تەلەگرامم كس - https://t.me/consot_kz
بالالاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق سوتى قىزمەتٸندە ەرەكشە ورىن الادى. وتباسىلىق قاتىناستارعا, اليمەنتتٸك مٸندەتتەمەلەرگە, بالا اسىراپ الۋعا, بالانىڭ ۇلتىن ايقىنداۋ مەسەلەلەرٸنە جەنە ٶزگە دە سالالارعا قاتىستى ٸستەردٸ قاراۋ بارىسىندا كونستيتۋتسييالىق سوت ەردايىم بالانىڭ مٷددەسٸن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋ جٶنٸندەگٸ كونستيتۋتسييالىق قاعيداتقا سٷيەنەدٸ.
كونستيتۋتسييالىق سوتتىڭ نورماتيۆتٸك قاۋلىلارى مەن قورىتىندى شەشٸمدەرٸندە قالىپتاستىرىلعان قۇقىقتىق ۇستانىمدار زاڭنامانى جەنە قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىن جەتٸلدٸرۋگە, قۇقىقتىق ايقىنسىزدىقتى جويۋعا جەنە بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ كەپٸلدٸكتەرٸن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدٸ. قارالاتىن قۇقىقتىق قاتىناستاردىڭ ەرتٷرلٸلٸگٸنە قاراماستان, ولاردى ورتاق بٸر تەسٸل بٸرٸكتٸرەدٸ: بالالاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸنە قاتىستى مەسەلەلەردٸ رەتتەۋ كەزٸندە بالانىڭ ەل-اۋقاتىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ونىڭ مٷددەلەرٸن قورعاۋعا باسىم مەن بەرٸلۋگە تيٸس.
2023 جىلعى 1 ماۋسىمداعى №18-نق نورماتيۆتٸك قاۋلىسىندا كونستيتۋتسييالىق سوت ازاماتتاردىڭ سوتقا جٷگٸنۋٸنە دەيٸن مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق ساراپتاما جٷرگٸزۋ تالابىن زاڭسىز دەپ كٶرسەتتٸ. اتالعان تالاپ مەملەكەتتٸڭ بالانىڭ مٷددەسٸن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋ مٸندەتٸنە سەيكەس كەلمەيدٸ دەپ تانىلىپ, كەيٸننەن كٷشٸن جويدى.
2024 جىلعى 28 ماۋسىمداعى №46-نق قورىتىندى شەشٸمٸندە كونستيتۋتسييالىق سوت جەكە كەسٸپكەرلەر ٷشٸن اليمەنت مٶلشەرٸن ەسەپتەۋ كەزٸندە قۇقىقتىق ايقىنسىزدىق بار ەكەنٸن انىقتادى. سوت اليمەنت تٶلەۋشٸنٸڭ ناقتى تابىستارى ەسكەرٸلۋٸ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ, ٶيتكەنٸ اليمەنت مٶلشەرٸن ايقىنداۋداعى قاتەلٸكتەر تٸكەلەي بالانىڭ مٷددەسٸنە ەسەر ەتەدٸ. شەشٸم قورىتىندىسى بويىنشا كەسٸپكەردٸڭ كٸرٸستەرٸ مەن شىعىستارىن ەسكەرە وتىرىپ اليمەنت ەسەپتەۋ تەتٸگٸ بەكٸتٸلدٸ.
2024 جىلعى 23 شٸلدەدەگٸ №49-نق قورىتىندى شەشٸمٸندە كونستيتۋتسييالىق سوت «نەكە (ەرلٸ-زايىپتىلىق) جەنە وتباسى تۋرالى» كودەكستٸڭ بالا اسىراپ الۋعا قاتىستى نورماسىن كونستيتۋتسييالىق ەمەس دەپ تانىدى. سوت زاڭنامالىق تەتٸكتەر بالانى وتباسىندا تەربيەلەۋ مەن دامىتۋ ٷشٸن ونىڭ مٷددەلەرٸ مەن قاجەتتٸلٸكتەرٸنە ساي نەعۇرلىم قولايلى جاعدايلار جاساۋعا باعىتتالۋى تيٸس ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. اتالعان قۇقىقتىق قاتىناستار كونستيتۋتسيياعا سەيكەستەندٸرٸلدٸ.
2024 جىلعى 24 جەلتوقسانداعى №58-نق قورىتىندى شەشٸمٸندە كونستيتۋتسييالىق سوت بٸرنەشە سوت اكتٸلەرٸ بويىنشا اليمەنت ٶندٸرۋ مەسەلەلەرٸن نەعۇرلىم تولىق رەتتەۋ قاجەتتٸگٸنە نازار اۋداردى. كەيٸننەن جوعارعى سوت نورماتيۆتٸك قاۋلىعا تيٸستٸ ٶزگەرٸستەر ەنگٸزدٸ, بۇل بالالاردىڭ مٷلٸكتٸك مٷددەلەرٸن قورعاۋ كەپٸلدٸكتەرٸن كٷشەيتۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.
2025 جىلعى 16 سەۋٸردەگٸ №70-نق نورماتيۆتٸك قاۋلىسىندا كونستيتۋتسييالىق سوت «نەكە (ەرلٸ-زايىپتىلىق) جەنە وتباسى تۋرالى» كودەكستٸڭ اتا-انالارى بەلگٸسٸز بولعان نە ولاردىڭ ۇلتىن انىقتاۋ مٷمكٸن بولماعان جاعدايلاردا بالانىڭ ۇلتىن ايقىنداۋ جەنە ٶزگەرتۋ تەسٸلدەرٸنٸڭ بولماۋىنا قاتىستى نورماسىن كونستيتۋتسيياعا سەيكەس ەمەس دەپ تانىدى. سوت بالانىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸنە ەسەر ەتەتٸن ٶمٸرلٸك جاعدايلاردى ەسكەرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
2026 جىلعى 18 مامىرداعى №80-نق قورىتىندى شەشٸمٸندە كونستيتۋتسييالىق سوت اتا-انالارعا قاتىستى ەكٸمشٸلٸك قاماق قولدانۋداعى ايىرماشىلىقتار جىنىس بەلگٸسٸنە ەمەس, اتا-انانىڭ بالاعا ٷزدٸكسٸز كٷتٸم جاساۋدى قامتاماسىز ەتۋگە ناقتى قاتىسۋ دەرەجەسٸنە بايلانىستى ەكەنٸن, سوندىقتان بۇل كەمسٸتۋشٸلٸك بولىپ تابىلمايتىنىن اتاپ ٶتتٸ. سوت زاڭ شىعارۋشى قولداناتىن «ون تٶرت جاسقا دەيٸنگٸ بالا» ساناتى بالانىڭ تۇراقتى كٷتٸمگە, تەربيە مەن قامقورلىققا جوعارى تەۋەلدٸلٸگٸن كٶرسەتەتٸنٸن اتاپ كٶرسەتتٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسييالىق سوتىنىڭ پراكتيكاسى بالالاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاۋ كونستيتۋتسييالىق باقىلاۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ ەكەنٸن دەيەكتٸ تٷردە راستايدى. سوتتىڭ نورماتيۆتٸك قاۋلىلارى مەن قورىتىندى شەشٸمدەرٸندە قالىپتاستىرىلعان قۇقىقتىق ۇستانىمدار زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋگە, قۇقىقتىق ايقىنسىزدىقتى جويۋعا جەنە بالا قۇقىقتارىن ٸسكە اسىرۋ كەپٸلدٸكتەرٸن نىعايتۋعا ىقپال ەتەدٸ. كونستيتۋتسييالىق سوت قالىپتاستىرعان تەسٸلدەردٸ زاڭناما مەن قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىنا دەيەكتٸ ەنگٸزۋ بالالار قۇقىقتارىن نەعۇرلىم تيٸمدٸ قورعاۋدى قامتاماسىز ەتٸپ, ەدٸلەتتٸلٸك, گۋمانيزم جەنە قۇقىق ٷستەمدٸگٸ قاعيداتتارىن نىعايتۋدىڭ ماڭىزدى شارتى بولىپ قىزمەت ەتەدٸ.
