2021 جىلدىڭ قاڭتارىندا ٶتەتٸن مەجٸلٸس پەن مەسليحات دەپۋتاتتارىن سايلاۋعا وراي ەلٸمٸزدٸڭ 14 وبلىسىندا جەنە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار الماتى, شىمكەنت, نۇر-سۇلتان قالالارىندا 10 مىڭنان استام, سونىمەن قاتار ەلەمنٸڭ 51 مەملەكەتٸندە 66 سايلاۋ ۋچاسكەسٸ اشىلاتىن بولادى.
جالپى, قازاقستاننىڭ سايلاۋعا قاتىستى زاڭناماسىنا سەيكەس, 18 جاسقا تولعان, ەرەكەتكە قابٸلەتتٸ, باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا وتىرمايتىن ازاماتتار سايلاۋ كەزٸندە داۋىس بەرۋگە قۇقىلى. ول ٷشٸن سايلاۋشىلار تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگان جاسايتىن تٸزٸمدە بولۋى تيٸس. ناقتى بٸر سايلاۋ ۋچاسكەسٸندە ازاماتتى سايلاۋشىلار تٸزٸمٸنە ەنگٸزۋ ٷشٸن ونىڭ وسى سايلاۋ ۋچاسكەسٸنٸڭ اۋماعىنداعى تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا تٸركەلۋ فاكتٸسٸ نەگٸز بولىپ سانالادى. سونىمەن قاتار ازاماتتار تۇرعىلىقتى جەرٸ بويىنشا سايلاۋشىلار تٸزٸمٸندە ٶزٸنٸڭ بار نە جوق ەكەندٸگٸن دە الدىن الا انىقتاۋىنا مٷمكٸندٸگٸ بار. ۋاقىتشا تٸركەلگەن ازاماتتار سايلاۋشىلار تٸزٸمٸنە قوسىلۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارعا ٶتٸنٸش بەرۋٸ تيٸس.
ال 10 جەلتوقسانعا دەيٸن تٸركەۋ بولماعان جاعدايدا دا ازاماتتار داۋىس بەرۋگە ارنالعان ۋچاسكەنٸ تاڭداۋ تۋرالى جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندارعا ٶتٸنٸش جاساۋعا قۇقىلى.
جوعارىدا اتالعان 10 مىڭنان استام ۋچاسكەنٸڭ ٸشٸندە دەمالىس ٷيلەرٸندە, ساناتورييلەردە, تۇراقتى ەمدەۋ-پروفيلاكتيكالىق مەكەمەلەرٸندە, شالعايداعى جەنە قاتىناسۋى قيىن اۋدانداردا ورنالاسقان ازاماتتار تۇراتىن جەرلەردە, الىس مال شارۋاشىلىعى ۋچاسكەلەرٸندە, تەرگەۋ يزولياتورلارى مەن ۋاقىتشا ۇستاۋ يزولياتورلارىندا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا تيەسٸلٸ جەنە سايلاۋ كٷنٸ جٷزۋدە جٷرگەن كەمەلەردە, ەسكەري بٶلٸمدەردە قۇرىلعان 558 ۋچاسكە دە بار. مۇنداي ۋچاسكەلەر بويىنشا سايلاۋشىلاردىڭ تٸزٸمدەرٸ داۋىس بەرۋگە 5 كٷن قالعاندا جاسالادى جەنە داۋىس بەرۋگە 1 كٷن قالعاندا ناقتىلانۋى تيٸس. ال ەلەمنٸڭ 51 ەلٸندە قۇرىلاتىن 66 سايلاۋ ۋچاسكەسٸندە شەت مەملەكەتتە تۇراتىن نەمەسە ۇزاق مەرزٸمدٸ شەتەلدٸك ٸسساپاردا جٷرگەن جەنە رەسپۋبليكا ازاماتىنىڭ جارامدى پاسپورتى بار بارلىق ازاماتتار داۋىس بەرە الادى.
قر ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى كونستانتين پەتروۆتىڭ ايتۋىنشا, شەت مەملەكەتتەرگە جەكە شاقىرۋمەن, جۇمىس, ٸسكەرلٸك, تۋريستٸك ساپارمەن بارعان قازاقستان ازاماتتارى جارامدى تٶلقۇجاتىمەن سايلاۋ كوميسسيياسىنا جٷگٸنگەن كەزدە سايلاۋشىلار تٸزٸمٸنە قوسىلاتىن بولادى.
«تٸزٸم اتالعان ٶكٸلدٸكتەردٸڭ باسشىلارى ۇسىنعان مەلٸمەتتەر نەگٸزٸندە تٷزٸلەدٸ. داۋىس بەرۋ كٷنٸنٸڭ الدىنداعى جاعدايعا سەيكەس, تٸزٸم مٸندەتتٸ تٷردە ناقتىلاۋعا جاتادى. سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸگٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى اۋماعىنان تىسقارى جەردە ورنالاسقان سايلاۋ كوميسسييالارىنا شەتەلدە جٷرگەن ازاماتتاردى تٸزٸمگە قوسۋ جۇمىسىنا كٶمەك كٶرسەتۋٸ تيٸس», - دەگەن ەدٸ ول.
ايتا كەتەرلٸگٸ, الداعى سايلاۋ ناۋقانىنا دايىندىق اياسىندا ەلٸمٸزدٸڭ ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسى ماۋسىم ايىندا بارلىق سايلاۋ ۋچاسكەسٸنە تٷگەندەۋ جٷرگٸزگەن بولاتىن. نەتيجەسٸندە سايلاۋ ۋچاسكەلەرٸنٸڭ 95,6 پايىزى (9606) بٸرٸنشٸ قاباتتاردا ورنالاسقانى, 83,6 پايىزىندا (8113) عيماراتقا كٸرە بەرٸستە پاندۋستار بار ەكەندٸگٸ انىقتالدى. 372 سايلاۋ ۋچاسكەسٸندە نەمەسە 4 پايىزىندا اربامەن جٷرەتٸن مٷگەدەكتەر ٷشٸن ارنايى ليفتتەر بار.
2018 جىلى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسييالىق زاڭىنا العاش رەت مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن ودان ەرٸ قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان نورمالار ەنگٸزٸلدٸ. 2019 جىلدىڭ قاڭتارىندا سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ قۇرامىن قالىپتاستىرۋ كەزٸندە قوعامدىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ ۇسىنىسى بويىنشا 455 مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازامات كوميسسييا مٷشەلەرٸ بولىپ سايلاندى. ونىڭ ٸشٸندە 6 ادام وبلىستىق, 12 ادام – قالالىق جەنە اۋداندىق, 432 ادام ۋچاسكەلٸك سايلاۋ كوميسسييالارىنىڭ قۇرامىنا ەندٸ. بۇل رەتتە سايلاۋ كوميسسيياسى مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقىقتارىن ٸسكە اسىرۋ بويىنشا قاجەتتٸ شارالار قابىلداۋى تيٸس. ياعني, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار سايلاۋ كوميسسييالارىنا وسى باعىتتاعى جۇمىسقا جەردەمدەسۋگە مٸندەتتٸ. سونداي-اق, داۋىس بەرۋگە ارنالعان ٷي-جايدى جابدىقتاۋ كەزٸندە, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ سايلاۋشىلاردىڭ كەدەرگٸسٸز قول جەتكٸزۋٸ جەنە ونداعى داۋىس بەرۋٸ ٷشٸن جاعدايلار قامتاماسىز ەتٸلۋٸ قاجەت.
«سايلاۋ ۋچاسكەسٸندە تاكتيلدٸ كٶرسەتكٸشتەر, مونيتورى بار كومپيۋتەرلەر, سونداي-اق زاعيپتار, ناشار كٶرەتٸندەر جەنە ناشار ەستيتٸندەر ٷشٸن ارنايى قۇلاققاپتار, ٷستەلٸ بار جاسىرىن داۋىس بەرۋگە ارنالعان كابينا, ياعني قوسىمشا جارىقتاندىرۋى, ترافارەتتەرٸ, وپتيكالىق تٷزەتۋ قۇرالدارى جەنە باسقا دا قۇرالدار بولۋ كەرەك», - دەگەن ەدٸ تاياۋدا ورتالىق سايلاۋ كوميسسيياسىنىڭ مٷشەسٸ ەرلان داۋىلباەۆ.
ەستەرٸڭٸزگە سالا كەتەيٸك, الداعى ساياسي ناۋقاندا «اق جول» قازاقستاننىڭ دەموكراتييالىق پارتيياسى, «اۋىل» حالىقتىق-دەموكراتييالىق پاتريوتتىق پارتيياسى, «بٸرلٸك» («ادال») ساياسي پارتيياسى, جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتييالىق پارتيياسى, قازاقستاننىڭ كوممۋنيستٸك حالىق پارتيياسى جەنە «Nur Otan» پارتيياسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸ مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتتارىن سايلاۋعا قاتىسا الادى.
«قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسييالىق زاڭدا جەنە «ساياسي پارتييالار تۋرالى» زاڭدا قاراستىرىلعان ەرەجەلەر بويىنشا پارلامەنتتٸك تەجٸريبەمٸزدە العاش رەت پارتييالىق تٸزٸمگە ەيەلدەر مەن جاستار ٷشٸن 30 پايىزدىق كۆوتا ەنگٸزٸلدٸ.
