الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ زەردەلٸدەگٸ "قيسايعان ٷي" تۇرعىندارىن ۋاقىتشا باسقا جاققا كٶشٸرۋگە ۋەدە بەردٸ. ەكٸم بۇل سٶزٸن 14 جەلتوقساندا تٷس كەزٸندە عيماراتتىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸنە الاڭداپ, مەكتەپكە جينالعان جٷزگە تارتا تۇرعىن الدىندا ايتتى.
- سٸزدەردٸ كٶشٸرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادىق. وعان اقشا بٶلٸندٸ. اقشا اۋداندىق ەكٸمنٸڭ شوتىنا تٷسەدٸ, - دەدٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ.
بٸر اپتادان بەرٸ ٶزدەرٸ تۇرىپ جاتقان توعىز قاباتتى عيماراتتىڭ بٸر جاققا قاراي قيسايعانىنا شاعىمدانىپ كەلگەن الماتىنىڭ "زەردەلٸ" (بۇرىنعى - العاباس-6) شاعىن اۋدانىنداعى №179 ٷي تۇرعىندارى سەنبٸ كٷنگٸ جينالىستا بيلٸكتەن "اپاتتى ٷيدٸڭ" جارامدىلىعىن انىقتاپ, باسپانا مەسەلەسٸن شەشٸپ بەرۋدٸ تالاپ ەتكەن ەدٸ.
- العاشقى جۇمىس كٷنٸ (18 جەلتوقسان - رەد.) اقشا تٷسەدٸ. تۇراتىن پەتەردٸ نە ٶزدەرٸڭٸز, نە بٸز تاۋىپ بەرەمٸز. بٸر اي بولا ما, ەكٸ اي بولا ما - انىقتايمىز. زەرتتەۋ ٷيدە تۇرۋعا بولمايدى دەسە, ٷيدٸ كٷرەيمٸز. ٷي كٷرەلسە, ەكٸمدٸك ەسەبٸنەن تۇرعىندارعا جاڭا ٷي بەرٸلەدٸ. جاپسارلاس جاتقان بارلىق ٷي زەرتتەلەدٸ, - دەدٸ باقىتجان ساعىنتاەۆ.
جينالىس كەزٸندە نارازى جۇرت جانتايعان ٷيدٸ سالعان "اگس پلاست" كومپانيياسىنىڭ ٶكٸلٸنەن جاۋاپ الۋدى تالاپ ەتتٸ. بٸراق الماتى ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى مۇحيت ەزٸرباەۆ "بٸزدە ەلٸ زەرتتەۋ قورىتىندىسى جوق. "كٸنەسٸزدٸك پرەزۋمپتسيياسى" دەگەن بار. ٷيدٸڭ احۋالىن انىقتاپ الايىق. كٸنەلٸلەردٸ سوسىن تابامىز" دەدٸ.
الماتى قالاسى پروكۋرورىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى بەرٸك اداموۆ تا "مەملەكەتتٸك جەنە تەۋەلسٸز قورىتىندىنى زەرتتەيمٸز, قورىتىندىسى شىققاننان كەيٸن ەربٸر كەزەڭ بويىنشا (جوبالاۋ كەزەڭٸ, عيماراتتى سالۋ كەزەڭٸ ت.س.س - ب.ا) اتقارىلعان جۇمىستارعا باعا بەرەمٸز" دەدٸ.
قازاق قۇرىلىس جەنە سەۋلەت عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە جوبالاۋ ينستيتۋتىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورىنىڭ ايتۋىنشا, ٷي 7,5 سانتيمەترگە قيسايعان. ال تۇرۋعا جارامسىز دەپ تانۋ ٷشٸن 8 سانتيمەتر بولۋى كەرەك.
"زەردەلٸدەگٸ" №179 ٷيدٸڭ "قيسايعانى" تۋرالى اقپارات بٸرنەشە كٷن بۇرىن تاراعان. جەرگٸلٸكتٸ باق-تىڭ جازۋىنشا, بۇعان دەيٸن ەكٸمدٸكتٸڭ ارنايى باسقارما ماماندارى ٷيدٸ تەكسەرٸپ, "ٷي تۇرۋعا جارامدى" دەپ مەلٸمدەگەن. ال عيماراتتىڭ جوعارى جاعىنان تٶمەنگە جٸپ تاستاپ, "ٶز بەتٸمەن تەكسەرٸس جاساعان" تۇرعىندار ٷي "12-15 سانتيمەترگە قيسايدى" دەپ ايتقان ەدٸ. 14 جەلتوقسانعا قاراعان تٷنٸ تۇرعىنداردىڭ قورقىپ, عيمارات ٸشٸنە كٸرە الماعانى, كەيبٸر ادامداردىڭ كٶشٸپ جاتقانى بەلگٸلٸ بولعان .
2013 جىلى "قولجەتٸمدٸ باسپانا" مەملەكەتتٸك باعدارلاماسى بويىنشا پايدالانۋعا بەرٸلگەن بۇل تۇرعىن ٷيدە 72 پەتەر بار.
الماتىدا "ٷيلەردٸڭ قيسايۋ مەسەلەسٸ" وسىدان بٸرنەشە جىل بۇرىن دا بايقالعان. 2016 جىلى العاباستاعى توعىزقاباتتى تۇرعىن ٷيدٸڭ 32 سانتيمەترگە قيسايعانى انىقتالىپ, جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ولاردى سٷرۋ كەرەك دەپ مەلٸمدەگەن.
