سەرسەنبٸ كٷنٸ ٶتكەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا دەپۋتاتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسييانى قابىلداعانى بەلگٸلٸ. ەلٸمٸزدٸڭ شيرەك عاسىر ٸشٸندە قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەرٸن ايشىقتايتىن بۇل ماڭىزدى قۇجاتتا تولاعاي تابىستارعا يەك ارتۋىمىز ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولعانى ايرىقشا اتاپ ٶتٸلەدٸ.
تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسى قابىلدانۋىنا وراي رەداكتسييامىزعا ەلٸمٸزدٸڭ ەر شالعايىنان ماڭىزدى قۇجاتقا جان-جاقتى قولداۋ بٸلدٸرگەن ٷنقوسۋلار كەلٸپ جاتىر.
جاسامپازدىقتىڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ
سان ۇلتتى قازاقستان حالقى مەرەي مەن ماقتانىش قۇشاعىندا. قاشاندا ٶز قولىڭمەن جاساعان يگٸلٸكتٸڭ مەۋەسٸ تەتتٸ بولاتىنى ايقىن. بۇل تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ قادٸرلەۋدٸڭ, وعان بەرٸلە قىزمەت ٸستەۋدٸڭ كٶڭٸل ٶسٸرەر قۋانىشى. وسىدان دا قوس پالاتانىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا بٸراۋىزدان قابىلدانعان دەكلاراتسييا بارشامىزدىڭ كٶكەيٸمٸزدەن شىققان تاريحي قۇجات دەپ باعالاناتىنى سٶزسٸز.
مەن: «تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى – ٶز تاريحىندا تۇڭعىش رەت زاماناۋي مەملەكەت قۇرعان قازاقستان حالقىنىڭ اۋقىمدى تاريحي جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ. قازاقستان ٷشٸن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلى ٸلگەرٸلەۋ مەن ورنىقتى دامۋدىڭ كەزەڭٸ بولدى. تەۋەلسٸز قازاقستان ٶزٸنٸڭ جاڭا تاريحىمەن تابىستى مەملەكەت جەنە بٷكٸل ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنٸڭ كٶشباسشىسى اتانۋعا قۇقىعى بار ەكەندٸگٸن دەلەلدەدٸ», دەگەن دەكلاراتسييالىق باعاعا تولىق قوسىلامىن. ٶيتكەنٸ, قازاقستان وسىناۋ تاريحي قىسقا مەرزٸمدە ەكونوميكاسى قارقىندى دامىعان, تابىسقا جەتۋدٸڭ بٸرەگەي تەجٸريبەسٸ بار ساياسي تۇراقتى مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاستى.
بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك سالالاردا اسا ٸرٸ ٶزگەرٸستەر جٷزەگە استى. وسىناۋ كٷردەلٸ دە قيىن كەزەڭدە ەلٸمٸزدٸ ەڭسەلەندٸرۋگە حال-قادەرٸنشە ات سالىسقان بٸزدٸڭ ۇرپاق, بٸزدٸڭ بالالارىمىز بەن نەمەرەلەرٸمٸز, ەرتەڭگٸ ەرەن ۇرپاق كٶك تۋىمىزدى اسقاق كٶتەرگەن تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ دانالىعى مەن كٶرەگەندٸگٸنە اقجارما العىسىن ايتادى. تالاسسىز شىندىق مىناۋ: «پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ساياسي ەرٸك-جٸگەرٸ جەنە ستراتەگييالىق كٶرەگەندٸگٸ دامۋدىڭ قازاقستاندىق ٷلگٸسٸنٸڭ تابىستى بولۋىن ايقىنداپ, وتانىمىزدىڭ ورنىقتى ٶسٸپ-ٶركەندەۋ جولىنا شىعۋىنا مٷمكٸندٸك تۋدىردى, عالامدىق جوسپارلار تٷزۋٸمٸزگە سەنٸم قالىپتاستىردى».
سول سەنٸمگە ساي بٷكٸلحالىقتىق سٸلكٸنٸسكە ەكپٸن قوسىلدى, بٸز كەشەگٸ كٷننٸڭ ەلەسٸندە جوق بيٸكتەرگە قول سوزۋدامىز. بۇل سەنٸم بٸزدٸ «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى مەن «مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىنىڭ مەرەيلٸ مۇراتتارىنا جاقىنداتا تٷسۋدە. قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسييانىڭ جٸگەرلەندٸرۋشٸ قۋاتى دا وسىندا.
ەسٸلباي قادىرەلين,
سوتسياليستٸك ەڭبەك ەرٸ
اقمولا وبلىسى
دامۋدىڭ داڭعىل جولىندامىز
ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸگٸن العان جىلدارى ەلدٸڭ ەلورداسىن ٶزگەرتۋ تۋرالى وي ەشكٸمنٸڭ ويىنا كەلە قويعان جوق ەدٸ. ٶيتكەنٸ, سول 90-شى جىلداردىڭ ورتاسى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ شىڭىنا جەتكەن كەزٸ ەدٸ عوي. سوندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەتتٸڭ ورتالىعىن بٷگٸنگٸ ورنىنا كٶشٸرۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ايتقاندا, پارلامەنت دەپۋتاتتارىنان باستاپ, ەلدٸڭ قاراپايىم تۇرعىندارىنا دەيٸن تاڭىرقاپ قالعانى ەسٸمٸزدە.
ەلباسى ۇسىنىسىنا قارسى بولعاندار دا بار. راسىندا, قيىن ۋاقىتتا استانانى اۋىستىرۋ دەگەن سٶز ەرسٸ سەكٸلدٸ كٶرٸنگەن. الايدا, ەلباسى باستاماسىنىڭ دۇرىستىعىن ۋاقىت دەلەلدەدٸ. تٸپتٸ, ورنالاسۋى جاعىنان قازاقستاننىڭ بارلىق شالعايىنا ورتالىق بولىپ سانالاتىن, ۇلى دالاداعى بٷگٸن توتى قۇستاي تارانىپ تۇرعان استانا قالاسىنىڭ العاشقى سەۋلەتشٸسٸ دە نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ ٶزٸ دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ەلدٸڭ ورتالىعىن كٶشٸرۋدٸڭ جاس تەۋەلسٸز مەملەكەت ٷشٸن قانشالىقتى ساياسي, ەكونوميكالىق, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بولعانىن جۇرت استانا قۇلپىرا باستاعاندا تٷسٸندٸ.
قازٸر دٷنيە جٷزٸندەگٸ دامىعان كٶپ ەلدەر سەكٸلدٸ بٸزدٸڭ دە ەلدٸڭ ساياسي, ەكونوميكالىق, ٶنەر, بٸلٸم, تۋريزم ورتالىعى بولىپ سانالاتىن ەكٸ قالامىز بار. الماتى مەن استانا بٸرٸن بٸرٸ تولىقتىرماسا, قايشى كەلٸپ تۇرعان جوق. قازٸر استاناعا سىرتتان كەلگەن قاي ەلدٸڭ ادامى بولسا دا تاڭىرقاماي قاراي المايدى. اينالدىرعان 25 جىلدىڭ ٸشٸندە وسىنداي قالا كٶتەرۋ ٶزگە ەلدەر ٷشٸن مٷمكٸن ەرتەگٸ شىعار. ەلٸمٸز وسى جىلدار ٸشٸندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان دامۋدىڭ داڭعىل جولىنا تٷستٸ.
كەنجەبەك ۋكين,
وبلىستىق ارداگەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى, قوستاناي وبلىسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى
قوستاناي
باۋىرى بٷتٸن ەلدٸڭ نەسٸبەسٸ ەسەلەنەدٸ
پارلامەنتٸمٸز قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسىن قابىلدادى. ٶز تاعدىر-تالايىندا تالاي سۇراپىل وقيعالاردى كٶرٸپ, تٸپتٸ جەر بەتٸنەن جوعالىپ كەتۋ
دە قاۋٸپ تٶنگەن حالقىمىز ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى قۇجات. ەبٸلقايىر ۇلىسىنان كەرەي مەن جەنٸبەكتٸڭ باستاۋىمەن بٶلٸنٸپ شىعىپ, تاريحقا قازاق اتاۋىمەن كٸرگەن حالقىمىزدىڭ الدىنان ەگەمەندٸك باقىتى كٷلٸپ قارسى العان جوق ەدٸ. تەۋەلسٸزدٸك, ازاتتىق ٷشٸن قيدالاسقان عاسىرلاردا اتا-بابامىز تەۋەكەلگە مٸنٸپ, ات ٷستٸندە جٷرسە, اسىل انالارىمىز «ۇرپاعىمىزدىڭ ەرتەڭٸ قالاي بولادى?» دەپ قايعىدان قان جۇتقانى انىق.
ەلٸمٸزدٸ اتا-بابا اڭساعان تەۋەلسٸزدٸككە اللانىڭ القاۋىمەن قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ جەتكٸزدٸ.
بٷگٸندە جەر امان, ەلدٸڭ باۋىرى بٷتٸن. كەشەگٸ باۋىرلاس مەملەكەتتەردٸڭ ٸشٸندە ەڭ العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ شەكارامىزدى شەگەندەپ الدىق. قازاق بالاسىنىڭ ٷنٸ بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مٸنبەرٸنەن ەستٸلدٸ. ٶز ەلٸ, ٶز جەرٸندە ەسٸك كٶزٸندە وتىرعان قازاق ەۋروپانىڭ تٶرٸنە شىقتى. بٸر-بٸرٸمەن سٶزٸ جاراسپاي, جاعاعا جارماسقان ەلدەردٸڭ پرەزيدەنتتەرٸ ساۋعا, بٸتٸمگەرشٸلٸك سۇراپ بٸزدٸڭ ەلباسىنىڭ الدىنا كەلەتٸن بولدى. قازاقتى وسىنداي بيٸككە كٶتەرگەن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكەنٸ ايتپاسا دا تٷسٸنٸكتٸ.
مەن قاراپايىم حالىقتىڭ ٶكٸلٸمٸن. قازاقتىڭ داڭقتى ۇلى شەمشٸ قالداياقوۆ وقىعان وقۋ ورنىنىڭ باسشىسىمىن. مەن سەكٸلدٸلەر ەلٸمٸزدە جٷز مىڭداپ سانالادى. بۇل جەردە مەنٸڭ ايتايىن دەگەنٸم, ٶزٸم سيياقتى قاراپايىم حالىقتىڭ ٶكٸلٸ رەتٸندە تەۋەلسٸزدٸگٸمٸز تۇعىرلى بولىپ, مەڭگٸلٸك ەل بولۋ ارمانىمىزعا قاراي سەنٸمدٸ قاداممەن ٸلگەرٸلەي بەرەيٸك.
ەركٸمبەك قانجٸگٸتوۆ,
قاپلانبەك اگرارلىق-تەحنيكالىق كوللەدجٸنٸڭ ديرەكتورى, ۆەتەرينارييا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
وڭتٷستٸك قازاقستان وبلىسى,
سارىاعاش اۋدانى
بيٸگٸمٸز الاسارماسىن
تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسييانىڭ قابىلدانۋىنىڭ تاريحي ماڭىزى بار. ٶيتكەنٸ, شيرەك عاسىرلىق مەرزٸمدە تالاي قيىندىقتى ارتقا تاستادىق. تالاي اسۋ بەرمەس بيٸكتەردٸ باعىندىردىق. تالايلار اڭساپ جٷرگەن تابىسقا قول جەتكٸزدٸك. ەرينە, قازاق ەلٸنٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ ٷشٸن دە, بار ٷمٸتٸن ەلباسىنا ارتقان بارشا قازاقستاندىقتار ٷشٸن دە تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى جەتٸستٸگٸمٸز وڭايلىقپەن ۋىسقا تٷسە قويعان جوق. بٸر جاعىنان جاڭادان كەسٸپورىندار قۇرۋ, ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ مەسەلەلەرٸ الدىمىزدا تۇردى. ەكٸنشٸدەن, جاھاندىق قارجى داعدارىسىنىڭ, ەلەم ەلدەرٸنٸڭ بٸر-بٸرٸنە ەكونوميكالىق سانكتسييا سالۋ سەكٸلدٸ قيىندىقتارىنىڭ سالقىنى بٸزدٸڭ ەكونوميكامىزعا دا ەسەرٸن تيگٸزبەي قويمادى. دەگەنمەن, قانداي قيىندىقتىڭ دا كٷرمەۋٸن وڭتايلى شەشۋ جولىن تابا بٸلەتٸن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قارجى داعدارىسى ٸسپەتتٸ سىن-قاتەرلەردٸڭ الدىن الۋ شارالارىن سەتتٸ جٷرگٸزدٸ.
قازٸر ەل ەكونوميكاسى ىرعاقتى دامۋ باعىتىنان جاڭىلعان ەمەس. ەكونوميكانى ەڭسەلەندٸرۋ, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك ەل-اۋقاتىن جاقسارتۋ تۇرعىسىندا قولعا الىنعان سان الۋان رەفورمالار جەمٸسٸن بەردٸ. ٶزٸمٸزدە ٶندٸرٸلەتٸن وتاندىق ٶنٸمدەر قاتارى مولايدى. جۇمىسسىز جٷرگەندەر قاتارى ەدەۋٸر ازايدى. وبلىس پەن وبلىستىڭ, اۋداندار مەن اۋىلداردىڭ ارالىعىن جالعايتىن جولدار جاڭعىرتىلدى. جاڭا مەكتەپتەر مەن اۋرۋحانالار, مەدەنيەت وشاقتارى بوي كٶتەردٸ. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, تٷرلٸ ينفراقۇرىلىمدار جاڭارىپ, ەلدٸڭ ەڭسەسٸ كٶتەرٸلدٸ. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ شيرەك عاسىرىندا ورتاق وتانىمىز –قازاقستاننىڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق احۋالى, حالقىنىڭ تۇرمىسى تٷپ-تٶركٸنٸمەن ٶزگەردٸ. مۇنىڭ بەرٸن تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ ايرىقشا سىيى دەپ ۇعىنۋىمىز قاجەت.
وسى ورايدا قوس پالاتالى پارلامەنت دەپۋتاتتارى قابىلداعان تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسيياسىن تاريحي قۇجات دەۋٸمٸزگە تولىق نەگٸز بار. وعان دەكلاراتسييادا «تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى – ٶز تاريحىندا تۇڭعىش رەت زاماناۋي مەملەكەت قۇرعان قازاقستان حالقىنىڭ اۋقىمدى تاريحي جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ. قازاقستان ٷشٸن تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلى ٸلگەرٸلەۋ مەن ورنىقتى دامۋدىڭ كەزەڭٸ بولدى. تەۋەلسٸز قازاقستان ٶزٸنٸڭ جاڭا تاريحىمەن تابىستى مەملەكەت جەنە بٷكٸل ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنٸڭ كٶشباسشىسى اتانۋعا قۇقىعى بار ەكەندٸگٸن دەلەلدەدٸ. ٶز تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلىندا قازاقستان ەكونوميكاسى قارقىندى دامىعان, تابىسقا جەتۋدٸڭ بٸرەگەي تەجٸريبەسٸ بار ساياسي تۇراقتى مەملەكەت رەتٸندە قالىپتاستى. بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە ەكونوميكالىق, ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك سالالاردا اسا ٸرٸ ٶزگەرٸستەر جٷزەگە استى. تەۋەلسٸز قازاقستاننىڭ بارلىق جەتٸستٸكتەرٸ مەن جەڭٸستەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ تەگەۋرٸندٸ جەنە دانا باسشىلىعىمەن ەربٸر قازاقستاندىقتىڭ تاباندى دا تىنىمسىز ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسىندا مٷمكٸن بولدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ساياسي ەرٸك-جٸگەرٸ جەنە ستراتەگييالىق كٶرەگەندٸگٸ دامۋدىڭ قازاقستاندىق ٷلگٸسٸنٸڭ تابىستى بولۋىن ايقىنداپ, قازاقستاننىڭ ورنىقتى ٶسٸپ-ٶركەندەۋ جولىنا شىعۋىنا مٷمكٸندٸك تۋدىردى» دەلٸنگەنٸ تولىق دەلەل بولا الادى.
ەندٸ بۇل قۇجاتتىڭ تاريحي تاعىلىمىن ەل ٸشٸندە ەسٸرەسە, جاس بۋىننىڭ اراسىندا كەڭٸنەن ناسيحاتتاعان ورىندى بولاتىن سەكٸلدٸ. ولاي دەيتٸنٸم, اتالعان دەكلاراتسييانىڭ ەلٸمٸزدٸڭ باستى يدەولوگييالىق قۇجاتى رەتٸندەگٸ ماڭىزى ايرىقشا بولعالى تۇر. مۇنى تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى جەتٸستٸكتەرٸمٸزدٸڭ كەڭٸنەن قامتىلعانىنا بايلانىستى ايتىپ وتىرمىن.
ورىنشا قايرەكەشوۆا,
ماحامبەت اۋداندىق ٸشكٸ ساياسات بٶلٸمٸ باسشىسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى
اتىراۋ وبلىسى
قۇندىلىقتاردى قاستەرلەيٸك
پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا قابىلدانعان دەكلاراتسييا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەن ماڭىزدى قۇجات بولدى. دەكلاراتسييادا شيرەك عاسىر ٸشٸندە اتقارىلعان, تەۋەلسٸز ەلٸمٸز قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەر مەن تابىستار ناقتى ەرٸ كەڭ باياندالعان. كەڭ-بايتاق دالا تٶسٸندە دامۋعا قۇلاش ۇرعان ايبىندى مەملەكەتتٸڭ جەتٸستٸكتەرٸ مەن تۇڭعىش پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگٸ دە انىق كٶرسەتٸلەدٸ. سەبەبٸ, قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸك العالى جٷرٸپ ٶتكەن جولى مەن جارقىن جاڭالىقتارى, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ سوقپاعى ەلباسى ساياساتىمەن, ەلباسى ٸسكەرلٸگٸمەن ساباقتاسىپ جاتىر.
جاڭا ەلوردامىز – استانا قالاسىنىڭ قالىپتاسۋى, ونىڭ ەلەمدٸك ايتۋلى جيىنداردى ٶتكٸزٸپ, دٷنيەجٷزٸلٸك مەنٸ بار مەسەلەلەردٸ تالقىلاۋ تٶرٸنە اينالۋى, ەڭ العاش بولىپ اتومدىق قارۋدان باس تارتۋ, سان ۇلت ٶكٸلدەرٸ مەن سان تٷرلٸ دٸني نانىم-سەنٸمدەگٸ ادامداردى بٸر شاڭىراق استىنا تاتۋ-تەتتٸ ۇستاي العان اۋىزبٸرلٸك مەسەلەسٸ, ٷرەي مەن جارىلىستار قۇشاعىندا قالعان دٷربەلەڭٸ مول زاماندا بەيبٸتشٸلٸكتٸ ورنىقتىرۋعا شاقىرۋ جەنە ارازداسقان الپاۋىت ەلدەر اراسىنا ارااعايىن بولۋ نەتيجەلٸگٸ قازاقستاننىڭ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تۇلعاسىن سومداپ, ەلەمدٸك دەرەجەدە بەدەلٸن اسقاقتاتا تٷستٸ. پارلامەنت دەپۋتاتتارى قابىلداعان دەكلاراتسييادا قازاقستاننىڭ 25 جىل ٸشٸندە ساياسي ۇستانىمى ارقىلى ەلەم ەلدەرٸنە تانىلىپ, ٸشكٸ جەنە سىرتقى ەلەۋەتٸن ارتتىرىپ, دامۋدىڭ داڭعىل جولىن تاڭداعاندىعى دا دەيەكتٸ ايتىلادى.
كٶلەمٸ جاعىنان قىسقا بولعانىمەن, ارقالاعان جٷگٸ اۋىر, ايتار ويى ماڭىزدى, ٶن بويىنا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىق تۇتاس تاريحىن توپتاستىرعان دەكلاراتسييا – ەل تەۋەلسٸزدٸگٸن بەرٸك ۇستاۋ, قۇندىلىقتاردى قاستەرلەۋ, مەڭگٸلٸك ەل بولۋ جولىندا ٶزارا بٸرلٸكتە بولۋ يدەياسىن ۇسىنادى جەنە بارلىق قازاقستاندىقتاردى «بٸر جەڭنەن قول, بٸر جاعادان باس» شىعارۋ ارقىلى وتانىمىزدى ودان ەرٸ ٶركەندەتۋدٸ ماقسات ەتۋگە شاقىرادى.
امانگٷل جايىلحانوۆا,
ماڭعىستاۋ وبلىستىق «قوعامدىق كەلٸسٸم» مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ ديرەكتورى
اقتاۋ
ەڭبەكتٸڭ باعاسىن حالىق بەرەدٸ
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالقىنىڭ باعىنا تۋعان تۇلعا ەكەنٸن مەن عانا ەمەس, بارشا قازاقستاندىقتار ايتارى سٶزسٸز. بۇل – ەلٸن سٷيەر ەرٸن بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ دا قۇرمەتتەيتٸنٸنٸڭ, قادٸرلەيتٸنٸنٸڭ ايقىن كٶرٸنٸسٸ. ەلباسىنىڭ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ تۇعىرلى بولۋى جولىنداعى تاريحي تاعىلىمدى ٸستەرٸ مەن ٸزدەنٸستەرٸ قازاقستاندى ەلەمگە تانىتتى, وسى ارقىلى ٶزٸن دە ەلەمدٸك ساياساتتا مويىنداتتى. ونىڭ وسى جىلدارداعى بولاتتاي بەرٸك ۇستانىمى ۇلان-عايىر جۇمىستىڭ اتقارىلۋىنا العىشارت جاسادى.
نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلى ٸشٸندە عاسىردا اتقارىلاتىن شارۋالاردى جٷزەگە اسىرعانىن كٶرٸپ, كٶڭٸلٸمٸز سەزٸپ وتىر. ەۋەلٸ ەكونوميكانى دۇرىس جولعا قويۋدى قولعا العان ول ساياساتتا دا ەلەمدٸ مويىنداتاتىنداي قادامدار جاساعانىن ايتۋ لەزٸم. ٶتكەن شيرەك عاسىر ۋاقىت ٸشٸندە تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸڭ نەگٸزٸ قالانعانى, دەموكراتييالىق قوعام قالىپتاسقانى, حالىقارالىق بەدەلدٸ ۇيىمدار مەن قاۋىمداستىقتارعا مٷشە بولعانى ەلباسى ەسٸمٸمەن تىعىز بايلانىستى. تەۋەلسٸز جاس مەملەكەتٸمٸز نارىقتىق قاتىناستارعا تٶسەلٸپ, دامۋدىڭ قازاقستاندىق ايشىقتى جولىن تاڭداۋىندا دا نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ ٶزٸندٸك قولتاڭباسى جاتقانى سٶزسٸز.
ەلوردانى ارقاداعى استاناعا كٶشٸرٸپ, ٶزگە مەملەكەتتەردٸڭ تٷسٸنە دە كٸرمەيتٸن ٸرگەلٸ دە ٸرٸ ٸس تىندىرعانىن تٶرتكٷل دٷنيە تٷگەل بٸلٸپ وتىر. استانادا ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ٷلكەن جيىندار ٶتكٸزٸپ, ولاردا ەكونوميكالىق دامۋدىڭ, بەيبٸتشٸلٸك پەن تۇراقتىلىقتىڭ تۇعىرىن بەكٸتەتٸن شەشٸمدەرگە قول جەتكٸزۋٸ – بۇل كٸسٸنٸڭ حالقىنىڭ باعىنا تۋعان تۇلعا ەكەنٸنٸڭ ايقىن دەلەلٸ. تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدەگٸ حالىقتاردىڭ بٸرلٸگٸ مەن ىنتىماعىن ساقتاۋداعى ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ ٶزٸ نەگە تۇرادى. ەر الۋان دٸن ٶكٸلدەرٸنٸڭ باسىن استانادا ەلدەنەشە رەت قوسۋى, سەمەي پوليگونىنداعى سىناقتاردى توقتاتىپ, قازاقستاندى يادرولىق قارۋسىز ەلگە اينالدىرۋى, تٷرلٸ وداقتار قۇرۋعا باستاماشى بولۋى, باسقا دا ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ ەرەن ەڭبەگٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قاجىر-قايراتىنىڭ, ەلٸنٸڭ ەرتەڭٸ ٷشٸن قىزمەت ەتۋدەگٸ جانقييارلىعىنىڭ كٶرٸنٸسٸ بولسا كەرەك.
قالاي دەگەندە دە ەلباسىنىڭ وسىنشالىقتى ەڭبەگٸنٸڭ باعاسىن حالىق ەلدەقاشان بەرٸپ قويعان.
جانعابىل قاباقباەۆ,
حالىقارالىق «قازاق تٸلٸ» قوعامى
اقتٶبە وبلىستىق ۇيىمى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى
اقتٶبە
جاڭا مودەل قالىپتاستىرۋ جولى
پارلامەنتتٸڭ قوس پالاتاسىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسى قابىلداندى. وندا ٶتكەن جىلدار بەدەرٸندە باعىندىرعان بيٸكتەرٸمٸز سارالانىپ, بۇل ٸستە ەلباسىنىڭ ەڭبەگٸ ەرەكشە ەكەنٸ ناقپا-ناق كٶلدەنەڭ تارتىلدى. مٸنە, وسىنىڭ ارقاسىندا دٷنيە جٷزٸ قاۋىمداستىعى قازاقستاندى ٶركەنيەتتٸ ەلدەرمەن تەرەزەسٸ تەڭ ەل رەتٸندە تانىسا, وتانىمىزعا ستراتەگييالىق ەرٸپتەس رەتٸندە قاراسا, سارابدال سىرتقى جەنە ٸشكٸ ساياساتى ٷشٸن قادٸرلەسە, وندا ول – نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ جار قۇلاعى جاستىققا تيمەي, تىنىس تاۋىپ, تىنىم كٶرمەي ەتكەن ەڭبەگٸنٸڭ, تٶككەن تەرٸنٸڭ نەتيجەسٸ.
وسى 25 جىل ٸشٸندە ەتنوسارالىق رۋحاني بٸرلٸك, ساياسي تۇراقتىلىق, ازاماتتىق كەلٸسٸم ورنىعىپ كەيبٸر ەلدەردەگٸدەي تىنىشتىعىمىز كەتٸپ, تىنىسىمىز تارىلماسا, ۇلتىمىزدىڭ تاريحي زەردەسٸنە قايتا-قايتا ورالىپ, جوعالتىپ العانىمىزدى تٷگەندەپ جاتساق, بۇل دا ەلباسىنىڭ ايرىقشا ىنتاسى مەن ىقىلاسىنىڭ ٸس جٷزٸندەگٸ كٶرٸنٸسٸ.
ەلدەگٸ دەموكراتييالىق ٷردٸستەردٸڭ جىل ساناپ جاڭا سيپاتتارعا يە بولۋى, ٷيلەسٸمدٸ تٸل ساياساتى, دٸن ساياساتىنىڭ قالىپتاسۋى, شىعىستا قىتايمەن, وڭتٷستٸكتە جەنە باتىستا, الىس-جاقىن شەتەلدەرمەن داۋ-دامايعا ىرىق بەرمەي, ەسەمٸزدٸ جٸبەرمەي, شەكارامىزدى انىقتاپ الساق, تاجال ورداسى بولعان سەمەي پوليگونىن جاۋىپ, يادرولىق قارۋدان ٶز ەركٸمٸزبەن باس تارتساق, مۇنىڭ بارلىعى دا پرەزيدەنتٸمٸزدٸڭ باتىلدىعى مەن كٶرەگەندٸگٸ.
قازاقستان نارىقتىق ەكونوميكاعا تٷپكٸلٸكتٸ تاڭداۋ جاساپ, قارجى جٷيەسٸن قالىپتاستىرىپ, تٶل اقشامىز – تەڭگەنٸ قولدانىسقا ەنگٸزٸپ, ونىڭ تۇراقتانۋىنا قول جەتكٸزسەك, ٶندٸرٸس ورىندارى يندۋسترييالىق-يننوۆاتسييالىق دامۋدىڭ ارقاسىندا قايتا جاندانىپ, ورتا, شاعىن بيزنەس قاناتىن كەڭگە جايسا, قازٸرگٸ كەزەڭدە 5 حالىقتىق رەفورمامەن «100 ناقتى قادامىن» قارقىندى جٷرگٸزٸپ جاتساق, حالىقارالىق ەكسپو-2017 كٶرمەسٸن ٶتكٸزۋ قۇقىنا يە بولساق, ازييالىق ەل بولا تۇرا, ەقىۇ-عا تٶراعالىق ەتسەك, بۇۇ قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تۇراقتى ەمەس مٷشەسٸ بولساق, مۇنىڭ بەرٸ دە ۇلت كٶشباسشىسىنىڭ حالىقارالىق دەرەجەدەگٸ بەدەلٸنٸڭ نەتيجەسٸ.
«مەڭگٸلٸك ەل» يدەياسىن باستى باعدار ەتٸپ, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ دامۋ داڭعىلىن «نۇرلى جولعا» اينالدىرۋ, ەلەمدەگٸ وزىق 30 ەلدٸڭ قاتارىنان ورىن الۋ بٷكٸلحالىقتىق مەجە رەتٸندە كٷن تەرتٸبٸنە قويىلىپ, ونىڭ ٷدەسٸنەن شىعۋعا پەرمەندٸ شارالار قولدانىلىپ جاتسا ول دا قازاق توپىراعىنداعى جاسامپازدىق قۇبىلىستاردىڭ تٸكەلەي باستاۋشىسى, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ العاشقى 15 جىلىندا-اق ەلەمدەگٸ دامىعان 50 ەلدٸڭ قاتارىنا شىعارعان قوعام دامۋىنىڭ «قازاقستاندىق جول» دەپ اتالاتىن جاڭا مودەلٸن قالىپتاستىرۋشى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلىنىڭ دانالىعى.
بٸر سٶزبەن تٷيٸپ ايتساق, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى تابىستارىمىز قوماقتى.
جاندار كەرٸبايۇلى,
جامبىل وبلىستىق قوعامدىق كەڭەس تٶراعاسى
تەۋەلسٸزدٸكتٸ ەشكٸم سىيعا تارتپايدى
تەۋەلسٸزدٸككە جەتەر جول قاي كەزدە دە, قاي ەلدە دە جەڭٸل بولماعان. اششى مەنەن تۇششىنى تاتقان بٸلەر, جاقسى مەنەن جاماندى جورتقان بٸلەر دەگەندەي مەملەكەت قۇرۋدىڭ قانشالىقتى كٷردەلٸ, قانشالىقتى قيىن ەكەنٸن ونىڭ باسى-قاسىندا جٷرگەندەر عانا سەزٸنە الاتىن بولسا كەرەك. وسى ورايدا تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزۋ جولى – ۇلى جول دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولمايدى. ەگەر شىندىقتىڭ كٶزٸنە تۋرا قاراساق, ەگەمەندٸكتٸ ەشكٸم دە سىيعا تارتپايدى.
ايتايىن دەگەنٸم, بۇدان تۇپ-تۋرا 25 جىل بۇرىن قازاق ەلٸ ٶز الدىنا دەربەس ەل اتاندى. تەۋەلسٸزدٸككە يە بولۋ بار دا, وسى تالاپتارعا سەيكەس ەلدٸ ەرٸ قاراي دامىتۋ ەشتەڭەمەن ايىرباستالمايتىن ەرٸ ەشقانداي قۇندىلىققا تەڭ كەلمەيتٸن وسى تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ تۇعىرلى ەتە تٷسۋ مٸندەتٸ تاعى بار. ٶتكەن 25 جىلدىڭ ٸشٸندە بٸز وسى تالاپتار ٷدەسٸنەن دە شىعا العانىمىز انىق. تەۋەلسٸزدٸككە قويىلاتىن باستى تالاپتاردىڭ بٸرٸ – ۇلتتىق مەدەنيەتٸمٸزدٸ دامىتۋعا ۇدايى كٶڭٸل بٶلۋ, ەجەلگٸ سالت-دەستٷرٸمٸزدٸ ساقتاي وتىرىپ, ونى بٷگٸنگٸ كٷننٸڭ ەرەكشەلٸگٸنە سەيكەستەندٸرە بٸلۋ ەمەس پە?! بۇل تۇرعىدا دا مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە بەلگٸلەنگەن ٸس-شارالار كەشەنٸ از ەمەس.
ەلەمدەگٸ قازٸرگٸ جاھاندانۋ ٷدەرٸسٸنٸڭ جەتٸ قارىس جۇتقىنشاعىنا جۇتىلىپ كەتپەۋدٸڭ باستى جولدارىنىڭ بٸرٸ دە – ۇلتتىق ٶنەر مەن مەدەنيەت بولسا كەرەك. ٶتكەن سەرسەنبٸ كٷنٸ قابىلدانعان تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسىندا ەلٸمٸزدەگٸ مەدەنيەت سالاسى قۋاتتى دامۋ سەرپٸنٸنە يە بولعانى اتاپ كٶرسەتٸلگەن. سونداي-اق, بۇعان قوزعاۋ سالعان ەل پرەزيدەنتٸ
ن.ە.نازارباەۆتىڭ باستاماسى بويىنشا ٸسكە اسىرىلعان «مەدەني مۇرا» باعدارلاماسى ەكەندٸگٸ دە ايتىلعان.
مەدەني مۇرا ۇعىمىنىڭ اۋقىمى ٶتە كەڭ. سونىڭ باستى تارماقتارىنىڭ بٸرٸ حالقىمىزدىڭ دەستٷرلٸ ەن-كٷي مۇراسى ەكەنٸ انىق. ٶزٸم وسى ٶنەر سالاسىندا ۇزاق جىل بويى قىزمەت جاساپ كەلە جاتقاندىقتان ەرٸ ٶنەردٸڭ ٶز ٶكٸلٸ بولعاندىقتان, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعى تۇسىندا حالقىمىزدىڭ دەستٷرلٸ ەن ٶنەرٸنٸڭ قايتا جاڭعىرتىلۋىنا مەملەكەتتٸك تۇرعىدا قولداۋ كٶرسەتٸلسە, مۇنىڭ ٶزٸ تەۋەلسٸزدٸكتٸ نىعايتۋ جولىندا جاسالعان قادامداردىڭ بٸرٸ بولىپ شىعاتىنى انىق.
ال تۇتاستاي العاندا, تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسىنىڭ قابىلدانۋى تاريحي تۇرعىدان دا, وعان بٷگٸنگٸ كەزەڭ بيٸگٸنەن باعا بەرۋ تۇرعىسىنان دا ەدٸلەتتٸ ەرٸ قاجەتتٸ شەشٸم دەپ سانايمىن. سونىمەن بٸرگە, دەكلاراتسييانىڭ تٶرٸمٸزگە وزۋى بٸزدٸڭ ەرٸ قاراي دامۋىمىزدىڭ بەرٸك ٸرگەتاسى بولماق.
قاتيموللا بەردٸعالي,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ
ورال
قابىرعالى قۇجات
بالا كەزٸمدە اۋىل اقساقالدارىنىڭ ٶزارا باس قوسقان سەتتەرٸندە «قايران 25» دەپ جاستىق شاعىن, 25-تەگٸ جالىن, شيىرشىق اتىپ تۇراتىن كەزدەرٸن ساعىنا, كٷرسٸنە ەسكە الىپ وتىرعاندارىن كٶرٸپ ەدٸم, بۇل, ەرينە, ادام عۇمىرىنىڭ قايتالانباس بٸر بەلەسٸنە قاتىستى ەڭگٸمە. ال قوعامدىق دامۋدىڭ ەر قيلى كەزەڭدەرٸندە 25 تۋرالى نە دەۋگە بولادى? مەنٸڭ ويىمشا, بۇل ۋاقىتتىڭ ارالىعىندا ٶزٸنٸڭ دامۋ ستراتەگيياسىن ايقىن بەلگٸلەي بٸلگەن مەملەكەتتەر بيٸك نەتيجەلەرگە جەتە الادى.
بۇل ارادا كٶپ مەسەلەنٸڭ تٷيٸنٸ ەل-جۇرتىن اسقاق ماقساتتارعا جەتەلەي الاتىن بەلگٸلٸ بٸر ەلدٸڭ باسشىسىنا دا بايلانىستى. وسى ورايدا تاعى بٸر اقيقاتتان اتتاپ كەتۋ ەش مٷمكٸن ەمەس. ەگەر بەلگٸلٸ بٸر ەلدٸڭ باسشىسى ٶز ەلٸنە تۇراقتى ٶسٸپ-ٶركەندەۋ باعىتىن كٶرسەتە الماسا, وندا 25 جىل تۇرماق, 50 جىلدا دا ەشتەڭە ٶزگەرە قويمايدى. كەرٸسٸنشە, ساياسي-ەكونوميكالىق دامۋ كەزەڭدەرٸنە ناقتىلىق سيپات بەرٸلگەن جاعدايلاردا تەك 2-3 جىلدىڭ ٸشٸندە ونداعان جىلدارعا تاتيتىنداي بەلەستەردٸ باعىندىرۋعا بولاتىنى انىق. بۇعان بٷگٸنگٸ قازاقستاننىڭ دامۋ ٷلگٸسٸ ايقىن ايعاق.
سەرسەنبٸنٸڭ سەتتٸ كٷنٸ پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا قابىلدانعان تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسى ەگەمەن ەلٸمٸزدٸڭ 25 جىل ٸشٸندە العان ۇلان-اسىر اسۋلارىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن كٶرسەتە بٸلگەن قابىرعالى قۇجات بولدى. مۇندا ەلباسىنىڭ جول, جٶن كٶرسەتۋٸمەن شيرەك عاسىرلىق كەزەڭدە قول جەتكٸزٸلگەن تابىستار, قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قوعامداستىق اراسىنداعى ابىرويىنىڭ ٶسە تٷسكەنٸ ناقتى دەيەكتەرمەن كٶمكەرٸلگەن. وسى ۋاقىتتىڭ ارالىعىندا ەلٸمٸزدە تيٸمدٸ دەموكراتييالىق ينستيتۋتتار, پرەزيدەنتتٸك ينستيتۋت, پارلامەنت, سوت جٷيەسٸ جەنە بەلسەندٸ ازاماتتىق قوعام قالىپتاسقانى ايتىلعان.
ەرينە, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا العان اسۋلارىمىز, ەڭ بٸرٸنشٸدەن, ەلباسىنىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسىندا جەنە ورنىقتى دا تۇراقتى دامۋ جولى بەلگٸلەنٸپ ٸسكە اسىرىلۋىندا دەسەك, قاتەلەسپەيمٸز. وسى ارادا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كٸسٸلٸگٸ مەن كٸشٸلٸگٸنە تاعى بٸر مەرتە كۋە بولامىز. ٶيتكەنٸ, نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى مۇنى مەن ٸستەدٸم دەمەيدٸ. قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى جەتٸستٸكتەرٸ تەرەڭ تٷسٸنٸستٸك ارقىلى قول جەتكٸزٸلگەن بەرٸمٸزدٸڭ ورتاق تابىستارىمىز دەپ باعالايدى.
مەن ٸستەدٸم دەگەنشە, مىڭ ٸستەدٸ دەسەڭشٸ دەگەن بەلگٸلٸ قاعيدات بار ەمەس پە? ەلباسىنىڭ وسى قاعيداتتى قاشان دا باستى نازاردا ۇستاي بٸلەتٸنٸنە تاعى بٸر مەرتە كۋە بولىپ وتىرمىز. مىسالى, ەلباسىمىزدىڭ: جالعىز ادام نە ٶندٸرەدٸ, نە ٸستەي الادى? ەرينە, ەشتەڭە تىندىرا المايدى. ونى قولدايتىن قالىڭ ەل بولماسا, دەپ جٷرەگٸنٸڭ تٷكپٸرٸندەگٸ كٸرشٸكسٸز ويىن جەتكٸزٸپ بەردٸ كەشە ەلباسىمىز بارشا قازاقستاندىقتارعا.
ال قازاقستاننىڭ دامۋ كەزەڭدەرٸ, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى جەتٸستٸكتەرٸ تۋرالى تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسى قابىلدانعان بولسا, مۇنىڭ جٶنٸ بٸر بٶلەك. بۇل ٶتە قاجەت قۇجات دەپ تۇجىرىمدايدى ەلباسى. بٸز دە مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى ويلى سٶزٸنە قول قويامىز. بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸنگٸ جەتكەن تابىستارىمىزدى كەلەشەك ۇرپاققا اماناتتاۋ پارىز. وسى ورايدا, پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا قابىلدانعان تەۋەلسٸزدٸك دەكلاراتسيياسىنىڭ قابىرعالى قۇجات رەتٸندەگٸ ورنى بٶلەك دەپ سانايمىن.
قازىباي بوزىموۆ,
اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
باتىس قازاقستان وبلىسى
ەلدٸك ماقساتتار جٸگەر مەن سەرپٸن بەرەدٸ
قازٸرگٸ زامان اسىعىس, جىلدام, زۋلاپ بارادى. سول اعىستىڭ ٸشٸندە بٸزدٸڭ ەلٸمٸز دە ٶزٸنٸڭ تەۋەلسٸزدٸك اتتى كەمەسٸمەن العا جٷزٸپ كەلەدٸ. كٷن سايىن ٶزگەرٸستەر, جاڭالىقتار بولىپ جاتادى. قۇلاق ەستٸپ, كٶز ٷيرەندٸ دەگەندەي.
ەرينە, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسىن قابىلداۋدىڭ دا, مٸنە, بەرٸمٸز دە كۋەگەرٸ بولىپ وتىرمىز. ۇزاعىنان سٷيٸندٸرسٸن دەيمٸز. ەلباسىنىڭ ٷنەمٸ ايتاتىنى تاتۋلىق پەن بٸرلٸك, پرەزيدەنت قانداي جيىندا سٶيلەسە دە تىڭداپ, تەلەديدار ارقىلى كٶرٸپ, قولداپ, تٸلەكتەس بولىپ وتىرامىز. بۇل بٸزدٸڭ الداعى جۇمىسىمىزعا جٸگەر, سەرپٸن بەرەدٸ.
وسى جىلدار ٸشٸندە ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن قابىلدانىپ, قازٸرگٸ كٷندەرٸ ٸسكە اسىرىلىپ جاتقان «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى, «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى, «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى – ەلەمنٸڭ ەڭ دامىعان مەملەكەتتەرٸنٸڭ قاتارىنا كٸرۋگە قابٸلەتتٸ ەلٸمٸزدٸڭ قۋاتىن نىعايتۋعا ٷلكەن ٷلەس قوسىپ وتىر. ال «مەڭگٸلٸك ەل» قۇندىلىقتارى تەۋەلسٸزدٸك جەتٸستٸكتەرٸن, حالقىمىزدىڭ ورتاق مٷددەلەرٸن, تاريحي تاعدىرىن كٶرسەتەدٸ. «مەڭگٸلٸك ەلدٸڭ» جەتٸ قۇندىلىعى قازاقستاندىقتاردى تەۋەلسٸزدٸكتٸ نىعايتۋعا دەگەن ورتاق بولاشاققا بٸرٸكتٸردٸ.
ەندٸگٸ باستى قۇجاتىمىزدىڭ بٸرٸ – دەكلاراتسييانىڭ ۇلى دالا ەلٸنٸڭ «مەڭگٸلٸك ەل» قۇندىلىقتارىن ايقىن بەينەلەيتٸن ماڭىزى ەرەكشە. بۇل 25 جىلدى بٷكٸل بٸزدٸڭ حالقىمىز بٸرگە كٶردٸك, بٸرگە ٶتكٸزدٸك, جەڭٸستەرٸمٸزگە قۋاندىق, ەڭبەك ەتٸپ ٷلەس قوستىق. ەل دامۋىنىڭ بەرٸك ٸرگەتاسىن قالاعان مەملەكەت باسشىسىن ماقتان ەتەمٸز. ەلٸمٸزدە قوعامدىق كەلٸسٸم مەن جالپىۇلتتىق بٸرلٸك سالتانات قۇرۋدا. ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸ دە بٸرلەسٸپ, تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىن قۇرمەتتەپ, قادٸرلەپ ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن بٸرگە, بٸر وتباسىنداي ەڭبەك ەتٸپ كەلەدٸ. باسقا جۇرتقا, ياعني شەتەلدەرگە دە ٷلگٸ بولدىق.
ٶسٸپ كەلە جاتقان ۇرپاقتار ٷشٸن بٸرلٸك, بەيبٸتشٸلٸك پەن كەلٸسٸمدٸ بٸزدٸڭ قوعامنىڭ ادامگەرشٸلٸك جەنە ەتيكالىق نورمالارى رەتٸندە جاساپ بەردٸك. اسسامبلەيانىڭ جاڭا ٶكٸلدەرٸ – جاستاردى تەربيەلەۋدەمٸز. بارلىق ۇلت ٶكٸلدەرٸ قازاق حالقىن, ەلٸن, جەرٸن سىيلاپ ٶستٸك. بٷگٸنگٸ ۇرپاقتىڭ دا سولاي جاسايتىنى كٷمەنسٸز. قازاقتاردىڭ ٶتكەن باي تاريحىنا باس يەمٸز. ۇلى تٷركٸ قاعاناتى, التىن وردا اتالاتىن عاسىرلىق تاريحى بار قازاق حالقى باقىتتى. تەۋەلسٸزدٸكتٸ ساقتاپ قالۋ امانات ەكەنٸن ەربٸر قازاق بٸلەدٸ. قازاقتارمەن بٸر ەلدە ٶمٸر سٷرٸپ جاتقان باسقا ۇلت ٶكٸلدەرٸ دە سول اماناتتى ورىنداۋ جولىندا بٸرگە جۇمىلا جٸگەرمەن, ەلدٸك ماقساتتا جۇمىس اتقاراتىن بولادى. ەندٸ, مٸنە, ەلٸمٸز «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسىن جٷزەگە اسىرا وتىرىپ, ەلەمنٸڭ وزىق 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا قوسىلۋعا قادام باسۋدا. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «100 ناقتى قادام: بارشاعا ارنالعان قازٸرگٸ زامانعى مەملەكەت» ۇلت جوسپارى ەلٸمٸزدە ٶندٸرٸس پەن يننوۆاتسييانى, ەلەۋمەتتٸك سالانى دامىتۋعا جەنە جۇمىس ورىندارىن اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرۋدە.
ەكٸنشٸدەن, دەكلاراتسييا بٸزدٸڭ قوعامدى, جاستارىمىزدى ەگەمەندٸك پەن تەۋەلسٸزدٸكتٸ ساقتاۋ مەن نىعايتۋعا, «مەڭگٸلٸك ەل» قۇندىلىقتارىن ارداقتاۋعا شاقىرادى. ٶيتكەنٸ, «تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسى» قازاقستاندىقتاردىڭ ەل يگٸلٸگٸ مەن «قaزاقستان-2050» ستراتەگيياسىنىڭ ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋٸ ٷشٸن ەلباسىنىڭ اينالاسىنا توپتاسۋعا دەگەن سەنٸمدٸلٸكتٸ ودان ەرمەن نىعايتا تٷسەدٸ. ەل بٸرلٸگٸ, تاتۋلىق پەن كەلٸسٸم بٸزدٸڭ مەڭگٸلٸك جولىمىزدا ٷنەمٸ الدىڭعى قاتاردا جٷرەتٸن جارىق شامشىراعىمىز ٸسپەتتٸ.
مارييام بايرامقۇلوۆا,
«ەلبۋرس» بالكار ەتنومەدەني
بٸرلەستٸگٸنٸڭ تٶرايىمى
پاۆلودار
بيٸك اسۋلار باستاۋى
ەلٸمٸزدٸڭ الدىندا ٷلكەن قۋانىش تۇر. ول – بابالارىمىزعا عاسىرلار بويى ارمان بولعان, بٷگٸنگٸ ۇرپاقتىڭ باقىتىنا بۇيىرعان تەۋەلسٸزدٸك مەرەكەسٸ. حالىق ۇعىمىندا «اق تٷيەنٸڭ قارنى جارىلدى» دەلٸنەتٸندەي ۇلى قۋانىشتى كٷننٸڭ ەسٸگٸن اشقانىمىزعا 25 جىل تولدى.
ەڭ قاستەرلٸ مەرەكەنٸ اتاپ ٶتۋ مەن قۇرمەتتەۋ, ۇرپاق جادىنا سٸڭٸرۋ باعىتىنداعى جۇمىستار از ەمەس جەنە ول رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندە مەكتەپ-بالاباقشالاردان باستاپ جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانى بەلگٸلٸ. وسى ورايدا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قوس پالاتالى پارلامەنتٸنٸڭ دەپۋتاتتارى قابىلداعان دەكلاراتسييا ايتۋلى وقيعالاردىڭ بٸرٸ بولدى.
دەكلاراتسييادا 25 جىل قازاقستان ٷشٸن «ٸلگەرٸلەۋ مەن ورنىقتى دامۋدىڭ كەزەڭٸ بولدى» دەپ شيرەك عاسىرلىق مەرزٸمنٸڭ جان-جاقتى قالىپتاسۋدىڭ, دامۋدىڭ مەرزٸمٸ بولعاندىعى باسا ايتىلادى. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ەلەڭ-الاڭ جىلدارىندا ەل تٸزگٸنٸن قولىنا الىپ, مەملەكەتٸمٸزدٸ سوقتىقپالى-سوقپاقسىز جەرلەرمەن العا جەتەلەگەن ەلباسىنىڭ ٶلشەۋسٸز ەڭبەگٸ مەن بيٸك بولمىسى كٶرٸنٸس تابادى.
1991 جىلى تەۋەلسٸزدٸك تۋرالى زاڭنىڭ قابىلدانۋىنان باستاپ, ەلٸمٸزدٸڭ ٶركەندەۋٸنە نەگٸز بولعان باستى قۇجات – كونستيتۋتسييانىڭ قابىلدانۋى, دەموكراتييالىق ينستيتۋتتاردىڭ قالىپتاسۋى, ساياسي جەنە ەكونوميكالىق رەفورمالاردىڭ جٷرگٸزٸلۋٸ, ەلەمدەگٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ 50 ەلدٸڭ قاتارىنان تابىلعان قازاقستاندى دامىعان 30 ەلدٸڭ ساپىنا جەتەلەيتٸن ستراتەگييالىق باعدارلاماسى, قازٸرگٸ زامانعى مەملەكەت قۇرۋ ٷشٸن ماقسات ەتٸلگەن «ۇلت جوسپارى» ماڭىزدىلىعىنىڭ ايتىلۋى تەكتەن-تەككە ەمەس. بۇل ايتىلعانداردىڭ بارلىعى دا ەلباسى مەن حالىقتىڭ, تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدٸڭ 25 جىل ٸشٸندە قول جەتكٸزگەن جارقىن جەتٸستٸكتەرٸ ەكەنٸ سٶزسٸز.
قازاقستاننىڭ ەلەمدٸك دەڭگەيدەگٸ تانىمالدىققا يە بولاتىن تاعى بٸر تۇسى – يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ يدەياسى مەن ەڭ بٸرٸنشٸ بولىپ ٶزٸنٸڭ قۋاتى جٶنٸنەن ەلەمدەگٸ تٶرتٸنشٸ ورىنداعى يادرولىق ارسەنالىنان باس تارتۋى. ٶز ەركٸمەن. كەيٸننەن بۇل جارقىن يدەيا ٶرٸسٸن كەڭەيتٸپ, ەلٸمٸزدٸڭ باستاماسىمەن بۇۇ دەڭگەيٸندە يادرولىق سىناقتارعا قارسى ٸس-قيمىلدىڭ حالىقارالىق كٷنٸ دەپ جارييالاندى. قازاقستان بۇل تاقىرىپتان دا باسقا ەلەمدٸك ماڭىزى بار جيىندارعا تٶراعالىق ەتٸپ, ماڭىزدى مەسەلەلەردٸ بٸلٸكتٸلٸكپەن اتقارىپ, لايىقتى شەشۋگە اتسالىسىپ كەلەدٸ.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا ەلٸمٸزدٸڭ قورعانىس سالاسىنىڭ قابٸلەتٸ ارتىپ, وسى جولدا جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلدٸ. قۇرلىق, ەۋە جەنە تەڭٸز باعىتىنداعى ەسكەري تەحنيكالار جاڭعىرتىلىپ, ەسكەريلەر مٷمكٸندٸگٸ ارتتىرىلدى, شەبەرلٸكتەرٸ شىڭدالدى. تۋعان ەلدٸ قورعايتىن جالىندى جاستار ٶسٸپ-جەتٸلدٸ, شەتەلدٸك جوعارى ەسكەري وقۋ ورىندارىندا بٸلٸم مەن بٸلٸك جەتٸلدٸرگەن جاس ماماندار, جٸگەرلٸ وفيتسەرلەر قاتاردى تولىقتىردى. دەكلاراتسييادا بۇل تۋرالى جاقسى ايتىلعان.
الدىمىزدا ٷلكەن مٸندەتتەر تۇر. 2017 جىلى ەكسپو كٶرمەسٸن ٶتكٸزۋ – قازاق تاعدىرىنداعى, قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸندەگٸ جاڭا تاريحي بيٸكتٸك بولماق.
دەكلاراتسييا – 25 جىل ٸشٸندە اتقارىلعان جۇمىستاردى جٷيەلەپ, الداعى مٸندەتتەردٸ ۇعىندىرعان قۇجات بولۋىمەن قۇندى. بٸز قانداي اسۋدى دا ٶزارا تٷسٸنٸستٸك, بٸرلٸك ارقىلى باعىندىرا بەرەتٸن بولامىز.
امانگەلدٸ عۇماروۆ,
وتستاۆكاداعى پولكوۆنيك, قازاقستان قارۋلى كٷشتەرٸنٸڭ ارداگەرٸ
ماڭعىستاۋ وبلىسى
يدەيالار اقيقاتقا اينالدى
پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسى – تاريحي مەنٸ زور قۇجات. ەلدٸگٸمٸز بەن ەگەمەندٸگٸمٸزدٸڭ ٶمٸرشەڭدٸگٸن كٶرسەتەتٸن بۇل تاريحي قۇجاتتا تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىندا مەملەكەتٸمٸزدٸڭ قول جەتكٸزگەن جەتٸستٸكتەرٸ ەگجەي-تەگجەيلٸ كٶرسەتٸلگەن. بۇل – ەلٸمٸزدٸڭ جاڭا تاريحىنداعى جارقىن بەتتەردٸڭ بٸرٸ بولىپ قالاتىنى انىق.
دەكلاراتسييا زامانىمىزدىڭ اسا كٶرنەكتٸ قايراتكەرٸ, ەلٸمٸزدٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ-ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستاننىڭ تەۋەلسٸزدٸك جىلدارىنداعى جەتٸستٸكتەرٸن ايشىقتى كٶرسەتٸپ, سونىمەن بٸرگە, حالقىمىزدى جاڭا جاسامپاز ٸستەرگە باستايتىندىعىمەن قۇندى. سونىمەن قاتار, نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستاننىڭ از جىل اياسىندا باعىندىرعان بەلەسٸن باياندايدى. ەرٸ بۇل قازاقستان حالقىنىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸنٸڭ جارقىن كٶرٸنٸسٸ.
بٸز قىسقا ۋاقىت ٸشٸندە باسقالارمەن تەرەزەسٸ تەڭ مەملەكەت قۇرا العانىمىزدى جەنە جاس رەسپۋبليكانىڭ نەبٸر سىناقتارعا تٶتەپ بەرگەنٸن لايىقتى ماقتانىش ەتەمٸز. بۇل – ميلليونداعان قازاقستاندىقتار مەن ەل سەنٸمٸن ارقالاعان ەلباسىنىڭ ەرەن كٷش-جٸگەرٸ. ەلٸمٸزدٸڭ عاسىرلار بويعى ٷمٸتٸ, قول جەتپەستەي ساعىمدى ارمانى تەك 25 جىل بۇرىن عانا ەلباسى باستاۋىمەن شىنايى ٶمٸرگە اينالدى. بٷگٸندە بٸز جەر جٷزٸنە تانىلعان ەركٸن ەلدٸڭ ٶكٸلٸ ەكەندٸگٸمٸزدٸ ەلەم حالىقتارىنىڭ الدىندا ماقتانىشپەن ايتامىز.
مەملەكەت باسشىسى جالپى جاھاندانۋ مەن ححٸ عاسىردىڭ قارقىنداپ كەلە جاتقان سىن-قاتەرلەرٸ جاعدايىندا ەلٸمٸز ٷشٸن جاڭا كٶكجيەكتەر مەن جاڭا مٷمكٸندٸكتەردٸ اشتى. پرەزيدەنتتٸك باعداردى باسشىلىققا الا وتىرىپ, 25 جىل ٸشٸندە قازاقستاندىقتار ستراتەگييالىق قۇجاتتار نەگٸزٸندە يدەيالاردى شىندىققا اينالدىردى.
قازاقستان ەلەمگە ٶزٸنٸڭ ساياسي-ەكونوميكالىق باعىتىن مويىنداتىپ, قۇرلىقتار تاعدىرىن شەشەتٸن دامىعان مەملەكەتتەردٸڭ قاتارىنان ٶز ورنىن الدى. ٶز باسىم قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسىن شيرەك عاسىر ٸشٸندە شيراعان ەل مەن ونى باستاعان ەلباسى ەڭبەگٸنە بەرٸلگەن ەڭ جوعارى باعا دەپ قابىلدايمىن. سوندىقتان بۇل – ەلباسىنىڭ ەڭبەگٸنە ورىندى باعا بەرگەن, مەملەكەت دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ كەزەڭدەرٸن جەنە قالىپتاسۋىن قامتيتىن سالتاناتتى ساياسي ماڭىزدى قۇجات دەپ سەنەمٸن.
اقتولقىن سۋنگۋر,
قىزىلوردا وبلىستىق «ازاماتتىق اليانس» قاۋىمداستىعىنىڭ تٶرايىمى
ۇلتتىق رۋحىمىزدى ۇيىتىپ وتىر
پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسييا قابىلداندى. شىنىندا, ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق جەتٸستٸكتەرٸ مەن تابىستارى, ەڭ الدىمەن, تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز – ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ جەمٸسٸ. سونداي-اق, ەلباسىنا قولداۋ كٶرسەتٸپ, تٸرەك بولىپ كەلە جاتقان حالقىمىزدىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸنٸڭ نەتيجەسٸ. تەۋەلسٸزدٸك – بٸز ٷشٸن قاشان دا كيەلٸ قۇندىلىق, اسىل قازىنا. تەۋەلسٸزدٸككە قولىمىزدىڭ جەتكەنٸ, ەڭ الدىمەن, ۇلتىمىزدىڭ باعا جەتپەس باعى. وسى جىلدار ٸشٸندە قوعامدىق قۇرىلىسىمىز تولىق ٶزگەرٸپ, جاڭا قوعام, جاڭا كەزەڭ, جاڭا بولمىس كەلدٸ. حالىقتىڭ وي-ساناسى, تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸ بٷتٸندەي ٶزگەردٸ. ەلٸمٸزدە تەلەگەي-تەڭٸز تٸرلٸكتەر اتقارىلدى.
قازاقستاننىڭ جاڭا تەۋەلسٸز مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋى, ەلەمدە ٶزٸندٸك ورنى بار, قارقىندى دامىپ وتىرعان ەلٸمٸزدٸڭ سىرتقى-ٸشكٸ ساياساتتاعى جەتٸستٸكتەرٸ – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸنٸڭ ەڭبەگٸمەن تٸكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان دا, ەل مەن ەلباسى, تەۋەلسٸزدٸك پەن تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەگٸز ۇعىم دەپ باعالانۋدا. ەلباسىنىڭ ەلٸمٸزدٸڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ رەتٸندە اتقارعان, اتقارىپ وتىرعان تاريحي ەڭبەگٸن بٷگٸندە حالىقارالىق قوعامداستىق تا مويىنداپ, جوعارى باعاسىن بەرٸپ وتىر.
حالىق سەنٸم ارتقان ن.ە.نازارباەۆتىڭ ۇلى ٶمٸرلٸك ەنەرگيياسى, ساياسي ويىنىڭ كەڭدٸگٸ, ۇلتتىق يدەياعا بەرٸلگەندٸگٸ, كٶرەگەندٸك قاسيەتٸ, جان-جاقتى تالانتى, پاراساتتىلىعى, دانالىعى مەن ۇتىمدى شەشٸمدەرٸ بٸزدەردٸ ەلٸ دە تالاي جەتٸستٸكتەرگە جەتكٸزەتٸندٸگٸنە سەنٸمدٸمٸز. ەلٸمٸزدٸڭ ٶسكەلەڭ جاستارىنا جارقىن بولاشاق سىيلاعان, كٶپۇلتتى مەملەكەتتٸ قۇرۋشى, دامىتۋشى, ەلٸمٸزدٸ جارقىن بولاشاققا باستاۋشى تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز ن. نازارباەۆ ەكەندٸگٸندە داۋ جوق.
ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ ارقاسىندا تەۋەلسٸز قازاق ەلٸ ەلەمگە تانىلدى. استانا قالاسى – ەل ماقتانىشىنا, ٶسٸپ كەلە جاتقان جاستاردىڭ قالاسىنا اينالدى. تەۋەلسٸزدٸك بٸزگە جاڭا جولىمىزدى, ٶزٸمٸزدٸڭ سونى سوقپاعىمىزدى تابۋعا زور مٷمكٸندٸك ۇسىندى. سول جاڭا جولىمىزدى بٸز استانا ارقىلى تاپتىق. قازٸرگٸ كەزدە استانا بٸزدٸڭ كەلەشەگٸمٸزگە قاتىستى ماڭىزدى شەشٸمدەر قابىلدايتىن مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ساياسي ورتالىعى عانا ەمەس, ۇلتتىق رۋحىمىزدى ۇيىتىپ وتىرعان رۋحاني وردامىز.
سەمبەك سەيدەزٸموۆ,
جامبىل وبلىسىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى
جامبىل وبلىسى
قازاق ەلٸ مەڭگٸلٸك ەل بولسىن!
از كٷندەردەن سوڭ اتالىپ ٶتەتٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ شيرەك عاسىرلىق مەرەيتويى – حالقىمىزدىڭ ۇلتتىق مەرەكەسٸ. سوناۋ 86-نىڭ جەلتوقسانىندا الاڭعا شىعىپ تەڭدٸك سۇراعان قازاق جاستارىنىڭ دا اڭساعانى وسى كٷن ەدٸ. ەگەمەندٸك العان ەلٸنٸڭ ەڭسەسٸن تٸكتەپ, سوڭىنان ەرتكەن – تۇڭعىش پرەزيدەنتٸمٸز نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆ ەدٸ.
قىتاي حالقىندا «ٶتپەلٸ كەزەڭدە ٶمٸر سٷر!» دەگەن قارعىس بار ەكەن جەنە ول قارعىستىڭ ەڭ ٷلكەنٸ سانالاتىن كٶرٸنەدٸ. ونىڭ مەنٸسٸن بٸز ٶتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارىندا, ياكي ەل تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ العاشقى قادامدارى تۇسىندا ەبدەن تٷسٸندٸك.
وسىدان ەكٸ جىل بۇرىن بٸر ساياساتكەر نۇرسۇلتان نازارباەۆتى ساياساتتىڭ شاحمات تاقتاسىنداعى ەڭبەگٸ سٸڭگەن گروسسمەيستەر دەپ اتاعان ەدٸ. تابىلعان تەڭەۋ! شاحمات دەگەنٸڭٸز – ايلاسى مەن شەشٸمٸ كٶپ, تۇڭعيىعىنا ەشكٸم جەتە الماي كەلە جاتقان تەرەڭ ەلەم. وعان اسقان دارىن كەرەك. ٷلكەن ساياساتتا دا سولاي, ەلەمدٸك تاقتادا ەردايىم اقىلى باسىمنىڭ مەرەيٸ ٷستەم بولادى.
دەگەنمەن, پرەزيدەنت ن. نازارباەۆتىڭ ۇستانعان بٸزگە بەلگٸلٸ ۇستانىمى: الدىمەن – ەكونوميكا سودان كەيٸن ساياسات. ياعني, الدىمەن حالىقتىڭ كٶيلەگٸ كٶك, تاماعى توق بولۋى كەرەك. بۇل ناعىز حالىق قامىن ويلاعان تۇلعانىڭ قاعيداسى. بٸز قازٸر داعدارىس سىنىنان ٶتكەن, ۇلتتىق ەكونوميكاسى بار, ازاماتتىق قوعامى قۇرىلعان, قوعامدىق كەلٸسٸمگە قول جەتكٸزگەن, حالىقارالىق بەدەلٸ بار مەملەكەتپٸز.
عاسىرلار توعىسىندا ەلەم حالقىنا تاڭداي قاقتىرعان استانامىز بوي كٶتەردٸ. ەرينە, ەلباسىنىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸندە. ەندٸ, مٸنە, تۇڭعىش پرەزيدەنت كٷنٸ مەن تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ – ەكٸ ٷلكەن مەرەكە قاتار كەلە جاتىر. توي تويعا ۇلاسسىن دەيمٸز! قازاق ەلٸ مەڭگٸلٸك ەل بولسىن!
عازىم جارىلعاپوۆ,
قاراعاندى وبلىستىق مەسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, جاڭاارقا اۋدانىنىڭ قۇرمەتتٸ ازاماتى, «قۇرمەت» وردەنٸنٸڭ يەگەرٸ
قاراعاندى وبلىسى,
جاڭاارقا اۋدانى
جەتٸستٸكتەرمەن كەلدٸك
پارلامەنت دەپۋتاتتارى قابىلداعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسييا جەتٸسۋ جەرٸندە دە قىزۋ تالقىلانۋدا. ەسٸرەسە, بٷگٸنگٸ قوعامنىڭ بەلسەندٸ مٷشەلەرٸ بولىپ تابىلاتىن كەسٸپكەرلەر اراسىندا ەرەكشە قولداۋعا يە. شىنى كەرەك, كەي مەملەكەتتەر جٷز جىلدا قول جەتكٸزە الماعان تابىسقا قازاقستان شيرەك عاسىردا يە بولىپ وتىر. ەرينە, وعان ەلباسىنىڭ قاجىر-قايراتى مەن پاراساتى ارقاسىندا قول جەتكٸزٸلدٸ. بۇل كٷندەرٸ ەرەكشە قارقىنمەن سالىنىپ جاتقان باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي اۆتوماگيسترالٸ دە مەملەكەت باسشىسىنىڭ كٶرەگەن ساياساتى ارقاسىندا جٷزەگە اسىپ جاتىر. بٸلە بٸلسەك, بۇل قازاقستاننىڭ ەلەمنٸڭ بارلىق ەلدەرٸمەن ساۋدا-ساتتىق جاساپ, ەكونوميكامىزدى ٶركەندەتۋگە اشىلعان جارقىن دا, تيٸمدٸ جول. وسى مٷمكٸندٸك كەسٸپكەرلەرٸمٸزدٸ قۋانتىپ قانا قويماي, كەسٸبٸمٸز ارقىلى تٶرتكٷل دٷنيەنٸ ارالاپ, بيزنەستٸ دامىتۋعا جول اشادى.
قازاقستان ۇلى جٸبەك جولىن جاڭعىرتۋ, جانداندىرۋ جٶنٸندەگٸ ٸرٸ حالىقارالىق جوبانىڭ بەلدٸ مٷشەسٸ بولىپ تابىلادى. بۇل تابىستارعا ەلٸمٸز جيىرما بەس جىل ٸشٸندە تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تەرەڭنەن ويلايتىن دانىشپاندىعىنىڭ ارقاسىندا جەتتٸ. سوندىقتان, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 25 جىلدىعىنا ٸرٸ جەتٸستٸكتەرمەن كەلٸپ وتىرمىز.
ريمما سالىقوۆا,
«الماتى بوياۋلارى» جشس باس ديرەكتورى, «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسى ٶڭٸرلٸك كەسٸپكەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶرايىمى
تالدىقورعان
قوعامدىق كەلٸسٸمنٸڭ قاعيداتى
پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا قابىلدانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان دەكلاراتسييانى وقىعاندا ەلٸمٸزدٸڭ ششيرەك عاسىردا ٶتكەن كٷردەلٸ دە قىزىقتى, سوقتىقپالى دا سوقپاقتى جولى جادىمىزدا قايتا جاڭعىردى. ەلباسى قازاقستاندى ەلەمدٸك ساياساتتىڭ ارەناسىنا الىپ شىقتى. سەمەي پوليگونىن جاۋىپ, يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ باستاماسىنىڭ ٶزٸ نەگە تۇرادى!?
بٸز قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعى دەكلاراتسيياسىن ەرەكشە تاريحي ماڭىزدى قۇجات دەپ تانيمىز. بۇل ەلٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق بەدەلٸن كٶتەرگەن, پرەزيدەنتٸمٸز ن.ە.نازارباەۆتىڭ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى پارىزى جەنە جاۋاپتى باسشىلىعىمەن جاسالعان سەرپٸندٸ جوبالار مەن عالامدىق باستامالاردىڭ 25 جەمٸستٸ جىلدارى.
بٸزگە, شىعىسقازاقستاندىقتار ٷشٸن يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, سەمەي پوليگونىن جابۋ ٶتە ماڭىزدى بولدى. قازٸرگٸ زاماندا بٷكٸل ەلەم ەسكەري قاقتىعىستار الاڭىنا اينالعان كەزەڭدە, ەلباسى ن.ە.نازارباەۆتىڭ يادرولىق قارۋدان باس تارتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداۋى اۋىر دا جاۋاپتى ٸس بولعاندىعىن بٸز جاقسى تٷسٸنەمٸز. بٷگٸنگٸ كٷنٸ قازاقستان يادرولىق قارۋعا قارسى قوزعالىستىڭ كٶشباسشىسى بولىپ تانىلدى.
تاريح ٷشٸن وسىنشاما قىسقا كەزەڭدە كەلگەن بارلىق جەتٸستٸكتەر مەن تابىستار ەڭ الدىمەن, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ, قالا بەردٸ, ۇلتىنىڭ باعىنا تۋعان ۇلىنا سەلكەۋسٸز سەنٸم ارتقان حالقىمىزدىڭ بەرەكە-بٸرلٸگٸ, تاتۋ تٸرلٸگٸنٸڭ ارقاسى ەكەنٸ داۋسىز. دەكلاراتسييا – نار كٶتەرەر جٷكتٸ بەلٸ قايىسپاي العا تارتىپ كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ ەڭبەگٸن باعالاۋىمەن دە قۇندى. پرەزيدەنتتٸڭ ەلدٸ بٷگٸنگٸ بيٸككە كٶتەرگەن قادامى الدا سەتتٸ جالعاسپاق. نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى وعان دا بەرٸك نەگٸز قالاپ قويدى. «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسى», «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى», «نۇرلى جول» جاڭا ەكونوميكالىق ساياساتى بۇعان دەيەكتٸ دەلەل بولىپ تابىلادى.
ەلٸمٸزدٸڭ تاعى بٸر جەتٸستٸگٸ – پوليەتنيكالىق قوعامدا بەيبٸتشٸلٸك پەن ىنتىماقتىڭ ساقتالۋى. تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قازاقستاننىڭ مەدەني سالاسىندا كٶپتەگەن ٶزگەرٸستەر بولدى. سونىڭ بٸرٸ – «مەدەني مۇرا» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى, ونى بٸز قازاقستاندى مەدەني جاڭعىرۋدىڭ قۋاتتى قۇرالى دەپ قابىلدايمىز. بٸز ٷشٸن «مەدەني مۇرا» ۇلتتار بٸرلٸگٸ مەن قازاقستان حالقىنىڭ قوعامدىق كەلٸسٸمدە ٶمٸر سٷرۋٸنە جاسالعان باعدار بولىپ تابىلادى.
قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلى بٸزدٸڭ ا.س.پۋشكين اتىنداعى شىعىس قازاقستان وبلىستىق كٸتاپحاناسى ٷشٸن دە سەرپٸندٸ دامۋ كەزەڭٸ بولدى. بٸز وبلىستىق ەكٸمدٸك, جەرگٸلٸكتٸ دەمەۋشٸلەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ گرانتتىق قولداۋى ارقىلى 30-دان اسا يننوۆاتسييالىق جوبانى ٸسكە اسىردىق. بۇل جوبالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قازاقستان عانا ەمەس, ورتا ازييا ەلدەرٸ اۋماعىندا العاشقى تىڭ جوبالار بولدى. بٸزدٸڭ جەرلەستەرٸمٸز وسىنداي جاڭاشىل جۇمىستاردىڭ ارقاسىندا اشىق قور, جەدەل اقپارات, قوسىمشا بٸلٸم الۋ, شىعارماشىلىق قابٸلەتٸن دامىتۋ ەركٸندٸگٸنە يە. بٸزدٸڭ كٸتاپحانامىز قازاقستان تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 25 جىلدىعىن شەتەلدٸك كٸتاپحانالاردان كەم ەمەس, جاڭا تيپتٸ جاڭاشىل كٸتاپحانا رەتٸندە قارسى الادى.
قابيبا اقجٸگٸتوۆا,
ا.س.پۋشكين اتىنداعى شىعىس قازاقستان وبلىستىق كٸتاپحاناسىنىڭ ديرەكتورى
ٶسكەمەن
.jpeg)