اقش سوتى قازاقستاننىڭ نيۋ-يوركتەگٸ قارجىگەر دەنيەل چەپمەنگە حالىقارالىق الاياقتىققا قاتىسقانى ٷشٸن بەرگەن تالابىن توقتاتا تۇرۋدان باس تارتتى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" ەدٸلەت مينيسترلٸگٸنٸڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
ۆاشينگتون سوتىنىڭ شەشٸمٸ مولداۆاندىق كەسٸپكەرلەر اناتول جەنە گابريەل ستاتي جاساعان كەڭ اۋقىمدى الاياقتىق سحەماداعى رٶلٸ ٷشٸن چەپمەنگە قارسى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ شاعىمىن قاراۋدى توقتاتۋعا قاتىستى نيۋ-يوركتٸك قارجىگەر د.چەپمەننٸڭ ەرەكەتٸن جوققا شىعارادى.
الاياقتىق 2013 جىلعى قازاقستانعا قارسى تٶرەلٸك شەشٸمدٸ الۋ ٷشٸن پايدالانىلدى.
2021 جىلعى 19 ناۋرىزداعى شەشٸمٸمەن اقش-تىڭ كولۋمبييا وكرۋگٸنٸڭ اۋداندىق سوتى دەنيەل چەپمەننىڭ جەنە ونىڭ تٶرت كومپانيياسىنىڭ – Argentem Creek Holdings LLC, Argentem Creek Partners LP, Pathfinder Argentem Creek GP LLC جەنە ACP I Trading LLC (بٸرلەسٸپ «چەپمەن» دەپ اتالادى) قازاقستاننىڭ چەپمەنگە قاتىستى تالاپتارىن قاراۋدى توقتاتا الاتىن الدىن الا تىيىم سالۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرۋگە رۇقسات الۋ ٷشٸن بەرگەن ٶتٸنٸشٸن قابىلداعان جوق.
2020 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا قازاقستان چەپمەنگە قارسى نيۋ-يوركتٸڭ جوعارعى سوتىنا شاعىمىن بەردٸ.
چەپمەن بريتاندىق ۆيرگين ارالدارىندا ورنالاسقان Tristan Oil Ltd شىعارعان وبليگاتسييالار ارقىلى ستاتيدٸڭ قازاقستانداعى قىزمەتٸنە ٸرٸ ينۆەستور بولدى.
بۇل وبليگاتسييالارعا ستاتيدٸڭ «تولقىننەفتەگاز» جشس جەنە «قازپولمۇناي» جشس قازاقستاندىق كومپانييالارىمەن كەپٸلدٸك بەردٸ.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا ستاتي ٶز بيزنەستەرٸن زاڭسىز ماقساتتاردا, سونىڭ ٸشٸندە چەپمەن سيياقتى حالىقارالىق ينۆەستورلاردى الداۋ ٷشٸن قولدانعانى بەلگٸلٸ.
الايدا, نيۋ-يوركتٸك شاعىمدا ايتىلعانداي, چەپمەن شامامەن 2012 جىلى ستاتيدٸڭ الاياقتىعى تۋرالى بٸلدٸ, بٸراق مولوۆاندارعا قارسى تيٸستٸ شارالار قولدانۋدىڭ ورنىنا, ول قازاقستاندى الداۋ ٷشٸن ستاتيمەن زاڭسىز كەلٸسٸمگە كەلدٸ.
وسى ورايدا, شاعىمدا «چەپمەن جەنە ونىڭ كومپانييالارى قارجى پيراميداسىن جٷزەگە اسىرۋعا قوسىلعان جەبٸرلەنۋشٸلەر سيياقتى ەرەكەت ەتتٸ.
جەبٸرلەنۋشٸلەر ستاتيدٸڭ قىلمىستىق سحەماسىن بۇزۋدىڭ ورنىنا, ولار ٶزٸنٸڭ ۇرلانعان اقشاسىن جاڭا جەبٸرلەنۋشٸدەن [قازاقستاننان] الۋ ٷشٸن الاياقتىق سحەمانى قولداۋعا شەشٸپ, ۇرلانعان اقشاسىن قىلمىسكەرلەردەن زاڭدى تٷردە قايتارۋعا تىرىسقان جوق» دەپ ايتىلعان.
2020 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا ستاتيدٸڭ باسقا ينۆەستورى كاليفورنييانىڭ Outrider Management كومپانيياسى نيۋ-يوركتەگٸ قازاقستاننىڭ شاعىمىنا قوسىلدى جەنە چەپمەنگە الاياقتىق, جەردەمدەسۋ جەنە قۇقىققا قارسى مٸنەز-قۇلىققا يتەرمەلەۋ, سونداي-اق اعىلشىن قۇقىعى بويىنشا زاڭسىز سٶز بايلاسقانى ٷشٸن تالاپ قويادى.
قازٸرگٸ شەشٸمدە ۆاشينگتون سوتى چەپمەنگە قازاقستاننىڭ نيۋ-يوركتەگٸ تالاپتارىن توقتاتاتىن الدىن-الا تىيىم سالۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بەرۋگە رۇقسات بەرمەۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى.
چەپمەن ٶزٸنٸڭ ۇسىنىلعان ٶتٸنٸشٸن ۆاشينگتون سوتى ستاتيدٸڭ 2018 جىلعى ناۋرىزدا قازاقستانعا قارسى تٶرەلٸك شەشٸمٸن راستاعاندا جەنە 2019 جىلعى مامىردا قازاقستاننىڭ «ۇيىمداسقان قىلمىسقا جەنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كٷرەس تۋرالى» زاڭى («RICO» زاڭى) بويىنشا بەرگەن تالاپتارىن قابىلداماعاندا قازاقستاننىڭ الاياقتىققا قاتىستى ايىپتاۋلارى بويىنشا شەشٸمدٸ بۇدان بۇرىن قابىلدادى دەگەن جالعان مەلٸمدەمەگە نەگٸزدەدٸ.
چەپمەننٸڭ ٶتٸنٸشٸن قابىلداماي, ۆاشينگتون سوتى قازاقستاننىڭ ستاتيدٸڭ الاياقتىعى تۋرالى ارىزى بويىنشا ەشقاشان شەشٸم شىعارماعاندىعىن راستاپ, بۇل مەلٸمدەمەنٸ جوققا شىعاردى. كەرٸسٸنشە, سوت (ا) ونىڭ الدىڭعى شەشٸمدەرٸ شەكتەۋلٸ جەنە نيۋ-يورك كونۆەنتسيياسى مەن RICO-عا سەيكەس تەحنيكالىق نەگٸزدەرمەن شەكتەلگەنٸ, (ە) ول قازاقستانعا وسى الاياقتىقتىڭ دەلەلدەمەلەرٸن ۇسىنۋعا تٸپتٸ رۇقسات بەرمەگەنٸ جەنە (ب) ول الاياقتىق تۋرالى قازاقستان تالاپتارىنىڭ جەتكٸلٸكتٸلٸگٸنە قاتىستى تٸكەلەي شەشٸم شىعارماعانىن راستادى:
سوت قازاقستاننىڭ Argentem تاراپتارىنا قارسى شاعىمىندا مەملەكەتتٸڭ قۇقىعى بويىنشا دا, اعىلشىن قۇقىعى بويىنشا دا تالاپتار بار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ, ال تٶرەلٸك شەشٸمدٸ راستايتىن سوت شەشٸمٸ تەك تٶرەلٸك تۋرالى فەدەرالدى زاڭ مەن نيۋ-يورك كونۆەنتسيياسىن قولدانۋعا نەگٸزدەلگەن. ول الاياقتىق جاسادى دەگەن قازاقستاننىڭ ايىپتاۋلارىنا قاتىستى بولسا دا, ول Argentem تاراپتارىنا نەمەسە وسى تاراپتارعا قاتىستى قانداي دا بٸر مەملەكەتتٸك شاعىمداردى – ەسٸرەسە اعىلشىن قۇقىعى بويىنشا قانداي دا بٸر شاعىمداردى قاراۋعا قاتىستى ەمەس.
سونىمەن قاتار, RICO ٸسٸ بويىنشا سوتتىڭ شەشٸمٸ ستاتي تاراپتارىنا شاعىمدانعان فەدەرالدى تالاپتاردىڭ جەتكٸلٸكتٸلٸگٸنە نەگٸزدەلگەن جەنە ول مەملەكەتتٸك زاڭ تالاپتارىنىڭ جارامدىلىعىنا تٸكەلەي قاتىستى ەمەس.
بۇل شەشٸمگە كوممەنتاريي بەرە وتىرىپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەدٸلەت مينيسترٸ مارات بەكەتاەۆ بىلاي دەدٸ:
قازاقستان ٶزٸنٸڭ نيۋ-يوركتەگٸ شاعىمىندا ستاتيدٸڭ الاياقتىعىنداعى چەپمەننٸڭ رٶلٸن بايانداپ بەردٸ. تەۋەلسٸز ٷشٸنشٸ تاراپ – Outrider – بۇل شاعىمعا قوسىلىپ, چەپمەنگە قارسى ٶز تالاپتارىن مەلٸمدەدٸ. چەپمەن وسى الاياقتىق ايىپتاۋلاردان ادال قورعانۋعا تىرىسۋدىڭ ورنىنا, باسقا سوتقا جٷگٸنٸپ, ودان قازاقستاننىڭ تالاپتارىن توقتاتۋعا ارالاسۋىن سۇراپ, ەدەتتەن تىس قادام جاسادى. بۇل چەپمەننٸڭ ستاتيدٸڭ الاياقتىعىنا قاتىسۋىنا بايلانىستى مەنٸ بويىنشا شەشٸمنەن قالاي اۋلاق بولۋعا تىرىساتىنىن كٶرسەتەدٸ. ۆاشينگتوندىق سوت چەپمەننٸڭ ٶتٸنٸشٸن قابىلداماي, وسىلايشا ول الاياقتىققا قاتىستى قازاقستاننىڭ ايىپتاۋلارى نەگٸزٸندە ەشقاشان شەشٸم قابىلداماعانىن راستادى.
قازاقستاننىڭ ستاتيگە قارسى الاياقتىق جاسادى دەگەن ايىپتاۋلارى پروفەسسور دجوردج بەرمانن, پروفەسسور كەترين رودجەرس, دوكتور كريستوف شرويەر, دوكتور پاتريك شولدستروم (قازٸر شۆەد اپەللياتسييالىق سوتىنىڭ سۋدياسى), الەكس لەيتون (قۇرمەتتٸ اعىلشىن ادۆوكاتى), ستەف كاسسەللا (اقشانى جىلىستاتۋ جٶنٸندەگٸ جەتەكشٸ ساراپشى) جەنە جەتەكشٸ حالىقارالىق بۋحگالتەرلٸك فيرما PricewaterhouseCoopers-تٸڭ تەۋەلسٸز قورىتىندىلارىمەن نىعايتىلۋدا.
سوڭعى ون ەكٸ ايدا قازاقستان انگلييا, شۆەتسييا, بەلگييا, نيدەرلاندى جەنە ليۋكسەمبۋرگتە ستاتي مەن چەپمەن سيياقتى ولاردىڭ سىبايلاستارىنا قارسى كٷرەستە قولايلى سوت شەشٸمدەرٸن الدى. ۆاشينگتون سوتىنىڭ قازٸرگٸ شەشٸمٸ قازاقستاننىڭ پايداسىنا وسى تٸزٸمدٸ تولىقتىردى.
