ٶركەنيەتكە باستار بٸر جول – عىلىم

ەلباسىنىڭ 5 ينستيتۋتتىق رەفورمانى جٷزەگە اسىرۋ بويىنشا «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ٶڭٸردە  ٸس جٷزٸنە اسىرۋ ٷشٸن جەتٸسۋلىق عالىمدار دا ٶزٸندٸك ٷلەسٸن قوسۋعا ۇمتىلۋدا. باستى ماقسات – ەل ەكونوميكاسىن نىعايتا وتىرىپ, ٶركەنيەتتٸ دامىعان 30 ەلدٸڭ قاتارىنان ٶز ورنىمىزدى ايقىنداۋ بولىپ تابىلاتىنى مەلٸم. وسى يگٸلٸكتٸڭ نەگٸزٸ  قالانىپ, سەنٸمگە سەنٸم قوسىلعاندىعىنى ەلٸمٸز تەۋەلسٸزدٸك العان 25 جىلدىڭ ٸشٸندە قول جەتكەن تابىستارىمىزدىڭ نەتيجەسٸ ايقىن ايعاق بولادى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقان حالقىمىزدىڭ ەل-اۋقاتىن كٶتەرۋگە, تۇرمىس-جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان سان-سالالى ٸس-شارالار, مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋى ەل كٶڭٸلٸنە مەدەت.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستاندا 2017 جىلدان باستاپ بارشا ٷشٸن تەگٸن كەسٸپتٸك-تەحنيكالىق بٸلٸمدٸ ەنگٸزۋ يدەياسى قوعامدا ٶزٸندٸك قاجەتتٸلٸگٸمەن قولداۋ تاپتى. تەحنيكالىق كادرلار دايارلاۋ قاجەتتٸگٸنە ەرەكشە توقتالىپ, تەحنيكالىق جەنە كەسٸبي بٸلٸم بەرۋ ينۆەستيتسييالىق ساياساتتىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ بولۋى تيٸستٸگٸن دە ناقتىلاعانى حالىقتىڭ كٶكەيٸندەگٸ كٶپ ويدى دٶپ باستى. گەرمانييا, كانادا, اۆسترالييا, جەنە سينگاپۋر سيياقتى مەملەكەتتەرمەن بٸرگە كادر دايىنداۋ ورتالىقتارىن بٸرلەسٸپ قۇرۋ كەرەكتٸگٸن دە ايقىنداپ بەردٸ. بٸلە بٸلسەك, بۇل جارقىن ٶمٸرگە جول اشىپ, ەر قادامدى نىق باسۋعا كٶرسەتٸلگەن ايقىن جول عوي. وسى ورايدا ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ اتقارىپ جاتقان ٸس-شارالارى دا جەتكٸلٸكتٸ. قاڭتار ايىنىڭ باسىندا «جاراتىلىستانۋ – تەحنيكالىق باعىتتاعى ماماندىقتار دايارلاۋدىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ» دەگەن تاقىرىپتا تالدىقورعان قالاسىنىڭ كوللەدجدەرٸ, «كازگيدرومەت» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتٸك مەكەمەسٸ, «ستاندارتتاۋ جەنە باعالاۋ» ورتالىعى, الماتى وبلىسىنىڭ ەكولوگييالىق دەپارتامەنتٸ قىزمەتكەرلەرٸمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزٸپ, زامان تالابىنا ساي ەكٸجاقتى كەلٸسٸم جاسالىپ, تەحنيكالىق ماماندىقتار بويىنشا بٸلٸم الاتىن بٸلٸمگەرلەردٸڭ وقۋ تراەكتوريياسىنا ٶزگەرٸس ەنگٸزۋ مەسەلەسٸ دە شەشٸلدٸ.

سونىمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەت جوعارى بٸلٸكتٸ كادر­لارى, زاماناۋي وقۋ-ەدٸستەمەلٸك جەنە ماتەريالدىق بازاسى بار, كٶپ سالالى باعىتتا ٷش دەڭگەيلٸ جٷيەمەن ماماندار دايارلايتىن (باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا, PhD دوكتورانتۋرا), ايماقتىڭ جەنە ەلٸمٸزدٸڭ يننوۆاتسييالىق دامۋىن بارلىق جاعىنان قامتاماسىز ەتەتٸن, بولون دەكلاراتسيياسى قاعيدالارىنا سەيكەس بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنٸڭ جاڭعىرتىلۋىن الماتى وبلىسىندا ٸسكە اسىراتىن عىلىمي بٸلٸم بەرەتٸن ٸرٸ ورتالىق بولىپ تابىلادى.ۋنيۆەرسيتەت ۇجىمىنىڭ ساپا سالاسىنداعى ساياساتىنىڭ نەگٸزگٸ قاعيداتتارى دا ەلباسىنىڭ «ۇلت جوسپارى قازاقستاندىق ارمانعا باستايتىن جول» ماقالاسىنا سەيكەس كەلٸپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, جەتەكشٸ عالىمداردىڭ باستاماسىمەن ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىم مەن بٸلٸم سالاسىنىڭ ەرتٷرلٸ باعىتتارىنداعى زەرتحانالاردان تۇراتىن عىلىمي-زەرتتەۋ كلاستەرٸ قۇرىلىپ, بٷگٸنگٸ كٷنٸ نەتيجەلٸ جۇمىس جٷرگٸزۋدە. جالپى, كلاستەردٸڭ نەگٸزگٸ قىزمەتٸ ٸرگەلٸ جەنە قولدانبالى زەرتتەۋلەر جٷرگٸزۋ, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸن تەجٸريبە جٷزٸندە قولدانۋعا ەنگٸزۋ, ينتەللەكتۋالدىق مەنشٸك نىساندارىنا قۇقىقتى جٷزەگە اسىرۋ, سونىمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلىق قۇرامىنىڭ يننوۆاتسييالىق, عىلىمي-زەرتتەۋ قىزمەتٸن جٷزەگە اسىرۋعا جاعداي جاساۋ بولىپ تابىلادى.

كلاستەردٸڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىسىنا مەملەكەتتٸك, ايماقتىق باعدارلامالاردى, ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ قىزمەت باعىتىنا سەيكەس يننوۆاتسييالىق- بٸلٸم بەرۋ جوبالارىن دايىنداۋ مەن جٷزەگە اسىرۋعا قاتىسۋ كٸرەدٸ. سونىمەن قوسا, كلاستەر نەگٸزٸندە قر بعم عىلىم كوميتەتٸنٸڭ جەنە جمۋ رەكتورىنىڭ گرانتتارى بويىنشا زەرتتەۋ­لەر جٷرگٸزٸلەدٸ.

عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋ ماقساتىندا ۋنيۆەرسيتەت جىل سايىن رەكتور گرانتىنا «يننوۆاتسييا» اتتى ايماقتىق عىلىمي-زەرتتەۋ جوبالارىنىڭ بايقاۋىن ٶتكٸزەدٸ. ونىڭ نەگٸزگٸ ماقساتى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى بٸلٸم مەن عىلىمدى دامىتۋ باعىتتارىنداعى باسىم سيپاتتى پراكتيكالىق يننوۆاتسييالىق ماڭىزى بار جوبالاردى ٸرٸكتەۋ, ايماقتىق عىلىمي-زەرتتەۋدٸ دامىتۋ, عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم بەرۋدٸڭ قوعامدىق-ەكونوميكالىق تٷردە الماتى وبلىسىنداعى دامۋ ينتەگراتسيياسىنا قولعابىس ەتۋ. رەكتور گرانتى بويىنشا ايماقتىق عىلىمي بايقاۋلارى «يننوۆاتسييا-2014»-كە 18 ملن تەڭگە, «يننوۆاتسييا-2015»-كە 9,9 ملن تەڭگە مٶلشەرٸندە قاراجات بٶلٸنۋٸ رەكتور بۇيرىعىمەن بەكٸتٸلدٸ.بۇل عىلىمي جوبالار بايقاۋىنا 2014 جىلى 15 جۇمىس قاتىسسا, 2015 جىلى عىلىمي جوبا 35 جۇمىسقا ارتتى. نەگٸزٸنەن, عىلىمي جوبالار قوعامداعى, نارىقتاعى سۇرانىستى باعدارلاۋدى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جەنە يننوۆاتسييالىق قىزمەتٸنە باعىتتالعان باسىمدىقتارىن جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن قولدانبالى جەنە ٸرگەلٸ زەرتتەۋلەردٸ جٷرگٸزۋگە, يننوۆاتسييالىق تەحنولوگييانى پايدالانۋ جەنە ۋنيۆەرسيتەت قىزمەتٸنٸڭ مونيتورينگ ساراپتاماسىنا ارنالعان. 2015 جىلى الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ «Very Innovative People-2015» اتتى يننوۆاتسييالىق ويلار, جوبالار گرانتى بايقاۋىنا «بيولوگييا» ماماندىعىنىڭ 3-كۋرس ستۋدەنتتەرٸ فاريدا مۇقانوۆا, نازىم حاميتوۆا جەنە گٷلجاۋحار تٶلەندٸ «قانت قىزىلشاسى تۇقىمىن كاپسۋلالاۋ ارقىلى ەگۋ ساپاسىن جەنە ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيياسىن دايىنداۋ» تاقىرىبى بويىنشا قاتىسىپ, الماتى وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ گرانتىن ۇتىپ الدى.

ۋنيۆەرسيتەتتە بٸلٸمگەرلەردٸڭ عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا باسا نازار اۋدارىلىپ, كٶڭٸل بٶلٸنۋٸ عىلىمدا ٶركەنيەتتٸڭ بٸر جولىن اشۋدا.

ەرلان انداسباەۆ,

ٸ.جانسٷگٸروۆ اتىنداعى جەتٸسۋ مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ جاراتىلىستانۋ-تەحنيكالىق فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى.

الماتى وبلىسى