فوتو: Akorda.kz
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ماڭعىستاۋ, تٷركٸستان, سولتٷستٸك قازاقستان جەنە قاراعاندى وبلىستارىنىڭ ەكٸمدەرٸن قابىلدادى, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
پرەزيدەنتكە وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸ ٶڭٸرلەردٸڭ بىلتىرعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋ كٶرسەتكٸشتەرٸ جەنە الداعى كەزەڭگە ارنالعان جوسپارى جٶنٸندە باياندادى.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ نۇرلان نوعاەۆتىڭ مەلٸمەتٸنە سەيكەس ٶتكەن جىلى ماڭعىستاۋ وبلىسىندا قۇنى 25 ميلليارد تەڭگەنٸ قۇرايتىن 15 ينۆەستيتسييالىق جوبا جٷزەگە اسىرىلعان. ٶڭٸر ەكونوميكاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 15,8 پايىزعا ارتىپ, 762 ميلليارد تەڭگەگە جەتكەن. شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى 75,3 مىڭ بٸرلٸككە جەتٸپ, بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا 33,3 پايىزعا ٶسكەن. تۋريزم سالاسىندا كٶرسەتٸلگەن قىزمەتتەر كٶلەمٸ 1,6 ەسەگە ۇلعايدى. 2022 جىلى ماڭعىستاۋ ٶڭٸرٸنە شەتەلدەر مەن ەل ايماقتارىنان 231 مىڭ تۋريست كەلدٸ.
مەملەكەت باسشىسىنا اۋىزسۋ مەسەلەسٸن شەشۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى مەلٸمەت بەرٸلدٸ. اتاپ ايتقاندا, بىلتىر 12 اۋىلعا سۋ قۇبىرى تارتىلدى. وبلىستاعى اۋىزسۋ تاپشىلىعىن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن شەشۋ ٷشٸن 2025 جىلعا دەيٸن جالپى سۋ تۇشىتۋ قۋاتى 286 مىڭ تەكشە مەتر بولاتىن 9 جوبا جٷزەگە اسىرىلادى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنتكە ٶڭٸر باسشىسى تۇرعىن-ٷي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىن جەتٸلدٸرۋ, اقتاۋ قالاسىنىڭ ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىمىن قالىپقا كەلتٸرۋ, ماەك كەسٸپورنىن قايتا جاڭعىرتۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندە باياندالدى.
پرەزيدەنتتٸڭ قابىلداۋىندا بولعان تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى بىلتىر جالپى ٶڭٸرلٸك ٶنٸم كٶلەمٸ 3 تريلليون تەڭگەنٸ قۇراعانىن, ال اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ٶنٸم كٶلەمٸ العاش رەت 1 تريلليون تەڭگەدەن اسقانىن ايتتى. سالاعا 75 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلدى. سونىمەن قاتار شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى 184 579-عا جەتكەن.
مەملەكەت باسشىسىنا سۋ قۇبىرى بۇرىن-سوڭدى بولماعان جەتٸ ەلدٸ مەكەننٸڭ اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتٸلگەنٸ جٶنٸندە مەلٸمەت بەرٸلدٸ. بيىل 25 ەلدٸ مەكەنگە اۋىزسۋ قۇبىرىن تارتىپ, توزىعى جەتكەن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جەلٸسٸن جاڭارتۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق 56 ەلدٸ مەكەن تابيعي گاز قۇبىرىنا قوسىلىپ, 47 ەلدٸ مەكەننٸڭ ەلەكتر جەلٸلەرٸ جاڭارتىلادى.
وبلىس ەكٸمٸ ٶتكەن جىلى 54 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلٸپ, ونىڭ 21-ٸ پايدالانۋعا بەرٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ. بيىل تاعى 20 مەكتەپتٸڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ جوسپارلانىپ وتىر. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا ٶڭٸردە 63 بٸلٸم مەكەمەسٸنٸڭ قۇرىلىسى ماقۇلداندى. بۇدان بٶلەك, بيىل اۋىلدىق جەرلەردە 49 مەديتسينا نىسانى سالىنادى.
پرەزيدەنتكە سىردارييا ٶزەنٸ بويىنداعى ەلدٸ مەكەندەردٸ سۋ باسۋ قاۋپٸنٸڭ الدىن الۋ ٷشٸن جٷرگٸزٸلگەن جۇمىستار جٶنٸندە باياندالدى. الدىن الا قامدانعاننىڭ نەتيجەسٸندە بەس اۋدانداعى 43 ەلدٸ مەكەندٸ سۋ باسۋ قاۋپٸ جويىلعان. تولاسسىز جاۋعان نٶسەر جاۋىن سالدارىنان بٸرقاتار اۋداندا جەكەلەگەن ٷي اۋلالارىن سۋ باسىپ قالعاندىقتان, 200-گە جۋىق ادام قاۋٸپسٸز جەرگە كٶشٸرٸلدٸ. قازٸر جاعداي تۇراقتانىپ, تۇرعىندار ٷيلەرٸنە ورالدى. ارنايى كوميسسييا شىعىن كٶلەمٸن انىقتاپ جاتىر.
پرەزيدەنتكە سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ايداربەك ساپاروۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ جٶنٸندە باياندادى.
وبلىس ەكٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن ٶنەركەسٸپ سالالارىندا قۇنى 160 ميلليارد تەڭگەن بولاتىن 62 ينۆەستيتسييالىق جوبا ٸسكە اسىرىلادى. سونداي-اق ٶڭٸرگە 430 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتۋ جوسپارلانىپ وتىر, ونىڭ جارتىسى اۋىل شارۋاشىلىعىنا بٶلٸنەدٸ.
پرەزيدەنتكە كٶكتەمگٸ ەگٸس ناۋقانىنا دايىندىق جۇمىستارى تۋرالى دا اقپارات بەرٸلدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 489 مىڭ توننا تۇقىم سەبٸلٸپ, 180 مىڭ توننا مينەرالدى تىڭايتقىش بەرٸلەدٸ. سونىمەن قاتار بيىل اكتسيونەرلەر جاڭا تٷتٸن قۇبىرىن سالۋعا جەنە جەو-2 قازاندىق اگرەگاتتارىن كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋگە 6 ميلليارد تەڭگە بٶلەدٸ. 1,1 ميلليارد تەڭگەگە 7,2 شاقىرىم جىلۋ جەلٸلەرٸن جٶندەۋ جەنە قايتا جاڭارتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
وبلىس ەكٸمٸ ٶڭٸردە 650 شاقىرىم جول جٶندەلٸپ, 300 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٷي سالىناتىنىن جەتكٸزدٸ. 16 مىڭنان استام ادام تۇراتىن 22 اۋىلدى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ٸسٸ جاقسارتىلدى.
«جايلى مەكتەپ» جەنە «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوبالارى اياسىندا مەكتەپتەر مەن مەديتسينالىق مەكەمەلەردٸڭ قۇرىلىسى تۋرالى اقپارات جەكە ۇسىنىلدى.
ودان كەيٸن قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرماعانبەت بٶلەكپاەۆ پرەزيدەنتكە تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى مەن ەلەۋمەتتٸك سالالاردا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ جاي-كٷيٸ, ينۆەستيتسييا تارتۋ ٸسٸ, ٶنەركەسٸپ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى ٶندٸرٸسٸنٸڭ قارقىنى تۋرالى مەلٸمەت بەردٸ.
ەرماعانبەت بٶلەكپاەۆ 53 ٸرٸ جوبانى جٷزەگە اسىرۋ قولعا الىنعانىن, نەتيجەسٸندە 12 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلاتىنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, وبلىستا شاعىن جەنە ورتا بيزنەس سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى ارتىپ كەلەدٸ. جەرگٸلٸك ورگاندار قۇنى 18 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 5,5 مىڭ جوبانى قارجىلاندىرىپ 5,8 مىڭ جۇمىس ورنىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونىمەن قاتار بىلتىر ٶڭٸردە 597,2 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا ٶتكەن جىلى 1,2 ميلليون گەكتاردان استام جەر قايتارىلدى. بيىل يگەرٸلمەي جاتقان 580 مىڭ گەكتار جەردٸ قايتارۋ جوسپارلانىپ وتىر.
مەملەكەت باسشىسىنا ەلەۋمەتتٸك سالاداعى جوسپارلار جٶنٸندە باياندالدى. اتاپ ايتقاندا, اۋىلدىق ەلدٸ مەكەندەردە 92 مەديتسينا نىسانى سالىنادى, اۋىلدىق جەرلەردەگٸ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن جاڭعىرتۋ اياسىندا 2 اۋدانارالىق اۋرۋحانا قۇرىلادى. سونداي-اق قاراعاندى مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتٸ جانىنان 300 ورىندىق كلينيكا مەن 200 ورىندىق پەريناتالدىق ورتالىق سالۋ قاراستىرىلعان. وبلىستا 2023–2025 جىلدار ارالىعىندا 18 زاماناۋي مەكتەپ سالىنۋعا تيٸس.
كەزدەسۋ سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستاردىڭ ەكٸمدەرٸنە بىلتىر ٶڭٸرلەرگە جۇمىس ساپارى بارىسىندا بەرگەن تاسىرمالارى ۋاقىتىلى ەرٸ ساپالى ورىندالۋعا تيٸس ەكەنٸن ايتتى. سونداي-اق ٶڭٸرلەردٸڭ ورنىقتى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋىن ودان ەرٸ قامتاماسىز ەتۋدٸ جەنە ازاماتتاردىڭ تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدى تاپسىردى.
