سوڭعى ۋاقىتتا قىتايداعى قازاقتاردىڭ جاعدايى تىم اۋىرلاپ كەتتٸ. قىتاي قىسىمى باستالعالى بٸر جىلدان استى. ەۋەل باستا ۋاقىتشا قۇبىلىس دەپ بولجانعان ەدٸ. ولاي ەمەس, قىتاي تەمٸر تەگەرۋٸرٸنٸن ۋاقىت ٶتكەن سايىن ٷدەتٸپ بارادى. نەسٸن جاسىرالىق, العاشقىدا بۇل از ۋاقىتتىق ساياسي ناۋقان شىعار دەپ ويلاعانبىز. جوق, بۇل جوسپارلى ساياسي شەشٸم ەكەنٸن ۋاقىت دەلەلدەپ وتىر. سوناۋ كەزدە-اق, قىتاي ٷكٸمەتٸ قازاقتى تەرروريست, ەكسترەميستەردٸڭ ساپىنا قوسپاقشى دەپ ۇران تاستاعاندارعا بٸز دە كٷمەنمەن قارادىق. ەكٸ ەلدٸڭ ورتاسىندا شاڭداتىپ ارلى-بەرلٸ ٶتٸپ جٷرگەندەردٸڭ قاتارى سيرەسە دە, ٶز كٶزٸمٸزگە ٶزٸمٸز سەنبەدٸك.
قازٸر 1,5 ميلليوننان ارتىق قازاعى بار شىنجاڭ ٶلكەسٸنەن كەلەتٸندەردٸڭ قاتارى سۇيىلىپ, مٷلدەم ازايىپ كەتتٸ. كٶش باسىبٷتٸن دوعارىلدى دەۋگە بولادى. پاسپورتتارى جينالىپ, قازاقستانعا كەلٸپ كەتكەندەر, وسى جاقتاعى باۋىر-تۋىسىمەن سٶيلەسكەندەر, ناماز وقىعاندار, ٷيٸنە قۇران كەرٸمدٸ, دٸني وقۋلىقتاردى, ەسكٸ كٸتاپتاردى ساقتاعاندار, ول تٷگٸل ايتماتوۆ, شاحانوۆ باستاعان قازاقستان مەن ٶزگە تٷركٸ جۇراعاتتاردىڭ اقىن-جازۋشىلارىنىڭ كٸتابىن وقىعاندار دا تەرگەۋگە الىنىپ, الدى ساياسي لاگەرگە قامالىپ جاتقانى شىندىق ەكەنٸنە كٶزٸمٸز جەتتٸ. مولدا-قوجالاردىڭ بٸرەن-سارانى تٷرمەدە قايتىس بولدى دەگەن اقپارات تا كٶپ. قولىنا قالام ۇستاعانداردىڭ بٸرازى تٷرمەدە وتىر دەيتٸن اقپارات تا تاراي باستادى. جٷرەگٸڭ اۋىرادى.
بۇل ساياسي ەپەرباقاندىق كەسٸرٸ ول جاقتاعى اعايىنعا عانا ەمەس, قازاقستانعا قىتايدان كٶشٸپ كەلگەن 150 مىڭعا تاقاۋ قازاققا دا وڭاي سوعىپ جاتقان جوق. بەرٸنٸڭ ارعى بەتتە باۋىر-تۋىسى, جۇرات-جەگجاتى بار. ولاردىڭ امان-ەسەندٸگٸنەن حابار الۋ دا مٷمكٸن ەمەس بولىپ بارادى.
وسى وقيعاعا بايلانىستى قازاقستانعا كٶشٸپ كەلگەن اعايىننىڭ ٶزارا دٷردارازدىعى كٷن ساناپ كٷشەيٸپ بارادى. ەرتٷرلٸ ٶسەك-اياڭ, الىپقاشپا ەڭگٸمە, جاداعاي سٶز, جالاڭ ۇران ورتالارىنا وت سالىپ, بٸرٸن بٸرٸ جاۋ كٶرەتٸن جاعدايعا جەتتٸ. ەسٸرەسە, "سەن - شپيونسىڭ", "جوق, ول - ساتقىن" دەيتٸن دەلەلسٸز-دەيەكسٸز ٶسەك ٶرتتەي لاۋلاپ تۇر. بٸرٸ قارسى تاراپتى مۇقالتۋ ٷشٸن ويجوتا ايتسا, ەندٸ بٸرٸ دٷرمەككە ٸلەسٸپ, ٶزٸن باتىرسىنىپ, "ۋاتساپ" ارقىلى ەڭگٸمە ايتۋدى ماقتان كٶرەتٸنٸ دە بايقالادى. وسىنى وڭدى پايدالانىپ وتىرعان "جاسىرىنباق" ويىنشىلارى ەكٸ ورتاعا وت لاۋلاتىپ, سونى قىزىقتاپ وتىر.
ەرينە, قىتايدىڭ شپيونى جوق دەگەنگە ەشكٸم سەنبەيدٸ. قىتايدىڭ شپيوندىق ەركەتٸ زاماناۋي تەحنولوگييامەن بٸرگە دامىپ, جاسارىپ كەلە جاتقانى ەمبگە ايان. ەۋروپا, اقش, ازييا ەلدەرٸنٸڭ كەز كەلگەنٸندە ولاردىڭ شپيوندارى مول, الدى ۇستالىپ, قامالىپ جاتىر. بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە دە ولار جوق دەپ ايتا المايمىز. بار. ولاردى انىقتاۋ اۋىل-اۋىلدا جاتقان ورالمان اعايىنداردىڭ مٸندەتٸ ەمەس, قۇزىرلى ورىنداردىڭ شارۋاسى. بٸزدٸڭ قۇزٸرەتتٸ مەكەمە اي قاراپ, جۇلدىز ساناپ وتىرعان جوق. سوندىقتان, حالىق اراسىنا ورىنسىز ٷرەي تۋعىزىپ, قىتايدىڭ جالدامالىلارى قاپتاپ جٷر دەگەن سارىنداعى اقپاراتتى تىم ۇشىندىرىپ, كەز كەلگەن ەڭگٸمەگە قىستىرۋ ەلگە پايداسىز. ورالمان اعايىنداردىڭ زار-مۇڭى ٷشٸن ەرتٷرلٸ تەسٸلمەن كٷرەسۋدٸ قۇپ سانايتىن توپتارعا بارىنشا ىنتىماق, اۋىز-بٸرلٸك كەرەك ەكەنٸن تٷسٸنەتٸن ۋاقىت جەتتٸ. بۇدان ەشكٸم ۇتپايدى, قازاق, وندا دا ورالمان اعايىن ٶزٸ ۇتىلادى.
جارقىن جەتٸ, قىدىرەلٸ ورازۇلى, قايرات بايتوللا سەكٸلدٸ بەلسەندٸ ازاماتتار مەن ومارەلٸ ەدٸلبەكۇلى, راحىم ايىپۇلى باستاعان "جەبەۋ" ۇيىمىنىڭ ٶكٸلدەرٸ ٸشكە كٷلكٸ, سىرتقا تابا بولماۋدىڭ قام-قارەكەتٸن ورتاق اقىلداسىپ شەشسە ەكەن دەپ تٸلەيمٸز.
شىنىمەن دە, قازٸر جاسىرىن اتپەن وسى ەكٸ توپتىڭ ورتاسىنا جانامالاپ كٸرٸپ, بٸرەسە ول جاقتىڭ, بٸرەسە بۇل جاقتىڭ پٸكٸرٸن قوستاعانسىپ جٷرگەن مىسىقتٸلەۋلەس فەيكتەر كٶپ. سولاردان ساقتانۋ كەرەك.
"سەن - شپيونسىڭ" دەگەننەن قانداي پايدا تٷسەدٸ? بۇل جەرگٸلٸكتٸ حالىققا كٷمەن-كٷدٸك ۇيالاتپاي قويمايدى. ونسىزدا كەڭەستٸك يدەولوگييانىڭ سەكەمشٸل ساياساتىن بويىنا جيناعان جۇرت, ينتەرنەتتە ٶرٸپ جٷرگەن "شپيون" تۋرالى ەڭگٸمەگە يمانداي ۇيۋى مٷمكٸن. بۇدان كٸمگە پايدا بار?
مەن, ٶز باسىم, قازاقتاردى شپيون دەپ اتاۋعا قارسىمىن. يە, شٸرٸگەن جۇمىرتقا قايدان بولسىن شىعادى. ونى بٷكٸل حالىققا تاڭىپ, اقپارات ەلەمٸن شاڭداتۋ كٸسٸلٸكتٸڭ نىشانى ەمەس.
اياۋلى اعا-باۋىرلار, بٸر-بٸرٸمٸزدٸ ٶسەكتەمەي, ٶزٸمٸزدٸڭ نەگٸزگٸ ماقساتىمىزدان اينىماي قارەكەت ەتسەك ەكەن. ٶسەك پەن داۋدىڭ "قىزىعىنا" باتىپ, قىتايداعى شىن قيىن حالدە قالعان اعايىندى ۇمىتىپ كەتەتٸن كەيبٸر كەزٸمٸز جان سىزداتادى.
شەشەنسۋ مەن كٶسەمسۋ وڭاي, بٸراق ەربٸر سٶزٸمٸزدٸڭ بەلگٸلٸ بٸر تاعدىرلارعا كەسٸرٸ بولارىن ويلاساق ەتتٸ.
توقتارەلٸ تاڭجارىقتىڭ فەيسبۋكتەگٸ جازباسىنان
