قر پرەمەر-مينيسترٸ ەليحان سمايىلوۆ Astana Finance Days 2022 كونفەرەنتسيياسىنىڭ «ەنەرگەتيكالىق جەنە ازىق-تٷلٸك ورنىقتىلىعىنا ينۆەستيتسييالار. قازاقستاندىق كەيس» پانەلدٸك سەسسيياسىندا سٶز سٶيلەدٸ, - دەپ حابارلايدى primeminister.kz.
ٸس-شاراعا قر پرەزيدەنتٸ جانىنداعى جوعارى كەڭەس تٶراعاسىنىڭ رەفورمالار جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى سەر سۋما چاكرابارتي, احقو باسقارۋشىسى قايرات كەلٸمبەتوۆ, ەنەرگەتيكا مينيسترٸ بولات اقشولاقوۆ, Condor Petroleum Inc. كومپانيياسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى نورمان ستورم, Çalık Holding-تٸڭ قازاقستانداعى ايماقتىق ديرەكتورى كەنان اككيرمان جەنە ت.ب. قاتىستى.
ەليحان سمايىلوۆ ٶز سٶزٸندە كٶمٸرسۋتەكتەر مەن ازىق-تٷلٸكتٸڭ ەلەمدٸك نارىقتاعى باعاسى تاريحي ەڭ جوعارى دەڭگەيگە جەتكەنٸن, بۇل كٶپتەگەن ەلدەردە, سونىڭ ٸشٸندە قازاقستاندا دا ادامداردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىنا ەسەر ەتەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«وسىنى تٷسٸنە وتىرىپ, بٸز قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن بيىل قولعا الىنعان ساياسي رەفورمالاردىڭ دەر كەزٸندە جٷرگٸزٸلٸپ جاتقانىن باعالاي الامىز. سايىپ كەلگەندە, بۇل رەفورمالار مەملەكەتتەگٸ تەرەڭ ەكونوميكالىق ٶزگەرٸستەرگە الىپ كەلەدٸ», — دەدٸ قر پرەمەر-مينيسترٸ.
ٷكٸمەت باسشىسى قازاقستان مىقتى ساياسي جەنە ەكونوميكالىق بازاعا يە بولا وتىرىپ, ەاەو مەن قىتايدى قامتيتىن كٶلەمٸ 1 ملرد-تان استام ەلەۋەتتٸ تۇتىنۋشىسى بار ٸرٸ ەلەمدٸك نارىقتارعا شىعاتىن «قاقپا» ەكەنٸن جەنە ورتالىق ازيياداعى ترانزيتتٸك حاب بولىپ سانالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ەلٸمٸزگە $390 ملرد تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا تارتىلدى, ونىڭ باسىم بٶلٸگٸ سوڭعى 10 جىلدا سالىنعان.
مەسەلەن, 2021 جىلى ينۆەستيتسييالاردىڭ جالپى اعىنى $24 ملرد-تى قۇرادى, بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 38%-عا ارتىق. بۇل رەتتە مۇناي جەنە گاز سالاسىنا سالىنعان سالىمدار نەبارى 28%-دى عانا قۇراسا, 2018-2019 جىلدارى ولاردىڭ ٷلەسٸ 50%-عا تەڭ بولدى.
«بۇل ەل ەكونوميكاسىن ەرتاراپتاندىرۋ بەلسەندٸ جٷرٸپ جاتقانىن كٶرسەتەدٸ. شيكٸزات تاۋارلارى باعاسىنا قاتىستى جاھاندىق بەتبۇرىستى نازارعا الا وتىرىپ, ەنەرگەتيكاداعى جەنە اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى مٷمكٸندٸكتەرٸمٸزدٸ كٶبٸرەك زەردەلەۋٸمٸز قاجەت», — دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ەلەۋلٸ تابيعي قورلارى بار ەلٸمٸز ەلەمدٸك تاۋار نارىقتارىنىڭ ماڭىزدى جەتكٸزۋشٸسٸنە اينالادى. سونىمەن قاتار قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى القاپتارىنىڭ اۋدانى بويىنشا ەلەمدە 6-شى ورىندا.
«جوعارى قايتا ٶڭدەلگەن ٶنٸمدەر شىعارۋعا ينۆەستيتسييالار تارتۋ ٷشٸن ەكٸ سەكتوردىڭ دا باسىمدىعى جوعارى. وسىعان بايلانىستى ٷكٸمەت قازاقستانعا كەلەتٸن ينۆەستورلارعا قولايلى جاعداي جاساپ, كەشەندٸ قولداۋ كٶرسەتەدٸ», — دەپ اتاپ ٶتتٸ پرەمەر-مينيستر.
قازٸرگٸ ۋاقىتتا قازاقستاندا جەڭٸلدەتٸلگەن ينۆەستيتسييالىق رەجيم كٶزدەلگەن 13 ارنايى ەكونوميكالىق جەنە 36 يندۋسترييالىق ايماق بار.
بۇدان باسقا, جالپى اعىلشىن قۇقىعى رەجيمٸ ەسەبٸنەن بٷكٸل ەلەمنەن ينۆەستورلاردى تارتۋ ورنى بولىپ سانالاتىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جۇمىس ٸستەپ تۇر.
«ٷكٸمەت شەتەلدٸك ينۆەستورلاردى كەلٸسٸمشارتتار جاساسۋعا جەنە جاڭا جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا شاقىرادى. بٸز ينۆەستورلاردىڭ مٷددەلەرٸنٸڭ بارىنشا ەسكەرٸلەتٸنٸنە كەپٸلدٸك بەرەمٸز», — دەدٸ تٷيٸندەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
ايتا كەتەيٸك, 27-29 ماۋسىمدا «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى تۇراقتى دامۋ, ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸك جەنە ٶسۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان «Astana Finance Days» V كونفەرەنتسيياسىن ٶتكٸزۋدە.
Astana Finance Days – ٶڭٸردەگٸ قارجى سالاسىنداعى ەڭ ٸرٸ كونفەرەنتسييالاردىڭ بٸرٸ. سوڭعى تٶرت جىل ٸشٸندە كونفەرەنتسيياعا 100-دەن استام ەلدەن 15000-نان استام قاتىسۋشى كەلدٸ.
