شاردارا سۋ قويماسى تولىق جٶندەۋدەن ٶتكەننەن كەيٸن 7 بالدىق جەر سٸلكٸنٸسٸنە شىداس بەرەتٸن سەيسميكالىق تٶزٸمدٸلٸككە يە بولادى.
بۇل تۋرالى جۋرناليستەرگە ارنالعان پرەسس-تۋر بارىسىندا سۋ قويماسىندا سەيسميكالىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋ بويىنشا جٶندەۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزٸپ جاتقان قۇرىلىس كومپانيياسىنىڭ ۋچاسكە باسشىسى عالىم مىرزاباەۆ مەلٸمدەدٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, 1967 جىلى «شاردارا» سۋ قويماسى ەڭ كٶپ دەگەندە التى بالدىق جەر سٸلكٸنٸسٸنە تٶتەپ بەرەتٸندەي قۋاتتىلىقپەن سالىنعان. الايدا, ەكولوگييا, گەولوگييا جەنە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلٸگٸنٸڭ سۋ رەسۋرستارى كوميتەتٸنە قاراستى «قازسۋشار» رمك ساقتىق شارالارىن كٷشەيتۋ ٷشٸن قۇمنان كٶتەرٸلگەن قابىرعالاردى قالىڭداتىپ, جەر استى سۋلارىنىڭ دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ ٷشٸن «شاردارا» سۋ قويماسىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن قولعا العان.
«1 ملن 100 مىڭ تەكشە مەتر قۇم تٶسەلەدٸ. وسىلايشا نىسان قابىرعاسىنىڭ ارتقى جاعىن تولىعىمەن نىعايتاتىن بولامىز. جەر سٸلكٸنٸسٸ بولا قالسا, سۋ استىنداعى تەكتونيكالىق پليتالار ويناۋى مٷمكٸن. سوندا سۋدىڭ بەتٸندە الىپ تولقىندار پايدا بولادى. بۇل - جۇمىستاردىڭ بارلىعى سونىڭ الدىن الۋ شاراسى. ارنايى بۇرعىلانعان تەسٸكتەردٸڭ سانىن كٶبەيتٸپ جاتىرمىز. ول جەر استى سۋلارىنىڭ دەڭگەيٸن تٶمەندەتەدٸ,- دەيدٸ عالىم مىرزاباەۆ.
ال, قاپشاعاي سۋ قويماسى «شاردارا» سۋ قويماسى ٶندٸرٸستٸك بٶلٸمشەسٸنٸڭ باسشىسى اباي مٷتەليەۆتٸڭ سٶزٸنشە, ٶتكەن جىلى سۋ نىسانىنىڭ قابىرعالارىن نىعايتۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 7 ملرد 733 ملن تەڭگە قاراجات بٶلٸنگەن. وسىلايشا 56 جىل بۇرىن سالىنعان سۋ قويماسىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى قارقىندى جٷزەگە اسىرىلۋدا. سۋ قويماسىنىڭ قۇرىلىسى 2021 جىلدىڭ اياعىندا تولىعىمەن اياقتالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. قازٸرگٸ تاڭدا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ شامامەن 33 پروتسەنتٸ اياقتالىپ, قۇرىلىس جوسپارعا سەيكەس جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
وسى ۋاقىتقا دەيٸن شاردارا سۋ قويماسىنداعى ۇڭعىما سانى 183 بولاتىن. قازٸر ول 600-گە دەيٸن كٶبەيتٸلدٸ.
ايتا كەتەيٸك, شاردارا سۋ قويماسىنىڭ جالپى سىيىمدىلىعى - 5 ملرد 200 ملن تەكشە مەتر. قازٸر سۋ نىسانىندا 792 ملن تەكشە مەتر سۋ بار. وسىنىڭ نەتيجەسٸندە شاردارا اۋدانى مەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ بٸراز بٶلٸگٸندە ۆەگيتاتسييالىق كەزەڭ سەتتٸ ٶتكەن. ەگٸن-تەرٸم ناۋقانى كەزٸندە شاردارا اۋدانى مەن قىزىلوردا وبلىسىنا 7 ملرد تەكشە مەتر سۋ بەرٸلگەن.
الداعى ۋاقىتتا «شاردارا» سۋ قويماسىنا ساندىق تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدٸ دە جوسپارلاپ وتىر. قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالعاننان كەيٸن سۋ بٶلۋ جەنە ونى ەسەپتەۋ جۇمىستارى تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلماق.
«بۇل جەردٸڭ بارلىعىنا ەلەكتروندى ەسەپتەۋٸش قۇرالدارى قويىلادى. بٶگەتتەن شىعىپ جاتقان سۋلاردىڭ بارلىعى كومپيۋتەر ارقىلى ەسەپتەلٸپ وتىرادى. ونى بٸزدٸڭ ماماندار باقىلاپ وتىرادى. ال, بۇرىن گيدروتەحنيكتەرٸمٸز پلاتينانىڭ بارلىعىن ارالاپ, سۋدىڭ دەڭگەيٸن قولمەن ٶلشەيتٸن»,- دەيدٸ شاردارا سۋ قويماسى ٶندٸرٸستٸك بٶلٸمشەسٸنٸڭ باسشىسى اباي مٷتەليەۆ.
