پارلامەنت سەناتىنىڭ جالپى وتىرىسىندا «2004 جىلعى 22 جەلتوقسانداعى قر ٷكٸمەتٸ مەن رف ٷكٸمەتٸ اراسىنداعى «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىندا «بەيتەرەك» عارىش زىمىران كەشەنٸن قۇرۋ تۋرالى كەلٸسٸمگە ٶزگەرٸستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگٸزۋ تۋرالى حاتتامانى راتيفيكاتسييالاۋ تۋرالى» زاڭى قابىلداندى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات اگەنتتٸگٸ.
بۇل حاتتاماعا 2020 جىلعى 31 قازاندا مەسكەۋ قالاسىندا قول قويىلدى.
«حاتتاما «بەيتەرەك» قازاقستان-رەسەي بٸرلەسكەن كەسٸپورنى» اكتسيونەرلٸك قوعامىن بيۋدجەتتٸك كرەديتتەن بوساتۋ تەرتٸبٸن جەنە «بەيتەرەك» عارىش زىمىران كەشەنٸن جٷكتەۋ كەپٸلدٸكتەرٸن قامتاماسىز ەتەدٸ. حاتتامادا تاراپتاردىڭ 2023 جىلى ورتا كلاستى تاسىمالداعىش زىمىرانمەن «بەيتەرەك» عارىش زىمىران كەشەنٸنٸڭ ۇشۋ سىناقتارىنىڭ باستالۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مٸندەتتەمەلەرٸ كٶرسەتٸلگەن. حاتتاماداعى باستى ماقسات - «بەيتەرەك» جوباسىنىڭ نەگٸزگٸ شارتتارىن تٷزەتۋ جەنە ٶزەكتەندٸرۋ. بۇل رەتتە حاتتاما, ەڭ الدىمەن, قازاقستاندىق تاراپتىڭ مٷددەسٸنە ساي جاسالعانىن ايتا كەتۋ كەرەك», - دەدٸ قر تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسييالار جەنە اەروعارىش ٶنەركەسٸبٸ مينيسترٸ باعدات مۋسين.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان تارابى ٷشٸن بۇل قاجەتتٸ حاتتاما, ٶيتكەنٸ, بٸرٸنشٸدەن, بٸرلەسكەن كەسٸپورىننىڭ قر قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ الدىنداعى بيۋدجەتتٸك كرەديت بويىنشا قارجىلىق مٸندەتتەمەلەرٸ مەسەلەسٸن زاڭدى نەگٸزدە شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
بۇدان باسقا, قۇجاتقا رەسەي تاراپىنىڭ 2036 جىلعا دەيٸن «سويۋز-5» زىمىران-تاسىعىشتارىن ۇشىرۋ كەشەنٸن قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ مٸندەتتەمەلەرٸ ەنگٸزٸلگەن.
«بەيتەرەك» جوباسىنىڭ ماقساتى — «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنان عارىش اپپاراتتارىن ەكولوگييالىق تازا زىمىران تاسىعىشتارمەن شىعارۋ. جوبادا پايدالانىلاتىن پەرسپەكتيۆالى «سويۋز-5» زىمىران-تاسىعىشى وتىننىڭ ەكولوگييالىق تازا كومپونەنتٸندە كەروسينمەن ۇشادى, سونداي-اق قورشاعان ورتاعا ەسەردٸ الدىن الا باعالاۋدىڭ وڭ ساراپتاماسىنا يە. «بەيتەرەك» عارىش زىمىران كەشەنٸن قۇرۋدى ٷيلەستٸرەتٸن جەنە ونى ودان ەرٸ پايدالانۋعا جاۋاپ بەرەتٸن وپەراتور – «بەيتەرەك» قازاقستان-رەسەي بٸرلەسكەن كەسٸپورنى» اق. «بەيتەرەك» – بۇل «بايقوڭىر» عارىش ايلاعىنداعى رەسەي تارابىمەن بٸرلەسكەن نەگٸزگٸ جوبا. بۇل جوبادا رەسەي تارابى تاسىمالداعىش زىمىراندى قۇرۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ (916 ملن دوللار), ال قازاقستان تارابى قولدانىستاعى «زەنيت-م» عارىشتىق زىمىران كەشەنٸنٸڭ جەرٷستٸ كەشەنٸن جاڭعىرتۋدى قارجىلاندىرۋدى مەملەكەتتٸك تاپسىرما ارقىلى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتەدٸ (90,7 ملرد تەڭگە)», - دەدٸ مينيستر.
زاڭ جوباسى كٷشٸنە ەنگەندە مىناداي نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ:
1. «بەيتەرەك» قازاقستان-رەسەي بٸرلەسكەن كەسٸپورنى» اكتسيونەرلٸك قوعامى بيۋدجەتتٸك كرەديتتٸ ونىڭ جارعىلىق كاپيتالىنا ايىرباستاۋ ارقىلى كرەديتتٸك مٸندەتتەمەلەردەن بوساتىلادى جەنە «بەيتەرەك» مەملەكەتارالىق جوباسىن ٸسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋعا مٷمكٸندٸك الادى. ايىرباستاۋ رەسٸمٸنٸڭ نەتيجەسٸندە قازاقستان تاراپىنىڭ بٸرلەسكەن كەسٸپورىنعا قاتىسۋ ٷلەسٸ شامامەن 99%-عا دەيٸن ارتادى.
2. حاتتاما «بەيتەرەك» عارىش ۇشىرۋ كەشەنٸنەن 10 جىل ٸشٸندە رەسەي تاراپىنان كەمٸندە جىلىنا 2 ۇشىرىلىم قامتاماسىز ەتۋگە كەپٸلدٸك بەرەدٸ. بۇل بولاشاقتا كەشەنگە سالىنعان مەملەكەتتٸك ينۆەستيتسييانى قايتا ٶندٸرٸپ الۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«زاڭ جوباسىن قابىلداۋ رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردەن قوسىمشا شىعىندى تالاپ ەتپەيدٸ, سونداي-اق ونىڭ تەرٸس ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق سالدارى دا جوق. رەسەي تارابى وسى كەلٸسٸمنٸڭ كٷشٸنە ەنۋٸ بويىنشا مەملەكەت ٸشٸلٸك رەسٸمدەرٸن ورىندادى», - دەدٸ باعدات مۋسين.
