ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ رەتٸندە 15 ميلليارد تەڭگەگە جۋىق قاراجات تٶلەندٸ, دەپ حابارلايدى ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸ.
جىل سايىن 31 مامىردا قازاقستاندا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸ اتاپ ٶتٸلەدٸ.
2003 جىلدان باستاپ وسى ساناتتاعى ازاماتتارعا بٸرجولعى اقشالاي ٶتەماقى جەنە ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٷرٸندە 14,9 ملرد تەڭگە تٶلەندٸ.
«حالىق جاۋىن» انىقتاۋ ساياساتىنىڭ سالدارىنان كٶپ ادام زارداپ شەكتٸ.
1921-1954 جىلدار ارالىعىندا قازاقستاندا 100 مىڭ ادام سوتتالدى, ولاردىڭ 25 مىڭىنا ەڭ جوعارى جازالاۋ شاراسى – اتۋ جازاسى قولدانىلدى.
گۋلاگ قۇرىلىمىنداعى ەڭ ٸرٸ لاگەرلەر – الجير, ستەپلاگ, كارلاگ قازاقستان اۋماعىندا بولعانى بەلگٸلٸ.
قۋعىن-سٷرگٸن جىلدارى قازاقستان لاگەرلەرٸنە 5 ملن-نان استام ادام جەر اۋدارىلدى.
1930-1940 جىلدارى قازاقستان ميلليونداعان كەڭەس ازاماتتارى ٷشٸن جەر اۋداراتىن ايماق بولدى.
1937 جىلدىڭ كٷزٸندە رەسپۋبليكاعا جٷزدەگەن مىڭ كورەيلەر, تٷرٸكتەر, يراندىقتار, كٷردتەر جەنە ەزٸربايجاندار قونىس اۋداردى.
سونداي-اق ۇلى وتان سوعىسى جىلدارىندا ەلگە نەمٸستەر, گرەكتەر, شەشەندەر, ينگۋشتەر, قاراشايلار, بالكارلار, قىرىم تاتارلارى جەنە باسقا دا حالىقتار جەر اۋداردى.
ولاردىڭ سانى 1 ملن. 200 مىڭ ادام دەپ باعالانىپ وتىر.
«جاپپاي ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن اقتاۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا سەيكەس, نەگٸزسٸز قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعان جەنە زاڭعا سەيكەس اقتالعان ادامدارعا كٶرسەتٸلگەن جەرلەردە بولۋىنىڭ ەر ايى ٷشٸن, ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ورگاندارىنا جٷگٸنگەن كەزدە قولدانىلاتىن ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشتٸڭ تٶرتتەن ٷش بٶلٸگٸ, بٸراق 100 اەك-تەن اسپايتىن مٶلشەردە اقشالاي ٶتەماقى تٶلەنەدٸ.
2003-2020 جىلدار ارالىعىندا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2,9 ملرد تەڭگە سوماسىندا بٸرجولعى اقشالاي ٶتەماقى تٶلەندٸ.
ٶتەماقى مٶلشەرٸ 2 188 تەڭگەدەن (3/4 اەك) 291 700 تەڭگەگە (100 اەك) دەيٸن قۇرايدى. 2021 جىلعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە اتالعان ماقساتتارعا 796 مىڭ تەڭگە كٶزدەلگەن.
سونىمەن قاتار, ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىنا, سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعان, مٷگەدەكتٸگٸ بار نەمەسە زەينەتكەر بولىپ تابىلاتىن ادامدارعا ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ باسقا تٷرٸنە قاراماستان, 1,07 ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸش مٶلشەرٸندە ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٶلەنەدٸ (2021 جىلى – 3 122 تەڭگە).
2005 جىلدان باستاپ 2020 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدە امج 12 ملرد تەڭگە سوماسىندا تٶلەندٸ. 2020 جىلى مبك تٶلەمٸ 1 ملرد 180 ملن تەڭگە سوماسىنا جٷرگٸزٸلدٸ.
2021 جىلى امج تٶلەۋگە 1 ملرد 259 ملن تەڭگە بٶلۋ جوسپارلانعان.
1 مامىردا جاپپاي ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارى جەنە ساياسي قۋعىن-سٷرگٸننەن زارداپ شەككەندەر قاتارىنان امج الۋشىلار سانى 32 229 ادامدى قۇرادى.
سونىمەن قاتار, اقتالعان ازاماتتار, سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇربانى دەپ تانىلعان, مٷگەدەكتٸگٸ بار نەمەسە زەينەتكە شىققان ادامدار:
- باس بوستاندىعىنان ايىرۋ ورىندارىندا ۇستالعان, جازاسىن ٶتەگەن, باسقا ەلدٸ مەكەمەندەرگە جٸبەرٸلگەن, ارنايى ەلدٸ مەكەندەردە ەركٸندٸگٸ شەكتەلٸپ, مەجبٷرلٸ ەڭبەكپەن اينالىسقان جەنە مەجبٷرلەپ پسيحياترييالىق مەكەمەلەردە ەمدەۋدە بولعان ۋاقىتىنىڭ ٷش ەسە مٶلشەردە زەينەتاقى الۋ ٷشٸن قاتىسۋ ٶتٸلٸنە ەسەپتەلۋٸنە;
- كەزەكتٸ ەڭبەك دەمالىسىن ٶزدەرٸ ٷشٸن ىڭعايلى ۋاقىتتا الۋعا, سونىمەن قاتار جىلىنا ەكٸ اپتاعا دەيٸن جالاقى ساقتامايتىن قوسىمشا دەمالىس الۋعا;
- بٸرٸنشٸ كەزەكتە تەلەفون ورناتۋعا;
- قارتتار مەن مٷگەدەكتەرگە ارنالعان ينتەرنات-ٷيلەرگە بٸرٸنشٸ كەزەكتە ورنالاستىرۋعا, ولاردا تولىق مەملەكەتتٸك قامتاماسىز ەتۋدە تۇرۋعا;
- پروتەزدٸك-ورتوپەدييالىق بۇيىمدارمەن جەڭٸلدٸكپەن قامتاماسىز ەتٸلۋگە;
- وڭالتۋعا بايلانىستى مەسەلەلەر بويىنشا ادۆوكاتتاردىڭ تەگٸن كونسۋلتاتسيياسىن الۋعا قۇقىلى.
جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار جەرگٸلٸكتٸ ٶكٸلدٸ ورگانداردىڭ شەشٸمٸ بويىنشا ساياسي قۋعىن-سٷرگٸنگە ۇشىراعان جەنە زاڭناماعا سەيكەس اقتالعان ادامدارعا ماتەريالدىق جەنە باسقا دا كٶمەك تٷرلەرٸن كٶرسەتۋ جٶنٸندەگٸ شارالاردى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەر ەسەبٸنەن قوسىمشا بەلگٸلەۋگە قۇقىلى.
مەسەلەن, جىل سايىن ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كٷنٸنە وراي جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارى مەن زارداپ شەككەندەرگە بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك بەرەدٸ.
2021 جىلى جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبٸنەن 10 230 ازاماتقا 5 834 (2 اەك) باستاپ 43 755 تەڭگەگە (15 اەك) دەيٸنگٸ مٶلشەردە 198,4 ملن تەڭگە سوماسىندا بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ.
