كەلەر جىلى Arman-PV باسپاسىنىڭ قۇرىلعانىنا 25 جىل تولادى. شيرەك عاسىرعا جۋىق ۋاقىتتىڭ باسىم بٶلٸگٸندە بٸز مەكتەپ وقۋلىعىن ەزٸرلەۋمەن اينالىسىپ كەلەمٸز. وسى جىلدار ٸشٸندە بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارى جاڭاردى, وقىتۋ ەدٸستەمەسٸنە جاڭا ۇعىمدار ەندٸ, تسيفرلىق تەحنولوگييا مەكتەپ ٶمٸرٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸنە اينالدى. بٸرنەشە بۋىن وقۋشى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتاپ, تٷلەپ ۇشتى. ال باسپا رەداكتسيياسىندا ٶزگەرمەيتٸن بٸر كەسٸبي سۇراق بار: بالاعا بٸلٸمدٸ قالاي انىق, دەل ەرٸ قىزىقتى جەتكٸزەمٸز?
بيىل 3-سىنىپقا ارنالعان جاڭا وقۋلىقتار جەنە وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەرمەن جۇمىس ٸستەگەندە وسى ساۋال تاعى دا الدىڭعى قاتارعا شىقتى. ٷشٸنشٸ سىنىپ وقۋشىسى, شامامەن توعىز جاستا. بۇل جاستا بالا مەتٸندٸ وقىپ, مازمۇنىن تٷسٸنۋمەن قاتار, ٶز پٸكٸرٸن ايتا باستايدى, سەبەپ ٸزدەيدٸ, كٶرگەنٸ مەن ەستٸگەنٸن سالىستىرادى. ونىڭ «نەگە?» دەگەن سۇراعى كٶبەيەدٸ. وقۋلىق سول تابيعي قىزىعۋشىلىقتى دۇرىس ارناعا بۇرا بٸلۋٸ كەرەك.
باس رەداكتور رەتٸندە قولجازبانى وقىعاندا ەڭ الدىمەن مەتٸننٸڭ بالاعا قالاي جەتەتٸنٸن قارايمىن. عىلىمي دەلدٸك, وقۋ ماقساتى, تٸل تازالىعى, تاپسىرمانىڭ قيسىنى – بۇلاردىڭ بەرٸ وقۋلىق جاساۋدىڭ قالىپتاسقان كەسٸبي تالاپتارى. بٸزدٸڭ رەداكتسييا ٷشٸن بۇل كٷندەلٸكتٸ جۇمىستىڭ جٷيەسٸ.
كٶپ جىلعى تەجٸريبە بٸر نەرسەنٸ انىق كٶرسەتتٸ: باستاۋىش سىنىپ وقۋلىعىنىڭ تٸلٸ جەڭٸل بولعانىمەن, مازمۇنى جەڭٸل-جەلپٸ بولماۋعا تيٸس. كٷردەلٸ ۇعىمدى قاراپايىم ەرٸ دەل جەتكٸزۋ, بالانىڭ جاس ەرەكشەلٸگٸنە ساي تاپسىرما قۇرۋ, ونىڭ ٶزدٸگٸنەن وي قورىتۋىنا مٷمكٸندٸك بەرۋدە كەسٸبي شەبەرلٸك وسى تۇستا تانىلادى.
اۆتورلىق مەكتەپ – وقۋلىق ساپاسىنىڭ ٶزەگٸ
بيىل Arman-PV باسپاسىندا قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندە بٸلٸم الاتىن 3-سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان قازاق تٸلٸ, ماتەماتيكا جەنە دٷنيەتانۋ پەندەرٸ بويىنشا جاڭا وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەر ەزٸرلەندٸ.
قازاق تٸلٸندە بٸلٸم الاتىن وقۋشىلارعا ارنالعان «قازاق تٸلٸ» وقۋلىعىنىڭ اۆتورلارى – سالتانات نۇربەكوۆا, گٷلجان تەڭگەباەۆا, ايناگٷل ەدٸلوۆا, مارييا شٶكٸباسوۆا جەنە گٷلشيرا سۇلتانوۆا. ورىس تٸلٸندە وقىتاتىن مەكتەپتەرگە ارنالعان قازاق تٸلٸ وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەنٸن باحىتگٷل كاپاسوۆا, باقىتگٷل شٶكەەۆا, مانشۋك كاباسوۆا جەنە اسەمگٷل وماروۆا ەزٸرلەدٸ.
ماتەماتيكا وقۋلىقتارىنىڭ قازاق جەنە ورىس تٸلدەرٸندەگٸ نۇسقالارىن ەزٸرلەۋگە لاريسا كاينباەۆا مەن مانات پارمەنوۆا قاتىستى. قازاق تٸلٸندەگٸ اۆتورلىق توپ قۇرامىندا التىناي تەميرحانوۆا, ورىس تٸلٸندەگٸ نۇسقادا نادەجدا يۋششەنكو ەڭبەك ەتتٸ. «دٷنيەتانۋ» وقۋلىعىن ەلميرا باپيەۆا, دينا سماعۇلوۆا جەنە شولپان پارمەنوۆا جازسا, «پوزنانيە ميرا» وقۋلىعى گۋلميرا اسپانوۆا, جانارا جاكسىلىكوۆا جەنە ناتاليا ماراحوۆانىڭ اۆتورلىعىمەن ەزٸرلەندٸ.
بٸزدٸڭ اۆتورلار اراسىندا تەجٸريبەلٸ پەداگوگتەر, ەدٸسكەرلەر, ٶز پەنٸنٸڭ مازمۇنىن تەرەڭ بٸلەتٸن ماماندار جەتكٸلٸكتٸ. ولار مەكتەپتەگٸ ناقتى وقۋ ٷدەرٸسٸن بٸلەدٸ, بالانىڭ قاي تاقىرىپتا كٸدٸرەتٸنٸن, قانداي تاپسىرما ونىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتاتىنىن تەجٸريبەدەن تانيدى.
رەداكتسييا مەن اۆتور اراسىنداعى جۇمىس تا وسى كەسٸبي ورتادا جٷرەدٸ. بٸز وقۋ ماقساتىنىڭ قالاي اشىلعانىن, تاقىرىپتار اراسىنداعى ساباقتاستىقتى, مەتٸن مەن تاپسىرمانىڭ ٶزارا بايلانىسىن, بالانىڭ جاس ەرەكشەلٸگٸن قارايمىز. بٸر پەنگە جاراسقان ەدٸس ەكٸنشٸ پەنگە دەل كەلە بەرمەيدٸ. ماتەماتيكانىڭ ٶز قيسىنى, تٸل پەنٸنٸڭ ٶز ىرعاعى, دٷنيەتانۋدىڭ زەرتتەۋشٸلٸك سيپاتى بار. وقۋلىقتىڭ بولمىسىن سول پەننٸڭ تابيعاتىنان ٸزدەۋ كەرەك.
مەن ٷشٸن جاقسى اۆتوردىڭ بٸر قاسيەتٸ ەرەكشە باعالى: ول بالانىڭ مٷمكٸندٸگٸن دۇرىس باعالاي بٸلەدٸ. بالانى تىم قارابايىر دەڭگەيدە قابىلداۋ دا, وعان ەرەسەكتەردٸڭ تٸلٸمەن سٶيلەۋ دە وقۋلىقتىڭ ساپاسىنا ەسەر ەتەدٸ. توعىز جاستاعى وقۋشىنىڭ ويلاۋعا, بايقاۋعا, تۇجىرىم جاساۋعا قابٸلەتٸ مول. اۆتوردىڭ مٸندەتٸ سول قابٸلەتتٸ وياتاتىن مازمۇن ۇسىنۋ.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ كەيٸنگٸ جىلدارى «ادال ازامات», «تازا قازاقستان», «زاڭ مەن تەرتٸپ» قاعيداتتارىنا, كٸتاپ وقۋ مەدەنيەتٸنە, ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸككە, تاريحي-مەدەني مۇراعا ۇقىپتى قاراۋعا ايرىقشا مەن بەرٸپ كەلەدٸ. بۇل ۇستانىمداردىڭ بٸلٸم مازمۇنىنان كٶرٸنٸس تابۋى ۋاقىتتىڭ تالابى.
باستاۋىش سىنىپتا قۇندىلىقتى بالانىڭ ٶز ٶمٸرٸنە جاقىن جاعدايلار ارقىلى جەتكٸزۋ نەتيجەلٸ. ادالدىق تۋرالى سٶز بولعاندا شىن سٶيلەۋ, ۋەدەسٸندە تۇرۋ, دوسىنا كٶمەكتەسۋ سەكٸلدٸ ەرەكەتتەر ونىڭ تٷسٸنٸگٸنە جاقىن. «تازا قازاقستان» يدەياسى ٶز كٸتابى مەن پارتاسىنا ۇقىپتى قاراۋدان, مەكتەپ اۋلاسىن تازا ۇستاۋدان, تابيعاتقا جاناشىر بولۋدان باستالادى. ال تەرتٸپتٸ كەزەك كٷتۋ, ورتاق ەرەجەنٸ ساقتاۋ, ٶزگەنٸڭ قۇقىعىن سىيلاۋ ارقىلى تانيدى.
جاڭا وقۋ-ەدٸستەمەلٸك كەشەندەردە بٸز وسى تابيعي بايلانىستى ساقتاۋعا ۇمتىلدىق. وقۋشى مەتٸندەگٸ جاعدايدى ٶز ٶمٸرٸمەن سالىستىرىپ, ەرەكەتكە باعا بەرٸپ, ٶز شەشٸمٸن ايتۋعا مٷمكٸندٸك الۋى كەرەك. دايىن تۇجىرىمنان گٶرٸ, بالانىڭ ٶزٸ كەلگەن قورىتىندىسى ساناسىندا ۇزاق ساقتالادى.
وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ جۇلدىز سٷلەيمەنوۆانىڭ تاپسىرماسىمەن وقۋلىقتارعا قوسىمشا مازمۇندىق ساراپتاما جٷرگٸزٸلە باستاعاندا بٸز بۇل جۇمىستى بٸلٸم مازمۇنىنا قويىلاتىن ورتاق كەسٸبي تالاپتىڭ جالعاسى رەتٸندە قابىلدادىق. ساراپتاما بارىسىندا «ادال ازامات», «تازا قازاقستان», زاڭ مەن تەرتٸپكە قۇرمەت, وقۋ مەدەنيەتٸ, ازاماتتىق جاۋاپكەرشٸلٸك, پاتريوتيزم, ۇلتتىق تاريحي-مەدەني مۇراعا ۇقىپتى كٶزقاراس سەكٸلدٸ باسىمدىقتاردىڭ قولجازبالاردا قالاي كٶرٸنٸس تاپقانى زەردەلەندٸ.
بٸزدٸڭ جاڭا وقۋلىقتارىمىز بۇل باعىتتاردى ەزٸرلەۋدٸڭ العاشقى كەزەڭٸنەن باستاپ ەسكەردٸ. ٶيتكەنٸ باسپا ٷشٸن مەملەكەتتٸك بٸلٸم ساياساتى مەن قوعامنىڭ قۇندىلىقتىق سۇرانىسىن تٷسٸنۋ كٶپ جىلدان بەرٸ قالىپتاسقان جۇمىس قاعيداتى.
سوڭعى جىلدارى وقۋشىنىڭ اقپاراتتى قابىلداۋ ماشىعى ايتارلىقتاي ٶزگەردٸ. بالا مەتٸننٸڭ مەنٸن تٷسٸنگٸسٸ كەلەدٸ, سۇراق قويادى, سالىستىرادى, ٶز ويىن دەلەلدەۋگە تالپىنادى. جاڭا وقۋلىقتىڭ مازمۇنى دا وسى تانىمدىق بەلسەندٸلٸكتٸ قولداۋى كەرەك.
3-سىنىپقا ارنالعان ماتەماتيكا وقۋلىقتارىندا كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرمەن ساباقتاس ەسەپتەر, لوگيكالىق ويلاۋعا جەنە ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىققا باعىتتالعان تاپسىرمالار قامتىلعان. بالا ەسەپتٸڭ امالىن ورىنداپ بولعان سوڭ, ونىڭ شەشۋ جولىن تٷسٸنۋٸ, العان بٸلٸمٸن باسقا جاعدايدا قولدانا بٸلۋٸ ماڭىزدى.
«دٷنيەتانۋ» جەنە «پوزنانيە ميرا» وقۋلىقتارىنىڭ مازمۇنى بالانىڭ ٶزٸ ٶمٸر سٷرٸپ وتىرعان ورتانى كەڭٸرەك تانىپ-بٸلۋٸنە قۇرىلعان. وقۋشى ەۋەلٸ وتباسى مەن جاقىن ورتاسىنداعى قارىم-قاتىناستارعا ٷڭٸلٸپ, ورتاق قۇندىلىقتاردىڭ مەنٸن تٷسٸنەدٸ, ودان ەرٸ قوعام, تۋعان ٶلكە, ەل تاريحى تۋرالى تانىمىن كەڭەيتەدٸ. تابيعات قۇبىلىستارىن باقىلاپ, ادام مەن قورشاعان ورتانىڭ بايلانىسىن زەرتتەيدٸ. ەلگە بەلگٸلٸ تۇلعالار, باتىرلار مەن تاريحي وقيعالار تۋرالى ماتەريالدار بالانىڭ ٶتكەنگە قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ, تۋعان جەرٸ مەن وتانى تۋرالى العاشقى تاريحي تٷسٸنٸگٸن قالىپتاستىرادى. وسى پەن ارقىلى وقۋشى ٶزٸن وتباسىنىڭ, قوعامنىڭ جەنە ەلدٸڭ بٸر مٷشەسٸ رەتٸندە تاني باستايدى.
حالىقارالىق بٸلٸم تەجٸريبەسٸندە دە فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىق, زەرتتەۋشٸلٸك ويلاۋ, بٸلٸمدٸ ٶمٸرلٸك جاعدايدا قولدانۋ مەسەلەسٸنە نازار كٷشەيٸپ وتىر.
فيزيكاعا قىزىعۋشىلىق مەكتەپتەن باستالادى
جۋىردا فيزيكادان 56-شى حالىقارالىق وليمپيادادا – International Physics Olympiad (IPhO 2026) قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ بەس مٷشەسٸ دە التىن مەدال يەلەنگەنٸ تۋرالى قۋانىشتى حاباردى ەستٸدٸك. بەس وقۋشىنىڭ بەس التىن الۋى ەل ٷشٸن تاريحي نەتيجە. جاس فيزيكتەرٸمٸزدٸڭ بۇل جەتٸستٸگٸنە بٸز دە شىن جٷرەكتەن قۋاندىق.
Arman-PV باسپاسىندا فيزيكا پەنٸ بويىنشا 7-سىنىپتان 11-سىنىپقا دەيٸنگٸ فيزيكا وقۋلىقتارىنىڭ تولىق جەلٸسٸ بار. بەس سىنىپتى قامتيتىن بۇل وقۋلىقتاردى ەزٸرلەۋدە پەننٸڭ ساباقتاستىعىنا, فيزيكالىق ويلاۋدى قالىپتاستىرۋعا, زاڭدىلىقتاردى تٷسٸنۋگە جەنە ەسەپ شىعارۋ داعدىسىن دامىتۋعا مەن بەرٸلٸپ كەلەدٸ.
سوندىقتان بەس جاس فيزيگٸمٸزدٸڭ تاريحي جەڭٸسٸن كٶرگەندە, وقۋلىق ەزٸرلەيتٸن مامان رەتٸندە مەكتەپتە قالاناتىن پەندٸك نەگٸزدٸڭ مەنٸن تاعى بٸر رەت ويلايسىڭ. بٷگٸن 7-سىنىپتا فيزيكامەن جٷيەلٸ تانىسىپ وتىرعان وقۋشىنىڭ ەرتەڭ ينجەنەر, زەرتتەۋشٸ نەمەسە عالىم اتانۋى ەبدەن مٷمكٸن.
شيرەك عاسىرلىق تەجٸريبە جەنە جاڭا تەحنولوگييا
كەلەر جىلى Arman-PV باسپاسىنا 25 جىل تولادى. وسى ۋاقىت ٸشٸندە بٸز مەكتەپ وقۋلىعىن ەزٸرلەۋدٸڭ ٷلكەن كەسٸبي تەجٸريبەسٸن جيناقتادىق. بٸلٸم بەرۋ سالاسىنداعى ٶزگەرٸستەردٸ باقىلاپ, جاڭا ەدٸستەمەلٸك باعىتتاردى جۇمىسىمىزعا ەنگٸزٸپ كەلەمٸز.
بٷگٸندە سول جۇمىستىڭ تاعى بٸر ارناسى - تسيفرلىق بٸلٸم بەرۋ. Ekitap.kz پلاتفورماسى سەگٸز جىلدان بەرٸ مەملەكەتتٸك بٸلٸم ستاندارتىنا ساي ەلەكتروندى وقۋلىقتار, ينتەراكتيۆتٸ تاپسىرمالار مەن قوسىمشا ماتەريالداردى ۇسىنىپ كەلەدٸ. قازٸر پلاتفورمادا Arman AI سۇراق-جاۋاپ قۇرالى جۇمىس ٸستەيدٸ. ونىڭ جاۋاپتارى وقۋ ماتەريالىنا, پەن مازمۇنىنا جەنە بٸلٸم ستاندارتىنا سٷيەنەدٸ.
تەحنولوگييا داميدى, بٸلٸم الۋ قۇرالدارى جاڭارادى. بٸزدٸڭ كەسٸبي مٸندەتٸمٸز سول مٷمكٸندٸكتەردٸ ساپالى مازمۇنمەن ۇشتاستىرۋ. شيرەك عاسىرعا جۋىق باسپا تەجٸريبەسٸ بٸزگە بٸر اقيقاتتى ٷيرەتتٸ: ەر بۋىننىڭ ٶز سۇراعى بار, بٸراق بالانىڭ جاقسى وقۋلىققا دەگەن قاجەتٸ ٶزگەرمەيدٸ. بٸز ٷشٸن وقۋلىق ەزٸرلەۋ - قالىپتاسقان كەسٸبي مەكتەپ, اۆتورلار مەن رەداكتورلاردىڭ ورتاق ەڭبەگٸ, بٸلٸم سالاسىنداعى ۇزاق جىلدىق تەجٸريبەنٸڭ جالعاسى.
ايگٷل بەكبولاتوۆا,
Arman-PV باسپاسىنىڭ باس رەداكتورى
