جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسۋشىلارعا «بوستاندىق ٷشٸن كٷرەسكەن قاھارماندار» دەيتٸن ارنايى مەرتەبە بەرۋ كەرەك. ۇلتتىق اكادەمييالىق كٸتاپحانادا ٶتكەن «جەلتوقسان. 1986. دەكابر. دوكۋمەنتالنايا حرونيكا» اتتى كٸتاپتىڭ تانىستىرىلىمى كەزٸندە ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ مٷشەسٸ سابىر قاسىموۆ وسىنداي ۇسىنىس ايتتى, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«جەلتوقسان كەزٸندە زارداپ شەككەندەردٸڭ سانىن تۇراقتاندىرۋىمىز كەرەك. بٸز قازٸر ساياسي قۋعىن-سٷرگٸن قۇرباندارىن تولىق اقتاۋ جٶنٸندەگٸ مەملەكەتتٸك كوميسسييانىڭ تاراپىنان وسى كٷنگە دەيٸن جەلتوقسان بويىنشا ٸستٸ بولعان جاستاردىڭ نەشەۋٸ اقتالعانىن سۇراتىپ جاتىرمىز. اقتالدى دەگەندە, سوتتالعاندار مەن قاماۋعا الىنعانداردى ايتىپ وتىرمىز. ونىڭ ٶزٸندە سول كەزدەگٸ ميليتسييانىڭ تٸزٸمٸنە تٷسكەندەر عانا اقتالعان. ال قانشا جاستاردى الدىن الا قاماۋ كامەرالارىنا, ارنايى جابدىقتالماعان قوسىمشا ورىندارعا اپارىپ قاماي بەردٸ?! سولاردىڭ سانىن ەلٸ ەشكٸم تۇراقتاندىرعان جوق», - دەيدٸ «قاھارماندار» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتٸ.
زاڭگەر عالىم جەلتوقسانعا قاتىسقانى ٷشٸن سوتتالعانداردىڭ اراسىندا بەلگٸلٸ بٸر سەبەپتەرمەن اقتالماي قالعاندارى دا بار ەكەنٸن ايتادى.
«سوتتالعانداردىڭ ناقتى سانى 103 دەپ جٷرمٸز. ولاردىڭ كٶبٸ اقتالدى. ميليتسيياعا قارسىلىق كٶرسەتكەنٸ ٷشٸن اقتالماعان مىرزاعۇل ەبدٸقۇلوۆ سيياقتى بٸرەن-سارانى اقتالعان جوق. ول دا ٶزٸنە شابۋىل جاسالعاندا پىشاقپەن قورعانعانىن بٸلەسٸزدەر», - دەدٸ سابىر قاسىموۆ.
مەملەكەتتٸك كوميسسييا مٷشەسٸ جەلتوقسان باتىرلارىنا ارنايى مەرتەبە بەرۋ نە ٷشٸن قاجەت ەكەنٸن دە ايتتى.
«بٸز جەلتوقسانعا قاتىسقان وتانداستارىمىزعا «بوستاندىق ٷشٸن كٷرەسكەن قاھارماندار» دەگەن مەرتەبە بەرۋٸمٸز كەرەك. سونداي ستاتۋس بەرٸلسە, ولاردى اقتاۋ, ەلەۋمەتتٸك جاعىنان قورعاۋ, تاريحي ەدٸلدٸكتٸ قالپىنا كەلتٸرۋ سيياقتى كٶپتەگەن مەسەلەنٸڭ تٷيٸنٸ ٶزدٸگٸنەن شەشٸمٸن تابادى. جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىسقانى ٷشٸن جازالاۋ, قۋعىنداۋ شارالارىنان زارداپ شەككەندەردٸڭ دە سانى ەسەپتەلۋٸ كەرەك. وقيعا ەڭ بٸر شيەلەنٸسكەن تۇستا الماتىدان ٶزگە ٶڭٸرلەردە دە جاستار شىقتى. تولىق سان ەشكٸمدە جوق. سولاردىڭ قانشاسى اقتالدى? الماتىدا 600-دەن استامى اقتالدى. ال وبلىستاردا قانشاسى ەسكەرۋسٸز كەتتٸ. سولاردىڭ بەرٸن ناقتىلاۋ مٸندەتٸ تۇر الدىمىزدا», - دەدٸ ول.
