قر مەجٸلٸسٸنٸڭ دەپۋتاتى, ەكونوميكالىق رەفورما جەنە ٶڭٸرلٸك دامۋ كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى نۇرتاي سابيليانوۆ جەكەشەلەندٸرۋگە شىعارىلعان ٸرٸ نىسانداردى ساتۋ كەزٸندە تۋىنداپ وتىرعان بٸرقاتار مەسەلەنٸ اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى Sputnik قازاقستان تٸلشٸسٸ.
سابيليانوۆتٸڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا جەكەشەلەندٸرۋگە شىعارىلعان ٸرٸ نىسانداردى ٶتكٸزۋ قارقىنى تٶمەن بولىپ وتىر. توپ-65 تٸزٸمٸندەگٸ 65 ۇيىمنىڭ تەك 14-ٸ عانا ساتىلعان. دەپۋتات وسى ورايدا بٸر ميلليوننان اسا سالىمشىنىڭ اقشاسى ساقتالعان "تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸن" جەكەشەلەندٸرۋ مەسەلەسٸن تاعى دا پىسىقتاۋدى ۇسىندى.
"سامۇرىق-قازىنا" ۇلتتىق قورىنىڭ 7 ٸرٸ كومپانيياسىن 2020 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن ٸرو-عا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر جەنە ولاردىڭ ساتىلۋىنا الدىن الا مۇقييات دايىندالۋ كەرەك. سوندىقتان "تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸ" اق مەن "قازاگروقارجى" اق-نى جەكەشەلەندٸرۋدە قارجى مينيسترلٸگٸ, "سامۇرىق-قازىنا" جەنە "بەيتەرەك" ۇلتتىق حولدينگتەرٸمەن بٸرلەسٸپ, بۇل مەسەلەنٸ تاعى دا پىسىقتاۋ قاجەت. ٶيتكەنٸ "تۇرعىن ٷي قۇرىلىس جيناق بانكٸندە" شامامەن 520 ميلليارد تەڭگەدەي بٸر ميلليوننان اساتىن سالىمشىنىڭ قاراجاتى بار. بانكتٸڭ اكتيۆٸ دە قازٸرگٸ تاڭدا 768 ميلليارد بولىپ وتىر. سوندىقتان دا جەكەشەلەندٸرگەندە كرەديت بەرۋ شارتتارى ٶزگەرمەي مە دەگەن ورىندى سۇراق تۋىندايدى. سالىمشىلار ٷشٸن مەملەكەتتٸك سىياقى تٶلەۋدٸڭ تاعدىرى نە بولادى?", — دەپ الاڭدادى سابيليانوۆ مەجٸلٸستەگٸ ٷكٸمەت ساعاتىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ جاعدايدا بٸزدەگٸ كٶپتەگەن جەكەمەنشٸك بانكتٸڭ جۇمىس ٸستەۋ تەسٸلٸ تيٸمدٸ ەمەس. مەملەكەتتٸك بانكتەن جاقسى جۇمىس ٸستەپ جاتىر دەپ ايتۋعا بولمايدى.
دەپۋتات "قازاگروقارجى" اق-نى جەكەشەلەندٸرۋگە دە باسا مەن بەرۋ كەرەكتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. سەبەبٸ بۇل نىساندى دا ساتۋدا بٸرقاتار مەسەلە بار.
"قازاگروقارجى" اق نەسيە پورتفەلٸ 237 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇراپ وتىر. ونىڭ ٸشٸندە 72 ملرد تەڭگە ۇلتتىق قوردان بەرٸلگەن قاراجات. وسىعان بايلانىستى مىنانى ناقتىلاۋ قاجەت: بۇل اقشانىڭ تاعدىرى قالاي بولادى جەنە ول قارجى قايتارىلا ما? "قازاگروقارجى" اق-نىڭ قازٸرگٸ كەزدەگٸ قارىزدانۋشىلارىنىڭ تاعدىرى قالاي بولماق? ٶيتكەنٸ قازٸرگٸ ۋاقىتتا ولاردىڭ سانى 6,5 مىڭ بولىپ وتىر. وسىعان بايانىستى مەملەكەتتٸك ورگاندار ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگتەرمەن بٸرلەسٸپ, بانك سالىمشىلارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋشٸلەرٸن قورعاۋ جٶنٸندە شارالار قابىلداۋ قاجەت", — دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
سونىمەن قاتار, ونىڭ ايتۋىنشا, جەكەشەلەندٸرۋ وبەكتٸلەرٸنە كەزٸندە سالىنعان قاراجاتتىڭ كٷتٸلەتٸن قايتارىلىمى بويىنشا دا مەسەلە بار. بۇل ورايدا جەكەشەلەندٸرۋ نىساندارىن باعالاۋدى جٷزەگە اسىرۋ مەسەلەسٸ تۋىندايدى. مەسەلەن بالانستىق قۇنى جوعارى جەنە مەملەكەتتٸك قاراجات ەسەبٸنەن قالىپتاستىرىلعان قوماقتى جارعىلىق كاپيتالى بار جەكەشەلەندٸرۋ نىساندارى جارعىلىق كاپيتالى مەن بالانستىق قۇنىنان ەلدەقايدا تٶمەن باعالانعان. وسىعان ايلانىستى دەپۋتات جەكەشەلەندٸرۋ نىساندارىن باعالاۋ كەزٸندە نىسانداردىڭ نارىقتىق قۇنىنىڭ بالانستىق قۇنىنان تٶمەن بولۋىنا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن زاڭنامالىق اكتٸلەردٸڭ نورمالارىن قايتا قاراۋدى ۇسىندى.
