ستامبۇلدىڭ وڭتٷستٸگٸندە, مەرمەر تەڭٸزٸندەگٸ حانزادا ارالدارى (پرينتسەۆى وستراۆا) گٷل حوش يٸستەرٸمەن بەزەندٸرٸلگەن كەرەمەت پەيزاجدار مەن جانعا جاعىمدى سامالىمەن تارتىمدى. ارالدار تاڭعاجايىپ جاعاجايلارىمەن, ٶزٸنە تەن كٶشەلەرٸمەن, جەرگٸلٸكتٸ مەنتاليتەتكە سەيكەس كەلەتٸن ٷيلەسٸمدٸ تٷستەرٸمەن جەنە سەۋلەتٸمەن ەرەكشە سۇلۋلىققا يە.
ستامبۇلعا جاقىن ورنالاسقان حانزادا ارالدارى ارال ٶمٸرٸنٸڭ تىنىشتىعى مەن ستامبۇلدىڭ سەن-سالتاناتىن سەزٸنگٸسٸ كەلەتٸندەر ٷشٸن تاپتىرماس مەكەن. كەيدە تابيعات اياسىندا جەنە ونىڭ زەۋلٸم سارايلارىنىڭ كٶلەڭكەسٸندە, ال كەيدە كٷندەلٸكتٸ كٷيبەڭ تٸرلٸكتەن الشاق دەمالىس كٷندەرٸ دەمالاتىن حانزادا ارالدارى ەر كەلۋشٸنٸڭ كٶڭٸلٸنە تىنىشتىق سىيلايتىن ورىنداردىڭ بٸرٸ. جاسىل مەن كٶگٸلدٸر تٷس بٸر-بٸرٸمەن استاسقان مەرمەر تەڭٸزٸ تولقىعان ارالدار سۇلۋلىعىمەن ادامداردى اربايدى.
حانزادا ارالدارى توعىز ەدەمٸ ارالدان تۇرادى: بۋيۋكادا, حەيبەليادا, كيناليادا, بۋرگازادا, سەدەف ارالى, ياسسييادا, سيۆريادا, كاشيك ارالى جەنە تاۆشان ارالى. ىستامبۇلدىڭ ەۋروپا جەنە ازييا جاعىنان كٷندەلٸكتٸ پاروم ٶتكەلدەرٸ ارقىلى تەك بۋيۋكادا, حەيبەليادا, كىناليادا, بۋرگازادا جەنە سەدەف ارالدارىنا وڭاي جەتۋگە بولادى. بۇل ايماقتاردىڭ ەڭ تارتىمدى ەرەكشەلٸگٸ – ولاردىڭ كٶشەلەرٸنٸڭ كٶلٸك قوزعالىسى ٷشٸن جابىق بولۋى.
ستامبۇل, بٸراق بٶلەك ايماق
حانزادا ارالدارى شىعىس ريم يمپەريياسى كەزٸندە كنيازدەردٸڭ, يمپەراتورلاردىڭ جەنە يمپەراتورشالاردىڭ جەر اۋدارىلعان مەكەن اتىمەن اتالعان دەگەن اڭىز بار. تاريحتا ارالدار دٸني قىزمەتكەرلەر ٷشٸن باسپانا جەنە مونارحتار ٷشٸن جازعى دەمالىس ورنى رەتٸندە قىزمەت ەتتٸ. ارالدار اتاقتى تٷرٸك جازۋشىلارى مەن ەلەمدٸك ساياسي جەتەكشٸلەردٸ دە قابىلدادى. كٶكتەم-جاز ايلارىندا ستامبۇل تۇرعىندارى ٷشٸن جۇماققا اينالدى. تاريحي سارايلاردى جازعى ٷيلەرگە اينالدىرا وتىرىپ, حانزادا ارالدارى كەلۋشٸلەر شومىلۋعا, سەرگۋگە, كٶشەلەردە ۆەلوسيپەدپەن جٷرۋگە, ۇزاق سەرۋەندەۋگە جەنە بالىقشىلارمەن ەڭگٸمەلەسۋگە بولاتىن بۋحتالارى بار دەمالىس ورنىنا اينالدى.
حانزادا ارالدارىندا تٶرت تٷرلٸ جىل مەزگٸلٸ بولسا دا, كٶكتەم مەن جاز كەرەمەت. ارالداردىڭ ٶمٸر بەرەتٸن تابيعاتى, ەسٸرەسە كٶكتەمدە كٷن شىعا باستاعاندا كەلۋشٸلەردٸ گٷلدەردٸڭ, اعاشتاردىڭ, توپىراق پەن تەڭٸزدٸڭ ەلٸكتٸرەر يٸسٸمەن باۋراپ الادى. ەسٸرەسە, سٸز, دوستارىڭىز بەن تۋىستارىڭىز كٶكتەمنٸڭ نەمەسە جازدىڭ جىلى كەشٸندە ەيگٸلٸ بالىق مەيرامحاناسىندا (تاۆەرنادا) وتىرعاندا. سٸزدٸڭ كەشٸڭٸز ماۋسىمدىق جاڭا پٸسكەن بالىقپەن, تٷرٸك مەزدەرٸنٸڭ كەڭ تاڭداۋىمەن (تەسكە باسارلارى), سالاتتارمەن جەنە تٷرٸك راكي نەمەسە ايماقتىق شاراپتارمەن كەرەمەت بولادى.
ەڭ ٷلكەن ارال
مەرمەر تەڭٸزٸندەگٸ ارالداردىڭ ەڭ ٷلكەنٸ – بۋيۋكادا, تٷرٸك تٸلٸندە «ٷلكەن ارال» دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ. كەلۋشٸلەر كٶكتەمدە جەنە جازدا بۋگەنۆيللدەر, لاۆاندا جەنە ميموزامەن كٶمكەرٸلگەن ارال كٶشەلەرٸندە سەرۋەندەگەندٸ, ارالدى ۆەلوسيپەدپەن ارالاۋدى جەنە ارالدىڭ ورماندارىندا پيكنيككە شىققاندى ۇناتادى. كەلۋشٸلەردٸ پارومدىق پيرستٸڭ جانىنداعى ەيگٸلٸ ساعات مۇناراسى قارسى الادى. اييا يورگي موناستىرٸ مەن يۋچە تەپە ارالدىڭ مٸندەتتٸ تٷردە كٶرەتٸن جەرلەرٸ. 50 مينۋت جاياۋ جٷرگەننەن كەيٸن سٸزدٸ يۋدجە تەپە (ايا يورگي تٶبەسٸ) قارسى الادى. بۋيۋكادانىڭ ەرەكشە تاريحىمەن جەنە رۋحاني اتموسفەراسىمەن تانىسۋعا بولاتىن عيماراتتاردىڭ بٸرٸ – وسى تٶبەدە ورنالاسقان ايا يورگي موناستىرٸ. پراۆوسلاۆتار تاريحي مەكەن سانالاتىن شٸركەۋ بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸنجۇمىس ٸستەيدٸ. تٷركييادانن جەنە شەت ەلدەردەن كەلۋشٸلەر دۇعا ەتٸپ, تٸلەك تٸلەيدٸ.
تارتىمدى تاريحي عيماراتتار
حەيبەليادا (تٷرٸكشە «ەمشٸن ارالى» دەگەن ماعىنانى بٸلدٸرەدٸ تٶبەدەن قاراعاندا ەر-تۇرمانعا ۇقسايدى. مەرمٸر تەڭٸزٸندەگٸ ارالداردىڭ ەكٸنشٸ ورىنلاعى ٷلكەن ارالى. حەيبەليادادا بۋيۋكادا سيياقتى كٶپتەگەن تاريحي عيماراتتار ورنالاسقان. اييا يورگي جارتاس موناستىرٸ, بەت ياكوۆ سيناگوگاسى جەنە جارتاستىڭ جانىندا ورنالاسقان اييا نيكولا شٸركەۋٸ تۋريستەرگە ٶتە قىزىق. دٸن قىزمەتكەرلەرٸن دايىنداۋ ٷشٸن اشىلعان سەمينارييا مەكتەبٸ بار. بٷگٸندە اتالعان مەكتەپتە ماڭىزدى فەستيۆالدار مەن ٸس-شارالار ٶتەدٸ. ارالدىڭ تابيعاتىن بٸلۋ ٷشٸن دەگيرمەنبۋرنۋ تابيعي ساياباعىنا ۆەلوسيپەدپەن نەمەسە جاياۋ بارۋعا بولادى.
اتاقتى ەرتەگٸشٸ سايت فايكتٸڭ ششٸركەۋٸ
بۋرگازادا – جەر كٶلەمٸ بويىنشا كنياز ارالدارىنىڭ ٷشٸنشٸ ٷلكەن ارالى. بۋرگازادا بٸرنەشە تاريحي قۇرىلىمداردىڭ, ەسەم ٷيلەردٸڭ جەنە كٶكتەم بويى تابا الاتىن تاڭعاجايىپ تابيعي سۇلۋلىقتىڭ ٷيٸ. جاز مەزگٸلٸندە بۋرگازادا ٶزٸنە تەن جاعاجايلارىمەن ستامبۇل تۇرعىندارىنىڭ نازارىن اۋدارادى. ايا يورگي گاريبي موناستىرٸ, اييا ياني شٸركەۋٸ جەنە سايت فايك مۇراجايى – بۋرگازادانىڭ كٶرٸكتٸ جەرلەرٸنٸڭ كەيبٸرٸ عانا. ايا يورگي گاريبي موناستىرٸ جاقىنداپ كەلە جاتقان كەمەنٸڭ كٶرٸنٸسٸن باسقارسا, ول كٶك جەنە اق قابىرعالارى مەن قوڭىراۋىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. سايت فايك مۇراجايى بەلگٸلٸ تٷرٸك اقىنى جەنە ەڭگٸمەشٸ سايت فايك اباسيانكانىڭ بۋرگازادەدە بٸراز ۋاقىت بولعان بۇرىنعى ٷيٸندە ورنالاسقان. ارالدىڭ سول جاعىندا ورنالاسقان كالپازانسكايا بويىمەن سەرۋەندەپ, بۋرگاز ارالىنىڭ تابيعي سۇلۋلىعىن كٶرۋ ٷشٸن ارالداعى جالعىز تٶبە بايراق تٶبەسٸنەن تاڭعاجايىپ فوتوسۋرەتتەر تٷسٸرۋگە بولادى.
بٸر قىزىل ارال
بۇل ىستامبۇلعا ەڭ جاقىن ارال, سوندىقتان كىنالىادا جىلدام ەرٸ تىنىش قاشۋ ٷشٸن تاماشا تاڭداۋ. سول كەزدەگٸ ونى جاۋىپ تۇرعان كٶكنەر مەن وسى تٷزٸلٸمدەردٸ جاساعان قىزىل كەسكٸننٸڭ اتىمەن اتالعان شاعىن ارال كٶرشٸ ارالدارمەن سالىستىرعاندا جەر بەتٸ از. تٷرلٸ مەدەنيەتتەردٸڭ ادامدارى بٸرگە ٶمٸر سٷرەتٸن وسى كٸشكەنتاي تەتتٸ ارالدىڭ ەڭ الىس نٷكتەسٸنەن جارتى ساعات جاياۋ جٷرۋ وڭاي. حريستوس موناستىرٸ مەن سۋرپ كريكور لۋساۆوريچ شٸركەۋٸ – كىنالياداداعى ەكٸ ەسكٸ عيمارات. شٸركەۋ ٶزٸنٸڭ كەرەمەت تاس ويۋلارىمەن ەرەكشەلەنەدٸ.
