بٷگٸن بٸز سىبايلاس جەمقورلىق تاقىرىبىن سٶز ەتپەكپٸز. يە, «ادال ەڭبەكپەن مال ٸزدەمەك — ول ارلى ادامنىڭ ٸسٸ» دەگەن ابايدىڭ سٶزٸ جادىمىزدان شىققان ەمەس. الايدا قوعام دەرتٸنە اينالعان جەمقورلىق جايى ەلٸ كٷن كٷن تەرتٸبٸنەن تٷسكەن ەمەس. بۇل مەسەلەنٸ تٷبەگەيلٸ جويۋ ماقساتانىدا قانشاما قارقىندى جۇمىستار اتقارىلدى, تىڭ جوبالار ويلاپ تابىلدى. مەملەكەت قارجىسىنا قول سوزعان ەكٸمقارالار مەن شەندٸ شەنەۋنٸكتەر تەمٸر تورعا توعىتىلدى. جەگەن جازالاندى, العان اباقتىعا ايدالدى.
سوڭعى ٷش جىلدىڭ ٶزٸندە سىبايلاس جەمقورلىقتى مەيٸلٸنشە ازايتۋعا باعىتتالعان الپىستان استام زاڭ قابىلداندى. بۇل رەتتە «سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەت تۋرالى», «قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى», «اقپاراتقا قولجەتٸمدٸلٸك تۋرالى» زاڭداردى اتاپ ٶتۋگە بولادى.
ٸسكە اسىپ جاتقان جٷيەلٸ جۇمىستار نەتيجەسٸندە, تۇرمىستىق سىبايلاس جەمقورلىق ازايىپ, سىبايلاس جەمقورلىق قاتەرلەرٸ, ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەر تٶمەندەدٸ جەنە دە مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسى ارتىپ, قوعام الدىندا اشىق مەملەكەتكە اينالا باستادىق.
سونداي-اق, ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدارمەن ەرٸپتەستٸك ورناتىلىپ, اشىق ديالوگتار ارتا تٷستٸ. ەڭ باستىسى, قۇقىقتىق سانا قالىپتاسىپ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى مەدەنيەت كٶتەرٸلدٸ. بۇعان دەلەل رەتٸندە حالىقتىڭ مەملەكەتتٸمٸزدٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىنا دەگەن سەنٸم دەڭگەيٸن ارتا باستاعانىن ايتۋعا بولادى.
ٶتكەن جىلعى ەلباسى جولداۋىندا بۇل مەسەلە نازاردان تىس قالمادى. «سىبايلاس جەمقورلىقتان ادا ٶڭٸرلەر» جوبالارى اياسىندا ەلوردانىڭ جەمقورلىققا قارسى ستراتەگييانى جٷزەگە اسىرۋ جٶنٸندەگٸ تەجٸريبەسٸن تاراتۋ كەرەك» دەپ, قاداپ ايتتى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى.
ٸلە-شالا ەلباسىنىڭ «قازاقستاندىقتاردىڭ ەل-اۋقاتىنىڭ ٶسۋٸ: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىن جٷزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «سىبايلاس جەمقورلىقتان ادا ٶڭٸرلەر» - «ادالدىق الاڭى» جوبالارى جۇمىس ٸستەي باستادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەرٸ جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ٸس-قيمىل اگەنتتٸگٸ بۇل جوباعا بٸلەك سىبانا كٸرٸسٸپ كەتتٸ. ەر ٶڭٸردەن ارنايى كەڭسەلەر اشىپ, ادالدىق الاڭدارىن قۇرا باستادى.
«سىبايلاس جەمقورلىقتان ادا ٶڭٸرلەر» - «ادالدىق الاڭى»» جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى - قوعام ساناسىن ترانسفورماتسييالاۋ, تۇرمىستىق سىبايلاس جەمقورلىقتى تٷبەگەيلٸ جويۋ, قوعامنىڭ مەملەكەتتٸك ورگاندارعا سەنٸمٸن ارتتىرا وتىرىپ, جەمقورلىق مەسەلەسٸن مەملەكەتتٸك قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ارقىلى شەشۋ.
ەگەر, تۇرمىستىق جەمقورلىقتى جويىپ, مەملەكەتتٸك ورگاندار قىزمەتٸنٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتٸلسە, حالىقتىڭ كٷدٸگٸ سەيٸلٸپ, ەدٸلەت پەن ادالدىققا دەگەن ٸشكٸ سەنٸم كٷشەيە تٷسپەك.
جوبالار مەملەكەتتٸك اپپاراتتىڭ جۇمىس فيلوسوفيياسىن قوعامنىڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸ مەن ٷمٸتتەرٸنە ماكسيمالدى تٷردە باعىتتاي وتىرىپ, ٶزگەرتەدٸ.
ەڭ باستىسى سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسۋ مەسەلەسٸندە قوعامنىڭ قۇقىقتىق ساۋاتىن ارتتىرىپ, قۇقىقتى تٷسٸندٸرۋ جۇمىستارىنىڭ دەڭگەيٸن جاقسارتۋ قاجەت. حالىق ٶز قۇقىعىن, ٶزٸنە قارسى قانداي دا بٸر زاڭسىز ٸس-ەرەكەت جاسالعان جاعدايدا نە ٸستەۋ كەرەكتٸگٸن بٸلۋٸ كەرەك.
دەل مۇنداي ەمدەلۋٸ قيىن دەرتتەن قۇتىلۋدىڭ ەڭ تيٸمدٸ جولى ەرتە الدىن الۋ ھەم تيٸمدٸ دياگنوستيكا. ياعني, «اۋىرىپ ەم ٸزدەگەنشە, اۋىرمايتىن جول ٸزدە» دەگەن حالىق دالاعى تٸلگە ورالادى.
مەملەكەتتٸڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ساياساتىنىڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ - مەسەلەنٸڭ الدىن الۋعا ەرەكەت ەتۋ. بٷگٸندە باستاپقى ەسكەرتۋ ينستيتۋتتارى ەنگٸزٸلە باستادى. اتاپ ايتساق, جەمقورلىققا قارسى مونيتورينگ جاساۋ جەنە دە انىقتاۋ, تالداۋ جەنە سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن بٸرجولا جويۋ. مۇنىڭ بەرٸ ٶز نەتيجەسٸن بەرسە, كٶزدەگەن ماقساتتىڭ ورىندالعانى.
بٸزدٸڭ قوعام جاڭعىرۋدىڭ جاڭا جولىن تاڭداپ, زامان جۇقتارعان تٷرلٸ كەسەلدەردەن ايىعۋدى مٸندەت ەتٸپ, بولاشاققا قادام باستى. ەندەشە, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاۋىمەن العا قويىلعان سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس جولى - بارشاعا ورتاق جول بولۋى تيٸس.
سول سەبەپتٸ, سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەسۋ بارشا ەل ازاماتتارىنىڭ بورىش-پارىزى, ورتاق مٸندەتٸ بولۋى قاجەت.