار بەرٸلگەن ساراپتامالىق بايانداما ەزٸرلەۋٸ كەرەك. وسى مەسەلەگە قاتىستى عىلىمي زەرتتەۋلەرگە باسا نازار اۋدارۋ قاجەت.

مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ عىلىمي ۇسىنىمدارعا نەمقۇرايلى قاراپ, كٶبٸنەسە ەسكەرۋسٸز قالدىرۋى – بۇل, جالپى, مۇقييات قاراستىراتىن ماڭىزدى مەسەلە. سالالىق مينيسترلٸكتەردەن, مەملەكەتتٸك باسقارۋ اكادەميياسىنان دەل وسى سالاداعى عىلىمي-تالداۋ جۇمىستارىنىڭ ساپاسىن جەنە پراكتيكالىق تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ جٶنٸندە ناقتى ۇسىنىستار كٷتەمٸن. بۇل – ٶتە ماڭىزدى.

قۇرمەتتٸ جيىنعا قاتىسۋشىلار!

بٷگٸنگٸ سەسسييانىڭ تاقىرىبى الداعى ماقسات-مٸندەتتەردٸڭ ٶتە ٶزەكتٸ ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. كەشەدەن بەرٸ ايتىلعان ۇسىنىستار مۇقييات قارالىپ, مٸندەتتٸ تٷردە جۇمىس بارىسىندا ەسكەرٸلەتٸن بولادى. مينيسترلٸكتەرگە جەنە باسقا دا قۇزىرلى مەكەمەلەرگە تيٸستٸ تاپسىرما بەرٸلەدٸ.

اسسامبلەيا ٶزٸن شىنايى دەموكراتييالىق قاعيداتتار مەن قۇندىلىقتارعا سٷيەنەتٸن ەرٸ ونى ناقتى جٷزەگە اسىراتىن اسا ماڭىزدى قوعامدىق-ساياسي ينستيتۋت رەتٸندە تانىتتى. قحا ەرتٷرلٸ مەدەنيەتتٸڭ قاتار دامۋىنا جەنە ٶزارا قارىم-قاتىناسىنا قاتىستى قاعيداتتاردى سەتتٸ جٷزەگە اسىرىپ كەلەدٸ. بۇل – قازٸرگٸ ەلەمنٸڭ ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەسٸ.

ەلەمدەگٸ قاقتىعىستار مەن سوعىستاردىڭ بەرٸ ۇلتتىق تەكاپپارلىقتان, ٶزگە ەتنوس ٶكٸلٸنە جەنە ٶزگە ۇلتقا جاقىن ادام نە دوس دەپ قاراعىسى كەلمەۋ سالدارىنان تۋىندايدى. ناعىز پاتريوتيزمدٸ ۇلتتىق مەنمەندٸكپەن ەش شاتاستىرماۋ كەرەك. سوندىقتان بٸز اسسامبلەيانى ودان ەرٸ دامىتامىز. ونىڭ جۇمىس ٸستەۋ تەسٸلدەرٸن جەتٸلدٸرٸپ, قۇرامىن ٷنەمٸ جاڭارتىپ وتىرامىز.

بٸز – بٸر ەلدٸڭ پەرزەنتٸ, بٸر حالىقتىڭ ۇل-قىزىمىز! ۇلى دالانىڭ ۇلان-عايىر جەرٸندە بەرٸمٸزگە ورىن جەتەدٸ. وسى كيەلٸ مەكەندە بەرٸمٸزدٸڭ دە كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتايتىن جەنە سول ٷشٸن ەڭبەك ەتٸپ, ٶمٸر سٷرەتٸن قاستەرلٸ دٷنيەلەرٸمٸز بار.

قازاقستاننىڭ بولاشاعى, بالالارىمىزدىڭ تاعدىرى, اتا-بابا مۇراسى – بەرٸ ٶز قولىمىزدا. بٸز ۋاقىتتىڭ كەز كەلگەن سىن-قاتەرٸنە ەڭسەمٸزدٸ تٸك ۇستاپ قارسى تۇرامىز. بٸز – بٸرتۇتاس حالىقپىز, بٸز بارلىق سىناقتى ەڭسەرەمٸز.

ەربٸر وتانداسىمنىڭ بويىنان شىنايى پاتريوتيزمنٸڭ, جوعارى ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸڭ, ٶز ٸسٸنە دەگەن ادالدىقتىڭ ٷلگٸسٸن كٶرەمٸن. دەل وسى قاسيەتتەر – ەدٸلەتتٸ قازاقستاندى سەتتٸ قۇرۋدىڭ كەپٸلٸ!

بٷگٸن اسسامبلەيا سەسسيياسىندا زامانىمىزدىڭ قاھارماندارىنا, ەڭبەك ادامى مەن ناعىز ازاماتتىڭ ٷلگٸسٸن كٶرسەتٸپ جٷرگەن جاندارعا العىس ايتۋعا رۇقسات ەتٸڭٸزدەر. سٸزدەردٸ لايىقتى ماراپاتتارىڭىزبەن قۇتتىقتايمىن! جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸ نىعايتىپ, قازاقستاننىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسا بەرەتٸندەرٸڭٸزگە سەنٸمدٸمٸن.

قۇرمەتتٸ اسسامبلەيا مٷشەلەرٸ! قادٸرلٸ وتانداستار!

سەسسييانىڭ سوڭىندا مىناداي مەسەلەگە نازار اۋدارعىم كەلەدٸ. قازاقستان ەتنوسارالىق تاتۋلىق پەن كەلٸسٸمدٸ ساقتاۋ ٷشٸن ەردايىم ورنىقتى جەنە ساليقالى ساياسات جٷرگٸزەدٸ. بۇل – مەملەكەتٸمٸز ٷشٸن مىزعىماس ۇستانىم. قازٸر دٷنيەجٷزٸ كٷردەلٸ كەزەڭدٸ باستان ٶتكەرۋدە. ەلەمدە تٷبەگەيلٸ ٶزگەرٸستەر بولىپ جاتىر. جاھاندىق دەڭگەيدە جاڭا سىن-قاتەرلەر پايدا بولدى. بٸز زاماننىڭ وسىنداي قيىندىعىنا قاراماستان, كەلەشەككە نىق سەنٸممەن قادام باسىپ وتىرمىز.

ەدٸلەتتٸ قازاقستان كٶز الدىمىزدا قۇرىلىپ جاتىر. ەرقايسىمىز تٷرلٸ قورقىنىشتاردىڭ, ستەرەوتيپتەر مەن جالعان سەنٸمنٸڭ شىرماۋىندا قالساق تا, ارتقا جالتاقتاماي, العا قادام باسۋىمىز كەرەك.

ەلٸمٸزدٸڭ بارشا ازاماتىنىڭ تاعدىرى جالپىۇلتتىق بٸرلٸگٸمٸزبەن استاسىپ جاتىر. قازاقستان – بٸرتۇتاس ۇلت, ەلٸمٸزدٸ ەربٸر ەتنوسى دوستىقتى, ٷيلەسٸم پەن كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋعا ٶزٸنٸڭ ٶلشەۋسٸز ٷلەسٸن قوسىپ وتىرعان كوماندا دەپ ايتۋعا بولادى.

بٸز ٶزٸمٸزدٸڭ ٸرگەلٸ قۇندىلىقتارىمىزعا بەرٸك بولۋىمىز كەرەك. بەرٸمٸز جەنە ەرقايسىمىز ٷشٸن قۋاتتى مەملەكەت پەن ەدٸلەتتٸ قوعام قۇرۋ جولىن تاباندى تٷردە جالعاستىرا وتىرىپ, ەلٸمٸزدٸ ازاتتىق پەن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ مىزعىماس تٸرەگٸنە اينالدىرا الاتىنىمىزعا سەنٸمدٸمٸن.

ىنتىماعى بەكەم جۇرتتىڭ بولاشاعى باياندى بولادى. بٸز بەرٸمٸز بٸر ەل بولىپ, تاتۋلىق پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ ٷشٸن ەڭبەك ەتەمٸز. ەل بٸرلٸگٸن نىعايتۋ جەنە وتانىمىزدى ٶركەندەتۋ – قاسيەتتٸ پارىز.

بارشاڭىزعا اماندىق, باق-بەرەكە تٸلەيمٸن! ەلٸمٸز – بٸر! حالقىمىز دا – بٸر بولسىن!