پرەزيدەنت رەفورماتسيياسى قازاقستاننىڭ شىڭدالۋىنا, شىڭدى الۋىنا باستايدى. قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جولداۋىنا وراي مەجٸلٸس دەپۋتاتى باقىتبەك سماعۇل وسىنداي پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«قاسىم-جومارت توقاەۆ بٷگٸنگٸ جولداۋىندا قازاق ەلٸنٸڭ تٶل جاڭعىرۋ دەۋٸرٸ باستالاتىنىن جارييا ەتتٸ. بۇل رەتتە قاسىم-جومارت كەمەلۇلى «رەفورماتسييا» دەگەن بەينەلٸ تەرميندٸ سٶز ەتتٸ. مىسالعا, XVI عاسىردا ەۋروپادا جٷرگەن رەفورماتسييا تۇتاس دەۋٸردٸڭ جارقىن سيمۆولىنا اينالعانى مەلٸم. مۇنداي جاڭعىرۋعا گۋمانيزم يدەالدارى نەگٸز بولدى. تاريحتان بٸلەمٸز, كەيٸن «قاسيەتتٸ» اتانعان مارتين ليۋتەر ىقپال ەتكەن باتىس ەلدەرٸندەگٸ رەفورماتسييا دٸندٸ قارادٷرسٸن سحولاستيكادان «جاراتقان يە مەن ادام اراسىنداعى تٸكەلەي, ەرٸ اشىق ديالوگ» قالىبىنا كٶشٸردٸ. شٸركەۋ جورالعىلارى حالىققا تٷسٸنٸكتٸ تٸلدە جٷرگٸزٸلەتٸن بولدى. دٸنمەن بٸتە قابىسقان بيلٸك بۇقاراعا مەيلٸنشە جاقىنداي تٷستٸ. ەۋروپا حالىقتارىنىڭ احۋالى جاقسارىپ, اۋقاتى ارتتى. قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستانداعى رەفورماتسيياسى زايىرلى بيلٸكتٸ ەربٸر قازاقستاندىققا بارىنشا جاقىن ەتۋگە, مەملەكەت پەن حالىق اراسىنداعى ديالوگتى كٷشەيتٸپ, ەلدٸڭ بيلٸككە سەنٸمٸن نىعايتۋعا باعىتتالعان. بٷگٸنگٸ جولداۋ ارقىلى ەل پرەزيدەنتٸ ەل پەرزەنتٸ ەكەنٸن پاش ەتتٸ. حالىق كٷتكەن, قوعام بٸرازدان ٸلگەرٸلەتكەن كٷن تەرتٸبٸن, ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ كٶتەردٸ جەنە سولاردىڭ ناقتى شەشٸمٸن ۇسىندى», - دەدٸ مەجٸلٸس دەپۋتاتى.
ول ٸرگەدەگٸ باۋىرلاس ەلدەر سوعىسىپ, باتىس جۇرتى كٶمەككە كەلٸپ, گەوساياسي داۋىل تۇرىپ, ەلەم ەلەمتاپىرىق بولىپ جاتقاندا كەيبٸر ساياساتتانۋشىلار, ساراپشىلار تاراپىنان «قازاقستان پرەزيدەنتٸ ٸرٸ ساياسي باستامالارىن كەيٸنگە قالدىراتىن بولار» نەمەسە «رەفورمالارىنىڭ بەسٸنشٸ توپتاماسىن شولتيعان, قىسقارتىلعان كٷيدە جارييالايتىن شىعار» دەگەن وي-پٸكٸر ايتىلىپ قالعانىن دا جاسىرمادى.
«بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى ەل ٷمٸتٸن اقتادى, سٶزٸندە تۇردى. ونىڭ جولداۋىنداعى ساياسي باستامالار اۋقىمىمەن تاڭعالدىردى, تەنتٸ ەتتٸ. دٷيٸم جۇرتتىڭ تٸلەگٸنٸڭ ٷدەسٸنەن شىقتى. مەسەلەن, جاڭا وبلىستاردىڭ قۇرىلۋى مەسەلەسٸن جۇرتشىلىق بٸرازدان كٶتەرٸپ كەلە جاتىر. بٷگٸنگٸ جولداۋ ارقاسىندا جاڭا 3 وبلىس پايدا بولماق. بۇل قادام ٶڭٸرلەردٸڭ, قالالاردىڭ قايتا تٷلەۋٸنە, جاڭعىرۋىنا جول اشادى», - دەدٸ ول.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى رەسپۋبليكادا پارلامەنتتٸڭ رٶلٸ كٷشەيتٸلەتٸندٸگٸنە دە نازار اۋدارتادى.
«قازاقستان پروپورتسيونالدى-ماجوريتارلىق, ياعني ارالاس سايلاۋ جٷيەسٸنە كٶشەدٸ. بۇل جٷيە پارتييالارعا دا, جەكەلەگەن تۇلعالارعا دا ٶز ەلەۋەتٸن جارقىراتا اشۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. سايلاۋشىلار ەل ٷمٸتٸن اقتاماعان, ۋەدەسٸن ساقتاماعان دەپۋتاتتاردىڭ ٶكٸلەتتٸگٸن مەرزٸمٸنەن بۇرىن توقتاتۋعا ىقپال ەتە الاتىن بولادى. مەملەكەتتٸك اپپاراتتى بيۋروكراتييادان ارىلتۋ ناۋقانى باستالادى. قوعامنىڭ سۇراۋىمەن ەلدە كونستيتۋتسييالىق سوت قۇرىلادى. ەلدەگٸ ساياسي رەفورمالاردىڭ الدىڭعى تٶرت توپتاماسىن پىسىقتاۋعا زور ٷلەس قوسقان ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸ تاراتىلىپ, ونىڭ ورنىنا اتا-بابا دەستٷرٸنەن تامىر تارتقان, قازاقىلىققا جاقىن ۇلتتىق قۇرىلتاي قۇرىلادى», - دەدٸ باقىتبەك سماعۇل.
مەجٸلٸس دەپۋتاتى پرەزيدەنتتٸڭ باستاماسىنا سەيكەس, ەندٸ پارتييا اشۋ ٷشٸن 5 مىڭ مٷشەنٸڭ جەتكٸلٸكتٸ بولاتىندىعىن, جاڭا پارتييا تٸركەۋ رەسٸمٸ جەڭٸلدەتٸلەتٸندٸگٸن ايتادى.
«جالپى, الداعى ٶزگەرٸستەر بيلٸكتٸڭ بارلىق تارماعىن, مەملەكەت پەن قوعام ٶمٸرٸنٸڭ ەر قىرىن قامتيدى. تاريحتا قالاتىن وسى جولداۋدا ايتىلعان جاڭعىرۋلاردىڭ بەرٸ مەملەكەتٸمٸزدٸ كٷشەيتۋگە, تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸ نىعايتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ دەگەن سەنٸمدەمٸن. قازٸرگٸ كەزدە جاھانداعى كٷردەلٸ جاعداي, ٸرگەدە بەيبٸت اسپاندى قارا بۇلتتىڭ تورلاۋى, ەلدەگٸ پاندەمييا تۋدىرعان ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ جاڭا كٷيزەلٸسكە ۇلاسۋ قاۋپٸ كٶپتەگەن ازاماتتاردىڭ بويىندا فيزيكالىق-پسيحولوگييالىق كٷش-قۋاتتىڭ سارقىلۋىنا, باسقا تٷسكەن اۋىرتپالىقتان قاجىپ, تورىعۋعا سوقتىرعانداي ەدٸ. وسى ورايدا پرەزيدەنت حالىق بويىنا سەنٸم قۇيا سٶيلەدٸ: ەلەمدە تەرەڭ كٷيزەلٸس بار, بٸراق دٷرلٸگۋگە سەبەپ جوق. قازاقستان كەڭ اۋقىمدى داعدارىستى ەڭسەرۋ ٷشٸن قاجەتتٸ بارلىق رەزەرۆ پەن قۇرالدارعا يە. ەلٸمٸز تۇراقتى, جەرٸمٸز بٷتٸن, بٸرلٸگٸمٸز بەكەم بولسا, الىنبايتىن قامال, ەڭسەرٸلمەيتٸن قيىندىق جوق. جاڭا رەفورمالار ارقاسىندا جاڭا قازاقستانىمىز الداعى زامانداردىڭ سىنى مەن تەزٸنە تٶتەپ بەرەرلiك كٷشتi بويىنا جينايدى, تۇلعالانا تٷسەدٸ. قورىتا كەلگەندە, بٸر مەسەلەگە نازار اۋدارتقىم كەلەدٸ: قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز جولداۋىندا جارييا ەتكەن ساياسي رەفورمالار مەن باستامالار – سوڭعىسى ەمەس: ولار ارى قاراي جالعاسىن تابادى. جاڭا ٶمٸر شىنايىلىعىنا, كٷن سايىن تٷرلەنگەن زامانعا ساي بەيٸمدەلۋ ٶزگەرٸستەردٸڭ جاڭا لەگٸن قاجەت ەتەرٸ سٶزسٸز. ەڭ باستىسى – قازاقستان ٷشٸن قازٸر شيرىعۋ, شىڭدالۋ, سٶيتٸپ جاڭا شىڭداردى الۋ كەزەڭٸ تۋۋدا», - دەدٸ باقىتبەك سماعۇل.
