تەجٸكستان بيلٸگٸ وسىدان 20 جىل بۇرىن ٶلتٸرٸلگەن احماد شاح ماسۋدتى يسمويلي سوموني وردەنٸمەن ماراپاتتادى. احماد شاح ماسۋد 1992-1996 جىلدارى اۋعانستاننىڭ قورعانىس مينيسترٸ بولعان. تەجٸك بيلٸگٸ اۋعانستاننىڭ قاستاندىقپەن ٶلتٸرٸلگەن بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ بۇرحانۋددين راببانيدى دا ٶلگەن سوڭ ماراپاتتادى, دەپ حابارلايدى ازاتتىق.
تەجٸكستان پرەزيدەنتٸ 2 قىركٷيەكتە قول قويعان جارلىقتا "احماد شاح ماسۋد پەن بۇرحانۋددين رابباني 1993-1996 جىلدارى تەجٸكتەر اراسىنداعى كەلٸسسٶزگە ارااعايىندىق جاساپ, تەجٸكستانداعى بەيبٸتشٸلٸككە زور ٷلەس قوسقانى ٷشٸن ماراپاتتالدى" دەپ جازىلعان.
كٷمٸستەن جاسالعان يسمويلي سوموني وردەنٸ - تەجٸكستاننىڭ ەڭ جوعارى مەملەكەتتٸك ناگراداسى.
اۋعاستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ بۇرحانۋددين رابباني 2011 جىلى 11 قىركٷيەكتە "تاليبان" قوزعالىسى جٸبەرگەن ادامدارمەن سٶيلەسٸپ تۇرعاندا ٷيٸنٸڭ الدىندا ٶلتٸرٸلگەن. رابباني اۋعانستان بيلٸگٸنٸڭ تەلٸپتەرمەن بەيبٸت كەلٸسسٶزٸنە جاۋاپ بەرٸپ, جانجالداسۋشى تاراپتاردى بٸتٸستٸرۋدٸ قۇپتاعان ەدٸ.
1992-1997 جىلدارى ازامات سوعىسىن باستان ٶتكەرگەن تەجٸكستان اۋعانستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتٸ "بەيبٸت ٶمٸر ورناتۋعا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوستى" دەپ سانايدى. رابباني سوعىستان قاشقان تەجٸكتەرگە اۋعانستاننان ۋاقىتشا پانا بەرٸپ, كٶمەك كٶرسەتكەن ەدٸ.
اۋعانستاننىڭ اتاقتى دالا قولباسشىسى, بۇرىنعى قورعانىس مينيسترٸ احماد شاح ماسۋد سوعىس جٷرٸپ جاتقان تەجٸكستاندى ۇلتتىق كەلٸسٸمگە شاقىرىپ, بوسقىنداردىڭ وتانىنا ورالۋىنا سەپتٸگٸن تيگٸزگەن. ول باستاپقىدا سوۆەت ەسكەرٸمەن, سونان سوڭ سوۆەتتەر قولداعان موحامماد نادجيبۋللا ٷكٸمەتٸمەن سوعىسقان. احماد شاح ماسۋد تەلٸپتەرگە دە قارسى شىقتى, رەسمي مەلٸمەتكە قاراعاندا, 2001 جىلى "ەل-قايدا" تەررور ۇيىمىنىڭ قولىنان قازا بولعان.
تەجٸكستاننىڭ بۇرىنعى اۋعان باسشىلارىن ماراپاتتاۋى تەلٸپتەردٸڭ اۋعانستانداعى بيلٸكتٸ قولعا الۋىمەن تۇسپا-تۇس كەلدٸ. قازٸر نەگٸزٸنەن تەجٸكتەر تۇراتىن پانجشەر شاتقالى تەلٸپتەرگە قارسىلاس كٷشتەر شوعىرلانعان ەڭ ٷلكەن ايماققا اينالعان.
