ٶتكەن اپتانىڭ ورتاسىندا ەلٸمٸزدٸڭ ساياسي ٶمٸرٸندە ەلەۋلٸ وقيعا بولدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسى جارىققا شىقتى.
ماقالانى وقىپ شىققاننان كەيٸنگٸ العاشقى بايقايتىنىمىز, ويدى جەتكٸزۋدەگٸ ەرەكشە مەنەرلٸلٸك, دەلدٸك پەن قاراپايىمدىق. سونىمەن بٸرگە, بۇل ەڭبەك مەيلٸنشە تەرەڭ, كٷردەلٸ ەرٸ كەمەلدٸگٸمەن ەرەكشەلەنەدٸ. ەلٸمٸزدەگٸ رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ تۇجىرىمدامالىق باعدارى مينيستردەن باستاپ, قاتارداعى قاراپايىم ازامات تٷسٸنەتٸن, بارشاعا ۇعىنىقتى, باي ەرٸ ىقشام تٸلمەن جەتكٸزٸلەدٸ. بيىلعى جىلدان باستاپ قازاقستان جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸككە قول جەتكٸزۋگە باعىتتالعان ەلٸمٸزدٸڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋىن ٸسكە اسىرۋعا كٸرٸسكەنٸ بارشاعا بەلگٸلٸ. ونىڭ باستى ماقساتى – ۇلت جوسپارىن ورىنداۋ اياسىندا ەلەمنٸڭ ەڭ وزىق 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا كٸرۋ بولىپ تابىلادى.
بۇعان دەيٸن ەلٸمٸز جاڭا تەۋەلسٸز مەملەكەتتٸ قۇرۋ ارقىلى بٸرٸنشٸ جاڭعىرۋدى جٷزەگە اسىردى. سودان كەيٸن «قازاقستان–2030» ستراتەگيياسىن قابىلدادى جەنە استانانى سالدى. نەتيجەسٸندە ەلٸمٸز ەلەمنٸڭ دامىعان 50 ەلٸنٸڭ قاتارىنا كٸردٸ. بۇل ەكٸنشٸ جاڭعىرۋدىڭ نەتيجەلەرٸ.
مۇنىڭ بەرٸن تاراتىپ ايتىپ وتىرۋ سەبەبٸمٸز ەلٸمٸزدٸڭ جٷيەلٸ ەرٸ دەيەكتٸ ەۆوليۋتسييالىق دامۋىنا باعىتتالعان مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ ٶزارا بايلانىسى مەن ساباقتاستىعىن كٶرسەتۋدٸ ماقسات تۇتىپ وتىرمىز.
بٷگٸنگٸ تاڭدا قازاقستاننىڭ ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋىن ٸسكە اسىرۋ اياسىندا ساياسي رەفورما, ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸن قۇرۋ جەنە رۋحاني جاڭعىرۋ سيياقتى ٷش جاڭعىرۋ ٷدەرٸسٸ جٷزەگە اسىرىلاتىن بولادى.
اتالعان ٷدەرٸستەردٸڭ قاتارىندا رۋحاني سالانى جاڭعىرتۋ نەگٸزگٸ باعىت بولىپ تابىلادى. مۇنداي اكسيومالىق بايلام جاساۋعا بەرٸك نەگٸز بار دەپ ويلايمىن. ەلبەتتە, ساياسي جەنە ەكونوميكالىق جاڭعىرۋدىڭ جەتٸستٸگٸ, بٸرٸنشٸ كەزەكتە, رۋحاني قاتىناستار باسىمدىق الاتىن قوعامدىق سانانىڭ دەڭگەيٸنە بايلانىستى بولماق. سوندىقتان, بٷگٸنگٸ تاڭدا رۋحاني جاڭعىرۋ ەڭ ٶزەكتٸ مٸندەتتەردٸڭ الدىڭعى قاتارىنا شىعىپ وتىر.
بۇل ورايدا, ەڭ ەۋەلٸ, جالپىۇلتتىق قۇندىلىقتاردى تەرەڭدەتۋ نەگٸزٸندە تٷبٸرلٸ ٶزگەرٸستەردٸ قاجەت ەتٸپ وتىرعان وسى سالانىڭ بٷگٸنگٸ جاي-كٷيٸن اتاۋعا بولادى.
مەسەلەن, ەگەر دە بيٸك مٸنبەردە زەردەلەيتٸن بولساق, بٸزدە دەموكراتييانىڭ باستى بەلگٸسٸ سانالاتىن سايلامالى ٷدەرٸس ساياسي ٶمٸردە ٶزٸنٸڭ ورنىن تاپتى. بيىلعى جىلى كونستيتۋتسييالىق رەفورمالاردىڭ اياسىندا ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ بٸرقاتار ٶكٸلەتتٸكتەرٸ بيلٸكتٸڭ ٶزگە تارماقتارىنا بەرٸلدٸ. وسىعان وراي, مەملەكەت باسشىسى پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا سٶز سٶيلەپ «بٸز جٷرٸپ كەلەمٸز, بٸرتٸندەپ العا باسۋدامىز, ياعني بۇل قوعامدى دەموكراتييالاندىرۋدىڭ ساتىلارىنىڭ بٸرٸ... باسقا مەملەكەتتەر ٶزدەرٸندە بار دەموكراتيياعا جٷزدەگەن جىلدار بويى جٷردٸ... دەموكراتييا – بۇل جولدىڭ باسى ەمەس, بۇل جولدىڭ اياعى, ول بٸزدٸڭ ماقساتىمىز», ەكەنٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.
ەكونوميكاعا كەلەتٸن بولساق, قازاقستان نارىقتىق ەكونوميكانىڭ كٶرنەكتٸ ٷلگٸلەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى. مىسالى, بٷگٸندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ٷكٸمەت ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جەنە دامۋ ۇيىمىنا (ەىدۇ) مٷشە كٶپتەگەن ەلدەردٸڭ ٸجٶ-نٸڭ 15%-ى دەڭگەيٸ كٶلەمٸندەگٸ مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاعا قاتىسۋىن ازايتۋ بويىنشا جۇمىس جٷرگٸزۋدە. مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاعا قاتىسۋ ٷلەسٸن ەسەپكە العاندا, مەملەكەتتٸڭ باقىلاۋىنداعى جەنە جاناما باقىلاۋىنداعى ۇيىمداردىڭ ٸجٶ-گە شاققانداعى جالپى قوسىمشا قۇنىنىڭ (جقق) اراقاتىناسى ەسكەرٸلەدٸ. 2014-2015 جىلداردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا جقق-نىڭ ٸجٶ-گە اراقاتىناسى 21,1% جەنە 19,1%-دى قۇرادى.
مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاداعى قاتىسۋىن قىسقارتۋ مىنالار ارقىلى قامتاماسىز ەتٸلەدٸ:
–مەملەكەتتٸك مەنشٸكتٸ جەكەشەلەندٸرۋ جەنە كۆازيمەملەكەتتٸك سەكتورداعى اكتيۆتەردٸ ٸسكە اسىرۋ;
-ۇلتتىق حولدينگتەردٸ ترانسفورماتسييالاۋ;
كەسٸپكەرلٸك كودەكستە قارىستىرىلعان «Yellow Pages Rule» قاعيداتتارىن ٸسكە اسىرۋ.
2016-2020 جىلدارعا ارنالعان جەكەشەلەندٸرۋدٸڭ كەشەندٸ جوسپارىندا 780 ۇيىمدى, ونىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك مەنشٸكتەگٸ 64 بارىنشا ٸرٸ كومپانييالاردى, اتاپ ايتساق, «سامرۇق-قازىنا» ۇلتتىق ەل-اۋقات قورى, «بەيتەرەك», «قازاگرو» اكتسيونەرلٸك قوعامدارى, «سامرۇق-قازىنا» ۇلتتىق ەل-اۋقات قورى» اكتسيونەرلٸك قوعامىنىڭ قۇرامىنا كٸرەتٸن 171 ەنشٸلەس جەنە تەۋەلدٸ ۇيىمداردى, سونداي-اق, جەكەشەلەندٸرۋدٸڭ, مەملەكەت-جەكە مەنشٸك باعىنىشتى ەرٸپتەستٸكگٸ جەنە تاراتۋ نەتيجەسٸندە بەسەكەلەستٸك ورتاعا بەرٸلگەن 545 كەسٸپورىندى ٸسكە اسىرۋ قاراستىرىلعان.
قابىلدانعان شارالار مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاعى قاتىسۋىن ەلەۋلٸ قىسقارتادى جەنە ەلٸمٸزدە جەكە باستامالاردىڭ بەلسەندٸلٸگٸن ارتتىرادى.
رۋحاني-مەدەني سالاعا قاتىستى ەزٸرگە مۇنداي ٶزگەرٸستٸ ايتا المايمىز. ەرينە, اتالعان سالانى تۇتاستاي نارىققا بەرۋ جٶنٸندە ەڭگٸمە قوزعالىپ وتىرعان جوق. باستى ماقسات مەملەكەتتٸڭ جەنە ازاماتتىق قوعامنىڭ ٶزارا ٸس- قيمىلىنىڭ نەگٸزٸندە بارشا رۋحانيياتتى جاڭعىرتۋ بولىپ تابىلادى. بۇل ورايدا, ەلٸمٸزدە 2014 جىلدان بەرٸ قازاقستاندىقتاردىڭ جوعارى رۋحانيلىعى مەن مەدەني مەنتالدىعىنىڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەدەني ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى ٸسكە اسىرىلۋدا. مەدەنيەت رۋحانيياتتىڭ ٸرگەسٸ اجىراعىسىز قۇرىلىمى ەكەنٸ ايان. ال, كەيٸنگٸ جىلدارى مەدەنيەتتٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ ٶزەگٸ رۋحاني سالادا تٷبٸرلٸ جاڭعىرۋلار جٷرگٸزٸلگەن جوق.
ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسى – بۇل, ەڭ ەۋەلٸ ححٸ عاسىردا شىنايى ٶمٸردە ۇلتتىق سانانى ايقىندايتىن جەنە قوعامدىق سانانى ٶزگەرتۋ جولدارىنىڭ جالپى باعىتتارىن بەلگٸلەيتٸن دٷنيەتانىمدىق-يدەولوگييالىق ماقالا. ونىڭ ماقساتى كٷشتٸ ەرٸ جاۋاپتى ادامداردىڭ بٸرتۇتاس ۇلتىن قۇرۋ بولىپ تابىلادى. ماقالا كٸرٸسپەدەن, «حح عاسىرداعى ۇلتتىق سانا تۋرالى», «تاياۋ جىلدارداعى مٸندەتتەر» اتتى ەكٸ نەگٸزگٸ تاراۋدان جەنە قورىتىندىدان تۇرادى.
ەڭ ەۋەلٸ, ەل پرەزيدەنتٸ تاراپىنان بٷگٸنگٸ تاڭدا ادامزات قوعامى جيناقتاعان اسا زور ٶركەنيەت تەجٸريبەسٸنە زەردەلٸ تالداۋ جاساۋ بويىنشا قىرۋار جۇمىس جٷرگٸزٸلگەنٸن كٶرۋگە بولادى.
بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزگە دەيٸنگٸ V-VI عاسىرلاردا ٶمٸر سٷرگەن قىتايدىڭ ەجەلگٸ ويشىلى كونفۋتسيي ادامنىڭ ٶمٸرٸ ەڭ ەۋەلٸ مورالمەن رەتتەلۋٸ تيٸس ەكەنٸن تۇجىرىمداپ بەردٸ. بۇعان بٸلٸم مەن تەربيەنٸڭ ارقاسىندا قالىپتاساتىن دۇرىس ادامگەرشٸلٸك ەدەپتەردٸڭ ەرەجەسٸ لي ۇعىمىن ناسيحاتتاۋ نەگٸز بولدى. قىتاي ٶزٸنٸڭ جٷزدەگەن جىلداردان بەرگٸ ٶمٸر سالتىندا كونفۋتسييدٸڭ وسى ٶسيەتتەرٸنە بارىنشا ادالدىعىن كٶرسەتٸپ كەلەدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ جوعارى رۋحاني دامۋعا قاتىستى سٶزٸ دٷنيەتانىمدىق سالاداعى جاڭعىرۋ بويىنشا قولدانىلعان جاڭاشا ۇعىم. «سانانى جاڭعىرتۋدىڭ» مازمۇنىن نەگٸزدەي وتىرىپ, پرەزيدەنت جاڭعىرۋدىڭ 6 باعىتىن بەلگٸلەيدٸ:
1. بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸك;
2. پراگماتيزم;
3. ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋ;
4. بٸلٸمنٸڭ سالتانات قۇرۋى;
5. قازاقستاننىڭ رەۆوليۋتسييالىق ەمەس, ەۆوليۋتسييالىق دامۋى;
6. سانانىڭ اشىقتىعى.
بۇل باعىتتاردىڭ بەرٸ بارىنشا ٶزەكتەندٸرٸلگەن جەنە ۋاقىتتىڭ تالاپتارىنا ناقتى جاۋاپ بەرەدٸ. ولاردىڭ ەرقايسىسىنا ەگجەي-تەگجەيلٸ توقتالۋ ماقالانىڭ باستى مٸندەتٸ ەمەس ەكەنٸن ەسكەرٸپ, بٸز ەكٸنشٸ جەنە ٷشٸنشٸ جاڭعىرۋلار – «پراگماتيزم» جەنە «ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋعا» نازار اۋدارساق.
ەل پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەۋەلٸ ەكونوميكا, سودان كەيٸن ساياسات» اتتى ەيگٸلٸ پرينتسيپٸ بارشاعا تانىس. بٸزدٸڭ ويىمىزشا, ونىڭ ساباقتاسا دامۋى قوعامدىق سانانى جاڭعىرتۋدا ايقىن كٶرٸنەدٸ. ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ ەلدەرٸن تابىسقا جەتكٸزگەن ناقتى پراگماتيزم يگٸلٸككە قول جەتكٸزۋدٸڭ ەمبەباپ كٸلتٸ بولىپ سانالادى. دەل وسىنىڭ ارقاسىندا قوعامدىق-ەكونوميكالىق فورماتسييا رەتٸندە كاپيتاليزم قۇردىمعا كەتكەن سوتسياليزمدٸ بٸرجولاتا جەڭدٸ.
ماقالادا بٸزدٸڭ ۇلتتىق كودىمىزداعى پراگماتيزمنٸڭ بار ەكەندٸگٸنە دەلمە-دەل نەگٸزدەمە بەرٸلەدٸ. ۇلى دالاداعى قاتاڭ تابيعي جاعدايلار مەن شٶلەيتتٸ جەرلەردەگٸ تٸرشٸلٸكپەن بايلانىسقان كٶشپەندٸلٸك دەستٷرٸ اتا-بابالارىمىزدىڭ بويىنا تابيعاتپەن ٷندەسكەن ٶمٸر سالتىن, ياعني پراگماتيزمدٸ قالىپتاستىردى. ٶتكەن عاسىرلارداعى قوعامدىق-ساياسي ويدىڭ دامۋىنا تالداۋ جاساي وتىرىپ, ەلباسى راديكالدىق يدەولوگييانىڭ زامانى مٷلدەم كەلمەسكە كەتكەنٸنٸن تۇجىرىمدايدى. سول سەبەپتٸ, بٸزدٸڭ بولاشاققا جاسالاتىن ۇرانىمىز رەاليزم جەنە پراگماتيزم بولماق.
XIX عاسىردا گەرمانييانىڭ ۇلى كانتسلەرٸ وتتو بيسمارك Realpolitik مەملەكەتتٸك باعىتىن ٶمٸرگە ەنگٸزدٸ. ول ەرتٷرلٸ يدەولوگييادان باس تارتىپ پراكتيكالىق تۇجىرىمدارعا باسىمدىق بەردٸ. سوندىقتان, ەلباسىنىڭ تۇجىرىمى انىق: بٸز جەكەلەگەن ادامنىڭ جەنە تۇتاس ۇلتتىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ مەن شەكتەرٸنٸڭ اياسىندا ناقتى ماقساتتارعا قول جەتكٸزۋدٸ باعدارلاۋىمىز كەرەك.
«ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸ ساقتاۋ» اتتى ەكٸنشٸ باعىتقا قاتىستى توقتالساق, پرەزيدەنت دامۋدىڭ ەمبەباپ ٷلگٸسٸ بولمايتىنىن ناقتى جەتكٸزٸپ, تەك ۇلتتىق مودەلدٸ عانا العا تارتادى. بۇل تۇجىرىم قازٸرگٸ زامانعى دەۋٸردەگٸ ۇلت قۇرىلىسىندا اسا ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. ورتاق تٸل, مەدەنيەت, تاريح – بۇلار بارلىق زاماندا دا قۋاتتى مەملەكەتتٸڭ ٸرگەتاسى ەكەنٸنە ەشكٸم داۋ تۋعىزباسا كەرەك. بۇل باعىتتا ەڭ ەۋەلٸ ۇلتتىق رۋحتى اتاپ كٶرسەتكٸمٸز كەلەدٸ. بۇل جەردە بٸز مەملەكەت باسشىسىنىڭ «تاريح تولقىنىندا» اتتى كەلەلٸ مونوگرافيياسىن پاراقتاي وتىرىپ, تاريحقا قىسقاشا شولۋ جاساپ كٶرسەك. بٸزدٸڭ رۋحاني باستاۋلارىمىز قازٸرگٸ قازاقستاننىڭ اۋماعىندا بٸزدٸڭ دەۋٸرٸمٸزگە دەيٸنگٸ ەكٸنشٸ مىڭجىلدىقتا ٶمٸر سٷرگەن ەجەلگٸ ارييلەردەن باستالادى. سودان كەيٸن ساياسات ساحناسىنا بٸرٸنشٸ مىڭجىلدىقتا بيلٸك قۇرعان جاۋىنگەر ساقتار شىعادى. بۇدان سوڭ ۇلى عۇندار دەۋٸرٸنە كەزەك بەرٸلٸپ, ولار تٷركٸلەر بيلٸگٸنە دەيٸنگٸ ب.د.د. ٸV عاسىردا ٶمٸر سٷردٸ. ودان كەيٸنگٸ زاماندا ورىن العان تاريحي وقيعالار ەلٸمٸزدٸڭ اقپاراتتىق-مەدەني كەڭٸستٸگٸندە كەڭ تٷردە كٶرٸنٸس تاپتى. سوندىقتان, ولاردى قايتا سانامالاپ جاتۋدىڭ قاجەتٸ جوق دەپ ويلايمىز. گەنەزيستٸڭ جەنە بٸزدٸڭ ۇلتتىق رۋحىمىزدىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا ەكپٸن بەرگەن وسىنداي ورتاق قۇرامداستار بار. ايتىلعانداردى تٷيٸندەيتٸن بولساق, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق رۋح تۋرالى ۇسىنعان تەزيسٸ ۇلى دالا ەلٸن دامىتۋدىڭ باستى قوزعاۋشى كٷشٸنە اينالادى.
ەكٸنشٸ تاراۋ «تاياۋ جىلدارداعى مٸندەتتەرگە» كەلسەك, بۇل ٸس-قيمىل جوسپارى بٸرٸنشٸ كەزەكتە قازاقستاننىڭ الداعى ۇزاق جىلدارداعى دامۋىن ايقىندايتىن ستراتەگييالىق سيپاتقا يە.
وسى تاراۋداعى ناقتى جوبالاردىڭ قاتارىندا كەلەسٸ ەكەۋٸنە جان-جاقتى توقتالۋدى جٶن كٶردٸك.
بٸرٸنشٸ جوبا – بۇل قازاق جازۋىنىڭ لاتىن ەلٸپبيٸنە كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶشٸرۋ مەسەلەسٸ. بۇل مەسەلەنٸ ٶتكەن اپتادا بٸرقاتار ساراپشىلار كەڭ تٷردە تالقىلادى. پٸكٸر قايتالاۋلارعا جول بەرمەۋ ٷشٸن بٸز تەك كەلەسٸ مەسەلەردٸ عانا اتاپ ٶتكٸمٸز كەلەدٸ.
بٸرٸنشٸدەن, مەملەكەت باسشىسى لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋدٸ تەك بٷگٸن عانا قوزعاپ وتىرعان جوق, ونى 2012 جىلى جارييالادى.
ەكٸنشٸدەن, قازاقستاننىڭ دامۋىندا لاتىن ەلٸپبيٸ ارقىلى دامۋدىڭ 11 جىلدىق تاريحي تەجٸريبەسٸ قالىپتاسقان (1929 – 1940 جج.).
ٷشٸنشٸدەن, بٸر تٸلدٸڭ جالپىادامزاتتىق نەمەسە بىلايشا ايتقاندا, «فرانك لينگۆاسى» بويىنشا دامۋى بۇل زاڭدى ەرٸ تاريحي قۇبىلىس. ورتا عاسىرلاردا ارابتار بارلىق باتىس ەۋروپالىقتاردى وسىلاي اتادى. شىن مەنٸندە, سول كەزەڭدەردە فرانلٸتٸك بيلٸك ەرەكشە سالتانات قۇردى. بۇدان كەيٸن فرانتسۋزداردىڭ بيلٸككە كەلۋ كەزەڭٸ باستالدى. سوعان وراي, بارلىعى رومان تٸلٸندە سٶيلەي باستادى. ال, سودان سوڭ بٷكٸل جەر شارىندا وتار ەلدەرٸ ورنالاسقان ۇلىبريتانييانىڭ بيلەۋ كەزەڭٸنە ويىستى. بٷگٸندە تاريحتىڭ جازۋىمەن بٷكٸل ٶركەنيەتتٸ ەلەم, بٸرقاتار باعالاۋلار بويىنشا 1,5 ملرد ادام وسى تٸلدە سٶيلەيدٸ, ٶمٸر سٷرەدٸ جەنە دامۋدا.
XX عاسىردا بٸز تاعدىردىڭ تالقىسىمەن دەيەكتٸ تاريحي دامۋدىڭ جالپىعا بٸردەي سٷرلەۋٸنەن شىعىپ قالدىق. قازٸرگٸ تاڭدا بٸزدٸڭ ەلٸمٸزگە زامانىمىزدىڭ بٸرەگەي مەملەكەت قايراتكەرٸ, قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باسشىلىعىمەن ٶركەندەپ جاتقان تەۋەلسٸز مەملەكەتٸمٸزدٸ جاھاندىق دەڭگەيدە دامۋىنا جول اشاتىن لاتىن ەلٸپبيٸنە كٶشۋدٸڭ كەرەمەت جاعدايى تۋىپ وتىر. بٸز مۇنى «قازاقستان-2050» ستراتەگيياسىنىڭ باستى ماقساتتارىنا قول جەتكٸزۋدٸڭ جەنە ەلەمدەگٸ ەڭ دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنا كٸرۋدٸڭ بٸردەن-بٸر مٷمكٸندٸكتەرٸ دەپ بٸلەمٸز.
بٸز نازار اۋدارىپ وتىرعان ەكٸنشٸ جوبا «قازاقستاننىڭ رۋحاني جەدٸگەرلەرٸ». مەدەنيەت سالاسى ماتەريالدىق جەنە رۋحاني قۇندىلىقتاردان تۇراتىنى ٶزدەرٸڭٸزگە مەلٸم. ٶكٸنٸشكە قاراي, بۇعان دەيٸن ەلٸمٸزدە كيەلٸ قۇندىلىقتارعا دەگەن تۇجىرىمدى كٶزقاراس بولعان جوق. سوندىقتان, ەل پرەزيدەنتٸنٸڭ باستاماسى بويىنشا قولعا الىنعان جوبا ۇلتتىق بٸرەگەيلٸكتٸڭ ماڭىزدى رۋحاني تٸرەگٸ بولىپ تابىلادى.
ەربٸر حالىقتىڭ ٶزٸنە تەن كيەلٸ ورىندارى بار. مەسەلەن, اعىلشىندار باستى حرامى – كەنتەربەريي عيباداتحاناسىن, نەمٸستەر كەلندەگٸ ريم-كاتوليك گوتيكالىق سوبورىن, فرانتسۋزدار نوتر-دام-دە پاريدٸ ماقتانىش تۇتادى.
بٸزدە دە ماقتانىش ەتەتٸن قاسيەتتٸ ورىندار جەتكٸلٸكتٸ. بۇلار ەجەلگٸ تاراز, ۇلىتاۋ, تٷركٸستان, التاي, جەتٸسۋ ٶڭٸرلەرٸ جەنە بەكەت-اتا كەشەنٸ. الايدا, قوعامدىق سانادا بۇل ورىندار تۋرالى بٸرەگەي ۇعىم مەن ورتاق تٷسٸنٸك قالىپتاسپاعان. سوندىقتان, ۇلتتى ۇيىستىرۋداعى اتالعان ستراتەگييالىق مٸندەتتٸ ورىنداۋدا وسى جوبانى جٷزەگە اسىرۋدىڭ ماڭىزى اسا زور.
ويىمىزدى قورىتىندىلايتىن بولساق, جاڭا جاعدايداعى رۋحاني جاڭعىرۋ بارشامىزدان جاھاندىق ٶزگەرٸستەرگە جەنە جاڭاشىلدىقتارعا دايىندىقتى جەنە ۇمتىلىستى قاجەت ەتەدٸ. ٶيتكەنٸ, بٸز ايرىقشا سەرپٸندٸلٸكپەن جىلجىپ جاتقان زىمىران ۋاقىتتا ٶمٸر سٷرۋدەمٸز. ەلەمگە تانىمال امەريكالىق ەكونوميست دجون كوتتەر ٶتكەن عاسىردىڭ 90-ى جىلدارى ٶزٸنٸڭ «ٶزگەرٸستەردٸڭ الدىندا» اتتى كٸتابىندا بەسەكەلەستەردەن ٸلگەرٸ بولۋ ٷشٸن مٸندەتتٸ تٷردە ٶزگەرٸستەردٸ الدىن-الا بٸلٸپ, ونى باسقارا بٸلۋ قاجەتتٸلٸگٸن ايتقان بولاتىن. اتالعان تەزيس بٸزدٸڭ زامانىمىزدا دا ٶزٸنٸڭ ٶزەكتٸلٸگٸن جويعان جوق.
قازاقستان پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا جاڭا تاريحي كەزەڭگە تەن قاتەرلەر مەن تەۋەكەلدەرگە جان-جاقتى باعا بەرە وتىرىپ, رۋحاني جاڭعىرۋ ارقىلى بولاشاققا دەگەن ٶزٸنٸڭ تەرەڭ كٶزقاراسىن بٸلدٸردٸ.
سوندىقتان, مەملەكەت باسشىسى اتاپ ٶتكەندەي, ەلٸمٸزدٸڭ ەربٸر ازاماتى بٷكٸل قوعام, ساياسي پارتييالار مەن قوزعالىستار, بارشا مەملەكەتتٸك ورگاندار اعىمداعى جاعدايعا تالداۋ جاساپ, بٸزدٸڭ قاي جەردە تۇرعانىمىزدى انىقتاپ, ەربٸرٸمٸزدٸڭ نە ٸستەۋ كەرەكتٸگٸمٸزدٸ جەتە ۇعىنۋى كەرەك.
بٸز بٸرتۇتاس ۇلى ۇلتتىڭ پەرزەنتٸ ەكەنٸمٸزدٸ ماقتان تۇتۋعا تيٸسپٸز. بٸزدٸڭ جولىمىز ايقىن: جاڭارۋ ارقىلى جارقىن بولاشاققا جەتەيٸك!
گٷلشارا ەبدٸقالىقوۆا,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى
