فوتو: jsk.kz
«AMANAT» پارتيياسىنىڭ تٷركٸستان وبلىستىق فيليالىندا ەكونوميكا, كەسٸپكەرلٸك جەنە اگرارلىق سەكتور مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ قوعامدىق كەڭەسٸنٸڭ مەجٸلٸسٸ ٶتتٸ. جيىندا وبلىستاعى تابىستى ارتتىرۋ باعدارلاماسى دا تالقىعا سالىندى, - دەپ حابارلايدى «ۇلت اقپارات».
مەجٸلٸسكە ايماقتىق پارتييا فيليالىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى, كەڭەس تٶراعاسى ەرلان نۇرماحانوۆ, وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ن.بەكمۇراتوۆ, وبلىستىق كەسٸپكەرلٸك جەنە ساۋدا باسقارماباسشىسىنىڭ ورىنباسارى مٸندەتٸن اتقارۋشى س.كٶشكٸنباي, وبلىستىق كەسٸپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى ت.ناقىپبەكوۆ, «دامۋ» كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ قورى» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ تٷركٸستان وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى م.قاڭلىباەۆ جەنە كەڭەس مٷشەلەرٸ قاتىستى. كٷن تەرتٸبٸندە ەكٸ مەسەلە قارالدى.
ولار: «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2025» مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى اياسىندا جىل سايىن 300-دەن استام كەسٸپكەرگە قولداۋ كٶرسەتۋ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جالپى ٶنٸمنٸڭ كٶلەمٸن 76 ملرد. تەڭگەگە دەيٸن ٶسٸرۋ. الدىمەن س.كٶشكٸنبايدىڭ پارتييانىڭ جول كارتاسىندا كٶزدەلگەن كٶرسەتكٸشتەردٸ ورىنداۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستارى تۋرالى بايانداماسى تىڭدالدى. بىلتىر «بيزنەستٸڭ جول كارتاسى-2025» باعدارلاماسى اياسىندا بيۋدجەتتەن 8,2 ملرد.تەڭگە بٶلٸنٸپ, 2725 جوبا قارجىلاي قولداۋ تاپقان. ال, بيىل 11,7 ملرد.تەڭگە قارالىپ, جىل سوڭىنا دەيٸن 2 مىڭنان استام جوبالارعا قولداۋ كٶرسەتۋ جوسپارلانۋدا. سونداي-اق, ونىڭ ايتۋىنشا ٸرٸ كەسٸپكەرلەردٸڭ كٶمەگٸمەن ميكروبيزنەستٸ جەنە ستارتاپتى قولداۋ ماقساتىندا «كەسٸپكەرلٸك قىراندارى» جوباسى باستاۋ العان. بٸرنەشە كونكۋرستار ۇيىمداستىرىلىپ, ستارتاپ جوبالار ينۆەستيتسييالانىپ جاتىر.
سونداي-اق, بيزنەستٸ جٷرگٸزۋگە سەرۆيستٸك قولداۋ كٶرسەتۋ بويىنشا سوڭعى 6 جىلدا 23 597 كەسٸپكەرگە 31 711 قىزمەت كٶرسەتٸلگەن. 2022 جىلدىڭ ٸ توقسانىندا 391 كەسٸپكەر قولداۋعا يە بولعان. بۇل اقپاراتتى ت.ناقىپبەكوۆ بايانداماسىندا اتاپ ٶتتٸ. ال, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ مەملەكەتتٸك جٷيەلٸ قولداۋلار مەن اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە بىلتىر نىسانالى ينديكاتورلار تولىعىمەن ورىندالعان.
دەگەنمەن ن.بەكمۇراتوۆتىڭ مەلٸمدەۋٸنشە جىلىجاي شارۋاشىلىعىندا كەمشٸن تۇستار بار. كٶرشٸلەس ٶزبەكستان, تەجٸكستان ەلدەرٸنەن كەلەتٸن جىلىجاي ٶنٸمدەرٸنٸڭ باعاسى بٸزدٸڭ ٶٸنمدەردەن تٶمەن بولۋىنا بايلانىستى, بەسەكەگە تٷسە الماۋدا. باستى سەبەبٸ قۋات كٶزدەرٸنە جۇمسالاتىن شىعىندار. بٷگٸندە ونىڭ ٷلەسٸ 45%-عا دەيٸن جەتٸپ وتىر. باسقارما تاراپىنان ەنەرگەتيكا جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە تاريف باعاسىن 50%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ جٶنٸندە ۇسىنىس ەنگٸزٸلٸپتٸ. بيىل اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ەگٸس كٶلەمٸن 848,4 مىڭ گەكتارعا ورنالاستىرۋ كٶزدەلۋدە. جيىن سوڭىندا كٶكتەمگٸ دالا جۇمىستارىنا قاجەتتٸ تىڭايتقىشتاردى (اممياك سەليتراسى, امموفوس) ٶندٸرۋشٸ «قازازوت» اق مەن «كازفاسفات» جشس تاراپىنان اگروقۇرىلىمدارعا دەر كەزٸندە بوساتپاۋ سالدارىنا كٶڭٸل بٶلۋ جايىندا سىن-ەسكەرتپەلەر ايتىلدى. ٶيتكەنٸ بۇل جاعداي بٷگٸندە اگروقۇرىلىمداردىڭ نارازىلىعىن تۋىنداتۋدا. وسىعان وراي, اتالعان مەسەلەنٸ دەر كەزٸندە شەشۋ ماقساتىندا وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەردٸ شاقىرتىپ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ قاتىسۋىمەن مەجٸلٸس ٶتكٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس بەرٸلدٸ. ۇسىنىس-پٸكٸرلەر قابىلدانىپ, قارالعان مەسەلەلەردٸ شەشۋ جولىندا جاۋاپتى مەكەمەلەرمەن بٸرلەسە جۇمىستار اتقارىلاتىنىن ايتىپ, مەجٸلٸستٸ قورىتىندىلادى.
تٷركٸستان وبلىسىنا 2023 جىلى «اۋىل اماناتى» جوباسىن ٸسكە اسىرۋعا تٷركٸستان وبلىسىنا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 11,0 ملرد. تەڭگە نەسيە قاراجاتى بٶلٸنگەن بولاتىن. ەندٸ ٶڭٸرگە قوسىمشا 8,7 ملرد. تەڭگە قاراجات قاراستىرىلىپ وتىر. ەندٸ سوعان سەيكەس 16 اۋداننان انىقتالعان 32 اۋىلدىق وكرۋگكە قوسىمشا ەر اۋماقتان 2 اۋىلدىق وكرۋگتەن قوسۋ جوسپارلانۋدا. بۇل ماقسات بيىل شٸلدە ايىنان باستاپ جٷزەگە اسىپ, ٶڭٸر بويىنشا جالپى 64 اۋىلدىق وكرۋگ قامتىلادى. وسى مەسەلەنٸ تالقىلاۋ ماقساتىندا سالاعا جاۋاپتى باسشىلار مەن اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ ورىنباسارلارى جيىن ٶتكٸزدٸ. مەجٸلٸستٸ تٷركٸستان ەكك اق-نىڭ قارجى جەنە «اۋىل اماناتى» باعدارلماسىنىڭ مونيتورينگٸ جٶنٸندەگٸ باسقارۋشى ديرەكتورى نۇرلىبەك يساەۆ جەنە «ىرىس» مقۇ باسقارما تٶراعاسى مۇحيت مىڭباەۆ جٷرگٸزٸپ وتىردى.
نەسيەلەردٸ قارجىلاندىرۋ بويىنشا 6 باعىت ٸرٸكتەلدٸ. ولار: ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىن دامىتۋ; مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ; قۇس شارۋاشىلىعىن دامىتۋ; بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋ; اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەردٸ جابدىقتاۋ; تۇرعىنداردىڭ ٶز كەسٸبٸن اشۋ.
جوبانى تيٸمدٸ جٷرگٸزۋ ٷشٸن ٶڭٸردە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتاردى كووپەراتيۆتەر نەگٸزٸندە دامىتۋعا باسىمدىق بەرٸلەدٸ. ٷمٸتكەرلەر قاتىساتىن اۋىلدىق وكرۋگتەردە 44 كووپەراتيۆ بەكٸتٸلٸپ, ەلەۋەتتٸ نەسيە الۋشىلاردىڭ تٸزٸمٸ جاساقتالدى. قازٸرگٸ تاڭدا, نەسيە قارجىسىن تاراتۋشى ەرٸ سەنٸم بٸلدٸرگەن ٶكٸل رەتٸندە «تٷركٸستان ەكك» اق تيٸستٸ شارالاردى اتقارۋدا.
ەسكە سالساق, وبلىستىق بارلىق اۋىلدىق وكرۋگتەرٸندە سكرينينگتەر جاسالىپ, تۇرعىندار ساۋالناماعا قاتىستى. جالپى جوبا اياسىندا 2200 (ورتا نەسيە قاراجاتى كٶلەمٸ 5,0 ملن. تەڭگە) بٸرلٸككە جۋىق ميكروكرەديتتەر بەرٸلەدٸ. نەتيجەسٸندە باعدارلاما اياسىندا 2 300 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, ٶڭٸردەگٸ اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك الۋشى وتباسى سانىن تٶمەندەتۋ كٶزدەلگەن. قازٸرگٸ تاڭدا پيلوتتىق جوباعا قاتىساتىن قوسىمشا ەكٸ اۋىلدى اۋدان ەكٸمٸمەن بەكٸتٸپ, سالالىق باسقارما مەن «تٷركٸستان ەكك» جەنە «ىرىس» مقۇ ٶكٸلدەرٸمەن الدىن الا جوسپارلانعان جوبالاردى كەلٸسۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. اۋدان ەكٸمنٸڭ ورىنباسارلارى تاڭدالعان اۋىلدىق وكرۋگتەر بويىنشا تولىق تالداۋ نەتيجەلەرٸن, ۇسىنىلاتىن باسىم باعىتتارىن, ەلەۋەتتٸ نەسيە الۋشىلار سانى, اۋىلدىق وكرۋگ تۇرعىندارىنىڭ بەيٸم كەسٸپتەرٸ تۋرالى تولىققاندى مەلٸمەت ۇسىندى.
جيىن قورىتىندىسىندا اۋدان ەكٸمدٸكتەرٸ ۇسىنعان اۋىلدىق وكرۋگتەر پيلوتتىق جوباعا قوسىمشا قاتىساتىن بولىپ كەلٸسٸلدٸ. ايتا كەتەيٸك, 18 سەۋٸردەن باستاپ نەسيە قۇجاتتار قابىلداۋ باستالىپ, بٷگٸنگە دەيٸن 847 ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷستٸ. ونىڭ ٸشٸندە 459 ٶتٸنٸمنٸڭ 2,8 ملرد. تەڭگەلٸك قۇجاتتارى قارالۋ ساتىسىندا بولسا, نەسيە كوميتەتٸمەن 1,1 ملرد. تەڭگەنٸڭ 248 قۇجاتى ماقۇلداندى. تٷركٸستان وبلىسىنا بيىل «اۋىل اماناتى» جوباسى بويىنشا 20 ملرد تەڭگەگە جۋىق قارجى بٶلٸندٸ. بٷگٸندە وبلىس ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدىنىڭ تٸكەلەي قاداعالاۋىمەن اتالعان جوبانى ٷيلەستٸرۋ, تۇرعىنداردىڭ كەسٸپ اشۋىنا قولداۋ كٶرسەتۋ جۇمىستارى قارقىندى جٷرٸپ جاتىر. كەسٸپكەر ٶز جوباسىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا «اۋىل اماناتى» باعدارلاماسى اياسىندا سٷت باعىتىنداعى مال شارۋاشىلىعى بويىنشا 8,6 ملن تەڭگە نەسيە الۋعا مٷلكٸن كەپٸلگە قويا وتىرىپ, ٶتٸنٸم جولداعان. نەتيجەسٸندە, وبلىستىق كوميسسييانىڭ وڭ شەشٸمٸمەن 8 ملن تەڭگە قارجى بەرٸلگەن.
كەسٸپكەر نەسيە قارجىسىنا اقمولا وبلىسىنان 16 باس ساۋىن سيىر ەكەلگەن. بٷگٸنگٸ كٷندە ەر سيىردان 10 ليتردەن سٷت الىپ, «ناتۋر پرودۋكت» جشس-نا ٶتكٸزۋدە. كەسٸپكەر ٶز كەسٸبٸن دامىتۋ اياسىندا الداعى ۋاقىتتا مال باسىن ۇلعايتۋدى جوسپارلاپ وتىر. «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا پيلوتتىق جوباعا قاتىسقان سايرام اۋدانى اقبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگٸ بويىنشا 20 ازامات نەسيە الۋعا ٶتٸنٸم جولداعان. بٷگٸندە 10 ازاماتتىڭ جوباسى وبلىستىق كوميسسييا قاراۋىنان ٶتٸپ, ماقۇلدانعان. نەسيەلەندٸرٸلگەن ازاماتتار ٸشٸندە وبلىس بويىنشا بٸرٸنشٸ بولىپ نەسيە الىپ, ٶز كەسٸبٸن اشقان – اقبۇلاق اۋىلدىق وكرۋگٸنٸڭ تۇرعىنى تۇرار سٷلەيمەنوۆ.
«AMANAT» پارتيياسى جانىنداعى اگرارلىق سەكتور مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ رەسپۋبليكالىق كەڭەستٸڭ كەزەكتٸ وتىرىسىندا «اۋىل اماناتى» جوباسىنىڭ جٷزەگە اسىرىلۋ بارىسى تالقىلاندى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس, 2022 جىلى سەۋٸردە «حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋدىڭ 2025 جىلعا دەيٸنگٸ باعدارلاماسى» بەكٸتٸلگەن ەدٸ. اۋىل تۇرعىندارى جىلدىق 2,5% جەڭٸلدٸكپەن قارىز الۋ, كووپەراتيۆ قۇرۋ جەنە تەحنيكانى ليزينگكە رەسٸمدەۋ كەزٸندە كٶمەك الا الادى. وسى باعدارلاما اياسىندا «AMANAT» پارتيياسى ٷكٸمەتپەن بٸرگە «اۋىل اماناتى» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋدا. كەڭەس تٶراعاسى, مەجٸلٸس دەپۋتاتى نۇرجان ەشٸمبەتوۆ پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶزٸنٸڭ «ەدٸلەتتٸ قازاقستان: بەرٸمٸز جەنە ەرقايسىمىز ٷشٸن. قازٸر جەنە ەردايىم» سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸن ارتتىرۋ مەسەلەسٸنە باسىمدىق بەرگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«جالپى, الداعى 7 جىلدا اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا 1 ترلن تەڭگە بٶلۋ كٶزدەلٸپ وتىر. بۇل قادام اۋىل شارۋاشىلىعىندا 350 مىڭنان استام ساپالى جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. پارتييامىزدىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىندا دا اۋىلدىڭ جەنە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. «اۋىل اماناتى» جوباسى اۋىلدىڭ تۇراقتى ەكونوميكالىق ٶسٸمٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قولعا الىندى», – دەدٸ ول.
بيىل «اۋىل اماناتى» جوباسىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن 100 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ. وسى قاراجاتتى 17 مىڭعا جۋىق شاعىن نەسيە بەرۋگە جۇمساۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل جٶنٸندە كەڭەس مٷشەلەرٸنە قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە قاراستى قارجىلىق قۇرالدار جەنە ميكروكرەديت بەرۋ دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى تۇرار مۇحامەدجانوۆ ايتتى.
«ميكروكرەديتتەردٸ جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار سەنٸم بٸلدٸرٸلگەن اگەنت ارقىلى, ياعني ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالار ارقىلى جىلىنا 2,5%-دان اسپايتىن سىياقى مٶلشەرلەمەسٸمەن 5 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمگە (مال شارۋاشىلىعى سالاسىندا 7 جىلعا دەيٸن) بەرەدٸ. جەكە قوسالقى شارۋاشىلىقتار ٷشٸن – 2,5 مىڭ اەك نەمەسە 8,6 ملن تەڭگەگە, ال اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸ ٷشٸن – 8 مىڭ اەك نەمەسە 27,6 ملن تەڭگەگە دەيٸن ميكروكرەديت ۇسىنىلادى. بٷگٸندە جالپى سوماسى 49,97 ملرد تەڭگەگە 8846 ٶتٸنٸم قابىلداندى. ونىڭ ٸشٸندە 8,3 ملرد تەڭگەگە 1679 ٶتٸنٸم ماقۇلداندى», – دەدٸ ول.
«AMANAT» پارتيياسىنىڭ حاتشىسى ەلدار جۇماعازيەۆ مال ٶسٸرەتٸن شارۋاشىلىقتارعا نەسيە بەرمەس بۇرىن تٶرت تٷلٸكتٸڭ ازىعى مەن جايىلىمنىڭ جەتكٸلٸكتٸ بولۋى مەسەلەسٸن شەشۋ قاجەت ەكەنٸنە نازار اۋداردى. سونداي-اق, ول اۋىلداعى كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ مەسەلەسٸنە جەكە توقتالدى.
«تٷركٸستان وبلىسىنداعى لەنگەر قالاسىندا 2 مىڭنان استام جەكە كەسٸپكەر جۇمىس ٸستەيدٸ. تۇرعىندار بال, سٷت جەنە ەت ٶندٸرەدٸ. الايدا ليتسەنزييا مەن ٶزگە دە قۇجاتتاردىڭ بولماۋىنا بايلانىستى ولاردىڭ تاۋارى دٷكەنگە قابىلدانبايدى. امالى قۇرىعان كەسٸپكەرلەر ٶنٸمٸن بازاردا ساۋدالايدى. تۇرعىندار ازىق-تٷلٸك قانا ەمەس, ساپاسى جوعارى توقىما جەنە ت.ب. تاۋار تٷرلەرٸن ٶندٸرۋدٸ ٷيرەندٸ. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶنٸمٸن سەرتيفيكاتتاۋ جۇمىسىن وڭايلاندىرۋ كەرەك», – دەدٸ پارتييا حاتشىسى.
اتالعان جوبا وسىدان تٶرت جىل بۇرىن جامبىل وبلىسىندا قاناتقاقتى رەجيمدە جٷزەگە اسىرىلا باستاعان ەدٸ. وسى ٶڭٸردەگٸ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ مٸندەتٸن اتقارۋشى دۋلات وسپانوۆتىڭ ايتۋىنشا, 2019 جىلى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ٷشٸن 2,5 مىڭنان استام نەسيە بەرٸلٸپ, شارۋالار جالپى سوماسى 6,4 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجاتقا 45 مىڭنان استام مال باسىن ساتىپ الدى.
بۇل رەتتە, كەڭەس مٷشەسٸ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى قازىبەك ەلٸشەۆ تەك وتاندىق تٶرت تٷلٸكتٸ ساتىپ الۋعا تىرىسۋ كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سەبەبٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن بٶلٸنەتٸن قاراجات شەتەلگە كەتپەي, ەل ەكونوميكاسىنا سەرپٸن بەرۋٸ تيٸس. ٶز كەزەگٸندە, كەڭەس مٷشەسٸ, اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن كرەديتتٸك سەرٸكتەستٸكتەر قاۋىمداستىعىنىڭ تٶراعاسى الميرا ساعاتوۆا كووپەراتيۆتەرگە نەسيە بەرۋ تەرتٸبٸن قايتا قاراۋدى ۇسىندى.
«بٸز بۇل 27,6 ملن تەڭگەنٸ نەسيەنٸڭ ورنىنا ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسييالارعا جارعىلىق كاپيتالدىڭ جارناسى رەتٸندە بەرۋدٸ ۇسىنامىز. كووپەراتيۆ قۇرۋ كەزٸندە شارۋالار مۇقتاجدىقتى سەزٸنەدٸ. ولاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى ەلسٸز. ال بۇل قايتارىمى بار جارنا بولادى. وسىلايشا, 5-7 جىلدان كەيٸن كووپەراتيۆ يەلەرٸ بۇل ٷلەستٸ ەكك-دەن ساتىپ الادى», – دەدٸ ول.
جيىن بارىسىندا اقتٶبە, تٷركٸستان جەنە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارمالارىنىڭ باسشىلارى دا سٶز سٶيلەدٸ. ايتا كەتەيٸك, بىلتىر اماناتتىقتار «اۋىل اماناتى» جوباسى اياسىندا 40 كٷندٸك اقپاراتتىق مارافون ٶتكٸزدٸ. موبيلدٸ توپتار ەلٸمٸزدەگٸ 179 اۋدانعا قاراستى 425 اۋىل مەن اۋىلدىق وكرۋگٸندە 250 مىڭ ازاماتتى قامتي وتىرىپ كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ. جەڭٸلدٸكپەن بەرٸلەتٸن قارىزدى رەسٸمدەگٸسٸ كەلەتٸن وتانداستارىمىز ٶزٸ تۇرىپ جاتقان ٶڭٸردەگٸ ەلەۋمەتتٸك-كەسٸپكەرلٸك كورپوراتسيياسىنا نەمەسە kezekte.kz پورتالىنا جٷگٸنە الادى.
جيىن قورىتىندىسىندا نۇرجان ەشٸمبەتوۆ مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن ساراپشىلار قاتارىنان جۇمىس توبىن قۇرۋدى, تسيفرلاندىرۋدىڭ قوسىمشا ەلەمەنتتەرٸن ەنگٸزۋ بويىنشا ٶڭٸرلەرگە ارنالعان ۇسىنىمدار ەزٸرلەۋدٸ ۇسىندى. كەڭەس تٶراعاسى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ٶنٸمٸن دايىنداۋ مەن ساتۋعا, سونداي-اق تيٸمدٸ اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتيۆتەرٸن قۇرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارۋدى تاپسىردى.