الداعى جىلدارعا ارنالعان ەل بيۋدجەتٸن پارلامەنت تاستاي قىلىپ بەكٸتٸپ بەرەدٸ. قانشا اقشا قايدا جۇمسالاتىنى ٷكٸمەتتە, مەجٸلٸستە, سەناتتا بٸرشاما ۋاقىت تالقىلانادى. بەرٸن ەسكەرۋگە تىرىسادى. بٸراق, سول بيۋدجەت جىل بويىندا تاعى قايتا قارالىپ, ناقتىلانىپ جاتادى. ەرينە, ەگەر جاڭا مٸندەتتەر تۋىنداپ, رەفورمالار جاسالىپ جاتسا ونىڭ جايى بٶلەك. الايدا بيۋدجەتتٸ بەكٸتۋ مەحانيزمٸندە بٸرقاتار ەسكەرۋگە تيٸس مەسەلەلەر دە بار ەكەن. بٷگٸن داريعا نازارباەۆانىڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتٸ ناقتىلاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارىن قاراعان سەنات وتىرىسىنداعى تالقىلاۋلار بارىسىندا سەناتور م. جۇماعازيەۆ اۋىل شارۋشىلىعى سالاسىن مىسالعا الا وتىرىپ, بيۋدجەتتٸڭ قايتا-قايتا ناقتىلانۋىنا قاتىستى سىن پٸكٸرٸن ايتتى.
سەناتوردىڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاتىستى پارلامەنت بەكٸتكەن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتٸڭ جىل بويى بٸرنەشە رەت ناقتىلانۋىنىڭ بٸرٸنشٸ سەبەبٸ, جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەردٸڭ كٶلەمٸن قالىپتاستىرۋ مەتوديكاسىندا ەكەن. ترانسفەرت كٶلەمٸ قازٸر اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸنٸڭ ٷلەسٸنە ەمەس, اۋىل شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن حالىقتىڭ سانىنا نەگٸزدەلگەن. ول ٶز رەتٸندە ەرتٷرلٸ كەلەڭسٸزدٸكتەر تۋدىرادى.
ەكٸنشٸدەن, بيۋدجەتتٸ جوسپارلاۋ بارىسىندا «تٶمەننەن جوعارى» قاعيداسىن ۇستانىلمايدى. دۇرىسى, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ قۇرىلىم باسشىلارى مەن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ ۇسىنىستارى نەگٸزٸندە بيۋدجەتتٸ قالىپتاستىرۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلۋعا تيٸس;
ٷشٸنشٸدەن, اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋبسيدييالاۋ ەرەجەلەرٸ تۇراقسىز. ونىڭ جىل سايىن ٶزگەرۋٸ اگرارشىلاردى تولعاندىرىپ, ەرتەڭگٸ كٷنٸنە سەنٸمسٸزدٸك تۋدىرادى. بۇل رەتتە اتالعان ەرەجەنٸ ٷش نەمەسە بەس جىلعا بەكٸتۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ كەرەك.
تٶرتٸنشٸدەن, ٶڭٸرلەردە جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرت بويىنشا بٶلٸنگەن قاراجاتتى باسقا سالالارعا جۇمسالۋ مٷمكٸندٸگٸنٸڭ دە ەسەرٸ بار. وسىعان وراي, بيۋدجەت قاراجاتىن تيٸمدٸ ەرٸ ماقساتتى پايدالانۋى ٷشٸن, بيۋدجەتتٸك باعدارلاما ەكٸمشٸلەرٸنٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ ارتتىرىلۋى تيٸس.
سەناتور ٶز ۇسىنىستارىن ايتا كەلٸپ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترٸ س.وماروۆقا «اتالعان مەسەلەلەردٸ شەشۋ ماقساتىندا قانداي شارالار قابىلدانادى?» , - دەگەن سۇراق قويدى.
مينيستر س.وماروۆ سەناتوردىڭ سىنى ورىندى ەكەنٸن, كەيٸنگٸ كەزدە ٶندٸرٸس ٶسٸمٸنٸڭ تەز ٶسۋٸ ەسەپكە الىنباعاندىقتان,قوسىمشا قاراجات قاجەت بولىپ, سوعان بايلانىستى بيۋدجەتكە ٶزرەتۋلەر قاجەت بولعانىن مويىندادى. «بۇدان كەيٸن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸم ٶندٸرۋشٸلەرٸمەن كەلٸسٸلٸپ, بەرٸلٸپ جاتقان سۋبسيدييالاردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ كەرەك بولعاندا عانا ٶزگەرتەمٸز», - دەدٸ مينيستر س. وماروۆ.
سەنات وتىرىسىندا سەناتورلار 2019-2021 جىلدارعا ارنالعان بيۋدجەتتٸ ناقتىلاۋ تۋرالى زاڭ جوبالارىن قاراپ, تولىقتىرۋلار جاساپ, مەجٸلٸسكە قايتاردى.
ەدٸلبەك قابا
