فوتو:Massaget.kz
40 جىلعا جالعاسقان سەمەي يادرولىق سىناعى كەزٸندە ەسكەري بورىشىن ٶتەپ, اتوم بومباسىن جارۋ جۇمىستارىنا قاتىسقان سول كەزدەگٸ ساربازدار ەلەۋمەتتٸك مەرتەبە سۇرايدى. پاۆلوداردا ٶتكەن اتوم ساربازدارىنىڭ حالىقارالىق I فورۋمىنا قاتىسۋشىلار ٷكٸمەتكە بٸرقاتار تالاپ قويدى, - دەپ حابارلايدى Massaget.kz پورتالى.
تۇڭعىش رەت ۇيىمداستىرىلعان فورۋمعا ونلاين رەجيم ارقىلى الىس رەسەي مەن ٶزبەكستان ەلدەرٸنەن يادرولىق قارۋعا قارسى قوزعالىس ۇيمدارىنىڭ مٷشەلەرٸ قاتىستى. ولاردىڭ بەرٸ - سەمەي جەرٸندە ەسكەري قىزمەتتە بولعاندار.
"1987-1989 جىلدارى كۋرچاتوۆ قالاسىندا ەسكەري بورىشىمدى ٶتەدٸم. ناعىز جارىلىستاردىڭ ورتاسىندا جٷردٸك. كٶپ جٸگٸت وسى كٷنٸ جوق. پوليگوننىڭ زاردابىنان قانشاسى مٷگەلدەك بولىپ قالدى. بٸز ەسكەردەن كەتەردە شيرەك عاسىر بويى پوليگون تۋرالى مەملەكەتتٸك قۇپييانى جارييالاماۋعا بۇيرىق الدىق. بٸز وسى كٷنگە دەيٸن سٶزٸمٸزدە تۇرىپ ٷندەمەي كەلدٸك. پوليگون جابىلعانىنا 34 جىل بولدى. قازٸر ول يادرولىق سىناقتار بەرٸنە مەلٸم", - دەيدٸ الماتى وبلىسى ٸلە اۋدانى يادروعا قارسى قوزعالىس ۇيىمىنىڭ باسشىسى باعدەۋلەت نۇرتازاەۆ.
حالىقارالىق اتوم ساربازدارى فورۋمىنا قاتىسۋشىلار ەل ٷكٸمەتٸ مەن پارلامەنتٸنە, قورعانىس, ەكولوگييا, دەنساۋلىق ساقتاۋ, حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ جەنە وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸكتەرٸنە ٷندەۋ جولداپ, تالاپتارىن جەتكٸزدٸ.
"1949-1989 جىلدار ارالىعىندا يادرولىق سىناقتار جٷرگٸزۋ جۇمىستارىنا جٷزدەگەن مىڭ جاس سارباز قاتىستى. ولاردىڭ بارلىعى ٶزدەرٸنٸڭ ەسكەري بورىشىن ابىرويمەن ورىنداپ, بٷكٸل كەڭەس وداعىن يادرولىق قالقانمەن قامتاماسىز ەتتٸ. 25 جىل بويى پوليگون تۋرالى مەملەكەتتٸك قۇپييانى جارييالاماۋعا بۇيرىق بەرٸلدٸ. قازٸر بەرٸ بەلگٸلٸ. يادرولىق جارىلىستاردىڭ ورتاسىندا قىزمەت ەتكەن جاستارعا تٷرلٸ جەڭٸلدٸكتەر مەن قولداۋ كٶرسەتٸلدٸ. وسىدان 34 جىل بۇرىنعى سوڭعى جارىلىستان كەيٸن ولجاس سٷلەيمەنوۆ باستاعان "نەۆادا-سەمەي" حالىقارالىق انتييادرولىق قوزعالىسى ميلليونداعان قولداۋشىنىڭ كٷشٸمەن يادرولىق قۇبىجىقتى جاپقىزدى. بٸزدٸڭ جاۋىنگەرلەرٸمٸزدٸڭ كٶپشٸلٸگٸ بۇل كٷنگە جەتە المادى, ال قالعاندارى 50 جاسقا جەتپەي مٷگەدەك بولدى", - دەيدٸ ولار.
ولار زاڭ جٷزٸندە ٶزگەرٸس ەنگٸزٸلۋٸ كەرەك ەكەنٸن ايتادى.
"يادرولىق سىناق سالدارىنان زارداپ شەككەندەردٸ ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ تۋرالى جاڭا زاڭ قابىلداۋ نە وسى زاڭعا جەنە ارداگەرلەر تۋرالى زاڭعا ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزۋ قاجەت دەپ سانايمىز. ەرەكشە تەۋەكەلدٸ بٶلٸمشەلەر ساربازدارىنىڭ مەرتەبەسٸن ايقىنداۋدى, ەرتە زەينەتكە شىعۋدى, تۇرعىن ٷيمەن جەنە جەر ۋچاسكەلەرٸمەن قامتاماسىز ەتۋدٸ, كەسٸپكەرلٸك قىزمەتتە قولداۋدى, سالىقتاردان بوساتۋدى, مەديتسينالىق قىزمەتتەردٸڭ بارلىق تٷرٸمەن قامتاماسىز ەتۋدٸ, وڭالتۋ جەنە دياگنوستيكالىق ورتالىقتاردىڭ, مٷگەدەكتەرگە ارنالعان جەردەماقىلاردى, ٶتەماقى مٶلشەرٸن ۇلعايتۋ, سەمەي قالاسىنىڭ راديولوگييا ينستيتۋتىندا انىقتامالاردى كەدەرگٸسٸز الۋ جٶنٸندەگٸ مەسەلەلەر شەشٸلسٸن. سەمەي سىناق پوليگونىندا قىزمەت ەتكەن ادامدار ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ساناتىنا تەڭەستٸرٸلسٸن. جىل سايىن ساناتورييا-كۋرورتتا ەمدەلۋدٸ تالاپ ەتەمٸز!" - دەدٸ ولار.
ٷندەۋگە "نەۆادا-سەمەي" انتييادرولىق قوزعالىسىنىڭ بەلسەندٸ مٷشەلەرٸ قول قويعان.
ە.بازارقۇل
