سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىندا اياعىنا شەگە كٸرٸپ كەتكەن ەر ادام سٸرەسپەدەن قايتىس بولدى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
سقو سانيتارييالىق-ەپيدەميولوگييالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتٸ باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ارمان كٷشباسوۆتىڭ ايتۋىنشا, وقىس وقيعا ع.مٷسٸرەپوۆ اۋدانىندا بولعان. جەرگٸلٸكتٸ سانيتارييالىق قىزمەتكە نوۆويشيمكا ەلدٸ مەكەنٸندە 1967 جىلى تۋعان ادامنىڭ سٸرەسپە اۋرۋىن جۇقتىرۋى مٷمكٸن دەگەن جەدەل حابارلاما تٷسەدٸ.
ەپيدەميولوگييالىق تەرگەۋ كەزٸندە سىرقاتتىڭ ٶزبەكستان ازاماتى ەكەندٸگٸ انىقتالدى. اۋدانعا ول بىلتىر جۇمىس بويىنشا, قۇرىلىستى جٷرگٸزۋگە كەلگەن ەكەن.
«سىرقاتتىڭ قاسىندا بولعان ادام ونىڭ 21 تامىز كٷنٸ قۇرىلىستا وڭ اياعىنا تات باسقان شەگە كٸرگٸزٸپ العانىن ايتتى. 25 تامىز كٷنٸ كەشكٸ ساعات 22.00-دەن كەيٸن اۋرۋى ۋشىعىپ, باسى كەيكيٸپ, جاعى قۇرىسىپ قالعان. ول كٷنٸ مەديتسينالىق كٶمەك سۇراماعان.
26 تامىز كٷنٸ جاعدايى جاقسارماعاننان كەيٸن عانا جەدەل جەردەم شاقىرتقان. ناۋقاس بٸردەن اۋداندىق اۋرۋحاناعا جەتكٸزٸلدٸ. جاعدايى ناشار بولدى, اۋرۋ بٷكٸل ومىرتقاسىنا تاراپ ٷلگەرگەن ەكەن. وعان «سٸرەسپە» دياگنوزى قويىلدى», - دەيدٸ ارمان كٷشباسوۆ.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, سىرقاتقا بٸردەن سٸرەسپەگە قارسى ۆاكتسينا قويىلعان. الايدا كەش قارالعاندىقتان, ەم-دوم كٶمەكتەسپەدٸ. 28 تامىز كٷنٸ ەر ادام قايتىس بولدى.
«ەر ادام 21 تامىز كٷنٸ جاراقات الىپ, تەك 5 كٷننەن كەيٸن عانا دەرٸگەرلەردٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنگەن. وسىلايشا ۋاقىتتى ٶتكٸزٸپ العان. ەگەر دە ول بٸردەن اۋرۋحاناعا كەلٸپ, ۆاكتسينا العان جاعدايدا امان قالار ەدٸ. سول سەبەپتٸ تۇرعىنداردى مۇنداي جاعدايلارعا بەيجاي قاراماۋعا شاقىرامىز. ٶيتكەنٸ وسى سٸرەسپە سيياقتى اۋرۋلار تەك دەر كەزٸندە ۆاكتسينا قويۋ ارقىلى عانا ەمدەلەدٸ», - دەيدٸ سانيتار دەرٸگەر.
سٸرەسپە – Clostridium tetani سپوراسىنىڭ باكتەرييالارى تۋدىراتىن ينفەكتسييالىق اۋرۋ. ول بارلىق جەردە: قورشاعان ورتادا, ەسٸرەسە, توپىراقتا, جان-جانۋاردىڭ تەزەگٸندە, كٷلدە, تەرٸنٸڭ ٷستٸندە, تات باسقان قۇرال-سايمانداردا, سونىڭ ٸشٸندە شەگە, ينە, سىم جەنە تاعى باسقالارىندا بولادى. ينفەكتسييا ىستىققا جەنە كٶپتەگەن انتيسەپتيكتەرگە تٶزٸمدٸ. سوندىقتان سپورالارى جىلدار بويى ساقتالۋى مٷمكٸن.
«سٸرەسپەمەن كەز-كەلگەن ادام اۋىرۋى مٷمكٸن. الايدا كٶپ جاعدايدا ونى ۆاكتسينا الماعاندار جۇقتىرادى. بۇل ينفەكتسييانىڭ ينكۋباتسييالىق كەزەڭٸ 3-تەن 21 كٷنگە دەيٸن. الايدا ەدەتتە ەكٸ اپتاعا سوزىلادى. نەگٸزگٸ بەلگٸلەرٸ: جاعى قارىسىپ, اۋزىن اشا الماي قالادى, بۇلشىقەتتەرٸ قارىسىپ اۋىرادى, جۇتۋى قيىندايدى, دەنەسٸ قاتتى قالتىراپ, باسى اۋىرادى. ىستىعى كٶتەرٸلٸپ, تەر قىسادى, جٷرەك سوعىسى كٷشەيٸپ, قان قىسىمىنىڭ كٶرسەتكٸشتەرٸ ٶزگەرەدٸ», - دەيدٸ ارمان كٷشباسوۆ.
سٸرەسپەدەن ساقتانۋدىڭ جالعىز جولى – ۆاكتسينا الۋ. ەلٸمٸزدە اۋرۋعا قارسى 16 جاسقا دەيٸن 6 ەكپە جاسالسا, كەيٸن ۆاكتسينا ەر 10 جىل سايىن قويىلادى.
