تٸل مەسەلەسٸنە دەگەن نەمقۇرايدىلىق ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزگە قاتەر تٶندٸرۋٸ مٷمكٸن - پرەزيدەنت

تٸل مەسەلەسٸنە دەگەن نەمقۇرايدىلىق ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزگە قاتەر تٶندٸرۋٸ مٷمكٸن  - پرەزيدەنت

مەملەكەتتٸك تٸلدٸ دامىتۋ ٸسٸندە قىزبالىققا سالىنىپ, ونىڭ قولدانۋ اياسىن كٷشپەن كەڭەيتۋگە ۇمتىلۋدىڭ كەرٸ ەسەرٸ بولارى انىق. بۇل تۋرالى مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ رەسپۋبليكالىق «انا تٸلٸ» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا ايتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".

«انا تٸلٸ» گازەتٸ – قازاق تٸلٸنٸڭ قوعامداعى مەن-ماڭىزىن ارتتىرۋ, ونىڭ كٶكجيەگٸن كەڭەيتۋ مەسەلەسٸن ۇدايى قوزعاپ جٷر. بۇل باسىلىم ەردايىم ۇلتتىق مٷددەگە بەرٸك بولىپ, تٸلٸمٸزگە جاناشىرلىق تانىتىپ كەلەدٸ. وسىنداي ەلەۋلٸ ەڭبەكتەرٸڭٸز ٷشٸن باسىلىمدا جۇمىس ٸستەيتٸن جۋرناليستەرگە, ٷنەمٸ وي-تالقىعا اتسالىسىپ جٷرگەن جازۋشىلار مەن عالىمدارعا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بٸلدٸرەمٸن. وسى وتىز جىل ٸشٸندە قازاق تٸلٸن دامىتۋعا قاتىستى ەشتەڭە ٸستەلگەن جوق دەۋگە بولمايدى. تۋعان تٸلٸمٸزدٸڭ قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ ٷشٸن كٶپ جۇمىس اتقارىلدى. وعان داۋ جوق. مۇنى سىرت كٶز سىنشىلار دا ايتىپ جٷر. بٸراق ولاردىڭ كەيبٸرٸ مۇنداي ٷردٸسكە اسا قۋانا قويمايدى. ٶيتكەنٸ ەندٸ قازاق تٸلٸنٸڭ دامۋىن تەجەپ, ەل ٸشٸندە كەڭ ٶرٸس الۋىن توقتاتۋ مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن سەزەدٸ», - دەدٸ قازاقستان پرەزيدەنتٸ.

مەملەكەت باسشىسى قازاق تٸلٸنٸڭ جاعدايى تۋرالى ايتقاندا, مەملەكەتٸمٸزدٸڭ نەگٸزٸن قالاعان, تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ايىرىقشا ەڭبەگٸن اتاپ ٶتۋگە تيٸستٸگٸمٸزگە باسا نازار اۋدارتادى. 

«ول ەلٸمٸزدە مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتىڭ سانى ەدەۋٸر از بولعانىنا قاراماستان قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن جارييالادى. سونداي اۋمالى-تٶكپەلٸ كەزەڭنٸڭ ٶزٸندە نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ تٸكەلەي ىقپال ەتۋٸمەن پارلامەنت قازاق تٸلٸن مەملەكەتتٸك تٸل دەپ جارييالادى. شىندىعىندا, تٸلدٸك پروبلەمانىڭ ٷلكەن ساياسي مەنٸ مەن ماڭىزى بار. تٸل مەسەلەسٸنە بەي-جاي قاراپ, نەمقۇرايدىلىق تانىتاتىن بولساق, مەملەكەتتٸگٸمٸز بەن ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸمٸزگە قاتەر تٶندٸرٸپ الۋىمىز مٷمكٸن. بۇعان ۋكراينانى مىسالعا كەلتٸرسەك تە جەتكٸلٸكتٸ دەپ ويلايمىن. مەملەكەتتٸك تٸلدٸ دامىتۋ ٸسٸندە قىزبالىققا سالىنىپ, ونىڭ قولدانۋ اياسىن كٷشپەن كەڭەيتۋگە ۇمتىلۋدىڭ كەرٸ ەسەرٸ بولارى انىق. ٶيتكەنٸ ونىڭ سوڭى ۇلتارالىق ارازدىققا دەيٸن جەتۋٸ مٷمكٸن. سونىمەن قاتار بۇل تۇرعىدا گەوساياسي جاعدايدى دا نازاردان تىس قالدىرماۋىمىز كەرەك. ەسٸرەسە رەسەيمەن اراداعى شەكارامىزدىڭ ەلەمدەگٸ ەڭ ۇزىن شەكارا ەكەنٸن دە ەستە ەستەن شىعارماعان جٶن. گەوگرافييا – گەوساياساتتىڭ ماڭىزدى فاكتورىنىڭ بٸرٸ», - دەدٸ قاسىم-جومارت كەمەلۇلى.

بٸراق قازاقستان پرەزيدەنتٸ بۇل مەملەكەتتٸك تٸلگە قاتىستى جۇمىستاردى توقتاتىپ قويۋ كەرەك دەگەندٸ بٸلدٸرمەيتٸندٸگٸن باسا ايتادى. 

«قايتا ونى ىڭ-شىڭسىز, ايعايلاماي, قىزبالىققا سالىنباي, بٸراق تاباندى تٷردە جالعاستىرا بەرۋ قاجەت. بۇل ورايدا ٶزبەكستاننىڭ تەجٸريبەسٸن مىسالعا كەلتٸرۋگە بولادى. ولار ٶزدەرٸنە تەن جايلى مٸنەزٸنە سالىپ, ۇرانداتىپ-شۋلاتپاي-اق, قاجەت كەزٸندە ورىس تٸلٸنە دە جٷگٸنە وتىرىپ, تٸل مەسەلەسٸن تولىق شەشٸپ الدى. مەنٸڭ تاڭعالاتىنىم, ٶزبەكستاننىڭ مەملەكەتتٸك ورگاندارىندا ەلٸ كٷنگە دەيٸن ورىس تٸلٸ قولدانىلادى. تٸپتٸ ولاردىڭ تۇتاس تاريحىندا دا وسىلاي بولعان. ٶزبەكتەر قوعامدىق قاتىناستاردى ساياسيلاندىرماي, ەڭبەك پەن ساۋداعا باسىمدىق بەرٸپ, حح عاسىردىڭ باس كەزٸندەگٸ از عانا حالىقتان قازٸر ورتالىق ازيياداعى ەڭ ٷلكەن ۇلتقا اينالدى. سوندىقتان ۇلى ابايدىڭ ٶزبەك حالقىنا قاتىستى ايتقان پاراساتتى وي-پٸكٸرٸ قازٸرگٸ تەحنولوگييا عاسىرىندا دا ٶزٸنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸن جوعالتپاعانىن بايقايمىز. ٶزبەكتەر ساياساتقا قۇمار ەمەس, ولار ەڭبەك ەتكەندٸ قۇپتايدى. بۇل ەل كٶشەدە ۇرانداتىپ شەرۋگە شىعىپ جٷرگەن جوق. قايتا جاسامپازدىققا جەتەلەيتٸن ەڭبەكپەن اينالىسىپ جاتىر. تاريحتان ساباق الا وتىرىپ, بٸز تەحنولوگييا مەن روبوتتار باستى رٶل اتقاراتىن جاڭا دەۋٸردەگٸ قازاق حالقىنىڭ يگٸلٸكتٸ ٶمٸرٸ جايىندا ويلانۋىمىز كەرەك. ەلەم تٷپكٸلٸكتٸ ٶزگەرٸستەردٸڭ الدىندا تۇر. سول سەبەپتٸ ەستە جوق ەسكٸ زاماندى اڭساماي, لينگۆيستيكالىق مەدەنيەتتٸڭ اينالاسىن شيىرلاي بەرمەي, تاريحىمىزدى دا دەرٸپتەپ, سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ ساقتاي وتىرىپ, العا ۇمتىلۋىمىز قاجەت», - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.