پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ جاقىندا جارىق كٶرگەن «ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» اتتى ەڭبەگٸمەن تانىسقان سوڭ, ونىڭ بيٸك پاراساتى مەن كەلەشەكتٸ بٷگٸننەن ويلاپ-بولجاي بٸلەتٸن ۇلى قاسيەتٸنە تاعى بٸر تەنتٸ بولدىق. ۇلت كٶشباسشىسى بۇل تۋىندىسىندا ەل مەن جەردٸڭ تاعدىر-تالايىن, تٸل مەن دٸن جايىن, ۇرپاق تەربيەسٸن, باسقا دا كٶپتەگەن مەسەلەلەردٸ ادامي تولعانىسپەن, وردالى ويدى شەشەن تٸلمەن جەتكٸزە بايانداعان ەكەن.
تۇعىرى بيٸك تۋىندىنى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتٸنەن وقىپ, زييالى قاۋىم اراسىندا تۋعان پٸكٸرٸمٸزدٸ بٸلدٸرۋدٸ جٶن كٶرٸپ وتىرمىن. «ٶز ەلٸڭە پايدالى بولۋ, ٶز وتانىڭنىڭ تاعدىرى ٷشٸن جاۋاپتى بولۋ – ەربٸر وتاندىق ساياساتكەردٸڭ, ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ بورىشى مەن ار-وجدانى», دەپ ەلباسى وسى ەڭبەگٸندە ورىندى ەسكەرتكەندەي, ەر ازامات ەل مەن جەر الدىنداعى پارىزىن ەستەن شىعارماۋى كەرەك.
«ەل بولۋدىڭ, مەملەكەت بولۋدىڭ جٶن-جوباسىن كٶرسەتٸپ بەرگەن, كٶمەككە كەلگەن ەشكٸم بولعان جوق. بٸز بەرٸن دە تىڭنان باستاپ, حالقىمىزبەن بٸرگە قالىپتاستىردىق. جوقتان بار جاسادىق, باردى بەرەكەگە اينالدىردىق, سول ىرىستى ٶسۋ مەن ٶركەندەۋدٸڭ نەگٸزٸ ەتٸپ الدىق», دەپ جازادى پرەزيدەنت. شىنىندا دا, مۇنىڭ بەرٸ ايتۋعا عانا وڭاي. عالامدىق ٷردٸس ىرىق بەرمەي, بالاپان باسىنا, تۇرىمتاي تۇسىنا كەتكەن تۇستا قازاقستان مەن ونىڭ حالقى كٸمگە كەرەك بولىپ ەدٸ?! تٸزەرلەپ قالعان ەلدٸڭ ورنىنان قايتا تۇرىپ, نىق باسىپ كەتۋٸ وڭايعا سوققان جوق. سول بٸر قيىن-قىستاۋ شاقتا حالقىنا دەمەۋ بولىپ, ەلٸن العا سٷيرەگەن نۇرسۇلتان نازارباەۆتاي تۇلعا قازاقتىڭ باعىنا تۋعان دەپ سٷيٸنەمٸز.
جيىرما بەس جىل مەرزٸم بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸز ٷشٸن قالىپتاسۋ كەزەڭٸ بولىپ قانا قويعان جوق, بٷگٸنگٸ كٷنٸ ەلٸمٸز ٶزگەلەرگە ٷلگٸ بولاتىن دەڭگەيگە جەتتٸ. ٶركەنيەت كٶشٸنٸڭ بەل ورتاسىنان ورىن الدىق. ەل تەۋەلسٸزدٸگٸمەن تەل ٶسكەن ۇرپاق ەلەمنٸڭ ماڭدايالدى ەلدەرٸندەگٸ قاتارلاستارىمەن ٷزەڭگٸ قاعىستىراتىن بولدى. بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ وقۋشى, ستۋدەنت جاستارىمىز بٸلٸم بەرۋدٸڭ ەلەمدەگٸ وزىق باعدارلامالارى بويىنشا وقىپ, زاماناۋي تەحنولوگييالاردى ەركٸن مەڭگەرٸپ جٷر. «ەندٸگٸ بولاشاق سولاردىڭ قولىندا. بٸز ولارعا وسى بٸر تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸڭ كەلەشەك تاعدىرىن سەنٸپ تاپسىرامىز, – دەيدٸ ن.نازارباەۆ.
اتا زاڭىمىزدا كٶرسەتٸلگەندەي, قازاقستان – زايىرلى مەملەكەت. دٸن مەن مەملەكەت بٸر-بٸرٸنٸڭ ٸسٸنە ارالاسپايدى. الايدا, ەگەر دٸن مەملەكەت دامۋىنا كەرٸ ىقپال ەتەتٸن بولسا, وعان توسقاۋىل قويىلۋى تيٸس. ٶيتپەگەن كٷندە, ەلدە تٷرلٸ باسسىزدىقتار بەلەڭ الۋى ەبدەن مٷمكٸن. ەلباسى ەڭبەگٸندە بۇل تۋرالى دا جان-جاقتى باياندالىپ, پاراساتتى پايىم جاسالعان ەكەن.
«مەن ٷشٸن ەلٸمدٸ دامىعان مەملەكەتتەردٸڭ ساپىنا تۇرعىزىپ, ساناتىنا قوسۋدان ٷلكەن ماقسات جوق», دەيدٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ. جٷرەگٸ ەلٸم دەپ, جەرٸم دەپ سوققان اسقاق تۇلعانىڭ وسىناۋ جان تەبٸرەنٸسٸ كٸم-كٸمدٸ دە ەمٸرەنتەرٸ انىق. «ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» – ساناداعى تالاي سۇراققا تۇشىمدى جاۋاپ تا بەرەتٸن, تىڭنان وي دا تۋعىزاتىن تاماشا تۋىندى.
ارستان عازاليەۆ,
قاراعاندى مەملەكەتتٸك تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ رەكتورى,
اكادەميك, مەملەكەتتٸك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى
تەرەڭ پايىمدى تەبٸرەنٸس
بيىل مەنٸڭ «يجەۆسكيي» اگروكەشەنٸندەگٸ ديرەكتورلىق ٶتٸلٸم 50 جىلعا تولىپ وتىر. وسى ۋاقىت ارالىعىندا كٶپ نەرسەنٸ كٶردٸم, كٶڭٸلگە تٷيدٸم. ٶمٸردٸڭ ٶزٸ ۇستاز بولدى, تەلٸمگەرلەر اراسىندا تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتى ايرىقشا قۇرمەتتەيمٸن. ەل ٸشٸ مەن شەتەلدەرگە ساپارلاس تا بولدىق, بٸزدٸڭ شارۋاشىلىعىمىزعا جيٸ ات باسىن بۇرىپ تۇردى. تەرەڭ پايىمدى, زاڭعار ويلى ەڭگٸمەلەرٸنە قانىقپىن, كٸتاپتارى ٷيٸمنٸڭ تٶرٸندە تۇرادى.
ەلباسى تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا «ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» اتتى ەڭبەگٸن جارييالاپ وتىر. ەڭبەكتٸڭ ٶنەبويى تۇنىپ تۇرعان تاعىلىم, حالىق كٶشٸن العا باستار داڭعىل جول دەپ تٷيدٸم. بارشامىزدىڭ بويىمىزعا بولاشاقتىڭ جارقىن سەنٸمٸن قالىپتاستىرادى, وعان جەتۋدٸڭ جولدارىن كٶرسەتەدٸ. ەسٸرەسە, ەڭبەكتٸڭ قازاقستان استانالارىنىڭ مەن-ماڭىزىنان باستالۋى كٶپ نەرسەنٸ اڭعارتادى.
استانا – ۇلتتىق مۇراتتاردىڭ ۇياسى. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ وسى ەڭبەگٸندە: «ەلوردامىزدىڭ ٸرگەتاسىن مىقتاپ قالاپ العانىمىزدىڭ ٶزٸ بٸلە بٸلگەنگە, اسا ماڭىزدى, مەڭگٸلٸك مەنٸ بار تاريحي شەشٸم بولدى», دەۋٸ وسىدان. بۇل شىن مەنٸندە تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ ەلەڭ-الاڭىنداعى گەوساياسي مەسەلەلەر تۇرعىسىنان قاراعاندا دانىشپاندىق قادام ەكەنٸن ۋاقىت دەلەلدەدٸ. قازاقستاننىڭ ٷنٸ شارتاراپقا جاڭا بولمىسىمىزبەن جەتٸپ تۇر. استانا تٶرٸندە حالىقارالىق فورۋمدار, سامميتتەر, سيمپوزيۋمدار, قۇرىلتايلار ٶتكٸزٸلدٸ. ەلباسىنىڭ سٶزٸمەن ايتقاندا, «بٸز وسىناۋ ۇلى باسقوسۋلاردىڭ ارقاسىندا اي استىنداعى ابىرويلى الاش جۇرتىنىڭ داڭقىن اسقاقتاتتىق. ٶزٸمٸزدٸ تانىتتىق, مەملەكەتتٸك عۇمىرنامامىزدى بايىتتىق».
قازاق حالقىنىڭ «كٸشكەنتاي ٷي ٷلكەن وتاۋعا قارايدى» دەگەن دانا ماقالىن مەن دە قايتالاعىم كەلەدٸ. استارىندا وراسان رۋحاني قۋات بار. ەلٸمٸز وردالى وتاۋ – استاناعا قاراپ بوي تٷزەۋدە. بٸزدٸڭ «يجەۆسكيي» استانانىڭ اگلومەراتسييالىق ايماعىندا ورنالاسقاندىقتان, جٷكتەلەر مٸندەتتٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن جاقسى تٷسٸنەمٸز. استانانىڭ ازىق-تٷلٸك بەلدەۋٸن قالىپتاستىرۋدى ابىرويلى مەرتەبە سانايمىز.
يبراگيم جانعورازوۆ,
«يجەۆسكيي» جشس ديرەكتورى, سوتسياليستٸك ەڭبەك ەرٸ,
«دوستىق» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ
اقمولا وبلىسى,
ارشالى اۋدانى
باستى بايلىعىمىز – بٸرلٸك
باس باسىلىمدا جارييالانعان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ۇلى دالا ۇلاعاتتارى» اتتى ەڭبەگٸن ٷلكەن تەبٸرەنٸس ٷستٸندە وقىدىم. ٶيتكەنٸ, وندا بٸزدٸڭ مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸ قالىپتاستىرۋشى ەرەك تۇلعانىڭ ەل-جۇرتى تۋرالى تۇشىمدى تولعانىستار تۇنىپ تۇر.
بيىل قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنە – 25 جىل. مەملەكەت باسشىسى وسى شيرەك عاسىر ٸشٸندە حالقىمىزدىڭ قانداي قۋانىشتى ھەم قيىندىقتى كەزەڭدەردٸ ارتقا تاستاعانىن تٷسٸنٸكتٸ ەرٸ تاماشا باياندايدى. بۇل شىعارما بٸزگە, قاراپايىم وقىرمانعا, قابىرعالى قالىڭ ەلگە ەلباسىنىڭ ويى مەن ساياساتىنىڭ جٷلگەسٸن تانىتا وتىرىپ, كەيبٸر تاريحي شەشٸمدەردٸڭ تەرەڭٸنە ٷڭٸلدٸرەدٸ, استارىنا بويلاتادى.
بۇل شىن مەنٸندە بٸزدٸڭ ەلدٸگٸمٸزدٸڭ شيرەك عاسىرلىق كەزەڭٸندەگٸ جەتكەن جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ ادامي تۇرعىدان سارالانۋى, حالىقتىق تۇرعىدان باعالانۋى, ەلەمدٸك تۇرعىدان تانىلۋى دەسەك بولادى. بٸز, قازاقستاندىقتار, ٶتكەنگە سالاۋات ايتىپ, كەلەشەككە امانات تاپسىرا بٸلگەن تامىرى تەرەڭ ەلمٸز.
ەدەتتەگٸدەي, بۇل تۋىندىدا دا پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ پاراساتى حالىقتىڭ بٸرلٸگٸنە سىزات تٷسٸرمەۋ جولىنداعى سارابدال ساياساتىمەن كٶرٸندٸ. بۇل مايدان قىل سۋىرعانداي نەزٸك ۇستانىم بارلىق باعدارلامالاردى جٷزەگە اسىرۋدان دا قيىن. «بايلىق – بايلىق ەمەس, بٸرلٸك – بايلىق» دەگەن سٶز بار. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى عاسىرلار توعىسىنداعى تەۋەلسٸزدٸكتٸ تۇراقتىلىق پەن كەلٸسٸم ارقىلى باياندى ەتۋگە ۇمتىلعان ساياساتكەر. بۇل جولدا عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ۇلتتىق بولمىس-بٸتٸمنٸڭ الاتىن ورنى زور. ەلباسى – قازاقتىڭ قانشاما عاسىرلار بويى قالىپتاسقان قاسيەتتەرٸنٸڭ قاجەتتٸسٸن ەل مٷددەسٸنە ۇتىمدى پايدالانا بٸلگەن سۇڭعىلا باسشىمىز. ايتالىق, الاپات كەساپاتتار مەن زوبالاڭداردان ٶتكەن حالىقتىڭ تٶزٸمدٸلٸگٸ قانداي بولسا, باۋىرمالدىعى دا سونداي. وسى كەڭ قولتىق قازاقتىڭ جاقسىلىعىن كٶرگەن ۇلت پەن ۇلىستىڭ ٶكٸلدەرٸ بٷگٸندە بٸر ٷيدٸڭ بالاسىنداي تاتۋ-تەتتٸ ٶمٸر سٷرۋدە. قازاق مۇنى «كٶرشٸ اقىسى – قۇداي اقىسى», «بٸرلٸك بولسا, تٸرلٸك بولادى» دەگەن ماقال-مەتەلدەرٸمەن ەردايىم شەگەندەپ وتىرادى. ەلباسى دا كٶپشٸلٸك بٸرلٸگٸن بەرٸنەن جوعارى قويا بٸلگەندٸگٸمەن ەل كٶڭٸلٸنەن شىعىپ كەلەدٸ. مەڭگٸلٸك ەلدٸ تۇعىرلى ەتۋدٸڭ اقيقاتتى العىشارتى – بٸرلٸك. ۇلى دالا ۇلاعاتى – ۇلت پەن ۇلىستىڭ تاتۋلىعى. ەلباسى ەڭبەگٸ وسى ويدى تاراتا بٸلۋٸمەن تارتىمدى.
نادەجدا شۋشانيكوۆا,
وبلىستىق لينگۆيستيكالىق ورتالىعىنىڭ
قازاق تٸلٸ پەنٸنٸڭ وقىتۋشىسى, فيلولوگييا ماگيسترٸ
ٶسكەمەن
.jpeg)