«شەشٸمدەر باياۋ قابىلدانادى»: ەلدٸ الاڭداتقان مەسەلەلەر - پرەزيدەنتتٸڭ باقىلاۋىندا

بٷگٸن اقوردادا ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا 2019 جىلعى ەلدٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى تۋرالى ەسەپ بەرٸلدٸ. سونداي-اق, پرەزيدەنتتٸڭ تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋى تالقىلاندى.

پرەزيدەنت «ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ سالالارىندا وڭ ٷردٸس بار» دەپ اتاپ ٶتتٸ جەنە ٶزٸنٸڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسىن تالقىلاۋدى ۇسىندى.

بٸرٸنشٸ بولىپ پرەمەر-مينيستر اسقار مامين بايانداما جاسادى.

ول «ەل ەكونوميكاسى تۇراقتى دامۋ جولىندا» دەپ اتاپ ٶتتٸ. ٶتكەن جىلى قازاقستاننىڭ جٸٶ 4,5%-عا ٶستٸ, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندەگٸ ٶسٸم 4,4%, تاۋ-كەن ٶندٸرٸسٸ 3,7% ٶسٸپتٸ. جەنە ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنى كٶبەيتۋ ارقىلى «2,7 ميلليون ازاماتتىڭ جالاقىسى كٶبەيتٸلدٸ» دەيدٸ. ٷكٸمەت باسشىسى ەڭبەك نارىعىنداعى جاعدايدى تۇراقتى دەپ اتادى: ياكي 423 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى, ونىڭ 279 مىڭى – تۇراقتى-مىس.

پرەمەر-مينيستر جەكەشەلەندٸرۋ جوسپارى «93%-عا اياقتالعانىن» جەنە ٷكٸمەت «بيزنەسكە قاتىستى ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەردٸ الىپ تاستاۋ ٷشٸن» جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن حابارلادى.

ماميننٸڭ ايتۋىنشا, ٷكٸمەت ينۆەستيتسييا تارتۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەندٸ دامىتۋ جەنە باسقالاردى قوسا العاندا, جەتٸ ستراتەگييالىق باعىتقا باسا نازار اۋداردى. 2020 جىلى بۇل باعىتتارداعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋعا نيەتتٸ ەكەن.

پرەمەردٸڭ سٶزٸنەن وقىرمان قاۋىم بولىپ مىنا تٷيتكٸلدەردٸ تٷيٸپ الايىق جەنە ەستە ساقتايىق: ول 2020 جىلى قازاقستاندا 430 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى اشىلادى دەپ ۋەدە بەردٸ. 2020 جىلى قازاقستاندا 200 جاڭا مەكتەپ پايدالانۋعا بەرٸلمەكشٸ جەنە 2026 جىلعا دەيٸن ەلدە 19 ٸرٸ مەديتسينالىق ورتالىق قۇرىلادى.

ەسٸرە وڭ باعالاۋلاردان تىس حالىق سەزبەي جەنە كٶرمەي ٶتە بۇلتارماس تەرٸس نەتيجە دە مويىندالدى. ٶيتكەنٸ بۇل حالىقتىڭ تٸكەلەي تۇتىناتىن باستاپقى تاۋارىنا قاتىستى. 10 ايماقتا باعانىڭ جوعارىلاۋىنا جول بەرٸلدٸ, ەڭ ٷلكەن ٶسٸم اتىراۋ, پاۆلودار, الماتى, ورال, كٶكشەتاۋ قالالارىندا بولدى.

«بيىل قازاقستان 90 ميلليون توننا مۇناي مەن 56,5 ميلليارد تەكشە مەتر گاز ٶندٸرۋدٸ جوسپارلاپ وتىر. وتىن-ەنەرگەتيكالىق كەشەن جوبالارىنا سالىنعان ينۆەستيتسييالاردىڭ جالپى كٶلەمٸ 2 ترلن. تەڭگەنٸ قۇرادى», - دەيدٸ پرەمەر.

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ كٸرٸس بٶلٸگٸ 106%-عا, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت 103%-عا ورىندالدى. مەملەكەتتٸك بيۋدجەتتٸڭ شىعىندارى - 14 ترلن. 180 ملرد. تەڭگە - 99,7%-عا ورىندالدى. 2019 جىلدىڭ سوڭىندا «سامۇرىق-قازىنا» قورى قارجىلىق كٶرسەتكٸشتەر بويىنشا وڭ ديناميكانى كٶرسەتتٸ - تازا كٸرٸس 1,3 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى.

سىرتقى ساۋدا اينالىمى 97 ميلليارد دوللارعا جەتكەنٸن ايتا كەلە, پرەمەر ەكسپورت پەن يمپورت بالانسىن ايقىندامادى. دەگەنمەن 25 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسييا تارتىلعانىن ەسكەرسەك, بۇل جالپى جامان كٶرسەتكٸش بولۋى تيٸس.

FlyArystan لوۋكوستەرٸن ەنگٸزٸلگەنٸن ايتقان ٷكٸمەت باسشىسىنا مىنا ەكٸ نەرسەنٸ نازاردا ۇستاۋىن قالار ەدٸك: لوۋكوست سٶزٸنٸڭ ماعىناسىن, باعىتتاردىڭ كٶبٸ شىن مەنٸندە قامتىلماعانىن جەنە قاۋٸپسٸزدٸك جاعدايىن.

ٷكٸمەت 2020 جىلى ينتەرنەتكە حالىقتىڭ 93% قول جەتكٸزەدٸ دەپ كٷتەدٸ. ەستي الاتىن مەملەكەت بولۋى ٷشٸن بۇل كٶرسەتكٸش تە قاجەت, ٷكٸمەت وتىرىستارىنىڭ ەفيرلٸك اشىقتىعى دا قاجەت.

ۇلتتىق بانكتٸڭ باسشىسى ەربولات دوساەۆ نە دەدٸ? ول ٶتكەن جىلى تەڭگەنٸڭ 0,4 پايىزعا نىعايتىلعانىن جەنە دوللار «ٶتە تار شەڭبەردە» تۇرعانىن, 2019 جىلدىڭ سوڭىندا ينفلياتسييا 5,4%-دى قۇراعانىن جەنە وعان نەگٸزگٸ ٷلەستٸ ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸ قوسقانىن ايتادى.

ۇلتتىق بانكتٸڭ تٶراعاسى قازاقستاندا تەڭگەنٸڭ ەركٸن ٶزگەرمەلٸ باعامىن ۇستاپ تۇراتىنىن مەلٸمدەدٸ. ٶتكەن جىلدىڭ كٷزٸندە توقاەۆ تەڭگەنٸڭ ەركٸن جٷزۋٸن ساقتاۋ كەرەك پە, جوق پا دەگەن سۇراقتى زەردەلەۋدٸ تاپسىرعان ەدٸ.

قازاقستاندا قولما-قول اقشاسىز تٶلەمدەردٸڭ ەدەۋٸر ٶسكەنٸ قيسىندى. «تەك 2019 جىلدىڭ ٶزٸندە حالىقتىڭ قولما-قول اقشاسىز تٶلەمدەر سانى 2 ەسەدەن استامعا ٶستٸ. كٷن سايىن تۇرعىندار 37 ملرد تەڭگە سوماسىندا 4 ميلليوننان استام قولما-قول اقشاسىز ترانزاكتسييالاردى جاسايدى, الايدا مۇنداي ٶسۋدەن بيۋدجەتكە تيٸستٸ قارجى ەسەرٸ ەلٸ بولعان جوق». وسى ورايدا بٸز بۇل پروتسەسسكە مەيلٸنشٸ ٷلەس قوسقان ناقتى قارجى سۋبەكتٸسٸنٸڭ اتاۋىن اتاماساق تا, ٸشٸڭ بٸلسٸن ەلۋ-اي.

توقاەۆتىڭ دوساەۆقا قويعان ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆتەرٸن جاقسارتۋى جايلى ساۋالىنا قوردىڭ بىلتىرعى ۆاليۋتالىق كٸرٸسٸ 4,2 ميلليارد دوللاردى قۇراعانىن ايتتى. «2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بٸز ۇلتتىق قوردى باسقارۋعا وڭ نەتيجە بەرەمٸز», - دەپ ۋەدە بەردٸ ۇلتتىق بانك تٶراعاسى.

ٷشٸنشٸ سپيكەر - ەلەۋمەتتٸك بلوك بويىنشا ۆيتسە-پرەمەر بەردٸبەك ساپارباەۆ. ول الدىڭعى سپيكەرلەر سەكٸلدٸ جاقسى نەتيجەلەردەن باستادى: ونىڭ مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا, ٶتكەن جىلى قازاقستاندا 136 مىڭ وتباسى «اۋىر قاجەتتٸلٸكتەن ارىلعان», 150 مىڭ وتباسى جەكە شارۋا قوجالىقتارىن قۇرعان, 2019 جىلى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيٸ 0,1% تٶمەندەگەن. نەگٸزٸ, ەربٸر ەسەبٸندە جۇمىسسىزدىڭ دەڭگەيٸ تٷسكەنٸن باياندايتىن شەنەۋنٸكتەرگە سەنسەڭ, قازٸر بەرٸندە ەكٸ جۇمىستان سەكٸلدٸ كٶرٸنەدٸ.

باستىسى, 2020 جىلى ٷكٸمەت 3 جاستان 6 جاسقا دەيٸنگٸ بارلىق بالالاردى بالاباقشامەن قامتاماسىز ەتۋگە ۋەدە بەردٸ.

پرەزيدەنت ساپارباەۆتان ٷكٸمەت رەسپۋبليكاداعى قازاقستاندىق جەنە شەتەلدٸك جۇمىسشىلاردىڭ جالاقى تەڭسٸزدٸگٸن بولدىرماۋ ٷشٸن نە ٸستەپ جاتقانىن سۇرادى. ۆيتسە-پرەمەردٸڭ ايتۋىنشا, شەتەلدٸكتەر رەسپۋبليكاداعى 2 مىڭ كەسٸپورىندا جۇمىس ٸستەيدٸ, ال مەملەكەتتٸك ورگاندار ٶتكەن جىلدان باستاپ ولاردى بەلسەندٸ تەكسەرٸپ جاتىر. نەتيجەسٸندە 500 شەتەلدٸك ازامات قازاقستاننان شىعارىلدى. سونداي-اق, ول شەتەلدٸك جۇمىس كٷشٸن تارتۋعا كۆوتا مٶلشەرٸن 40%-عا - 2020 جىلى 29 مىڭ ادامعا دەيٸن قىسقارتۋدى ەسكە تٷسٸردٸ (بۇل توقاەۆتىڭ بۇيرىعى - ۇلتتىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ ەكٸنشٸ وتىرىسىندا ايتىلدى).

جيىننىڭ تٶرتٸنشٸ سپيكەرٸ - ەلوردا ەكٸمٸ التاي كٶلگٸنوۆ. كەزەكتٸ وڭ تسيفردەن بٶلەك, ٷكٸمەت ەلورداداعى قابانباي باتىر داڭعىلىنىڭ 8 جولاقتى جولعا دەيٸن كەڭەيۋٸن قولداعىنان باياندادى. سونىمەن قاتار ٷش كٶپٸر سالۋ جوسپارلانۋدا, ەكٸمدٸك بيىل باستالعان, بٸراق اياقتالماعان ەلورداداعى 20-دان استام «پروبلەمالىق» ٷيلەردٸڭ مەسەلەسٸن شەشەدٸ دەپ ۋەدە بەردٸ.

استانامىز - بٸزدٸڭ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ۆيتريناسى دەپ اتاعان توقاەۆ ەكٸمنٸڭ حالىقپەن جۇمىسىنا جالپى وڭ باعاسىن بەردٸ. سونىمەن قاتار, استانانى, ەسٸرەسە شەت اۋدانداردى تۇرعىن ٷيمەن, كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ اسا ٶتكٸر. ەگەر مامان جەتكٸلٸكسٸز بولسا, بۇل جۇمىسقا مامان ادامدار الىڭىز» - دەدٸ پرەزيدەنت ەلوردا ەكٸمٸنە.

ٶزگە ەكٸمدەر ٶڭٸرلٸك جەتٸستٸكتەرگە نازار اۋداردى. پرەزيدەنت سەمەيگە تاريحي ورتالىق مەرتەبەسٸ بەرٸلەتٸنٸن حابارلادى. جول قۇرىلىمى تٸپتٸ ەزٸلگە اينالعان قالانى رەتكە كەلتٸرۋگە نازار اۋدارۋدى سۇرادى.

وعان قوسا, توقاەۆ الماتى وبلىسىنداعى گازداندىرۋ دەڭگەيٸنە نارازى. ول وبلىس ەكٸمٸ اماندىق باتالوۆتان ايماقتاعى ەلدٸ مەكەندەردٸڭ نەگە تەك 30%-ى گازداندىرىلعانىن سۇرادى.

ەكٸم «بەرٸ جوسپارعا سەيكەس جٷرٸپ جاتىر» دەپ, ايماق ٸرٸ ەلدٸ مەكەندەرگە گاز قۇبىرلارىن دەربەس تارتىپ جاتقانىن ايتتى. بيىل گازداندىرۋ دەڭگەيٸن 56%-عا جەتكٸزۋ جوسپارلانۋدا.

پرەزيدەنت ەكٸنشٸ جارتىجىلدىقتا ايماققا «ٸسساپارعا بارىپ, جۇمىستى تەكسەرۋگە» ۋەدە بەردٸ.

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ٶزٸنٸڭ سٶزٸنەن باستى مەسسەدجدەردٸ سارالايىق.

ول ەكونوميكانى نەسيەلەۋ ستاگناتسييادا دەپ اتاپ ٶتتٸ جەنە قازاقستان ٶتكەن جىلى ينفلياتسييا تۇرعىسىنان ەاەو چەمپيونى اتاندى دەي كەلە, ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ باياۋ ٶسۋٸنە جەنە شيكٸزاتتىق ەمەس ەكسپورت ٷلەسٸنٸڭ ٶسۋٸنە نازار اۋداردى.

ساپانى سۇراعان توقاەۆ شەشٸم قابىلداۋ دەڭگەيٸنە جەنە قارقىنىنا نارازى.

«شەشٸمدەر باياۋ قابىلدانادى, كٶپتەگەن اكتٸلەر مەن ماقۇلداۋ دەڭگەيلەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, بۇلاي جۇمىس جاساي المايسىزدار. پرەزيدەنت باقىلاۋشى بولا المايدى جەنە پرەمەر-مينيستر مۇنداي رەجيمدە جۇمىس ٸستەمەۋٸ كەرەك. مەملەكەتتٸك اپپارات تيٸمدٸ جەنە جەدەل جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك», - دەدٸ ول.

توقاەۆتىڭ پٸكٸرٸ بويىنشا, ەكونوميكالىق رەفورمانىڭ نەگٸزٸ:

- كٶپتەگەن جۇمىس ورىندارىن قۇرۋمەن جەنە لايىقتى ەڭبەكاقى تٶلەۋ ارقىلى حالىقتىڭ كٸرٸستەرٸنٸڭ ٶسۋٸ;

- ادامي كاپيتالدى جاقسارتۋ;

- ايقىن جەنە پراگماتيكالىق سالىق ساياساتىن قۇرۋ;

- اقشا-نەسيە ساياساتى, سەرپٸندٸ قارجى نارىعى ەكونوميكانى ۇزاق مەرزٸمدٸ قارجىلاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ;

- جەكە كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ جەنە بەسەكەلەستٸكتٸ قورعاۋ;

- مەديتسينادان باستاپ قارجى نارىقتارىنا دەيٸن زاڭناماسىن جەتٸلدٸرۋ بولۋى كەرەك.

پرەزيدەنت ٷكٸمەتكە, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە جەنە «اتامەكەن» ۇلتتىق پالاتاسىنا ەكونوميكالىق رەفورمالار تۋرالى قۇجاتتى 15 مامىرعا دەيٸن دايىنداۋدى تاپسىردى.

سونداي-اق پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ جانىنداعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق رەفورمالاردى تالداۋ جەنە باقىلاۋ ورتالىعى قۇرىلاتىن بولادى. ول «ەرٸكتٸ نەگٸزدە جۇمىس ٸستەيدٸ, بەلكٸم, ول پرەزيدەنت جانىنداعى رەفورما اگەنتتٸگٸنە اينالادى». پرەزيدەنت جاڭا قارجىلىق باقىلاۋ اگەنتتٸگٸنە قارجى سەكتورىن جاقسارتۋ تەسٸلدەرٸن جەدەل ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.

قارجى جٷيەسٸن تەرٸس باعالاعان ەل باسشىسى بانكتەردٸڭ رٶلٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە نازار اۋداردى: «كورپوراتيۆتٸ بيزنەستٸ نەسيەلەۋ ازايدى, شوب - 18%, اۋىل شارۋاشىلىعى - 48%». سونىمەن بٸرگە تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ ٶسۋدە, مۇندا نەسيەلەردٸڭ ٷشتەن ەكٸسٸ كەپٸلسٸز بەرٸلەدٸ.

توقاەۆ فيسكالدىق ساياساتتى دا رەفورمالاۋ قاجەت دەپ سانايدى. پرەزيدەنت سونىمەن بٸرگە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتورداعى شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋدى تاپسىرادى. «اۋىرتپالىقسىز كەيٸنگە قالدىرۋعا بولاتىن شىعىنداردى انىقتاۋ» قاجەت. سونىمەن قاتار, «قىمبات كٶلٸكتەردٸ, جيھازداردى ساتىپ الۋعا جەنەفورۋمدار سانىن قىسقارتۋعا ۇزاق مەرزٸمدٸ موراتوريي قاجەت» دەپ تاپسىرما بەردٸ.

توقاەۆ سونداي-اق قورعاستاعى حالىقارالىق ساۋدا نٷكتەسٸنٸڭ جۇمىسىن سىنعا الدى. «قورعاس جوعارى تيٸمدٸلٸكپەن ماقتانا المايدى. شەكارا ماڭىنداعى ىنتىماقتاستىق جەڭٸلدەتٸلگەن يمپورتقا اينالىپ كەتتٸ», - دەدٸ پرەزيدەنت. ول 2025 جىلعا دەيٸن ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ باعدارلاماسىن دايىنداۋدى تاپسىردى.

پرەزيدەنت «اشىق اسپان» ساياساتىن «بەلسەندٸ تٷردە» جالعاستىرۋ قاجەت دەپ سانايدى.

ۆيتسە-پرەمەر رومان سكليار بۇل ساياسات قازٸردٸڭ ٶزٸندە 11 ەۋەجايدا قولدانىلادى جەنە جازدا ٷكٸمەت رەيستەر اشۋعا مٷددەلٸ جاڭا ەۋە كومپانييالارىنىڭ قازاقستانعا كەلۋٸن كٷتەدٸ دەپ اتاپ ٶتتٸ.

توقاەۆ سكلياردان الماتى ماڭىنداعى «بەك ەير» ۇشاعىنىڭ اپاتىندا زارداپ شەككەندەرگە ٶتەماقى تۋرالى سۇرادى. پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى ٷكٸمەتتەن 4 ميلليون تەڭگە كٶلەمٸندە تٶلەمدەر جاسالعانىن, ساقتاندىرۋ كومپانيياسىنان قايتىس بولعاندار مەن زارداپ شەككەندەردٸڭ وتباسىلارىنا تٶلەمدەر جاقىن ارادا جاسالاتىنىن ايتتى.

پرەزيدەنتتٸڭ جەكەشەلەندٸرۋ قارقىنىنا كٶڭٸلٸ تولمايدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكٸمدٸكتەر مەن ۇلتتىق كومپانييالار ٷنەمٸ جەكەشەلەندٸرۋ شارتتارىن ٶزگەرتۋ تۋرالى ٶتٸنٸش بٸلدٸرٸپ وتىرادى. توقاەۆ جەكەشەلەندٸرۋ نىساندارىنىڭ تٸزٸمٸن كەڭەيتۋدٸ تاپسىردى.

پرەمەر-مينيستر مامين كەزدەسۋ باسىندا جەكەشەلەندٸرۋ جوسپارى 2019 جىلى 93 پايىزعا اياقتالعانىن مەلٸمدەدٸ.

پرەزيدەنت «بەيتەرەك» حولدينگٸن دە تٷيرەپ ٶتتٸ - رەفورمالاۋعا كٷش سالعانى كٶرٸنبەيدٸ. قازٸر ونىڭ قۇرامىندا 63 ۇيىم, 11 فيليال جەنە 2800 قىزمەتكەر بار. حولدينگتٸڭ ەكٸمشٸلٸك شىعىندارى ٶتكەن جىلى 54 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى.

پرەزيدەنت اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەندٸ دامىتۋدىڭ «جاڭا تەكسەرٸلگەن تەسٸلٸن» تابۋدى تاپسىرادى.

«اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ - كٶپ تەجٸريبە جاسالىنعان سالا. نەتيجەسٸندە ەلدٸڭ ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸنە ايتارلىقتاي زييان كەلدٸول بەس جىلدا سالاعا سالىنعان قارجى 2,4 ترلن. تەڭگەدەن استى, ال اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جٸٶ-گە قوسقان ٷلەسٸ 4% -دان اسپايدى, ال ەلٸمٸز ٶنٸمدەردٸڭ جارتىسىن يمپورتتايدى», - دەدٸ توقاەۆ.

ونىڭ پايىمداۋىنشا, حالىقتىڭ تابىسىنىڭ ٶسۋٸ «تەك مەملەكەتتٸك قولداۋدىڭ ەسەبٸنەن», جەنە ينفلياتسييا دەڭگەيٸ جوعارى بولىپ قالا بەرەدٸ. ٷكٸمەت «ازاماتتاردىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جەنە بەسەكەلەستٸكتٸ ارتتىرۋ مەسەلەسٸن شەشە المادى». ول ازاماتتاردىڭ ناقتى كٸرٸستەرٸن, سونىڭ ٸشٸندە ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنى ٶسٸرۋ بويىنشا قوسىمشا شارالار كەشەنٸن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.

توقاەۆ ٷكٸمەتكە «ەلەۋمەتتٸك سالادا تٷگەندەۋ جٷرگٸزۋدٸ» تاپسىردى. ونىڭ پايىمداۋىنشا, اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەكتٸ ەسەپتەۋدەگٸ كەمشٸلٸكتەر «تٷزەتٸلگەن», بٸراق ەزٸرگە ٷكٸمەتتە بۇل مەسەلە بويىنشا «ناقتى ۇستانىم جوق».

ٷكٸمەت جىلدىڭ ورتاسىنا دەيٸن زەينەتاقى جٷيەسٸن مودەرنيزاتسييالاۋدىڭ كونتۋرىن انىقتاۋى كەرەك. «بٸزدٸڭ ماقساتىمىز قازٸر بارلىق جيناقتاردى تاراتۋ ەمەس. بٸز جالاقىنى كٶلەڭكەدەن الىپ تاستاۋ ٷشٸن ىنتالاندىرۋ جاساۋىمىز كەرەك», - دەدٸ پرەزيدەنت.

توقاەۆ وعان قوسا بارلىق مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردى 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن بەينەباقىلاۋ جٷيەلەرٸمەن جەنە تۇرمىستىق قۇرىلعىلارمەن جابدىقتاۋدى تاپسىردى.

ەل پرەزيدەنتٸ باس پروكۋرورعا ەاەو ەلدەرٸنەن ەكەلٸنەتٸن اۆتوموبيلدەردٸڭ جاعدايىنا قۇقىقتىق باعا بەرۋدٸ تاپسىردى, پرەزيدەنتتٸڭ ايتۋىنشا, ولاردىڭ كٶپ بٶلٸگٸ قازاقستاندا تٸركەلمەگەن.

«ٷكٸمەت بٸر اي ٸشٸندە ەاەو ەلدەرٸنەن جەكە قولدانىسقا ەنگٸزٸلگەن اۆتوموبيلدەردٸڭ ۋاقىتشا تٸركەلۋٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. تٸركەۋ 2021 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا دەيٸن جارامدى», - دەپ ەسكەرتتٸ ول.

بۇل جاعدايدا مۇنداي اۆتوموبيلدەر تەحنيكالىق رەگلامەنتتەردٸڭ تالاپتارىنا سەيكەس كەلۋٸ كەرەك.

ازاماتتار «تٸركەۋ جارناسىن جەنە الىمدى تٶلەۋٸ كەرەك», ولار اۆتوموبيلدەردٸ باسقا ادامدارعا بەرۋ قۇقىعىن المايدى. سونىمەن بٸرگە, 2021 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىنا دەيٸن مۇنداي كٶلٸكتەردٸڭ يەلەرٸ كەدەندٸك تٶلەمدەر مەن كەيٸنگٸ كەدەگە اسىرۋ (ۋتيل) تٶلەمدەرٸن تٶلەۋٸ كەرەك نەمەسە ماشينالاردى ەلدەن شىعارۋى كەرەك, دەپ نىق اتاپ ٶتتٸ پرەزيدەنت.

قورىتىندىسىندا «بٷگٸن مەن سٶگٸس جارييالامايمىن, بٸراق كەمشٸلٸكتەر جەتكٸلٸكتٸ. مەن بارلىعىنا كەمشٸلٸكتەردٸ تٷزەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەمٸن. باعا كٶتەرٸلگەنٸ ٷشٸن قاتاڭ شارالار قابىلدانۋى مٷمكٸن», - دەدٸ توقاەۆ.

بۇل - ارالىق كەزەڭدە ەل باسقارعان قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەتتٸڭ ەكٸنشٸ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسى. پرەزيدەنت ەلدٸ تولعاندىرعان تٷرلٸ مەسەلەلەر ونىڭ ايقىن باقىلاۋىندا ەكەنٸن اڭعارتتى.

كەزدەسۋدەن كەيٸن وبلىس پەن قالا ەكٸمدەرٸنٸڭ قاتىسۋىمەن جينالىتا جەكە تاپسىرمالار بەرٸلدٸ.