مەملەكەت باسشىسىنىڭ بٷگٸنگٸ جولداۋى دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸندە بەتپە-بەت كەلگەن سىن-قاتەرلەرگە بەرٸلگەن ناقتى جاۋاپ بولدى. وندا قاسٸرەتتٸ قاڭتار وقيعاسى مەن ەلەمدەگٸ قازٸرگٸ گەوساياسي شيەلەنٸستەردەن دۇرىس قورىتىندى شىعارۋ جەنە جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولىنداعى باتىل قادامدار اتاپ كٶرسەتٸلگەن.
قاسىم-جومارت كەمەلۇلى جولداۋدا جىل باسىنداعى جاپپاي تەرتٸپسٸزدٸكتەرگە ناقتى قۇقىقتىق باعا بەردٸ جەنە قايعىلى وقيعاعا قاتىسى بارلاردىڭ ەشقايسىسى جازاسىز قالمايتىنىن باسا ايتتى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدٸ ودان ەرٸ دەموكراتييالاندىرۋ باعدارى جالعاسا بەرەتٸنٸنە نازار اۋدارىپ, قوعامدىق-ساياسي سالاداعى اۋقىمدى جەنە جٷيەلٸ رەفورمالار توپتاماسىن ۇسىندى. بۇل جاڭا باستامالار ەلٸمٸزدٸڭ قازٸرگٸ ساياسي جٷيەسٸن تٷبەگەيلٸ قايتا جاڭعىرتىپ, ونىڭ اشىقتىعىن, ەسەپتٸلٸگٸن جەنە تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرا تٷسەدٸ.
نەگٸزگٸ رەفورمالاردىڭ بٸرٸ باسقارۋدىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتٸك ٷلگٸسٸنەن مىقتى پارلامەنتٸ بار پرەزيدەنتتٸك رەسپۋبليكاعا بٸرجولا كٶشۋ ەكەنٸ سٶزسٸز. سونىڭ اياسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جاقىن تۋىستارىنا ساياسي مەملەكەتتٸك قىزمەتشٸ بولۋعا جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتوردا باسشىلىق لاۋازىمداردى يەلەنۋگە زاڭ جٷزٸندە تىيىم سالۋ ۇسىنىلدى. سونداي-اق ەل پرەزيدەنتٸ ٶز ٶكٸلەتتٸگٸن اتقارۋ كەزەڭٸندە ەشقانداي ساياسي پارتيياعا مٷشە بولمايتىنى دا ايتىلدى.
وسىلايشا, قاسىم-جومارت كەمەلۇلى جۇرتشىلىققا ەلٸمٸزدٸڭ جوعارى باسشىلىعى, ەڭ الدىمەن, رەفورمانى ٶزٸنەن باستاۋعا دايىن ەكەنٸن جەتكٸزدٸ. بۇل – بارلىق قازاقستاندىقتىڭ تالاپ-تٸلەگٸنە ساي كەلەتٸن جەنە مەملەكەتتٸك اپپاراتقا ٷلگٸ بولاتىن ماڭىزدى قادام.
سونىمەن قاتار ەلٸمٸزدٸڭ سايلاۋ جٷيەسٸ جەنە پارلامەنت پەن مەسليحاتتاردىڭ قۇرىلىمى مەن جۇمىسى دا تٷبەگەيلٸ قايتا جاڭعىرادى. ەندٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتتارىنىڭ 30 پايىزى بٸر مانداتتى وكرۋگتەر بويىنشا سايلانادى. ال, اۋداندىق جەنە قالالىق مەسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارى تولىعىمەن ماجوريتارلىق جٷيە بويىنشا سايلانادى. ودان بٶلەك, ساياسي پارتييالاردى تٸركەۋ پروتسەدۋراسى دا ايتارلىقتاي جەڭٸلدەيدٸ. مۇنىڭ بەرٸ حالىق سەنٸمٸنە يە, ەلگە سىيلى جاڭا تۇلعالاردىڭ ساياساتقا كەلۋٸنە جول اشادى. سونداي-اق دەپۋتاتتاردىڭ سايلاۋشىلار الدىنداعى جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ارتتىرادى.
بٷگٸنگٸ جولداۋدا سەناتتىڭ قۇرىلىمى مەن قىزمەتٸنە قاتىستى بٸرقاتار تىڭ جاڭالىقتار سٶز بولعانى بەلگٸلٸ. مەملەكەت باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, سەناتتىڭ جوعارعى پالاتا رەتٸندە جۇمىس ٸستەۋٸ دۇرىس ەرٸ ورىندى. ەلەمدە قۇرىلىمى ۋنيتارلى جەنە قازاقستانمەن سالىستىرعاندا حالقى از بولعانىنا قاراماستان قوس پالاتالى پارلامەنتٸ بار مەملەكەتتەر جەتكٸلٸكتٸ.
ۇسىنىلعان رەفورمالار بويىنشا سەنات الداعى ۋاقىتتا ناعىز ٶڭٸرلەردٸڭ مٷددەسٸن قورعايتىن پالاتاعا اينالۋعا تيٸس. بۇل ونىڭ ٶكٸلەتتٸگٸن ٶزگەرتۋدٸ تالاپ ەتەتٸنٸ تٷسٸنٸكتٸ. سونىمەن بٸرگە ەندٸ سەناتورلار قاتارىندا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ دە بولادى. وسى رەتتە ولاردى بۇرىنعىداي اسسامبلەيا سايلامايتىنىن, تەك ونىڭ ۇسىنۋىمەن پرەزيدەنت تاعايىندايتىنىن اتاپ ٶتكەن جٶن. سوعان سەيكەس سەناتتىڭ ٶڭٸرلەرمەن بٸرگە قوعامداعى تٷرلٸ توپتاردىڭ دا مٷددەسٸن ەسكەرۋ ماڭىزى ارتا تٷسەدٸ.
جولداۋ جٷكتەگەن اۋقىمدى مٸندەتتەردٸ ساپالى ەرٸ نەتيجەلٸ ورىنداۋ ٷشٸن الداعى ۋاقىتتا كەشەندٸ كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردى ٸسكە اسىرۋىمىز كەرەك. ەڭ باستى ماقسات – بارلىق دەڭگەيدەگٸ شەشٸم قابىلداۋ ٷدەرٸسٸنە ازاماتتاردى كٶبٸرەك جۇمىلدىرۋ جەنە قازاقستاندىقتاردىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ. ول ٷشٸن كونستيتۋتسييانىڭ 30-دان استام بابىنا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ قاجەت جەنە جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى 20-دان استام زاڭ قابىلداۋىمىز كەرەك. بارلىق زاڭ ساراپشىلارمەن, ازاماتتىق قوعام ٶكٸلدەرٸمەن بٸرلەسٸپ, الدىن الا تالقىلانعاننان كەيٸن قابىلدانادى. سەنات دەپۋتاتتارى مۇنداي اۋقىمدى جەنە ماڭىزدى جۇمىسقا تاس-تٷيٸن دايىن.
وسىلايشا, پرەزيدەنتٸمٸز تىڭ ساياسي رەفورمالارمەن ەل تاريحىنىڭ جاڭا پاراعىن اشىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا بۇل باستامالار اشىق, دەموكراتييالى جەنە قۇقىقتىق مەملەكەت – «جاڭا قازاقستاننىڭ» باستاۋى بولارىنا ەشقانداي كٷمەن جوق.
مەۋلەن ەشٸمباەۆ,
پارلامەنت سەناتىنىڭ تٶراعاسى
