كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە قولدانىلاتىن پلاستيك ادامدارعا قاتەرلٸ ٸسٸك, يممۋنيتەتتٸڭ تٶمەندەۋٸ جەنە گەنەتيكالىق مۋتاتسييالارعا شالدىعۋ قاتەرٸن تٶندٸرٸپ وتىر. بۇل تۋرالى «Jasyl Arystan» جەكە قورىنىڭ ساراپشى-ەكولوگى مارينا دروبوت مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات.
«جىل سايىن لاستانۋدىڭ تٸكەلەي نەمەسە جاناما ەسەرٸنەن ميلليونداعان ادامدار مەن جانۋارلار قازا تابادى. دٷنيەجٷزٸلٸك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ونكولوگييالىق اۋرۋلاردىڭ كٶبەيۋٸن ەكولوگييالىق لاستانۋمەن بايلانىستىرىپ وتىر. كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە قولدانىلاتىن پلاستيك ادامدارعا قاتەرلٸ ٸسٸك, يممۋنيتەتتٸڭ تٶمەندەۋٸنە جەنە گەنەتيكالىق مۋتاتسييالارعا شالدىعۋ قاتەرٸن تٶندٸرٸپ وتىر. سوندىقتان قازٸر ونداعان ەلدەردە پلاستيكتٸ تۇتىنۋعا قاتىستى شەكتەۋلەر بٸرتٸندەپ ەنگٸزٸلٸپ جاتىر. فرانتسييادا بٸر رەتتٸك پلاستيك ىدىستى قولدانۋعا تىيىم سالىنعان. كەلەسٸ جىلى اقش, ۇلىبريتانييا, كانادا كوسمەتولوگييالىق ٶنٸمدەگٸ ميكروپلاستيكتەرگە تىيىم سالادى. ال كەنييادا پلاستيك ٷشٸن ايىپپۇلدان بٶلەك, اباقتىعا قاماۋ جازاسى دا قاراستىرىلعان», - دەدٸ ەكولوگ ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە ٶتكەن بريفينگتە.
ەسٸرەسە مامان قازاقستاندا اۋىلدىق ەلدٸمەكەندەردە پلاستيكتەردٸڭ جيٸ ٶرتەلەتٸنٸن ەسكە سالدى.
«اۋىلداردا پلاستيكالىق بٶتەلكەلەردەن باستاپ, سۋسابىن, كٸر جۋعىش ۇنتاق قاپتامالارى سيياقتى قالدىقتاردى ٶرتەيتٸن ەدەت بار. بۇل احۋالدى ودان ەرٸ قيىنداتادى. كەدٸمگٸ پوليەتيلەن پاكەت جانعان كەزدە اۋاعا 70-گە جۋىق كانتسەروگەندٸك زاتتار بٶلٸنەدٸ. اۋاعا تاراعان زيياندى زاتتار ادام اعزاسىنا تٷسەدٸ جەنە كەرٸ شىعارىلمايدى. وسىلايشا, ونكولوگييالىق اۋرۋ قاۋپٸ تۋىندايدى. مەسەلەن, قازاقستاندا 2019 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي قاتەرلٸ ٸسٸكپەن اۋىراتىن 180 مىڭ ادام تٸركەلدٸ. ال تٸركەلمەگەندەرٸ قانشاما?
سونىمەن قاتار جىل سايىن 35 مىڭعا جۋىق جاڭا جاعدايلار تٸركەلەدٸ. بۇل ٶتە قورقىنىشتى تسيفرلار», - دەيدٸ م. دروبوت.
ەربٸر قازاقستاندىق جىلىنا 400-450 كەلٸ نەمەسە كٷنٸنە 1,5 كەلٸ قوقىس شىعارادى. قالدىقتاردىڭ تەك 3% عانا سۇرىپتالادى جەنە قايتا ٶڭدەلەدٸ.
«بۇل - ٶتە تٶمەن كٶرسەتكٸش جەنە تۇرعىنداردىڭ قوقىستى سۇرىپتاۋدان گٶرٸ, لاقتىرا سالۋى وڭاي ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. مۇنداي اۋقىممەن بٸز جاقىن ارادا ٶتە كٷردەلٸ ەكولوگييالىق داعدارىسقا تاپ بولامىز. سوندىقتان ادامداردى كٶبٸرەك اقپاراتتاندىرىپ, ەكولوگييالىق اعارتۋشىلىق ارقىلى قورشاعان ورتاعا ۇقىپتى قاراۋعا تەربيەلەۋ ٶتە ماڭىزدى», - دەدٸ ول.
ايتا كەتەيٸك, قازاقستاندا ٶڭٸرلەردٸڭ پلاستيكپەن لاستانۋىن زەرتتەيتٸن «Jasyl Arystan» جوباسى تانىستىرىلدى. قور ٶكٸلدەرٸنٸڭ ايتۋىنشا, ەربٸر قازاقستاندىق جىلىنا 42 كەلٸ پلاستيك قوقىس شىعارادى.
