دٸن سالاسىن رەتتەۋ مەسەلەلەرٸ مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولىپ تابىلادى جەنە سونىڭ ٸشٸندە دەسترۋكتيۆتٸ سيپاتتاعى ەرتٷرلٸ جالعان دٸني ۇيىمدار مەن راديكالدى اعىمداردىڭ تەرٸس يدەولوگييالارىنىڭ الدىن الۋ باعىتىندا جۇمىستاردى ٸسكە اسىرۋ جەنە ٷيلەستٸرۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر.
دٸن ٸستەرٸ كوميتەتٸ تاراپىنان تۇرعىندارعا دەستٷرلٸ يسلام دٸنٸ تۋرالى شىنايى اقپارات بەرۋگە, راديكالدىق سيپاتتاعى دٸني اعىمداردىڭ جەتەگٸندە كەتكەن جانداردى, ونىڭ ٸشٸندە ەكسترەميزم باپتارى ٷشٸن تٷزەۋ مەكەمەلەرٸندە جازالارىن ٶتەۋشٸلەردٸ دەستٷرلٸ ورتاعا قايتارۋ مەن وڭالتۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا 2014 جىلى «اقنيەت» رەسپۋبليكالىق وڭالتۋ ورتالىعى قۇرىلعان ەدٸ. وسى ورتالىق قۇرىلعان كٷننەن باستاپ دٸني ەكسترەميزم مەن تەرروريزم ەرەكەتتەرٸ ٷشٸن سوتتالعاندارمەن جۇمىس ٸستەيتٸن ماڭىزدى ورتالىققا اينالدى.
«جۋسان» وپەراتسيياسىمەن سيرييادان قايتارىلعان ازاماتتارىمىزدى وڭالتىپ, قوعامعا بەيٸمدەۋ جەنە ەلٸمٸزدٸڭ مۇسىلماندارى ۇستاناتىن دەستٷرلٸ جولعا قايتارۋ باعىتىندا دا «اقنيەت» ورتالىعى بەلسەندٸ رٶل اتقاردى. «جۋسان» وپەراتسييالارىمەن ەلگە جەتكٸزٸلگەندەر ەڭ الدىمەن اقتاۋ قالاسىنىڭ ماڭىنداعى ارنايى وڭالتۋ ورتالىعىنا ورنالاستىرىلعانى بەلگٸلٸ. سولارمەن قاجەتتٸ جۇمىستاردى جٷرگٸزۋ ٷشٸن ەلٸمٸزٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸنەن تەرٸس اعىمدارمەن جۇمىس جٷرٸزٸپ جٷرگەن ەڭ تەجٸريبەلٸ تەولوگتار مەن دٸن ماماندارىن تارتا وتىرىپ راديكالدىق يدەولوگييادان ارىلۋلارىنا ەلەۋلٸ ٷلەس قوستى.
اتاپ ايتقاندا, زارداپ شەككەندەرمەن جۇمىس ٸستەۋ ٷشٸن ٷزدٸك تەولوگتار مەن دٸن ماماندارىن جۇمىلدىرۋ نەتيجەسٸندە قىسقا ۋاقىتتىڭ ٸشٸندە ورالعان ازاماتتاردى تىنىش ەرٸ بەيبٸت ٶمٸرگە بەيٸمدەلە باستادى. تٷسٸندٸرۋ جەنە وڭالتۋ جۇمىستارىنىڭ بەلگٸلٸ بٸر جەمٸستٸ نەتيجەلەرٸ دە بار. مەسەلەن, ول جاقتان كەلگەن ەيەلدەردٸڭ بٸرٸ العاشقى كٷندەرٸ فوتوعا تٷسۋدەن ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ باس تارتىپ, قۇجاتتاۋدان ٶتۋگە كەلٸسپەگەن ەدٸ. بٸراق, مامانداردىڭ شاريعاتتىڭ ٷكٸمدەرٸن, يسلام نەگٸزدەرٸ مەن فيقھ تالاپتارىن تٷسٸندٸرۋٸنٸڭ ارقاسىندا مەسەلە وڭ شەشٸمٸن تاپقان. وسى سەكٸلدٸ مىسالدار كٷن سايىن باق-تاردا جارييالانۋدا.
اداسقانداردى تولىققاندى وڭالتۋ كۋرسىنان ٶتكٸزۋدەگٸ باستى ماقسات ولاردىڭ بارلىعىن دەستٷرلٸ يسلام جولىن ۇستاناتىن ادام ەتۋ بولسا, بۇل جۇمىسقا «اقنيەت» وڭالتۋ ورتالىعى ٶز ٷلەسٸن قوسۋدا دەپ سەنٸممەن ايتا الامىز.
ەرينە, وڭالتۋ جۇمىستارىمەن تەك قانا «اقنيەت» ورتالىعى عانا اينالىسىپ جاتىر دەپ ٷزٸلدٸ-كەسٸلدٸ ايتۋدان اۋلاقپىن. قازٸرگٸ كەزدە قازاقستان اۋماعىندا تەرٸس اعىمداردىڭ جەتەگٸندە كەتكەندەردٸ وڭالتۋ جۇمىستارى باعىتىندا ٶز قىزمەتٸن ۇيىمدىق-قۇقىقتىق نىسانى ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىم رەتٸندە ٸسكە اسىرىپ وتىرعان 30-عا جۋىق ۇيىم قىزمەت اتقارادى.
وڭالتۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ ٷردٸسٸ دٸني احۋالى كٷردەلٸ بولىپ تابىلعان باتىس وبلىستارىنان باستالعانىن اتاپ ٶتۋ قاجەت. وسىدان كەيٸن بٸرقاتار «كٷردەلٸ» دەپ تانىلعان ٶڭٸرلەردە ۇقساس ۇيىمدار قالىپتاستىرىلدى. كەيبٸر ٶڭٸرلەردە ەكٸمدٸكتەردٸڭ دٸن ٸستەرٸ باسقارمالارى جانىنداعى كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەلەرٸندە وڭالتۋ ورتالىقتارىن اشىلدى.
جالپى, قىزمەتتەرٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا دٸني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ٸس-قيمىل جٶنٸندەگٸ 2013-2017 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتٸك باعدارلامانىٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە تارتىلعان وڭالتۋ جۇمىسىندا تەجٸريبەسٸ مول بٸرقاتار مەكەملەر قالىپتاسىپ ٷلگەرگەنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن.
سولاردىڭ ٸشٸندە, اقتٶبە وبلىسىندا ورىن العان تەرروريستٸك وقيعالاردان كەيٸن وبلىس ەكٸمدٸگٸنٸڭ قولداۋىمەن 2012 جىلى «انسار» كونسۋلتاتسييالىق-وڭالتۋ ورتالىعى» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ قۇرىلىپ, تابىستى جۇمىس جٷرگٸزۋدە ەكەنٸن ەرەكشە اتاپ ٶتۋگە بولادى.سونىمەن بٸرگە, قاراعاندى وبلىسىندا وسى مەسەلەلەر بويىنشا «نۇرلى بٸلٸم» قوعامدىق بٸرلەستٸگٸ مەن «ۆيكتورييا» ەلەۋمەتتٸك-پسيحولوگييالىق جەنە قۇقىقتىق كٶمەك ورتالىعى» جەكە مەكەمەسٸ دەسترۋكتيۆتٸ جەنە راديكالدى يدەولوگييا جاقتاستارىن وڭالتۋعا مامانداندىرىلعان.
استانا قالاسىندا «استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ دٸن مەسەلەلەرٸن زەرتتەۋ ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸ جانىنان دەسترۋكتيۆتٸ دٸني اعىمداردىڭ جاقتاۋشىلارىمەن وڭالتۋ جۇمىستارىن جٷرگٸزۋگە ارنالعان وڭالتۋ ورتالىعى جٷيەلٸ جۇمىستار اتقارۋدا.
اقتٶبە وبلىسىنىڭ 5 اۋدانىندا (تەمٸر, مۇعالجار, شالقار, حرومتاۋ جەنە العا) جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدەردٸڭ قاۋلىلارى نەگٸزٸندە «جاستار اراسىندا دٸن مەسەلەلەرٸ جەنە قوعاممەن بايلانىس جٶنٸندەگٸ ورتالىعى» كوممۋنالدىقمەملەكەتتٸك مەكەمەلەرٸ بار.
تٷركٸستان وبلىسى مەن شىمكەنت قالاسىندا «دٸن مەسەلەلەرٸن زەرتتەۋ ورتالىعى» كوممۋنالدىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸنٸڭ وڭالتۋ جۇمىسىن ۇيىمداستىرۋ بٶلٸمدەرٸ دە 20-عا جۋىق بٸلٸكتٸ دٸن ماماندارى جەنە تەولوگتارمەن كەڭەيتٸلٸپ, نەتيجەلٸ جۇمىستار جاساپ وتىر.
وسىلاردى ەسەپكە الاتىن بولساق, ەلٸمٸزدە دٸني ەكسترەميزمنٸڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ, مەملەكەتتٸك قۇرىلىمدى بۇزۋشى دٸني اعىمداردىڭ ىقپالىندا قالىپ قويعانداردى وڭالتۋعا باعىتتالعان جۇمىستار تابىستى جٷزەگە اسىرىلۋدا دەپ ايتا الامىز.
بالعابەك مىرزاەۆ,
تەولوگ
