اقوردا سايتىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸنە وراي ٶتكەن مەملەكەتتٸك ناگرادالار مەن سىيلىقتاردى تاپسىرۋ رەسٸمٸندە سٶيلەگەن سٶزٸ جارييالاندى. "ۇلت اقپارات" مەتٸندٸ تولىق ۇسىنادى.
قادٸرلٸ قاۋىم!
ارداقتى اعايىن!
بارشاڭىزدى قاستەرلٸ تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىمەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن! بۇل – ۇلت مەرەيٸن ٶسٸرەتٸن ۇلىق مەيرام.
بٸز تاريح تۇرعىسىنان العاندا قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە جاڭا قازاقستاننىڭ نەگٸزٸن قالادىق. تۇعىرى بەرٸك, ەكونوميكاسى قۋاتتى, بەدەلٸ بيٸك مەملەكەتكە اينالدىق. مۇنىڭ بەرٸ, ەڭ الدىمەن, ەلباسى نۇرسۇلتان ەبٸشۇلى نازارباەۆتىڭ كٶرەگەن ساياساتىنىڭ جەمٸسٸ. سونىمەن بٸرگە, بٷكٸل حالقىمىزدىڭ ەرەن ەڭبەگٸنٸڭ نەتيجەسٸ.
كەز-كەلگەن حالىقتىڭ تابىسقا جەتۋٸ ازاماتتارىنا بايلانىستى. بۇل – ٶمٸردٸڭ زاڭى.
ادام كاپيتالى مىقتى مەملەكەت بارلىق قيىندىقتى ەڭسەرە الادى. تەۋەلسٸزدٸك كەزەڭٸندە حالقىمىز ەلدٸكتٸڭ بٸرەگەي ٷلگٸسٸن كٶرسەتتٸ.
«ەڭبەك – ىرىستىڭ بۇلاعى, باقىتتىڭ شىراعى» دەپ بەكەر ايتىلماعان. شىن مەنٸندە, بٸزدٸڭ بٷگٸنگٸ جەتٸستٸگٸمٸز – بارشا حالقىمىزدىڭ ورتاق جەڭٸسٸ.
جاڭا قازاقستاندى ٶركەندەتۋگە ازاماتتارىمىزدىڭ كٶبٸ سٷبەلٸ ٷلەس قوستى. بٷگٸنگٸ مەرەيلٸ سەتتە ەلٸمٸزدٸڭ بارشا ازاماتتارىنا تاباندى ەڭبەگٸ ٷشٸن زور العىس ايتامىن.
30-لەتيە نەزاۆيسيموستي – ەتو زناچيمايا ۆەحا ۆ يستوريي ناشەي منوگوۆەكوۆوي گوسۋدارستۆەننوستي, ۆاجنىي رۋبەج ۆ لەتوپيسي سوۆرەمەننوگو كازاحستانا.
زا ەتي گودى ناشا سترانا پروشلا بولشوي پۋت, وتمەچەننىي سەرەزنىمي دوستيجەنييامي ي پرەودولەنيەم سلوجنىح ۆىزوۆوۆ.
پوداۆليايۋششەە بولشينستۆو گراجدان سترانى سۆويم سوزيداتەلنىم ترۋدوم ۆنوسيت زناچيمىي ۆكلاد ۆ دەلو سترويتەلستۆا سيلنوگو ي پروگرەسسيۆنوگو گوسۋدارستۆا.
بٷگٸن ٶزدەرٸڭٸزدٸ ماراپاتتاي وتىرىپ, قازاقستاندى كٶركەيتۋگە ٷلەس قوسقان بارلىق ازاماتقا ريزاشىلىق بٸلدٸرەمٸز. سٸزدەر ناعىز وتانشىلدىقتىڭ, كەسٸبي بٸلٸك پەن ادال ەڭبەكتٸڭ وزىق ٷلگٸسٸن كٶرسەتتٸڭٸزدەر. ٶسكەلەڭ ۇرپاق ٶزدەرٸڭٸزگە قاراپ بوي تٷزەيدٸ.
وسىدان بٸر جىل بۇرىن مەن ٷلكەن مەرەيتويدى شۋسىز, داڭعازاسىز, ىسىراپسىز, ناقتى جۇمىستارمەن اتاپ ٶتۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ايتتىم.
تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 30 جىلدىعىندا جاڭا, اۋقىمدى رەفورمالار قولعا الىندى. سوندىقتان بۇل جىلدى نەتيجەلٸ بولدى دەۋگە تولىق نەگٸز بار. بٸز ەكونوميكانى جەنە ەلەۋمەتتٸك سالانى جان-جاقتى جاڭعىرتىپ جاتىرمىز. ٸندەتكە قاراماستان, مەملەكەت وتاندىق بيزنەسكە قولداۋ كٶرسەتۋدە.
پوستۋپاتەلنو رازۆيۆاەتسيا پرومىشلەننوست, سەلسكوە حوزيايستۆو, سترويتەلنايا وتراسل, فينانسوۆىي سەكتور.
ۆ رەگيوناح رەاليزۋيۋتسيا كرۋپنىە ينفراسترۋكتۋرنىە پروەكتى.
كومپلەكسنايا ترانسفورماتسييا يدەت ۆ سفەرە وبرازوۆانييا ي زدراۆووحرانەنييا.
گوسۋدارستۆو ۆىپولنياەت سۆوي سوتسيالنىە وبيازاتەلستۆا, ستابيلنو پوۆىشايا پەنسيي, پوسوبييا, زارابوتنىە پلاتى.
بولشيە يزمەنەنييا پرويزوشلي ۆ سيستەمە گوسۋدارستۆەننوگو ۋپراۆلەنييا.
منويۋ ۋتۆەرجدەنى 10 ناتسيونالنىح پروەكتوۆ, ناتسەلەننىح نا ۋلۋچشەنيە كاچەستۆا جيزني گراجدان ي ۋسيلەنيە كونكۋرەنتوسپوسوبنوستي سترانى.
قوعامدىق-ساياسي سالادا ەلەۋلٸ ٶزگەرٸستەر جاسالۋدا. مەن ۇسىنعان ساياسي رەفورمالار توپتاماسى كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
بٸز تەۋەلسٸز قازاقستان تاريحىندا العاش رەت اۋىل ەكٸمدەرٸنٸڭ تٸكەلەي سايلاۋىن ٶتكٸزدٸك.
بيىل ماۋسىم ايىندا ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى الداعى شارالار تۋرالى جارلىققا قول قويدىم. بۇل قۇجات قۇقىق قورعاۋ سالاسىن كەشەندٸ تٷردە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان.
قوعامدىق ديالوگتى بٸرتٸندەپ دامىتۋ ٷشٸن ناقتى شارالار قولعا الىنىپ جاتىر. مۇنىڭ بەرٸ ازاماتتارىمىزدىڭ شەشٸم قابىلداۋ جەنە مەملەكەتتٸك باسقارۋ ٸسٸنە بەلسەنە قاتىسۋىنا جول اشادى.
ناشا تسەل – ەففەكتيۆنوە گوسۋدارستۆو ي سپراۆەدليۆوە وبششەستۆو. ەتوت ستراتەگيچەسكيي ۆەكتور وستاەتسيا نەيزمەننىم. پەرەد نامي ستويات ماسشتابنىە زاداچي پو دالنەيشەمۋ پوۆىشەنييۋ بلاگوسوستويانييا نارودا, ۋكرەپلەنييۋ ناشەي سۆياششەننوي نەزاۆيسيموستي.
قۇرمەتتٸ قاۋىم!
حالقىمىزدا «ەڭبەگٸنە قاراي – قۇرمەتٸ» دەگەن اتالى سٶز بار.
بٸز قازاقستاندى ٶركەندەتۋگە ەڭبەگٸ سٸڭگەن وتانداستارىمىزعا جىل سايىن تەۋەلسٸزدٸك كٷنٸ قارساڭىندا قۇرمەت كٶرسەتەمٸز. مۇنداي ازاماتتار ەلٸمٸزدٸڭ ەر ٶڭٸرٸندە بار.
مەنٸڭ تاپسىرماممەن پارلامەنت پالاتالارىنىڭ تٶراعالارى, پرەمەر-مينيستر جەنە مەملەكەتتٸك حاتشى ايماقتارعا بارىپ, حالىقپەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ. ەرەن ەڭبەگٸمەن ەرەكشەلەنگەن ازاماتتارعا جوعارى مەملەكەتتٸك ماراپات تاپسىردى. وسى يگٸ شارا اقوردادا جالعاسۋدا.
بٷگٸن بٸر توپ قايراتكەرٸمٸز مەنٸڭ جارلىعىممەن مەملەكەتتٸك ماراپاتقا يە بولدى.
بيىل ەلٸمٸزدٸڭ ەڭ جوعارعى اتاعى كٶرنەكتٸ جازۋشى, دراماتۋرگ ەكٸم تارازيگە بەرٸلدٸ. ول رۋحانيياتىمىزدى دامىتۋعا جەنە قوعامدىق كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋعا ٶلشەۋسٸز ٷلەس قوسىپ, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ» اتاندى. كٶرنەكتٸ قالامگەردٸڭ شىعارماشىلىق جولى جاس ۇرپاققا قاشاندا ٷلگٸ-ٶنەگە.
نۇر-سۇلتان قالاسىنداعى «كٶپبەيٸندٸ مەديتسينا ورتالىعىنىڭ» ديرەكتورى مۇحتار تٶلەتاەۆ «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ» اتاعىنا يە بولدى. ول باسقاراتىن اۋرۋحانا ۇجىمى پاندەمييا باستالعاننان بەرٸ كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان 15 مىڭ ادامدى ەمدەپ شىعاردى. قاتەرلٸ ٸسٸككە شالدىققان جاندارعا وسى مەكەمەدە بىلتىر 3 مىڭ وتا جاسالدى, 8 مىڭ ادام ناۋقاسىنان ايىقتى. وسى ورايدا, دەرٸگەرلەرٸمٸزدٸڭ ەڭبەگٸ قانداي قۇرمەتكە دە لايىق.
زۆانيە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرٸ» پريسۆايۆاەتسيا گەنەرالنومۋ ديرەكتورۋ توو «كازتسينك» الەكساندرۋ حمەلەۆۋ. ون ترۋديتسيا ۆ ەتوي كومپانيي نا پروتياجەنيي پوچتي چەتۆەرتي ۆەكا, پرويديا پۋت وت ريادوۆوگو ەلەكترومەحانيكا دو رۋكوۆوديتەليا. الەكساندر حمەلەۆ ۆنەس وگرومنۋيۋ لەپتۋ ۆ مودەرنيزاتسييۋ پرويزۆودستۆا ي ۋكرەپلەنيە پرومىشلەننوگو پوتەنتسيالا سترانى.
بٷگٸن ەڭبەك ارداگەرٸ, كٶرنەكتٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, بەلگٸلٸ عالىم مىرزاتاي جولداسبەكوۆ پەن تانىمال اقىن اقۇشتاپ باقتىگەرەەۆا جەنە كٶرنەكتٸ جازۋشى سەبيت دوسانوۆ «وتان» وردەنٸمەن ماراپاتتالاتىن بولدى.
بٸرٸنشٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرلەرٸ نۇرتاي ەبٸقاەۆ, داريعا نازارباەۆا, قۋانىش سۇلتانوۆ جەنە بەلگٸلٸ عالىم تٸلەكتەس ەسبولوۆ ماراپاتتالدى.
وردەنوم «بارىس» پەرۆوي ستەپەني ناگراجداەتسيا نەيزمەننىي رۋكوۆوديتەل زاۆودا «زەنيت» ۆ زاپادنو-كازاحستانسكوي وبلاستي ۆياچەسلاۆ ۆاليەۆ, رابوتايۋششيي نا ەتوم پرەدپريياتيي ۆسيۋ سۆويۋ ترۋدوۆۋيۋ جيزن.
ەكٸنشٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن پارلامەنت سەناتىنىڭ تٶراعاسى مەۋلەن ەشٸمباەۆ ماراپاتتالدى.
قازاق كينوسىنىڭ ارداگەرٸ, بەلگٸلٸ اكتەر نۇرجۇمان ىقتىمباەۆ ەكٸنشٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸن يەلەندٸ.
ەلگە تانىمال حيرۋرگ سەرٸك توقپانوۆ تا ەكٸنشٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى.
وردەن «بارىس» ۆتوروي ستەپەني بۋدەت ۆرۋچەن يزۆەستنومۋ پيساتەليۋ, اۆتورۋ پوپۋليارنىح پرويزۆەدەنيي ۆالەرييۋ ميحايلوۆۋ.
بەلگٸلٸ ٶنەر يەسٸ, كٶرنەكتٸ قوعام قايراتكەرٸ, مەجٸلٸس دەپۋتاتى بەكبولات تٸلەۋحان ٷشٸنشٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى.
وردەن «داڭق» پەرۆوي ستەپەني سەگودنيا ۆرۋچاەتسيا بۋلاتۋ باەكەنوۆۋ, ستوياۆشەمۋ ۋ يستوكوۆ ستانوۆلەنييا سپەتسسلۋجب ناشەگو گوسۋدارستۆا.
گوسۋدارستۆەننايا پرەمييا ۆ وبلاستي ناۋكي ي تەحنيكي يمەني ال-فارابي پريسۋجداەتسيا كۋنسۋلۋ زاكارە ي امانكەلدي سادانوۆۋ.
كۋنسۋلۋ زاكاريا ۆوزگلاۆلياەت گرۋپپۋ ۋچەنىح, سوزداۆشيح وتەچەستۆەننۋيۋ ۆاكتسينۋ پروتيۆ كوروناۆيرۋسا «QazVac» ي ۆەدۋششيح سەيچاس رازرابوتكۋ ەششە نەسكولكيح انالوگيچنىح پرەپاراتوۆ.
امانكەلدي سادانوۆ سفورميروۆال ناۋچنۋيۋ شكولۋ, يزۋچايۋششۋيۋ نوۆوە ي اكتۋالنوە دليا ناشەي سترانى ناپراۆلەنيە – بيوتەحنولوگييۋ ي ميكروبيولوگييۋ پوچۆ.
ەلگە تانىمال قوعام قايراتكەرٸ, جۋرناليست مۇحامەدجان تازابەك «پاراسات» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋعانستان رەسپۋبليكاسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ ەلٸمحان ەسەنگەلديەۆ «پاراسات» وردەنٸنە لايىق دەپ تانىلدى.
«پاراسات» وردەنٸمەن بەلگٸلٸ ديپلومات قايرات سارىباي دا ماراپاتتالدى.
باتىس قازاقستانداعى حاديشا بٶكەەۆا اتىنداعى وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ كٶركەمدٸك جەتەكشٸسٸ نۇرلىگٷل جۇباتوۆا دا «پاراسات» وردەنٸمەن ماراپاتتالدى.
ۆىسوكيمي وردەنامي ناگراجدەنا گرۋپپا يزۆەستنىح پرەدپرينيماتەلەي, كازاحستانسكيح ي ينوستراننىح, ۆ توم چيسلە ۆنوسياششيح زناچيتەلنىي ۆكلاد ۆ ۋكرەپلەنيە ناشەي گوسۋدارستۆەننوستي.
ورتالىق ازييادان شىققان ەڭ جاس حالىقارالىق گروسسمەيستەر – شاحماتشى قىزىمىز جانسايا ەبدٸمەلٸككە جەنە بەلگٸلٸ وپەرا ەنشٸسٸ زارينا التىنباەۆاعا «قۇرمەت» وردەنٸ بەرٸلەتٸن بولدى.
تانىمال تەلەجٷرگٸزۋشٸلەر, جۋرناليستەر زەيٸن ەلٸپبەك جەنە ۆەرا زاحارچۋك «قۇرمەت» وردەنٸنە يە بولدى.
وردەنوم «قۇرمەت» تاكجە ناگراجدايۋتسيا ديرەكتور گيمنازيي دليا ودارەننىح دەتەي گورودا پاۆلودار كورلان كۋسپەكوۆا, زاۆەدۋيۋششيي نەۆرولوگيچەسكيم وتدەلەنيەم منوگوپروفيلنوي بولنيتسى گورودا كوكشەتاۋ ماكشاريپ مارتازانوۆ, گلاۆنىي ۆراچ ۆتوروي كلينيچەسكوي بولنيتسى گورودا الماتى, ۆىسوكوكۆاليفيتسيروۆاننىي نەيروحيرۋرگ مارات رابانديياروۆ. وني ياۆليايۋتسيا ياركيمي پرەدستاۆيتەليامي ۆاجنەيشيح ۆو ۆسە ۆرەمەنا پروفەسسيي – ۋچيتەليا ي ۆراچا. سۆويم پروفەسسيوناليزموم ي سوزيداتەلنىم ترۋدوم وني پريۋمنوجايۋت گۋمانيتارنىي پوتەنتسيال ي ۋكرەپليايۋت زدوروۆە ناتسيي.
وردەن «ەڭبەك داڭقى» ترەتەي ستەپەني ۆرۋچاەتسيا ماشينيستۋ تەپلوۆوزا او «ەۆروازياتسكايا ەنەرگەتيچەسكايا كورپوراتسييا» ساكتايۋ كاسەنوۆۋ. ون ۋسپەشنو پروۆوديت يسپىتانييا نوۆىح تەپلوۆوزوۆ ي پودگوتوۆيل نە ودنو پوكولەنيە مولودىح سپەتسياليستوۆ.
ۆ تسەلوم ۆ ەتوم گودۋ وچەن بولشايا گرۋپپا پرەدستاۆيتەلەي يندۋستريي, سەلسكوگو حوزيايستۆا, پروستىح ليۋدەي, زانيمايۋششيەسيا رازۆيتيەم ناشەي ەكونوميكي, ۋدوستوەنى ۆىسوكيح گوسۋدارستۆەننىح ناگراد.
پوچەتنوە زۆانيە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن قايراتكەرٸ» پريسۋجداەتسيا يزۆەستنومۋ كومپوزيتورۋ, سوليستۋ گرۋپپى «دەرۆيشي» ديلمۋراتۋ باحاروۆۋ, ۋچەنومۋ سەكرەتاريۋ مۋزەيا يسكۋسستۆ يمەني ابىلحانا كاستەەۆا ەكاتەرينە رەزنيكوۆوي, يزۆەستنومۋ تەاترالنومۋ ارتيستۋ مۋسە اجيبەكوۆۋ.
اتىراۋ وبلىسىنداعى «نۇرعيسا تٸلەنديەۆ اتىنداعى كٸشٸ ٶنەر اكادەميياسى» دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ مۇعالٸمٸ دەرٸجان تٶرەحانوۆا «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سٸڭٸرگەن ۇستازى» قۇرمەتتٸ اتاعىنا يە بولدى. ونىڭ كٶپتەگەن شەكٸرتٸ اعىلشىن تٸلٸنەن ٶتكەن رەسپۋبليكالىق وليمپيادالاردا جەڭٸسكە جەتتٸ.
جاڭاٶزەن قالاسىنداعى مەكتەپ مۇعالٸمٸ روزا شيشەنباەۆاعا «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالٸ بەرٸلدٸ. ول ورىس مەكتەبٸنٸڭ وقۋشىلارىنا قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸن وقىتادى. شەكٸرتتەرٸ تٷرلٸ بايقاۋدا جٷلدەلٸ ورىندارعا يە بولىپ جٷر.
قوستاناي وبلىسىنداعى «كاساراس» مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ باس دەرٸگەرٸ گٷلميرا سەيداعاليەۆا «شاپاعات» مەدالٸمەن ماراپاتتالدى. باسقا دا كٶپتەگەن ازاماتىمىز جوعارى مەملەكەتتٸك ماراپاتتارعا يە بولدى.
قادٸرلٸ قاۋىم!
بٷگٸنگٸ ماراپاتتارىڭىز قۇتتى بولسىن! بارشاڭىزدى كەلە جاتقان ٷلكەن مەيراممەن شىن جٷرەكتەن قۇتتىقتايمىن! شىن مەنٸندە, الدىمىزدا تۇرعان ماقساتتار, مٸندەتتەر – ٶتە اۋقىمدى, كٷردەلٸ. سوندىقتان بٸر ەل بولىپ, بٸر قوعام بولىپ, بٸر ۇجىم بولىپ, حالقىمىز ٷشٸن قىزمەت ەتە بەرەيٸك.
بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق, باق-بەرەكە تٸلەيمٸن!
ەرقاشاندا امان بولىڭىزدار!
