مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ەربولات دەلەنوۆ كوروناۆيرۋستان ەمدەلگٸسٸ كەلەتٸن ادام ەڭ الدىمەن ٷرەي مەن دەپرەسسيياعا بەرٸلمەۋٸ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, تيٸستٸ ەم-دوممەن قاتار ادام كٶڭٸل-كٷيٸن تٷسٸرمەسە, اۋرۋدى ەڭسەرۋ مٷمكٸندٸگٸ ارتا تٷسەدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«2020 جىلدىڭ قالاي ٶتٸپ بارا جاتقانىن كٶرٸپ وتىرسىز. قانشاما ادام ۆيرۋس جۇقتىرىپ, ٸندەتتەن قانشاما ادام كٶز جۇمدى. اۋرۋدىڭ ازابىنان ەلٸ بٸرجولاتا قۇتىلعان جوقپىز. سول سەبەپتٸ مىنا جايلارعا ەلٸ دە باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. ەڭ الدىمەن, كوروناۆيرۋستى اعزاعا ەنگٸزٸپ, ياعني جۇقتىرىپ الۋدان ساقتانعان جٶن. ال ەگەر كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ الساڭىز, ونىڭ اۋىر ەسەرٸن بولدىرماۋ كەرەك. ەڭ ماڭىزدىسى وسى. اق حالاتتى ابزال جاندار بۇرىننان ەسكەرتٸپ كەلەدٸ: ەپيدەميولوگييالىق رەجيمدٸ قاتاڭ ساقتاۋ كەرەك. ەكٸنشٸدەن, كوروناۆيرۋستىڭ ادام اعزاسىنا ەنگەننەن كەيٸن ەسەر ەتۋ جولدارى بار. كٶپشٸلٸك ونى بٸلە بەرمەيدٸ. سوعان بايلانىستى ەشقانداي اسقىنۋ بولماۋ ٷشٸن اۋرۋدىڭ الدىن الۋ كەرەك. ٷشٸنشٸدەن, اۋىرعان ادامداردى دۇرىستاپ ساۋىقتىرۋ كەرەك. ول ٶتە كٷردەلٸ ەرٸ مازمۇندى جۇمىس. ۆيرۋستى ەڭسەرۋ ٷشٸن ەڭ بٸرٸنشٸدەن ادامنىڭ كٶڭٸل-كٷيٸ كٶتەرٸڭكٸ جٷرۋٸ كەرەك, ٶيتكەنٸ دەپرەسسييا مەن ٷرەي ونسىز دا اۋىرىپ تۇرعان ادامنىڭ ەڭسەسٸن تٸپتٸ تٷسٸرٸپ, اعزاسىن ەلسٸرەتٸپ جٸبەرەدٸ», - دەيدٸ ەربولات دەلەنوۆ قازاقپارات تٸلشٸسٸنە.
پروفەسسور ەلٸمٸزدە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعانداردىڭ بەستەن تٶرت بٶلٸگٸ اۋرۋدى جەڭٸل كٶتەرگەنٸن ايتادى. قالعانى ورتا جەنە اۋىر دەرەجەدە ٶتكەرٸپ جاتىر.
«كوروناۆيرۋستى جۇقتىرىپ, اۋىرىپ, ەمدەلگەندەر ارقانى كەڭگە سالماۋى كەرەك. «يممۋنيتەت پايدا بولدى, قورىقپايمىز» دەپ وتىرا بەرگەن جٶن ەمەس. ەڭ الدىمەن دۇرىس تاماقتانۋ كەرەك. قازٸر كوروناۆيرۋستىڭ ەڭ بٸر ەسەرٸ – ادام اعزاسىنا ەنگەن سوڭ قىلتامىرلاردىڭ ٸشكٸ قاباتىنا كٸرٸپ, سول جەردە قابىنۋ پروتسەسٸنٸڭ ٶرشۋٸندە. قىلتامىرلاردىڭ كٶبٸ ٶكپەدە. ٶكپە قابىنسا كوروناۆيرۋس ينفەكتسيياسى سۋرفاكتانت قاتپارىن قۇرتادى. ول مايلى قاتپار. ٶكپەگە ماي كەرەك. ەرتە كەزدە بٸزدٸڭ حالىق تۋبەركۋلەز نەمەسە تۇماۋ كەزٸندە قويدىڭ قۇيرىعىن شىجعىرىپ بەرگەن, قىمىز ٸشكٸزٸپ, بورسىقتىڭ مايىن ٸشكٸزگەن. ٶكپە – كٶپتەگەن گارموننىڭ دەپوسى. سوندىقتان ٶكپە دۇرىس جۇمىس ٸستەۋٸ ٷشٸن ماي كەرەك», - دەيدٸ ەربولات دەلەنوۆ.
