مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتتٸڭ كەڭەيتٸلگەن وتىرىسىندا اۋىلدىق جەرلەردٸ دامىتۋ مەسەلەسٸنە توقتالدى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" اقوردانىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.
«اۋىلدىق جەرلەردٸ دامىتۋ كەرەك. مەن اۋىلدىق اۋماقتاردى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردىم. بۇل – مەنٸڭ جاڭا پرەزيدەنتتٸك ٶكٸلەتتٸگٸم باستالعاننان كەيٸنگٸ العاشقى جارلىعىم. كەلەسٸ جىل اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا جەنە تۇرمىس ساپاسىن جاقسارتۋعا ارنالادى. تۇجىرىمدامانى ەزٸرلەۋگە مامانداردى, شارۋالاردى جەنە جەرگٸلٸكتٸ قوعام بەلسەندٸلەرٸن تارتۋ قاجەت.
اۋىلدى ٶركەندەتۋدٸڭ مٷلدەم تىڭ تەسٸلدەرٸ كەرەك. ەرينە, ول ناقتى ٸسكە اسىرىلۋعا تيٸس. جەر – اۋىلداعى تۇرعىنداردىڭ نەگٸزگٸ تابىس كٶزٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, ەلدٸ مەكەندەردٸڭ تٶڭٸرەگٸندە جايىلىم جەتٸسپەيدٸ. شامامەن 8,8 ميلليون گەكتار جەر تاپشى.
مەنٸڭ تاپسىرماممەن 5,2 ميلليون گەكتارعا جۋىق اۋىل شارۋاشىلىعى جەرٸ مەملەكەت مەنشٸگٸنە قايتارىلدى. بۇل – نەگٸزٸنەن, جايىلىمدىق جەرلەر. ەندٸ ٷكٸمەت وبلىس ەكٸمدٸكتەرٸمەن بٸرلەسٸپ, جەردٸ بٶلٸپ-تاراتۋ ٷشٸن مونيتورينگ كارتاسىن ەزٸرلەۋگە تيٸس. سول ارقىلى جايىلىمدىق جەرگە مۇقتاج اۋىل حالقىنىڭ جاعدايىن جاسايمىز», - دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «بارماق باستى, كٶز قىستى» دەگەندٸ مٷلدەم دوعارۋ قاجەت.
«ٶزارا ىمىرالاسقان, استىرتىن شەشٸم قابىلداۋعا بولمايدى. جەكەلەگەن شارۋاشىلىقتاردىڭ ەمەس, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ مٷددەسٸ بٸرٸنشٸ ورىندا تۇرۋعا تيٸس. اۋىل جۇرتىنىڭ كٶپشٸلٸگٸندە جەر ٷلەسٸ بار. بٸراق حالىق ونىڭ يگٸلٸگٸن كٶرە الماي وتىر.
ازىق-تٷلٸك قاۋٸپسٸزدٸگٸ بٷكٸل ەلەم بويىنشا باستى مەسەلەگە اينالدى. بيىل بٸزدٸڭ ەلدە استىق مول شىقتى. بٸراق ەگٸننٸڭ ورتاشا شىعىمى ەلٸ دە تٶمەن. بۇل سالادا زاماناۋي تەحنولوگييانى قولدانۋ ٶتە ماڭىزدى. شارۋالاردى وسىعان ىنتالاندىرۋ كەرەك.
سونداي-اق تىڭايتقىشتىڭ قولجەتٸمدٸ بولۋىن قامتاماسىز ەتكەن جٶن. اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶڭدەۋ ٸسٸن جاقسارتۋعا باسا نازار اۋدارۋ قاجەت. مەملەكەت جىل سايىن اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن دامىتۋعا 350 ميلليارد تەڭگەدەن استام سۋبسيدييا بٶلەدٸ. سوعان قاراماستان, تەرەڭ ٶڭدەۋ ٶندٸرٸسٸ دامىپ جاتقان جوق» - دەدٸ ول.
پرەزيدەنت اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸن دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسىنداعى جوسپارلار ورىندالماي جاتقانىن ەسكە سالدى.
«مىسالى, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمٸن ٶڭدەۋگە قاتىستى 65 جوبانى جٷزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. ٸس جٷزٸندە ونىڭ 31-ٸ عانا ٸسكە قوسىلدى. سول سيياقتى 7 قۇس فابريكاسىنىڭ ورنىنا 3 فابريكا سالىندى. بالىق ٶندٸرەتٸن 11 جوبانىڭ جەتەۋٸ عانا پايدالانۋعا بەرٸلدٸ.
بٸز ەلٸمٸزدٸ نەگٸزگٸ ازىق-تٷلٸكپەن تولىق قامتاماسىز ەتۋٸمٸز كەرەك. سوندىقتان ٷكٸمەت جوسپارلانعان بارلىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋعا مٸندەتتٸ.
كەلەسٸ جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسيياسىن دامىتۋ جٶنٸندەگٸ اۋقىمدى جوبانى باستايمىز. وعان 1 تريلليون تەڭگە بٶلٸنەدٸ. بۇل جوبا 1 ميلليون اۋىل تۇرعىنىن قامتيدى» - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ سٶزٸنشە, اۋىلداعى ەلەۋمەتتٸك سالادا دا ٶزگەرٸستەر بولادى.
«اۋىلدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جٷيەسٸن جاڭعىرتۋ ٷشٸن ارنايى جوبا قولعا الىنادى. شامامەن 700 جاڭا مەديتسينا نىسانى سالىنادى. كٶپ سالالى 32 اۋداندىق اۋرۋحانادا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ. وسىنىڭ بەرٸنە 200 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات بٶلٸنەدٸ.
جالپى, ايماقتاردا ينفراقۇرىلىمعا قاتىستى مەسەلەلەر از ەمەس. تۇرعىن ٷي تاپشىلىعى, جىلۋ, ەنەرگييا جەنە سۋ جەلٸلەرٸنٸڭ ەسكٸرگەنٸ, جولداردىڭ توزىپ تۇرعانى بارشاعا مەلٸم. بٷگٸنگٸ باسقوسۋعا وبلىس ەكٸمدەرٸ قاتىسىپ وتىر. جاڭادان تاعايىندالعان باسشىلار دا بار. سٸزدەرگە سەنٸم ارتامىز. ەر ايماقتى تۇرمىس ساپاسى جوعارى «قۋاتتى ٶڭٸرگە» اينالدىرۋ ٷشٸن زور مٷمكٸندٸك بەرٸلٸپ وتىر. تاباندى جۇمىس ٸستەۋ قاجەت» - دەپ تٷيٸندەدٸ پرەزيدەنت.
