پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ساۋدا جەنە ينتەگراتسييا مينيسترٸ باقىت سۇلتانوۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ جٶنٸندەگٸ كەڭەس ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ٷكٸمەتتٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
ٶتكەن اپتادا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ قىمباتتاۋى 1,3%-دى قۇرادى. جىل باسىنان بەرٸ – 11,4%. اپتا ٸشٸندە پيياز (12,2%), قىرىققابات (8,3%), سەبٸز (3,9%), كارتوپ (2,6%), تاۋىق ەتٸ (1,7%), سارى ماي جەنە ۇن (1,2%) باعاسى ٶسكەن.
اپتا ٸشٸندە باعانىڭ ماكسيمالدى ورتاشا ٶسۋٸ جامبىل وبلىسىندا (4,2%), شىمكەنتتە (3,9%), ماڭعىستاۋ وبلىسىندا (2,1%) تٸركەلدٸ.
باقىت سۇلتانوۆ باعانىڭ ەڭ كٶپ ٶسۋٸ بايقالعان ەكٸمدٸكتەرگە ەسكەرتۋ جاسادى.
«شىمكەنت قالاسى بويىنشا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلارمەن قامتاماسىز ەتۋ - 212%, بارلىق كٶكٶنٸس ٶنٸمدەرٸ بويىنشا 100%-دان استام (كارتوپ 229,4%, سەبٸز 159,7%, پيياز 164,0%, قىرىققابات 154%). بٸراق بۇل رەتتە كارتوپتىڭ 16,8%-عا, پييازدىڭ 74,7%-عا ماكسيمالدى ٶسۋٸنە جول بەرٸپ وتىرسىزدار. جالپى, ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار تاۋارلار تٸزٸمٸنە ەنگٸزٸلگەن بارلىق كٶكٶنٸستەر بويىنشا ٶسٸم بايقالدى, سەبٸز 13%-عا, قىرىققابات 16,4%-عا ٶستٸ. ايماعىڭىزداعى بەلگٸلەۋدٸ باسقارۋ ەلەمەنتتەرٸ بار-جوعى 10 بۇزۋشىلىقپەن بارلىق دٷكەندەردٸڭ 78,9%-ىن قامتيدى. بەلگٸلٸ ٶسٸمدٸ ەسكەرسەك, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ تيٸمسٸزدٸگٸ بايقالادى», — دەدٸ باقىت سۇلتانوۆ شىمكەنت قالاسى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارىنا.
تەكسەرۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا وسىنداي ەسكەرتۋلەر بٸرقاتار باسقا وبلىستارعا دا ايتىلدى.
مەسەلەن, جامبىل وبلىسى بويىنشا وبەكتٸلەردٸڭ 52,7 پايىزىن قامتيتىن ساۋدا مارجاسىنىڭ ساقتالۋىنا باقىلاۋ شارالارى جٷرگٸزٸلٸپ, 9 زاڭ بۇزۋشىلىق تٸركەلدٸ. 100 پايىز قامتىلعان ماڭعىستاۋدا دا تەك 9 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى. ال نۇر-سۇلتاندا 100% قامتۋ تەك 4 زاڭ بۇزۋشىلىقتى انىقتادى.
«تەكسەرۋلەر باعا تۇراقسىز قۇبىلىپ تۇرعان پروبلەمالىق نىسانداردى عانا قامتىپ, جٷرگٸزٸلگەن پروفيلاكتيكالىق جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸن بەكٸتۋ كەرەك», — دەدٸ باقىت سۇلتانوۆ.
جالپى ٶتكەن اپتادا شارۋاشىلىق جٷرگٸزۋشٸ سۋبەكتٸلەردٸڭ رۇقسات ەتٸلگەن ساۋدا ٷستەمەسٸن ساقتاۋىن باقىلاۋ شارالارىمەن 36,5 مىڭ دٷكەن نەمەسە ساۋدا نٷكتەلەرٸنٸڭ 87 پايىزى قامتىلدى. 259 زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى, بۇل بٸر اپتا بۇرىنعى كٶرسەتكٸشتەن 2,5 ەسەگە تٶمەن. جٷرگٸزٸلگەن تەكسەرۋلەردٸڭ قورىتىندىسى بويىنشا شىمكەنت قالاسىنداعى 3 ساۋدا نىسانىندا ساۋدا ٷستەمەسٸ 5-15 پايىزعا, جامبىل وبلىسىندا 2-9 پايىزعا, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا رەيدتٸك ٸس-شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە ساۋدا ٷستەمەسٸ تٶمەندەگەن. 25-33%-دان 9-14%-عا دەيٸن.
قازٸر 100-دەن استام ساۋدا بازارى بەسەكەلەستٸكتٸ شەكتەۋ, باعا بەلگٸلەۋ جەنە ۇستاپ تۇرۋ ماقساتىندا تەكسەرٸلدٸ. تاۋىق ەتٸ, تاۋىق جۇمىرتقاسى, قانت جەنە مينەرالدى تىڭايتقىشتار ساتاتىن بازارلارداعى سٶز بايلاسۋ بەلگٸلەرٸ بويىنشا تەرگەۋ امالدارى جٷرگٸزٸلۋدە.
سوڭعى 2 اپتادا جامبىل جەنە تٷركٸستان وبلىستارىنان قانتتى كٶتەرمە جەتكٸزۋشٸلەرمەن جەنە پاۆلودار وبلىسىنىڭ قاراقۇمىق ٶندٸرۋشٸسٸمەن باعانى ۇستاۋ تۋرالى كەلٸسٸمدەر جاسالدى. جالپى العاندا, جىل باسىنان بەرٸ بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ جەنە دامىتۋ اگەنتتٸگٸ جۇمىرتقا ٶندٸرۋشٸلەرمەن, بٶلشەك ساۋدا جەلٸلەرٸمەن جەنە قانت, كٷرٸش, قاراقۇمىق, سونداي-اق كٶتەرمە جەتكٸزۋشٸلەرمەن ەمات ساۋدا ٷستەمەسٸن 15-تەن 10%-عا دەيٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا 12 كەلٸسٸم جاساستى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ قورى 843 مىڭ توننانى قۇرايدى. ونىڭ ٸشٸندە: ۇن – 12,4 مىڭ توننا, كارتوپ – 4,7 مىڭ توننا, قانت – 3,9 مىڭ توننا, كٷنباعىس مايى – 1,4 مىڭ توننا, ماكارون ٶنٸمدەرٸ – 1,3 مىڭ توننا, سەبٸز – 1,1 مىڭ توننا, كٷرٸش – 0,6 مىڭ توننا, پيياز – 0,5 مىڭ توننا, قاراقۇمىق – 0,4 مىڭ توننا, سٷت – 0,4 مىڭ توننا, قىرىققابات – 0,07 مىڭ توننا, تۇز – 0,07 مىڭ توننا, اشىتىلعان سٷت ٶنٸمدەرٸ – 0,03 مىڭ توننا, نان – 0,02 مىڭ توننا, سيىر ەتٸ – 0,01 مىڭ توننا, تاۋىق – 0,007 مىڭ توننانى قۇرادى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا باقىت سۇلتانوۆ ەكٸمدٸكتەرگە بٶلشەك جەنە كٶتەرمە ساۋدا سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ 15%-دان اسپايتىن شەكتٸ رۇقسات ەتٸلگەن تاۋارلىق ٷستەمەنٸ ساقتاۋىنا مەملەكەتتٸك باقىلاۋدى كٷشەيتۋدٸ, سونداي-اق بارلىق باعا تٸزبەگٸ بويىنشا دەلدالدىق سحەمالاردى تەكسەرۋدٸ جالعاستىرۋدى تاپسىردى.
سونىمەن قاتار, ول ەكٸمدٸكتەردٸڭ نازارىن قارجىلاندىرۋدى ۇلعايتۋ جەنە «ٶڭدەۋ سحەماسىن» دەر كەزٸندە پايدالانۋ ماڭىزدىلىعىنا اۋداردى. بۇل ٶڭٸرلەرگە ەگٸس ناۋقانى كەزٸندە فورۆاردتىق شارتتار ارقىلى ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار ازىق-تٷلٸك تاۋارلارىنىڭ باعاسىن بەكٸتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
