«جۋسان-2» وپەراتسيياسى ارقىلى سيرييادان ورالعان 18 جاستاعى جٸگٸت راديكالدى اعىمنىڭ جەتەگٸندە كەتكەنٸنە ٶكٸنەدٸ.
قازٸر ول ەلٸمٸزدەگٸ تٷرمەلەردٸڭ بٸرٸندە جازاسىن ٶتەپ جاتىر. قر ۇقك سوتتى بولعان دياستىڭ ەڭگٸمەسٸن ۆيدەوعا تٷسٸرٸپ جارييالادى.
دياس امانگەلدٸ 2001 جىلى دٷنيەگە كەلگەن. دٸني لاقاپ اتى - مۇحامماد قازاحي. ول وتباسى مٷشەلەرٸمەن 2015 جىلى تٷركييا ارقىلى سيرييا اۋماعىنا ٶتٸپ «دايش» ۇيىمىنا قوسىلعان.
قر قىلمىستىق كودەكسٸنٸڭ 257-بابى 2-تارماعىمەن (تەرروريستٸك ۇيىمدى قۇرۋ, باسشىلىق جاساۋ جەنە مٷشەلٸك ەتۋ) قوزعالعان قىلمىستىق ٸس اياسىندا ينتەرپول باعىتى بويىنشا حالىقارالىق ٸزدەۋگە جارييالانعان. 2019 جىلدىڭ اقپان ايىندا «سيرييا دەموكراتييالىق ەسكەرٸنە تۇتقىنعا تٷسٸپ, 7 مامىردا «جۋسان-2» ارنايى وپەراتسيياسى ارقىلى ەلگە قايتارىلدى. سوتتىڭ شەشٸمٸمەن التى جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. قازٸر جازاسىن ٶتەپ جاتىر.
«مەن قازٸر 18 جاستامىن. مەن 14 جاسىمدا وتباسىممەن سيريياعا كەتتٸم. اناشىم, ەكەم, باۋىرلارىم مەن بٸر ەپكەم بار. ٷلكەن اعام 2016 جىلى ماۋسىم ايىندا سول جاقتا قايتىس بولدى. ەكەم بٸر جىلدان كەيٸن, 2017 جىلى مەرت بولدى. ەكٸنشٸ اعام ابزال 1992 جىلعى قازٸر استانادا تەرگەلٸپ جاتىر. 24 جاستاعى ەپكەمە دە ٸس قوزعالدى. اناشىم ەكٸ ٸنٸمەن ٷيدە», - دەيدٸ جازاسىن ٶتەپ جاتقان دياس.
سيرييادا قازاقستانان بارعان وتباسىن ەكٸ ادام كٷتٸپ العان. سودان كەيٸن ەركەكتەردٸ بٶلەك, اناسى مەن قىزىن بٶلەك الىپ كەتكەن.
«اناشىم مەن ەپكەمدٸ ەيەلدەرگە ارنالعان جاتاقحاناعا الىپ كەتتٸ. بٸزدٸ دايىندىق لاگەرٸنە الىپ كەلدٸ. دايش-تىڭ قۇرامىنداعى ادامدار بٸزگە قارۋ جاراقتى قولدانۋدى ٷيرەتتٸ. سونداي-اق اللا جولىندا ٶلۋگە دايىن بولۋ كەرەكتٸگٸمٸزدٸ باسا ايتتى», - دەيدٸ دياس.
بالا دياس ٷشٸن باستاپقىدا بەرٸ قورقىنىشتى بولعان. اۆتوماتتىڭ داۋسىن العاش ەستٸگەن كەزدە قورىققانىنان جٷرە الماي بٸر ورنىندا تۇرىپ قالىپتى.
«باسىندا قورىققاننان اياقتارىم جٷرمەي قالدى. اۆتوماتتىڭ اتىلعانىن العاش ەستۋٸم ەدٸ. 3 اي دايىندىقتان ٶتتٸك. مەن كەلگەن كەزدە قازاقتاردىڭ كٶبٸ قايتىس بولعان ەكەن. دايىندىقتان سوڭ وتباسىمىزبەن قاۋىشىپ, بٸر ٷيدە تۇردىق», - دەدٸ ول.
دياستىڭ اعاسى بۇرىنعى استانا, قازٸرگٸ نۇر-سۇلتانعا بارىپ, راديكالدى دٸني ۇستانىمدى ناسيحاتتاۋشىلاردىڭ ارباۋىنا تٷسٸپ, كەيٸن جات دٸندٸ وتباسىنا ناسيحاتتاي باستاعان. ناقتىراق ايتقاندا ەكەسٸن وسى دٸندٸ ٷستانۋعا ٷگٸتتەگەن.
«باسىندا ەكەم قارسى بولعان, سوعىستى قابىلداي المادى. بٸراق اعام سول جاقتىڭ ادامدارىمەن سٶيلەستٸرٸپ, الىپ كەلگەن دٸن بويىنشا دەلەلدەر ايتىپ كٶندٸردٸ. «زەللو» دەپ اتالاتىن ارنايى جول كٶرسەتەتٸن ادامداردىڭ توبى بار ەكەن. ولار بٸزدٸ سيريياعا ٶتكٸزٸپ بەرەتٸن بولدى. العاشىندا ەكەم «اعاڭ ەكەۋمٸز بارامىز» دەدٸ. بٸراق, سول توپتىڭ جەتەكشٸسٸ ابدۋلسايد بۇل جاقتا ٶمٸر بار ەكەنٸن ايتىپ, حاليفات جەرٸنەن ۆيدەولار جولدادى. بٸزدٸ «سوعىس الىس جاقتا بولادى, سيرييانىڭ ورتالىعىندا تۇراسىڭدار» دەپ سەندٸردٸ», - دەيدٸ دياس.
ەكەسٸ مەكتەپتە ورىس تٸلٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ بولعان, بٸراق, وقۋشىلاردىڭ ەشقايسىسىن بۇل جولعا تارتپاپتى. سەبەبٸ, ەگەر ەكەسٸ ٷگٸت-ناسيحات جٷرگٸزەتٸن بولسا, ۇستالۋ قاۋپٸ بار ەدٸ. ولاردىڭ ەلدەن كەتكەنٸن ەشكٸم بٸلمەگەن, ٶيتكەنٸ, بارلىعىن قۇپييا ساقتاپتى.
«ەكەممەن سيرييادا 2,5 جىلداي بٸرگە ٶمٸر سٷردٸك. اعام بۇل جەرگە ٶلۋ ٷشٸن كەلگەنٸن ايتىپ, ٶزٸن سوعان تولىقتاي دايىندادى. «ٶلگەنشە سوعىساتىن بولامىن» دەگەن ۇرانمەن ٶمٸر سٷردٸ. بٸز شەشەن جاماعاتىنىڭ قاراماعىندا بولدىق. جەتەكشٸسٸ شەشەن ۇلتىنىڭ ازاماتى ەدٸ. كەيٸن مەنتاليتەتٸمٸز ولارمەن ٷيلەسپەگەندٸكتەن بٸزدٸ قازاق جاماعاتىنا اۋىستىردى. ولاردىڭ باستى ۋاعىزى - اللانىڭ جولىندا ٶلۋ. باسىندا بارعان كەزدە ولار ماعان لاقاپ ات تاڭداپ بەردٸ. ٶز اتىمىزدى قۇجاتقا جازىپ قويدى, «سوعىساسىڭ با?» دەگەن سۇراعىنا مەن «جوق» دەپ جاۋاپ بەردٸم. ەگەر باسقا ەل بولعاندا «جوق» دەگەنٸم ٷشٸن مەنٸ كوميتەتكە ٶتكٸزٸپ جٸبەرەتٸن ەدٸ, ەلدٸڭ شپيونى دەپ ويلاپ. مەنٸ سوعىسقا قورعانىس شەبٸمەن اتتاندىردى. سەبەبٸ سول ۋاقىتتا سوعىستىڭ قىزىپ تۇرعان كەزٸ بولاتىن. اعامنىڭ ٶلٸ دەنەسٸن سوعىستى ناسيحاتتايتىن, جەتٸستٸكتەرٸن جارييالايتىن Youtube ارناسىنداعى «سانا» جاڭالىقتار اگەنتتٸگٸنەن كٶردٸم. سيرييانىڭ رەسمي ەسكەرٸنٸڭ قولىنان قايتىس بولدى», - دەپ باياندادى جاس جٸگٸت.
ەكەسٸ قايتىس بولعان سوڭ, ەكٸ ٸنٸسٸنٸڭ بولاشاعىنا الاڭداعان ول ەلگە قايتۋدىڭ امالىن ٸزدەستٸرە باستاپتى. اينالاسىندا بولىپ جاتقان وقيعالاردان سوڭ, كٶزٸ اشىلىپ, وتباسىن قالاي دا امان الىپ كەتۋ جاعىن قاراستىرعان.
«مٷمكٸندٸك تاۋىپ, ەلدەگٸ تۋىسقاندارىما العاشقى حاتىمدى جولدادىم. بٸزدٸڭ ەلگە قايتۋىمىزعا كٶمەك سۇرادىم. ەلگە قايتۋ ٷشٸن دايش قۇرامىنان شىعۋىمىز كەرەك بولدى. بٸراق ول جەردەن وڭايلىقپەن شىعارمايدى. ەندٸ دايش-كە قىزمەت ەتپەيتٸنٸڭدٸ بٸلسە, سول سيرييانىڭ تٷرمەسٸنە قاماپ تاستايدى. ٷنسٸز ٶز جوسپارىمىزدى قۇرا باستادىق. بٸراق تٸزٸم بويىنشا مەنٸ تاپپاعان سوڭ, ٷيگە باسا كٶكتەپ, بەتٸنە ماسكا كيگەن, قارۋلانعان 10 شاقتى سارباز كٸرٸپ كەلدٸ. مەن باسقا بٶلمەگە تىعىلىپ قالدىم. سول كٷنٸ اعامدى ۇستاپ ەكەتتٸ. سيرييانىڭ تٷرمەسٸنە 4 اي قامالاتىنى تۋرالى ٷكٸم شىعاردى. بٸراق, ولار اعاما تالاپ قويدى. «ٸنٸڭ بار ەكەنٸن بٸلەمٸز, ەگەر سونى بٸزگە جٸبەرسەڭ, سەنٸ بوساتامىز, 4 كٷن ۋاقىت بەرەمٸز» دەپ ايتىپتى. مەن, امال جوق, اعام ٷشٸن ٶزٸم ارنايى جاساقتار وتىرعان جەرگە بارۋعا شەشٸم قابىلدادىم. مەن سول جەرگە جاقىنداعان كەزدە سوعىس باستالىپ كەتتٸ. بٸز ارتقا شەگٸندٸك. «سۋسا» دەگەن اۋىلعا كەلدٸم. ابزال اعام سول اۋىلدان ەلگە قايتاتىن جولدى بٸلەدٸ ەكەن. نە بولسا دا وسى جولعا ٸلەسٸپ الۋ كەرەك بولدى. بٸراق ول جەرگە شەتەلدٸك ازاماتتاردى المايدى ەكەن, ارنايى جاساقتان قورقادى ەكەن. تٷندە اناشىمدى, ابزال, مەن, ەكٸ ٸنٸمدٸ الىپ كەتۋ كەرەك بولدى. جول كٶرسەتەتٸندەر ەر ادام باسىنا 100 دوللاردان سۇرادى. جەيتٸن تاماق تاپپاي, شٶپ جەپ, لاس سۋ ٸشٸپ كٷن كٶردٸك», - دەپ مۇڭايادى دياس.
سيرييادا ەدٸلەتتٸك جوق ەكەنٸن, وسىنداي كٷيگە تٷسكەنٸنە, ەلدەن كەتكەنٸنە ٶكٸنەتٸنٸن ايتتى.
«ەكٸ ٸنٸم ەكە-شەشەسٸز قالدى, مەن تٷرمەدە وتىرمىن. ٷلكەن اعام مەن ەپكەم تەرگەۋدە جاتىر. بارلىعىمىزدىڭ ٶمٸرٸمٸز قۇرىدى. ولاردىڭ بٸر-بٸر وتباسىلى بولىپ وتىراتىن ۋاقىتى ەدٸ عوي. اعام تەرٸس جولعا كەتپەگەندە, قازٸر بارلىعىمىز بٷتٸن, باقىتتى ٶمٸر سٷرەتٸن ەدٸك. باسىما تاياق بولىپ تيدٸ. راديكالدى باعىتتىڭ نە ەكەنٸنە انىق كٶزٸم جەتتٸ», - دەپ دياس جان سىرىن اقتاردى.
